دسته: осори мактуби тожики шайх мужохид Абу Хамза хўромий

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(48- қисмат)

Еки аз ин рохкорхоишон ин будки аз тақлиди куркурона аз худишон нахий мекарданд. Ё мегуфтанд:

إذا صحّ الحديثُ فهوَ مذهبي

Хар гох хадис сахих буд, мазхаби ман аст. Ё касони чун Абу Ханифа рохимахуллох мегуфтанд: мусалмонон бояд жонибдори аз қиёми шиъа Нафси Закия рохимахуллох кунанд то хукумати салтанати ва мурисий аббосиёнро мунхадим кунанд ва дубора хукумати исломий ала минхажин нубувват барқарор бишавад. Хатто барои мезони пойбанд будани худиш ба ин асли мухим мегуяд: агар Мансур аббосий масжидиро бисозад,агар бигуяд биёйид дархойи масжидро бишморид харгиз кўмакиш нахохем кард ва агар пулхояшки дар рохи масжид харж шуда астро нез бихохадки бишморам харгиз нахохам шуморд ва ….. бале ин имоми бузургвор  рохимахуллох дар нихоят дар зиндони хамин хукумати аббосиён масмум мешавад ва жонишро дар рохи бозгашти хукумати исломий ала минхажин нубувват медихад ва барояш мухим набуд ин хукумат тавассути ек шахси шиъа мисли Нафси Закия боз мегардад ё хар шахси дигари бошад.

Имоми Молик рохимахуллох алайх хам дар мухолифат бо хукумати бадили изтирорий исломий аббосиён ва барои тазъифи ин хукумат ба нафъи мужохидоники хохони бозгашти хукумати исломий ала минхажин нубувват буданд мефармояд: талоқи икрох дуруст нест. Ва ин зарбайи бар дастгохи хокима Абдулмолик аббосий буд. Аз замони хамин шох аббосиён будки талоқи қасамий бавужуд омадаки мегуфтанд талоқам офтода бошадки аз зери байъати шумо хориж намешавам. Ва имоми Молик меояд ва хадиси адами талоқи икрохро меоварад ва ба хотири ин кориш чанон уро зери шаллоқ мегирандки , дар торих машхур аст. Имоми Ахмад рохимахуллох хам ба хамин шева буд, имоми Шофеъий  рохимахуллох алайх хам бо вужуди муборизоти пейгири иқдом ба хижрат ва фарор мекунад. Куллияйи аиммаи шиъа хам қуръонро меъёри хамма чиз қарор дода буданд. Аз имоми Содиқ рохимахуллох ривоят кардандки фармуда аст:

• مَا أَتَاكُمْ عَنَّا مِنْ حَدِيثٍ لَا يُصَدِّقُهُ كِتَابُ اللهِ فَهُوَ زُخْرُفٌ[1]
• لَا تُصَدِّقْ عَلَيْنَا إِلَّا مَا وَافَقَ كِتَابَ اللهِ وَ سُنَّةَ نَبِيِّهِ[2]

كُلُّ شَيْ ءٍ مَرْدُودٌ إِلَى الْكِتَابِ وَ السُّنَّةِ وَ كُلُّ حَدِيثٍ لَا يُوَافِقُ كِتَابَ اللَّهِ فَهُوَ زُخْرُفٌ.

• Хар хукми дар нихоят бояд ба китоби худо ва суннати пайғамбар бозгардонда шавад ва хар хадисики мувофиқи китоби худо набошад он хадис музахраф аст. [3]

Тамоми ин бузургворон ва сармазхабхо дарёфта будандки раванди табиий дини ислом набояд қурбонийи раъй ва ижтиходи иштибохи ашхос бишавад ва худишонро хам маъсум ва холи аз иштибох намедонистанд. Инон медонистандки дар қазияйи саййидина Довуд ва масалайи қазоват, саййидина Нух ва масалайи дуо дар мовриди фарзандиш, саййидина Иброхим ва масалайи дуо барои падариш, росулуллох ва турушруйи ва ғейрих чигуна аллох таоло бидуни кучактарин мудохина ва хатто кучактарин муроъот ва мудороий аз ин мавориди иштибох нагузошта аст, ва то охари дунё бояд кулли башарият дар мовриди он бохабар бошад,ва равиши бошад барои сармашқ гирифтан ва ибрати барои хамма инсонхоки аллох таоло аз азизтарин бандахояш хам сарфиназар намекунад.

Аллох таоло ба унвони қозийи аслий раъй ва ижтиходи иштибохи ин азизонро баён карда аст, холо барои муслимин пас аз рафтани ин бузургворон итоат аз шўройи улил амри минкумро вожиб карда аст ва шўройи улил амри минкумро ба унвони қози маърифий карда аст.

Замоники шўройи улил амр вужуд надорад бояд хаддиақал инро бидонемки бо вужуди ин хамма тафарруқ ва ошуфтагийи ба вужуд омада ин ташхиси худи мостки мегуем равиши мо ба ислом наздиктар аст. Қози( яъни шўро) номида аст сихати ин ташхиси моро таъйид кунад, хамма муддаъиянд ва хамма худишон шокиянд, ва чун қози вужуд надорад хечкудом набояд худишро сад дар сад бар хақ бидонад ва мухолифро сад дар сад бар ботил. Инжостки қовли имоми Шофеъий рохимахуллох ахамияти худишро нишон медихадки мегуяд: раъйи ман сахих аст аммо эхтимоли иштибох хам дар он хаст ва раъйи мухолифи ман иштибохий аммо эхтимоли сахих буданиш хам хаст.

Ба дур аз инсоф ва айни жахолат астки дар бархурд бо ек фирқайи ахли қибла бигуйи хар ончи фирқайи ман мегуяд ислом аст ва хар ончи фирқайи ту мегуяд ғейри исломий. Хам мо муддаъий хастемки исломи ноби пеши мост хам тарафи муқобил. Ду муддаъий нисбат ба хам хақ надоранд еки аз онон қози бишавад. Дар дунё хам муддаъий ва хам қози буданро хеч инсони солими намепазирад.

Дар ин тафарруқики ба вужуд омада аст танхо шўройи улил амрки метавонад бейни инхамма фирқа ва мазхаби мутафарриқ ва муддаъий қазоват кунад. Теъдоди ижтиходоти фардий боиси теъдоди мазохиб ва ахзоби мухталиф шуда аст. Вахдати ижтиходхо танхо дар мажлиси шўройи улил амр мутахаққиқ мешавад ва танхо ин шўроистки бо ижмоъи вохидиш таъйин мекунад кудом раъй ва ижтиход сахихтар аст. Танхо дар ин сурат астки мешавад иддао кардки ончи аз он пейравий мекунем ижтиходи ноб ва они астки тамоми пайғамбарон салавотуллохи алайхим ажмаъин мубаллиғиш буданд.

(идома дорад……..)

---

[1]مستدرك الوسائل للنوري الطبرسي، الطبعة الجديدة، ج 17، ص 304 – 305.

[2]وسائل الشيعة، ج 18، ص 89، حديث 47. 

[3]و افي كتاب العقل و العلم باب ماخذ بالسنة و شواهدالكتاب

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(47- қисмат)

Дар инжо ва дар аксари жохойи қуръон аллох таоло возих ва ровшан баён кардаки инсонхо ва дар миёнишон хам мўъмин хаст мунофиқ ва кофар, пас инсонхо харгиз уммати вохиди намешаванд ва хамиша то рузи қиёмат хаминтури мутафарриқ ва мухталиф боқий мемонанд, аммо муслимин метавонанд ва бояд барои инки дар инхамма гумрохий хотима бидиханд ва ваъда аллох бар росулуллох саллаллоху алайхи васаллам тахуққуқ бахшанд

(وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ)

Ва гурснагиро аз бейн бибаранд

(لا يَجُوعُوا) 

Ва илова бар ин тасаллути душманонро аз бейн бибаранд

(وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ)،

Бояд уммати вохид ва жамоати вохид бошанд чун тамоми ин ваъдахо моли уммати вохид аст ва ин бо

«وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ»

Фарқи асосий ва ришаий дорад.

Замоники аллох таоло дар каломи худиш ба хоким кардани муслимин дар замин

« لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْض»

Ваъда медихад ва пируз кардани муслимин бар куффорро бар худиш вожиб карда аст

«وَكانَ حَقًّا عَلَينا نَصرُ المُؤمِنينَ»

Ва ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам замонатхо ва ваъдахойи чун гумрох нашудани муслимин

(وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ)

Ва гурсна нашудан

 (لا يَجُوعُوا)

Ва мусаллат нашудани душманон бар онхоро дода аст

(وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ)

Тамоми ин ваъдахо танхо бар “ уммати вохиди” муслимин нозил мешавандки жамоати вохидиро ба вужуд оварда аст. Яъни барои нузули ин ваъдахойи аллохки рахмати бар муслимин хастанд бояд асбоби ба номи “ уммати вохид” ва “ жамоати вохид” фарохам шуда бошад ва бидуни ин асбоб ин ваъдахо нозил намешаванд балки ба далили вужуди тафарруқ азоб жойгузини ин рахматхоро мегирад. Барои хамин астки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба сирохат мефармояд:

«الْجَمَاعَةُ رَحْمَةٌ، وَالْفُرْقَةُ عَذَابٌ».

Дар замоники хукумати исломий ала минхажин нубувват буд ва дар торих ба замони хулафойи рошида машхур шуда аст танхо раъйи шўро хужжат буд ва хукм ва ижтиходи шахсий вужуд надошт барои хамин мазхаб хам вужуд надошт. Чун аллох таоло раъйи жамоатро интихоб карда буд на раъйи шахси вохидро, ва хеч жо раъйи шахси вохидро дар баробари раъйи жамоати муслимин  ба расмият намешносад, балки раъйи шўроро интихоб мекунадки зомини уммати вохид ва жамоати вохид аст. Холо замоники мо ба

«اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانِ  السَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ»

Даъват шудаем:

:  وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ (توبه/100)

Ижтиходоти фардий ин бузургворон бар мо фарз нашуда аст балки табаъият аз ижмоъи улил амри онхо ва аксул амали зебойи онон дар баробари шўройи улил амр астки қуръон моро бар он амр фармуда аст.

Инро медонемки ин аъзойи шўройи улил амри асри хулафойи рошидин хам хар кудом дар чизи мутахассис буданд ва мажмуъайи тахассусхойи онхо будки позулро такмил мекард. Масалан Али ибни Аби Толиб розиаллоху анху дар амри қазоват мутахассис буд, Муоз ибни Жабал розиаллоху анху дар амри халол ва харом, Абдуррохман ибни Авф розиаллоху анху дар замони росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам мутахассис ва ахли раъй буд, Абу Бакр ва Умар ва Усмон хам хар кудом дар чизи тахассус доштанд.

Мебинемки теъдоди ин мутахассисин маъдуд буданд, замоники аллох таоло мефармояд:

:«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ»

Улил амри минкум яъни хамма мужтахид ва мутахассис набуданд, балки теъдоди аз инонки дар шўро ширкат доштанд ва раъйи инон бар шўрохойи жузъий ва шўройи улил амр ироя мешуд мутахассисини амр буданд. Аммо мазохиб ва ижтиходоти фардий ба жойи ижтиходоти шўро ва ижмоъи вохиди шўро чизхойи хастандки ночоран ба хотири набуди хукумати исломий ала минхажин нубувват ва набуди шўро ва ижмоъи вохид дар холати изтирор ба вужуд омаданд. Мисли хурдани гушти мурдор дар сурати заруратки бояд дар сурати лузум барои хифзи жон хурда шавад. Мазхаб хам дар холати изтирор барои хифзи ислом ва жиловгири аз тафарруқи бештар бояд то рафъ нашудани холати изтирор ба он пойбанд буд.

Имомон ва сармазхабхо бархалофи бисёри аз пейравони ноогохишон хамиша талош доштандки ин холати изтирорро барои расидан ба шўройи вохид ва ижмоъи вохид аз бейн бибаранд ва роххоиро пешниход медодандки ба ташкили мужаддади хукумати исломий ала минхажин нубувват ва бозгашти мужаддад шўройи улил амр ва ижмоъи вохид ва уммати вохид ва жамоати вохид мунтахий бишавад.

(идома дорад……….)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(46-қисмат)

Умар ибни Абдулазиз рохимахуллох ба хамнишинониш гуфт: ба ман бигуйид ахмақтарин мардум кист? Гуфтанд: касики охиратишро ба дунёйиш бифрушад…. Умар ибни Абдулазиз гуфт: оё дар мовриди ахмақтарин мардум ба шумо хабар надихам? Гуфтанд: бале…..вай гуфт: касики охиратишро ба дунёйи дигари мефрушад……

Бале, шумо медонидки жамоати кучаки шумо, уммати кучаки шумо, шўройи кучаки шумо дар миёни инхамма жамоатхо ва умматхо ва шўрохойи мутаъаддид бояд ба чи самти харакат кунад, дар ин сурат набояд дунё ва қиёмати худро ба дунёйи рахбарон ва амирон ва “ аимматул музиллин” и бифрушидки бо пейравий аз анвоъи шубхот ва хутувотиш шайтон шуморо аз масири аслий мунхариф мекунанд ва дар масирхойи инхирофий мебаранд.

Бояд тасмими худитонро бигирид, агар тасмим дорид хам масири дустони хубики ба онхо неъмат дода шуда аст қарор бигирид

« النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ»

Ва дар масири:

:«صِرَاطَ الَّذِینَ أَنعَمتَ عَلَیهِمْ»

Қарор бигирид бояд хаминтури ба тамоми ончики нозил шуда аст иймон биёваридки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам иймон оварданд:

:فَإِنْ آَمَنُوا بِمِثْلِ مَا آَمَنْتُمْ بِهِ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا هُمْ فِي شِقَاقٍ فَسَيَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ  (بقرة/ 137)

Агар онон иймон биёваранд, ба он шеваики шумо иймон овардаид, ва бидон чизхоики шумо иймон дорид, бегумон рохнамуд гаштанд, ва агар пушт кунанд ( ва сарпичи кунан) пас рохи ихтилоф ва душманонагиро дар пеш гирифтанд, ва худо туро басанда хохад буд.

Ва замоники ба харакат дар масири

«صِرَاطَ الَّذِینَ أَنعَمتَ عَلَیهِمْ»

Ва харакат дар масири ташкили уммати вохид ва жамоати вохидки еки аз дастуроти сарихи аллох ва росулиш аст даъват мешавид, агар ростгу бошид бидуни чак ва чуна танхо ек мовзеъ мегирид: “ самиъна ва атоъна” хамин ва бас.

إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (نور/51)

 Мўъминон хенгомики ба суйи худо ва пайғамбариш фаро хонда шаванд то миёни онон довари кунад, суханонишон танхо ин астки мегуянд: шанидем ва итоат кардем! Ва ростгорони воқеий ишонанд.

Холо агар аллохро дуст дорид бояд аз тамоми ончи росулиш аз тарафи аллох оварда аст табаъият кунид:

قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ(آل عمران : 31 )

Бале бояд аз тамомиш пейравий кунид ва самъ ва тоах дошта бошид на бахши аз он:

وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا . (آل عمران/7)

Аз имоми Шофеъий рохимахуллох пурсида шуд: зеботарин амалики инсонро ба парвардигор наздик мекунад чист? Дар холики ашк аз чишмониш сарозир буд фармуд: “ ин астки вақти худованд ба қалби бандаш нигох мекунад бибинадки дар дунё ва охират хеч чиз ғейри аз худоро намехохад”.

Пас ижоза надихид танаффур ва кина

«وَلا يَجرِمَنَّكُم شَنَآنُ قَومٍ عَلىٰ أَلّا تَعدِلُواۚ»

Боис бишавад адолатро кинор бигузорид ва боиси дур рехтани еки аз қавонини бунёдини ислом дар қалб бишавад ва аъмолитро олуда кунад ва туро аз уммат вохид ва жамоати вохиди муслимин дур кунад ва туро абзори барои тасаллути душманон бар муслимин ва туро асбоби барои фақр ва гурснагий қарор бидихад.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам замоники сухбат аз тафарруқи умматиш ба 73 фирқа мекунад ониро нажот ёфта медонадки мисли замони худиш бар жамоат бошанд.

أَلَا إِنَّ مَنْ قَبْلَكُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ افْتَرَقُوا عَلَى ثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ مِلَّةً، وَإِنَّ هَذِهِ الْمِلَّةَ سَتَفْتَرِقُ عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ، ثِنْتَانِ وَسَبْعُونَ فِي النَّارِ، وَوَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ، وَهِيَ الْجَمَاعَةُ[1]

Хамоно яхуд ва носоро дар динишон хафтод ва ду гурух ва уммат шуданд, ва уммати ман ба хафтод ва се гурух ва уммат тақсим мешаванд, тамоми инхо дар оташи жаханнам хастанд магар ек гурух, ва он жамоат аст. Пас оники росулуллох саллаллоху алайхи васаллам  ва асхобиш бар он буданд:

«مَا أَنَا عَلَيْهِ وَأَصْحَابِي»

чи буда?

«وَهِيَ الْجَمَاعَةُ».

Дар инжо нуктаики ёдам омад арз кунам ин астки аллох таоло мефармояд:

:«وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ * إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَلِذَلِكَ خَلَقَهُمْ وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ» (هود/119)

“ агар парвардигорит мехост мардумонро миллати вохиди мегардонид ва лекин доим бо хам дар ихтилоф хоханд буд. Магар он касики  худойи ту бар у рахм овард ва худованд барои хамин( ихтилоф ва тахаққуқ ирода ва рахмат) ишонро офарида аст, ва сухани парвардигори ту бар ин рафта астки: дўзахро аз жумлаги жинхо ва инсонхо пур мекунам”.

(идома дорад…….)

---

[1] )
رواه أبو داود ( 4597 ) والحاكم (443) وصححه ، وحسنه ابن حجر في ” تخريج الكشاف ” ( ص : 63 ) ، وصححه ابن تيمية في ” مجموع الفتاوى ” ( 3 / 345 ) ، والشاطبي في ” الاعتصام ” ( 1 / 430 ) ، والعراقي في ” تخريج الإحياء ” ( 3 / 199 ) وقد ورد عن جماعة من الصحابة بطرق كثيرة .
وورد بلفظ : ( … وَتَفْتَرِقُ أُمَّتِي عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ مِلَّةً كُلُّهُمْ فِي النَّارِ إِلَّا مِلَّةً وَاحِدَةً ، قَالُوا : وَمَنْ هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ قَالَ : مَا أَنَا عَلَيْهِ وَأَصْحَابِي ) ، رواه الترمذي ( 2641 ) وحسَّنه ابن العربي في ” أحكام القرآن ” ( 3 / 432 ) ، والعراقي في ” تخريج الإحياء ” ( 3 / 284 ) ، والألباني في ” صحيح الترمذي “

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(45-қисмат)

Хамчунин агар “ уммат” бошад душман бар муслимин чира намешаванд, аммо агар набуд чи? Магар душман бар Андалус чийра нашуд ва пас аз 781 сол сулатайи муслимин бар онжо нобуд накард? Магар бештар аз ек қарн аст куффори секуляри жахоний ва куффори муртад ва секуляри махаллий то кунун бар муслимин тасаллут пейдо накарданд? Хамин алъон магар куффор бар муслимин чийра нашуданд?

Илова бар он агар “ уммат” бошад муслимин гурсна намемонанд. Аммо агар “ уммат” аз бейн биравад чи мисли алъон? Гурснагий ва фақр дар миёни муслимин ба вужуд намеояд? Робитайи вужуди “ уммат” бо гурснагий маъкус аст, яъни агар “ уммат” вужуд дошта бошад гурснагий вужуд надорад, аммо агар “ уммат” вужуд надошта бошад гурснагий хам хаст хамчунонки тасаллути душманон бар муслимин хам хаст. Агар гурснаги хаст пас “ уммати” вужуд надорад, ва кулли ин ваъдахо моли “ уммати” вохид аст ва агар каси мехохад гурснагий ва фақрро аз бейн бибарад ва

«الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ»

ро дар хаммаи муслимин бибинад бояд дубора “ уммати” вохидро ба вужуд биёварад.

Холо барои инки ин ваъдаики аллох ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дода аст тахаққуқ пейдо кунад ва гурснагий ва фақр ва тафарруқ ва ноамний ва тасаллути душманон ва залилий намонад бояд афрод хамиша ба самт ва суйи “ уммати” вохид ва “ жамоати” вохид ба пеш бираванд то шойистагийи нузули ваъдахойи аллохро дошта бошанд.

فَعَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ ،

Агар шахс дар ин масири “ жамоат” харакат накунад дар воқеъ дар масири азоб харакат карда астки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд:

«الْجَمَاعَةُ رَحْمَةٌ ، وَالْفُرْقَةُ عَذَابٌ».

Бале жамоат рахмат аст ва тафарруқ азоб. Ба назари шумо тасаллути душманон бар муслимин ва инхамма кушт ва куштор ва вайрони ва аз бейн рафтани зан ва фарзанд ва пиру жавон ва номус ва сарзаминхойи муслимин тавассути душманон ва инхамма тафарруқ ва жанги дохилий ва кушт ва куштори муслимин тавассути хамдигар ва инхамма гурснагий ва фақр ва инхамма гумрохий ва олудаги ақидатий ва рафторий дар миёни муслимин азоб нестки тамоми инхо ба далили аз бейн рафтани уммати вохид аст?

Умар ибни Хаттоб дар хутбаш ба сирохат мегуяд:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ …. عَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْفُرْقَةَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ مَعَ الْوَاحِدِ وَهُوَ مِنْ الِاثْنَيْنِ أَبْعَدُ مَنْ أَرَادَ بُحْبُوحَةَ الْجَنَّةِ فَلْيَلْزَمْ الْجَمَاعَةَ»[1]

Касики дуст дорад худишро васати бехишт бибинад бояд аз тафарруқ дури кунад ва ба жамоат мутавассил бишавад.

Холо агар ек раиси хизб ё гурухи нахост дар ин масири жамоат ва ташкили шўройи бузургтар қадам бардорад жузви рахбарони мешавадки боиси саргардоний ва гумрохий мешаванд, ва билижбор тасаллути душманон бар муслимин ва фақр ва тафарруқ ва азобро бар муслимин тахмил мекунандки, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам илова бар дажжол аз инхо бар уммати худиш харрос дошт: Абу Зар ғаффорий мегуяд:

كُنْتُ أَمْشِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: لَغَيْرُ الدَّجَّالِ أَخْوَفُنِي عَلَى أُمَّتِي قَالَهَا ثَلَاثًا . قَالَ : قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، مَا هَذَا الَّذِي غَيْرُ الدَّجَّالِ أَخْوَفُكَ عَلَى أُمَّتِكَ؟ قَالَ: أَئِمَّةً مُضِلِّينَ.[2]

Дар дохили муслимин танхо ду даста вужуд дорандки ду рохи мухталифро  мераванд, ва ду натижайи мухталиф доранд, ва бояд таклифи худитро ровшан куники қасд дори дар кудом даста қарор бигирид, ва дар кудом рох ва масир харакат кунид? Қасд дорид бо итоат аз аллох ва росулиш дар даста ва масири :

 :«صِرَاطَ الَّذِینَ أَنعَمتَ عَلَیهِمْ»

қарор бигиридки ба “ уммат” ва “ жамоати” вохид мунтахий мешавад ва химояти аллохро шомил мешавад ва онхамма баракат дар он хаст:

وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا(نساء/69)

Ва касики аз худо ва пайғамбар итоат кунад, у хамнишини касони хохад будки худованд бадишон неъмат дода аст аз пайғамбарон ва ростравон ва шахидон ва солихин, ва онон чи андоза дустони хуби хастанд!

Дуст дорид хам масири ин чохор даста бишавид ё дуст дори дар даста ва масири “ золлин” ва мунофиқин ва секулярзадахо қарор бигирид ва хам масири “ аимматул музиллин” бишавидки ба тафарруқ ва фақр ва гурснагий ва залилий ва тасаллути душманон бар муслимин ва хашми аллох мунтахий мешавад?

(идома дорад…….)

---

[1] الترمذي، ابن ماجه، أحمد

[2] الألباني : ( صحيح ) انظر حديث رقم : 4165 في صحيح الجامع

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(44- қисмат)

Нобуд шудани хукумати шўро ва руйи кор омадани хукумати салтанатий умматун вахидах ва жамоати вохидро монанди галла гургзадайи кардки ба анвоъ ва ашколи гуногуни тафарруқ гирифтор шуд. Хар чанд дар тули чохордах қарни торихи ислом, мужохидони бузург кушидандки дўврони хукуматхойи ғейри исломий ва бадили изтирорий исломро хотима бидиханд ва хукумати исломий ала минхажин нубувватро дубора таъсис кунанд. Хар чанд талоши ин родмардон мужиб шуда астки билахара харакати озодхохи исломий батури куллий мутаваққиф нашавад, аммо мутаъассифона то кунун, баилали мухталиф аммо мушаххас ва ровшан аксарияти қотиъи ин қиёмхо ба натижайи комил нарасида аст, ва се чохор мовриди хамки дар қарни ахир дидаем бадилхойи изтирорий хукумати исломий ала минхажин нубувват буданд. Бале натижайи хатмий ва амалий вужуди салтанат ва диктотури мунжар ба тўлиди ижтиходоти мутафарриқ ва тақсими уммат ба фирқахойи мазхабий ва инхидоми шўро ба табаъи он инхидоми вахдат дар жомеъа шуд.

Бародарон ва хохарони мо ба хуби бояд диққат дошта бошандки танхо уммат ва жамоати вохид астки бар масири залолат ва саргардони харакат намекунад, ва аллох таоло хам танхо бо жамоати астки аз ин уммат ба вужуд омада аст. Холо мухим нест ин уммати бошад муташаккил аз миллионхо ва балки миллиярдхо нафар ё ин уммат танхо ек нафар бошад мисли саййидина Иброхимки танхо мўъмини он бурхайи замони буд:

:«إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِلَّهِ حَنِيفًا وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ» (نحل/120)

Иброхим уммати буд мутиъ ва хақгероий ва у аз зумраи мушрикин набуда аст.

Дар мовқеиятхойи чун саййидина Иброхим астки гуфтайи ибни Масъуд ёдимон меояд:

«الْجَمَاعَةُ مَا وَافَقَ طَاعَةَ اللَّهِ وَإِنْ كُنْتَ وَحْدَكَ»  ё « الْجَمَاعَةُ مَا وَافَقَ الحق و لو كُنْتَ وَحْدَكَ»[1]

Жамоат он астки мувофиқи хақ бошад, агар чи танхо худит боши.

Дар инжо мухим ин астки аз “ мажмуъи тамоми мўъминини он замон” бояд “ уммат” вужуд дошта бошадки аз он “ жамоати “ вохид ба вужуд меояд ва аллох аз ин жамоат химоят мекунад. Дар хеч жойи шариат аз умматхо ва жамоатхойи мухталиф ва мутафарриқ сухбат нашуда аст ва аллох таоло дар хеч жо ғейри аз тахдид, ваъдайи хейри ба инсонхойи мутафарриқ надода аст.

Бале уммат астки харгиз саргардон намешавад ва бар гумрохий ва масири золлинки мунофиқин ва секулярзадахо хастанд харакат намекунад. Яъни замоники шумо ибтидоъ дар намозитон таъаххуди

« إِیَّاکَ نَعْبُدُ وإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ ‏»

ро медихид ва баъди аз ин таъаххуд дархоститонро матрах мекунид ва мегуйид:

 «اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ»

яъни манро ба рохи

« الَّذِینَ أَنعَمتَ عَلَیهِمْ »

Яъни рохи умматики ба жамоат мунтахий мешавад рохнамоий ва хидоят кунад. На рохи куффор

«غَیرِ المَغضُوبِ عَلَیهِمْ»

Ва на рохи мунофиқин ва секулярзадахо

«وَلاَ الضَّالِّینَ»

ки ба саргардоний ва сардаргумий мунтахий мешавад. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд:

-1 إِنَّ اللَّهَ لَا يَجْمَعُ أُمَّتِي – أَوْ قَالَ: أُمَّةَ مُحَمَّدٍ – عَلَى ضَلَالَةٍ، وَيَدُ اللَّهِ مَعَ الجَمَاعَةِ، وَمَنْ شَذَّ شَذَّ إِلَى النَّارِ[2]

Хамоно худованд уммати маро – ё фармуд: уммати Мухаммадро – бар гумрохий жамъ намегардонад. Дасти худо хамрохи жамоат аст ва хар каси мунфарид шавад, ва касики аз жамоат кинорагири кунад, дар оташи жаханнам ворид мешавад: хамин ривоят бо алфози чун

«لَا يَجْمَعُ اللَّهُ أُمَّتِي عَلَى الضَّلَالَةِ أَبَدًا» ва  «مَا كَانَ اللَّهُ لِيَجْمَعَ هَذِهِ الأُمَّةَ عَلَى الضَّلالَةِ أَبَدًا وَيَدُ اللَّهِ عَلَى الجماعة» ва: «لَنْ تَجْتَمِعَ أُمَّتِي عَلَى الضَّلَالَةِ أَبَدًا، فَعَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ فَإِنَّ يَدَ اللهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ[3]

Аз ибни Умар ва дигарон ривоят шуда аст.

1-    سَأَلْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ أَرْبَعًا فَأَعْطَانِي ثَلَاثًا وَمَنَعَنِي وَاحِدَةً: سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَجْمَعَ أُمَّتِي عَلَى ضَلَالَةٍ فَأَعْطَانِيهَا، وَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُظْهِرَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ، وَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُهْلِكَهُمْ بِالسِّنِينَ كَمَا أَهْلَكَ الْأُمَمَ قَبْلَهُمْ فَأَعْطَانِيهَا، وَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَلْبِسَهُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَهُمْ بَأْسَ بَعْضٍ فَمَنَعَنِيهَا “[4]

2-    إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ: لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ، وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ، وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ “[5]“”

3-    عَنْ كَعْبِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: “إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ أَجَارَ لِي عَلَى أُمَّتِي مِنْ ثَلاثٍ لا يَجُوعُوا وَلا يَجْتَمِعُوا عَلَى ضَلالَةٍ وَلا يستباح بيضة المسلمين

Дар тамоми ин ривоятхо росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд: аллох таоло бо онки замонат накарда астки “ умматам” мутафарриқ нашаванд аммо замонат ва ваъдайи се чизро дар мовриди “ умматам” ба ман дода аст, еки инки “ умматам” бар гумрохи хамраъй намешаванд, дувум инки “ умматам” гурсна намемонанд ва севуми инки душман бар “ умматам” чира намешавад. Бале “ уммат” астки бар гумрохи ва залолат ва саргардони екраъй ва мужтамаъ намешаванд, агар “ уммат” набуд чи? Инхамма саргардоний ва гумрохийи фирақ ва тафосир ва гуруххойи мухталифро магар дар торих надидем? Ё хамин алъон хам намебинем?

(идома дорад……..)

---

[1] به روایت ابن عساكر با سند صحيح از ابن مسعود

[2] أخرج الترمذي في جامعه عن ابن عمر رضي ا الله عنهما . رقم الحديث 2167/ وللحديث شواهد عند الحاكم (1/115-116) و عند ابن أبي عاصم في كتابه السنة(85,84,83,82,80) وذكره ابن ماجة في سننه من حديث أنس (3950) وذكره السيوطي في الجامع الصغير (1818)وقال حديث حسن وصححه الشيخ الألباني في الجامع الصغير (1844) وللحديث شاهد عند الامام أحمد في المسند (5/145)وفي سنن الدارمي(1/29) وعند أبي داود 4/452 وانظر كذلك مجمع الزوائد للهيثمي 1/177 باب في الاجماعقال أبو محمد بن حزم في الاحكام4/131 وقد روي أنه قال:(لاتجتمع أمتي على ضلالة )وهذاو ان لم يصح لفظه ولا سنده فمعناه صحيح

[3] في المعجم الكبير للطبراني (٢١٧١، ٣٤٤٠، ١٣٦٢٣): صححه الشيخ الألباني بهذا اللفظ في ظلال الجنة (٨٠).

[4] في مسند الإمام أحمد (٢٧٢٢٤  ( عَنْ أَبِي بَصْرَةَ الْغِفَارِيِّ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[5] سنن الدارمي (٥٥(

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(43- қисмат)

 Хамонтурики арз шуд инхо хастандки намояндахойи ижроий ва дигар қувваро мушаххас ва интихоб мекунад. Шўро астки тасмим мегирадки чи каси амир ва рахбар бишавад, на хеч шахс ва ё мақоми, хар чандки интихоб кунанда ё интихоб шаванда солихтарин афроди мовжуд дар жомеъа замони худишон бошанд.

Али ибни Аби Толиб дар номаш ба Муовия менависад: хамоно бо ман байъат карданд он мардумики байъат карданд бо Абу Бакр ва Умар ва Усмон бар сари он шароитики бо ишон байъат карда буданд. Пас каси хақ надорад раъйи ишон ( бузургони шўро)ро напазирад ва жузъ ин нестки шўройи таъйин кунанда имом, вазифайи хаққи мухожирин ва ансор аст, пас агар бар марди иттифоқ назар карда ва уро имом номиданд мужиби ризойи худо гардида аст.

إِنَّمَا الشُّورَى لِلْمُهَاجِرِينَ وَ الْأَنْصَارِفَإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى رَجُلٍ وَ سَمَّوْهُ إِمَاماً كَانَ ذَلِكَ لِلَّهِ رِضًا[1]

Ба ин шева шўро пас аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам барои замонати хифзи вахдат ва жамоат вазоифи худишро дар камоли сихат ва саломат анжом медод ва хилофат ва хукумати исломий ала минхажин нубувват ба масири худиш идома медод то инки балойи вайронгар ва “ бидъати” ғейри исломий ва зидди исломий домангири муслимин шуд, ва он пейдо шудани хукумати мурисий ва хонуводаги ба жойи хукумат ва хилафату ала минхажин нубувват.

Аз ин замон то кунун мо шохиди хукуматхойи бадили изтирорийи ин хукумати ала минхажин нубуввват хастем, аз ин замон то кунун системи шўройи вохид ва ижмоъи вохид ва уммати вохид ва жамоати вохид жойи худишро дод ба системи салтанатий ва мурисий ва ижмоъхойи мутаъаддид ва умматхойи мутаъаддид ва жамоатхойи мутаъаддид. Ва ба хамин содаги хукумати салтанати бо нобуди хукумати исломий ала минхажин нубувват ва бо нобуди шўройи вохид ва ижмоъи вохид ва жамоати вохид бони ва омили аслийи тафарруқ хам шуд.

Бале, шўро маркази барои ижтимоъи сохиби назарон ва мутахассисин аст, то бо баррасийи масоилики тахассус доранд ек рохи халли дуруст ва вохидро дар қолиби ижмоъ арза кунанд. Замоники ин васила ва абзори мухим аз бейн биравад ниёзхойи жомеъа ба ижтиходоти рузки аз бейн намеравад, барои хамин мужтахидин ва сохиби назаронки жойи барои ирояйи ижмоъи вохид надоранд мажбур мешаванд ба ниёзхойи рузи жомеъа жавоб бидиханд ва дидгох ва ижтиходоти фардий худишонро ба жомеъа арза кунанд, дар жомеъа хам табиий астки хар гурухи аз еки аз назароти ин сохиб назарони мутафарриқ ва аз еки аз ин ижтиходоти фардийи табъият кунанд, чун ниёз доранд ва бояд ба ниёзхойи рузишон посух дода шавад.

Ин ихтилофот дар назархо дар шўро зотан мусбат аст ва омили пешрафт ва хамоханг шудан бо ниёзхойи руз астки шўро бо ижмоъи вохид ин дидгоххойи мухталифро бо ирояйи бехтарин дидгох созмондехи мекунад, ин шўроики аз ижтимоъи  улил амр бавужуд омада боиси арза шудани оройи мухталиф ва тафосири мухталиф ва ижтиходоти мухталиф аст. Хамин шўро тамоми адилла ва ижтиходоти мухталифро баррасий мекунад, ва дар нихоят бо ижмоъи вохид бехтарин ва мунтабиқтарин онхо бо мавозини аслийро ба уммати вохид ва жамоати вохиди муслимин арза мекунад, ва бақияйи ороъ ва тафосир ва ижтиходотики дар назари у заиф ва ғейри мустадил хастандро мардуд ва матруд мекунад. Аммо замоники ин шўро барои табодули ороъ ва расидан ба бехтарин назар ва ороъйи ижмоъи вохид вужуд надошта бошад хамин назароти мутаъаддид хох нохох ба чанд дастаги ва тафарруқ мунжар мешавад. Дар қуруни гузашта набуди шўройи вохид ва ижмоъи вохид бони ва боиси инхамма тафарруқ  буда аст. Баъди аз хилофати Хусайн ибни Али розиаллоху анхума ва инхидоми шўройи улил амр тавассути салотин пас аз он ва жойгузини низоми шохигари ба жойи хукумати исломий ала минхажин нубувват, мардум ба сурати жудогона ва мутафарриқ дар умури фардий, хонуводаги ё ижтимоий ва иқтисодий ва ғейрих суъолоти худишонро аз уламо ва донишмандони замони худишон мепурсиданд. Интури будки дар макон ва замони донишмандон медидандки хилофат ва хукумати исломий ала минхажин нубувват  мунхадим шуда аст, шўро хам аз бейн рафта аст, улил амр хам намонда аст, ирояйи ижтиходоти фардий ба жомеъа хам мунжар ба тафарруқ мешавад, агар баён хам накунем чизхойи балад хастемки агар бигуем китмон аст ва хиёнат ва зарурий хам хастанд, ва мажбур аст, ва ниёзи жомеъа хам иқтизо ба ровшангари дорад, тамоми ин маворид ин уламоро ночор ва мажбур мекардки хар кудом батури жудогона ба истинботи ахком аз манобеъи шаръий иқдом кунанд ва ижтиходоти фардий худишонро ироя бидиханд. Ба хамин рохати  вахдати уммат, аз хам пўшида ва уммати вохиди пулодин, ва жамоати вохиди муслимин ба тадриж ва бо мурури солхо ва солхо муталоший шуд, ва ба жойи умматхойи мутаъаддид ва жамоатхойи мутаъаддид руйиданд ва жомеъа ба даххо шоха ва гурух ва мазхаби мухталиф тақсим шуд.

Дар ин сурат возих ва ровшан астки мазхаб яъни истинбот ва ижтиходи афрод бажойи шўройи вохид ва ижмоъи вохид. Ошкоро мебинемки мазохиб дар замони хукумати исломий ала минхажин нубувват вужуд надоштанд ва шўройи вохид ва ижмоъи вохид дар панохи чанин хукумати зомини вахдат ва хофизи уммати исломий буд, дар баробар, набуди хукумати исломий ала минхажин нубувват ва инхидоми шўройи вохид ва ижмоъи вохид боиси пейдоиши мазохиби мухталиф ва хамин тафосир ва мазохиб тавассути пейравони мазохиб аз авомили тафарруқ шуданд, ва лизо хамчунонки шўро зомини вахдати уммат аст, тафосири мутафарриқ аз асбобхойи тафарруқи он гардиданд.

(идома дорад…….)

---

[1]نهج البلاغه فيض الاسلام جلد 5 صفحه 831 مكتوب ششم

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(42- қисмат)

1-хукми дигар хукми будки бо кўмаки ёрон ва шўро онро барои шароит ва мовқеиятхойи замони ва макони хосси ва ниёзхойи руз истинбот мекард ва онро басурати вохид дар миёни мусалмонон эълом мекард.

وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ ‏ (آل عمران/159)

Ва дар корхо бо онон машварат ва ройзани кун. Ва хенгомики ( пас аз шур ва табодули ороъ) тасмим ба анжоми кори гирифти ( қотиъона даст ба кор шу ва ) бар худо таваккул кун; чироки худо таваккул кунандагонро дуст медорад. Мисли тағйири макон дар жанги бадр ё берун рафтан барои жанги ухуд ё кандани хандақ дар жанги ахзоб.

Холо баъди аз вафоти росулуллох саллаллоху алайхи васаллам, хам қуръон хастки тавассути худи қуръон ин ахком ровшан шуда аст ва ижтиход бар он ворид нест ва харфи намемонад ва хам суннати сахих хаст, аммо татбиқи қавонини қуръон ва суннати сахих дар зуруфи хос ва дар масоили ва ниёзхойи руз ва жадидки бо истефода аз қуръон ва суннат бояд ихтиходоти жадид сурат бигирад ва инсон қудрати ижтиход дар онхоро дорад.

Ин маворидики ижтиход пазиранд куллиётиш басурати маъодини ғаний дар қуръон ва суннат баён шуда аст ва хайат ва шўройи улил амр дар хар замони мутаносиб бо масоили руз ва тахаввулоти жадид он жузъиётишро баён мекунад, хамчун девони замони Умар жихати татбиқи атъамахум мин жуъ ё жам овари қуръон мисли замоники эълом мешавад ва амрухум шўро байнахум тасмим гирифта мешавад шўро аз тариқи ек мажлис бошад ё ду мажлис ё чанд мажлис? Ё замоники амр мешавад:

:  اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌ …

Ё амр мешавад:

وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ:

Аслий тағйир нопазир ва қонуни куллий астки дар хар замон ва макони амал ба он лозим ва зарурий аст аммо роххо, васоили ижройи адолат нисбат ба тараққий замони ва макони мутағаййир аст: масалан ек додгох ё ду додгох, ё аслан шева додраси ба чи шевайи бехтар ва рохаттар анжом мешавад. Ва мавориди интурики мисли маъдани охан мемондки ба замин нозил шуда аст ва инсонхо мутаносиб бо ниёзхойи рузишон чизхойи жадиди аз он мегиранд ва ба ниёзхойи рузишон посух медиханд. Маъдани он собит аст аммо чизхоики дар замонхо ва маконхойи мухталиф аз он тўлид мешавад мухталиф хастанд.

Дар ингуна маворид ижтиход пазир бояд шўройи улил амр тасмим бигирад, ва бо тавассул ба шўро ва бо ек раъйи вохид ва иттифоқи назар, умури жадид бар муслимин эълом бишавад, ва мухолифин хам тобеъи раъйи шўро ва намоянда қуввайи мужрия яъни рахбар ва амири муслимин бишаванд.

Возих астки асли хукм дар ингуна маворид собит аст аммо шевахойи ижройи ин ахком дар замонхо ва маконхойи мухталиф мутаносиб бо ниёзхойи муслимин ва мутаносиб бо тараққиёти мужтамиъи муслимин мутағаййир аст, исрор ва пофишорий бар бардошти қадимий ва ижтиходи қадимийки ба дарди замони худиш хурда аст, аммо алъон наметавонад жавобгуйи вазъи мовжуд ва ниёзхойи рузи муслимин бошад,ба нахви бархалофи дастуроти шариат амал кардан ва жойгузин кардани кўхна ба жойи нов астки , илова бар садама задан бар жомеъайи муслимин, дар сурати огохи ва амдий будан, садамоти зиёдийро ба иймони шахс ворид мекунад.

Дар ин сурат, дар холати оддий ва табиий, ғейри аз китоб ва суннати сахих ва раъйи вохиди шўро чизи дигари барои муслимин хужжат нест ва раъйи носавоб, аммо самимонайи шўройи мақбул, бар савоби шахс, дар умури ижроий марбут ба харакати исломий ва хукумати исломий аржахият дорад. Хамчунонки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар шўройи тасмимгири барои хуруж аз Мадина дар жанги ухуд бар халофи раъйи худиш таслими раъйи носавоби шўро шуд.

Шўройи улил амр ва раъйи вохиди он ижтиходий аст аз манобеъи дин ва қонуни шариати аллох, аммо ижтиходи вохид ва ижмоъи вохид барои жамоати вохид. Ва замоники аллох таоло ваъдайи хилофати бар заминро ба мустазъафин медихад ва бар он таъкид дорад:

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ (نور/55)

Ба хуби ва ошкоро барои мо ровшан ва ошкоро астки амали солихики дар заминаи касби қудрати хукумати бояд анжомиш бидихем ва танхо зомини ижройи қонуни шариати аллох мешавад фақат ва фақат шўрост ва дигар хеч. Дар ислом фақат шўростки ба расмият шинохта шуда , шўро астки намояндагони ижроий ё рахбар/ амир ва халифаро мушаххас мекунад, ва дар кул танхо шўро астки амриш вожибул итоат ва хам сатхи қонуни худо ва суннати росулуллох саллаллоху алайхи васаллам аст.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواأَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ .

Шўройи улил амр илова бар онки бо ижмоъи вохидиш зомин ва омили ташкили жамоати вохид ва боиси хамбастаги ва вахдати комил миёни муслимин аст, бузургтарин монеъи ташкили хукуматхойи фардий ва мурисий хам хаст. Улил амри минкум жамъ аст ва ба маъни ек фард дар ек  замон нест, балки донишмандон ва огохони ба масоил ва мушкилот ва ниёзхойи жомеъаро дарбар мегирадки , мутахассис дар амри хастандки дар он амри тахассус доранд ва барои ин амр интихоб шуданд.

(идома дорад…….)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(41- қисмат)

Бале,шўройи улил амр дар хар замони мутаносиби бо шароити хос ва ниёзхойи рузи муслимин ва кейфият ва чигунаги татбиқи қонуни шариати аллохро бо ек раъйи вохид баён мекунад. Ба унвони мисол медонемки шевайи идорайи жомеъа бояд бар асоси шўро бошад, холо ин шўрохо аз сақифа то кунун мутаносиб бо ниёзхойи рузи муслимин пичидатар шуданд, ва ниёз ба созмондехи ва танзимоти хосси марбут ба хамон замонро пейдо мекунанд, ва гарна наметавонанд посухгуйи ниёзхойи рузи муслимин бошанд.

Кейфият ва чигунаги татбиқ ва ижройи шаръий ва сахихи стротежихойи калон

«أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ» وَ «آَمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ»

Хам тамоман тобеъи шароити замони ва макони хосси худишонанд. Ба унвони мисол мудирияти иқтисодий жомеъа илм аст, ва ин илм руз ба руз мутаносиб бо ниёзхойи мардум ва шароити жомеъа дар холи тағйир ва тахаввул аст. Барои хамин астки мумкин аст чигунаги, шева ва равиши татбиқ ва ижройи чанин ахкомики комилан жанбайи хукумати ва ижроий ва идорий доранд аз ек замони нисбат ба замони дигари тағйироти дар он дода бишавад ва барои шароит бахусус хамон замон дар назар гирифта шуда бошанд. Барои хамин астки равиши ижроий ва чигунагийи татбиқи ахком тавассути мужриёни қаблий барои  мужриёни баъдий хужжат нестанд.

Ба унвони мисол росулуллох саллаллоху алайхи васаллам заминахойи хайбарро дар бейни фотихин тақсим кард, аммо Умар ибни Хаттоб мутаносиб бо вазъи мовжуди замони худиш заминахойи Ироқро тақсим накард. Каси хам то алъон онро мухолифи қуръон ва бахусус суннати росулуллох  надониста ва нахохад донист. Ва ё росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуда шутири овораро вилиш кунид, Усмон ибни Афвон гуфт: фурухта бишавад ва пулиш ба сохибиш бирасад. Али ибни Аби Толиб маслахат дидки шутир ва говхойи овора нигахдори бишаванд ва то пейдо шудани сохибиш аз тариқи байтул мол тағзия бишаванд ва хазинашро байтул мол бидихад. [1]

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар қатли хато ва ғейри амд фармудандки оқила ( хешовандони мард) дияро бипардозанд( чун хешовандони мард унвони ёри диханда ва мусоидат кунандайи мард буданд) аммо дар ахди Умар ибни Хаттоб, оқила ахли девон шуданд ва тағйир пейдо кард. Қуръон мефармояд:

: وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ ۚ(انفال/60) 

Барои ( мубориза бо) онон то онжоки метавонид нируйи низомий ва асбхойи варзида омада созид, то ба василайи он душмани худо ва душмани хувишро битарсонид, ва касони дигари жуз ононро хам ба харрос андозидки онхоро намешносид ва худо ононро мешносад.

Асби замони мо хамин мошинхойи мутахаррик ва тонкхо ва соири тасхилоти модерни имрузий хастанд, аходис дар боби фазилати тирандози, тир ва камон хам бояд бо зеботарин шева бо модернтарин техноложий низомий мовжуд татбиқ дода бишаванд. Дар тамоми ин маворид ва мавориди мушобихи танхо васоили татбиқ бо хам фарқ мекунанд аммо хадаф еки аст ва собит.

Дидемки ижтиход ва ижмоъи хар шўро танхо барои замони худиш хужжат аст на барои замонхойи дигар. Ин масири табиийи харакати жомеъа ва равиши сабиқунал аввалуни будки ба табъият ба эхсон аз онон сифориш шудаем:

وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه/100)

Пешгомони нухустин мухожирон ва ансор ва касоники ба ники равиши ононро дар пеш гирифтанд ва рохи ишонро ба хуби пеймуданд, худованд аз онон хушнуд аст ва ишон хам аз худо хушнуданд, ва худованд барои онон бехиштро омада сохта астки дар зери ( дарахтон ва коххойи) он рудхонахо жори аст ва жовдона дар онжо мемонанд. Ин аст пирузи ва ростгори бузург.

Ончи дар ин даста аз мавориди ижтиходийи марбут ба шўро матрах мешуд, ва ончи хадаф ва мақсад калом аст, шевайи табъияти сабиқунал аввалун бо суннати хукуматий ва ижроий росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва табъияти шойистаий шўрохойи мо аз онхост.

Бо ин тўвзихи мухтасари мо ба анвоъи ахком ва жойгохи ижтиходоти вохиди шўро мерасем. Медонемки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам се хукмро ба мардум ироя медихад:

1-хукмики мустақиман аз қуръон гирифта ва ба мардум иблоғ мекунад.

2-хукмики табайюн ва тафсири хосси худи ишон аст аз қуръон,то харжи ва маржи ба вужуд наёяд, ва дар ин табайюн каси ғейри аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба он пей намебарадки мо ба он мегуем суннати собит.

Мисли чигунаги намоз ва соири мавориди инчунини.

وَمَن یُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُ الْهُدَى وَیَتَّبِعْ غَیْرَ سَبِیلِ الْمُؤْمِنِینَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِیراً ‏(نساء/115)

Касики бо пайғамбар душманонаги кунад, баъди аз онки ( рохи) хидоят ( аз рохи залолат барои у) ровшан шуда аст,ва ( рохи) жуз рохи мўъминон дар пеш гирад, уро ба хамон жихатики( ба дўзах мунтахи мешавад ва ) дустиш дошта аст рохнамуд мегардонем ва ба дўзахиш дохил мегардонем ва бо он месузонем, ва дўзах чи бад жойгохи аст !

(идома дорад…….)

---

[1]المؤطا هم بيان كرده است

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(40- қисмат)

Дар ин сурат возих ва ровшан астки инхидоми хукумати исломий ала минхажин нубувват ва шўройи улил амри вохиди муслимин иллати асосий ва омили инхамма тафарруқ, залилий, ақаб мондаги, даржозани, ва рукуди моддий ва маънавийи умуми муслимин ва ривожи анвоъйи мафосиди ақидатий – ахлоқий ва рафторий миёни муслимин буд:

لتُنْقَضَنَّ عُرَى الْإِسْلَامِ، عُرْوَةً عُرْوَةً، فَكُلَّمَا انْتَقَضَتْ عُرْوَةٌ، تَشَبَّثَ النَّاسُ بِالَّتِي تَلِيهَا، وَأَوَّلُهُنّ نَقْضًا الْحُكْمُ، وَآخِرُهُنَّ الصَّلَاةُ..

Дастгирахойи ислом ек ба ек шикаста мешавад, харгох ек дастгира нобуд шавад мардум ба ончи наздики он аст чанг мезананд, аввали онхо шикастани хукм аст( хукм бар асоси минхажин нубувватро рахо мекунанд) ва охари онхо намоз аст ( намозро тарк мекунанд).

Возих ва ровшан хам хастки танхо бо бозгашти мужаддади чанин хукумати исломий ала минхажин нубувват ва находхойи вобаста ба он астки дубора уммати вохид ва жамоати вохид ташкил мешавад ва муслимин аз дасти инхамма мафосид нажот пейдо мекунанд ва дар хамон масирики аллох бароишон таъйин карда буд меофтад ва машмули сифати:

كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنّاسِ

мешаванд.

Бидуни дар даст доштани қудрати хукумати исломий ва находхойи тахти пушиши он садхо сол дарси ахлоқ ва тазкия додан ва парвариши мардум ва ғейрихки дар масири дастёбий ба қудрати хукумати исломий набошад, таъсироти асосий хоста шуда дар шариатро надорад. Инро мо қарнхост тажруба кардаем ва ниёзий ба тажрубайи мужаддад надорем, ва бояд ба ин даража аз фахм расида бошемки бо онки ахли суннах вужуд дорад – ва тақрибан хаммайи фирақи ахли қибларо дар бармегирад – аммо бидуни шўройи вохид ва уммати вохид ва ижмоъйи вохид, жамоати вохиди дар кор нест ва ахлул жамоат вужуд доранд на ахлул жамоах.

Шўройи вохидаки ба жойи тафосир ва таъвилоти мухталиф ва ахзоб ва гуруххойи мухталиф ва мутафарриқ ийфойи нақш мекунад ва қудрати тасмимгири ва ирояйи раъйи вохид ба тамоми муслиминро ба ухда мегирад.

Шўро дар сатхики ташкил бишавад нишон диханда ва баёнгари иродайи тамоми муслимини астки ононро тахти пушиши худиш қарор дода аст, ва дигар ахзоб ва тафосир ва таъвилоти мухталиф харфи аввалро намезананд, ва ба тадриж жойгохи худишонро ба шўро медиханд, ва шўройи улил амр дар мовриди масоили қобили ижтиход, ихтиходи вохиди худишро ироя медихад, ва ижмоъйи вохидиш ва раъйи вохидиш дар радифи қуръон ва суннати сахих қарор мегирад:

: ‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا‏ (نساء/59).

Итоат аз аллох яъни гирифтани хукм аз қуръон ва итоат аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам яъни гирифтани хукм аз суннати сахих ва итоат аз улил амр яъни гирифтани хукм аз ижмоъи вохиди шўройи улил амр. Ба ин шикл итоат аз ижмоъи вохиди шўройи улил амр дар радифи итоат аз аллох ва росул қарор мегирад ва вожиб мешавад. Чун кейфияти татбиқ ва ижройи хукми аллох ва росулиш, мутаносиб бо вазъи мовжуди жахоний ва мантақаий ва дохилий ва ниёзхойи рузи муслимин, аз коноли хамин шўройи вохид ва аз тариқи ижмоъи вохидиш ба шевайи муносиб ва созгор бо шароити хосси баён мешавад.

Дар инжостки ин хукми вохид ноши аз ижмоъи вохид барои хаммайи муслимин итмоми хужжат мешавад, ва хаммайи муслимин бо бахрагири ва истефодайи аз ек раъйи вохид аз тафарруқ ва чанд дастаги нажот пейдо мекунанд, ва дубора уммати вохид ва жамоати вохиди шикл мегирадки аллох таоло дар мовридишон мефармояд:

کُنتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ (ال عمران /110)

Ва он вақт астки ин уммати вохид намуна ва улгуйи мешавад барои соири мардум:

: وَکَذَلِکَ جَعَلْنَاکُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِّتَکُونُواْ شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ وَیَکُونَ الرَّسُولُ عَلَیْکُمْ شَهِیداً(بقره /143)

Уммати вохидики ваъдахойи аллохро машмули худиш мекунад:

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُم فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَى لَهُمْ وَلَیُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً ‏(نور/55)

Худованд ба касони аз шумоки иймон оварданд ва корхойи шойиста анжом доданд, ваъда медихадки ононро қатъан жойгузини ( пешиниён, ва вориси фармондехи ва хукумати ишон) дар замин хохад кард хамонгунаки пешиниёнро жойгузини қабли аз худ карда аст. Хамчунин дини ишонроки барои онон мепасандад, хатман ( дар замин) побаржо ва барқарор хохад сохт, ва нез ховф ва харроси ононро ба амният ва оромиш мубаддал месозад.

(идома дорад……..)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(39- қисмат)

Арз кардамки аз нишонахо ва вижагихойи боризи хилафату ала минхажин нубувват еки низорати хаммагонийи мардум бар хоким ва находхойи хукумати буд ва дигари рукн ва қуввайи ба номи шўро.

Бо аз бейн рафтани хукумати исломий ала минхажин нубувват аввалин чизики аз бейн рафт назорати мардумий буд, ва ин хам табиий аст. Чун замоники шохигарийи хушунатгаро – мулкан аззан – ва мустабид – мулкан жабрийян – хоким мешавад, мардум журъати нақд кардан ва раъйи мухолифро надорад, магар истисноъоти хосси набошадки инхо хам аксаран ба махдудият ва жанги равоний ва хатто зиндон ва саркуб ва дар мавориди жанги мусаллахона кашида шуда аст. Ба дунболи он худ ба худ шўройи улил амр ва ба истелохи оммайи мардуми шўройи муваххиди ахли хал ва ақди кулли муслимин хам нобуд шуд. Бо инхидоми шўройи улил амри вохиди муслиминки уммати вохидиро ташкил дода буд севумин чизики аз бейн рафт хамин уммати вохид буд ва даххо ва балки садхо уммати риз ва дурушт аз он ба вужуд омаданд ва хануз дар холи таксир хастанд.

Бо аз бейн рафтани уммати вохид хамки ижмоъи вохиди аз он берун меомад чохорумин мовридики аз бейн рафт ижмоъйи вохид муслимин буд ва бо аз бейн рафтани ин ижмоъйи вохид садхо ва балки хазорон мухталифи дарун гурухи ва дарун мазхабий ва махаллий ва бумий жойи ижмоъйи вохиди кулли муслиминро гирифт.

Ижмоъйи вохид зомини тўлид ва хифзи жамоати вохиди муслимин буд. Барои хамин росулуллох саллаллоху алайхи васаллам муслиминро ба пейвастан ба жамоат сифориш мекарданд ва аз харгуна дури аз жамоат ва ижоди тафарруқ нахий мекарданд.

عَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ وَإِيَّاكُمْ وَالْفُرْقَةَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ مَعَ الْوَاحِدِ وَهُوَ مِنْ الِاثْنَيْنِ أَبْعَدُ، مَنْ أَرَادَ بُحْبُوحَةَ الْجَنَّةِ فَلْيَلْزَمْ الْجَمَاعَةَ.[1]

Бар шумо пейвастан ба жамоат лозим ва зарурист, ва бархазар бошид аз жудойики, шайтон ба хамрохи ек нафар танхо аст ва аз ду нафар дуртар аст, харки хостори васати бехишт аст хатман пойбанди жамоат бошад.

Ва дар жойи дигари ба сирохат баён мекунадки:

الْجَمَاعَةُ رَحْمَةٌ، وَالْفُرْقَةُعَذَابٌ “[2]

Жамоат рахмат ва тафрақа азоб аст. Ин хам тафсир ва ровшангари дар мовриди оёти астки ба вахдат дастур медиханд ва бахусус замоники аллох таоло тафарруқро азоби дар хадди азобхойи осмоний ва зилзила маърифий мекунад:

قُلْ هُوَ الْقَادِرُعَلَى أَن یَبْعَثَ عَلَیْکُمْ عَذَاباً مِّن فَوْقِکُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِکُمْ أَوْ یَلْبِسَکُمْ شِیَعاً وَیُذِیقَ بَعْضَکُم بَأْسَ بَعْضٍ انظُرْ کَیْفَ نُصَرِّفُ الآیَاتِ لَعَلَّهُمْ یَفْقَهُونَ ‏(انعام/65)

Бигу: худо метавонадки азоби бузурги аз болойи саритон ва ё аз зери похойитон бар шумо бигуморад ва даста даста ва пароканда гардад ва бархи аз шуморо ба жони бархи дигар андозад ва гирифтори хамдигар созад. Бинагарки чигуна оётро баён ва ровшан мегардонем то балки бифахманд.

Воқеан барои касики заррайи ахли фахм бошад бояд бидонадки азоби тафарруқ бидуни шак аз азобхойики аз болойи сар ва зери похойи мо нозил мешаванд бисёр хатарноктар, доманадортар, шадидтар,мухаррибтар ва вахшатноктар буда астки хам акнун хам аз болойи сар мисли бомборонхойи атомий ва шимиёвий ва урониумий ва бомбхойи чанд тоний ва хушаий ва ғейрих шабихи азобхойи осмоний мисли соиқа ва ғейрих ва аз зери по бо анвоъи мингузорихо шабихи азоби зилзила амал мекунанд. Илова бар ин азоби тафарруқики интури муслиминро залил ва беубухат карда астки хар кофари ин журъатро ба худиш медихад даст ба хар жинояти бизанад ба ин шикл азобхойи осмоний ва заминийро дар худиш жамъ карда аст ва мумкин аст солхо ва хатто қарнхо тул бикашад ва наслхойи мутаъаддидиро ба коми нобудий бикашонад; дар холики ек соиқа ё ек борони шадид ё ек зилзила танхо дар ек замони хосси афрод ва ё насли хоссиро нобуд мекунад ва ба наслхойи баъдий мунтақил намешавад.

Хуб , холо замоники бо нобуди шўройи вохид ижмоъйи вохид аз бейн рафт ба сурати жабрий жамоати вохид хам аз бейн рафт ва ба жойи он садхо жамоати кучак ва бузург тўлид шуданд.

Мушаххас астки ришайи инхидоми жамоати вохид ба инхидоми ижмоъйи вохид бармегардад, ва ришайи нобудий ижмоъйи вохид ба нобудийи уммати вохид бармегардад, ва ришайи инхидоми уммати вохид хам ба инхидоми шўройи улил амри вохид бармегардад, ва боз ришайи инхидоми шўройи улил амри вохид хам ба инхидоми хукумати исломий ала минхажин нубувват бармегардад.

(идома дорад……..)

---

[1] الترمذي، ابن ماجه، أحمد

[2] أخرجه أحمد ( 4 / 278 ) و هو و ابنه عبد الله في ” الزوائد ” ( 4 / 375 (و القضاعي ( 3 / 1) الألباني في “السلسلة الصحيحة” 2 / 276 :