Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(5- қисм)  

Мана булар билан бирга даъват ва жиход ва хатто исломий изтирорий бадал хукуматни аста-секинлик билан нубувватт манхажига асосланган хилофат томонга  такомуллашишига ёки гохида турли-хил технологияга ўхшаш вожиб ишларга,абзорларга,қолибларга, шўро ва хелфлар,анжуманлар,сендиколар,эъдод,амирга ўхшаган муқаддамотларга эхтиёж пайдо бўлади, мана бу абзорларсиз, муқаддамотларсиз мана бундай вожиботни сахих,шаръий йўлда олиб бориб бўлмайди, шу сабабли хам мана бу муқаддамотлардан,абзорлардан фойдаланиш хам вожиб бўлади.       

Мана бу  холатда хукуматни “абзорлари” ва “қолиблари” калитлар ё машиналар, тайёралар ё компютер ва бошқа нарсаларга ўхшаш чегараланган миқдорда бўлиши мумкин, аммо мана бу абзорлардан фойдаланадиган кишилар ва мана бу қолибларни ичига қуйиладиган мазмун, секуляризм динининг барча хизбларини сонича ёки хилма-хил осмоний шариатларнинг тафсирларини сонича турли – туман бўлишлари мумкин.

 Бу ерда биз барча шаръий манбаъларни истинод қилган холда фалончи диёрнинг дорул ислом экани ёки фалончи диёрнинг дорул куфр экани хақида хабардор бўлганимиздан сўнг, улардаги хукумат  қолибидаги  асосни солиштиришга хожат йўқ, аммо қолибларни ўзини худди бир абзордек бир-бири билан солиштириш мумки. Масалан мусулмонлар ундан фойдаланаётган қолибни ва   коммунистларнинг хамда  сармоядорларнинг  бойликни тақсимлаш қолибини яъни уччовини бир – бири билан солиштирсак бўлади;  худди фалон абзор, машина, тайёра, поезд, тиббиёт ё хавфсизлик, харбий  технологияни бир –бири билан солиштирганга ўхшайди, бу ерда биз уларни ишлаб чиқарган томонни ақидаси,мазхаби билан умуман ишимиз бўлмайди.

Яна хам соддароқ тушунтирадиган бўлсак, масалан саудия арабистонини поездларини, темир йўл бошқарув системасини япониянинг ёки россиянинг поездлари, темир йўл бошқарув системаси ёки бошқа европа давлатлариники билан солиштирган пайтимизда, уларни бошқарувчиларини ёки бу поездларда олиб бориладиган жамиятни ақидаси билан ишимиз бўлмайди, аммо уларни тажрибаларидан, ўқиб ўрганган билимларидан, турли-хил давлатларни технологиясидан хадафларимизни,дастурларимизни олиб бориш йўлида шаръий усул билан фойдаланамиз.

 Мисол тариқасида, америка ва япониянинг икки хил бошқарув равиши хақида сухбат қилинган пайтда уларни солиштириш ва хатто фойдаланиш учун айтиладики:

Американи бошқаруви бюрократияга яқинроқдир, 1- қисқа муддатли режа тузиш дастурига эга, 2- якка шахс масъулиятига эга, 3- қарор қабул қилиниши ва қарор қабул қилиниш жараёни жуда тез амалга оширилади, аммо уни йўлга қўйилиши жуда секин олиб борилади.

Японияни бошқаруви адхократияга яқин бўлиб: 1- узоқ муддатли режалар дастури тузилади, 2- гурух шаклидаги  масъулиятга эга, 3- қарор қабул қилиш муддати,жараёни секин,лекин уни ижро қилиниши тезлик билан амалга оширилади.  [1]

Бу ерда бир-биридан бутунлай фарқ қиладиган икки бошқарув равиши солиштирилди, аммо улардан фойдаланган кишиларнинг ақидалари,ишончлари хақида сухбат қилингани йўқ; хар қандай ақидага эга бўлган  шахс мана бу бошқарув равишларидан, намунасидан фойдалана олади, чунки мана бу бошқарув равишлари худди “девон”, “абзор”га ўхшаган нарсалар бўлиб уни исталган қисмини ўзгартирса ва ундан турли-хил ақидаларга муносиб равишда фойдаланса бўлади.

Ёки бўлмасам американи,эронни, хитойни, афғонистонни, покистонни, арабистонни таълим- тарбия “системасини” солиштирган пайтимизда хам бир неча фикр,ақидани эмас, балки бир неча “системани” , “абзорни” бир-бири билан солиштирилади.

Ёки намойиш ва тажриба ва гурух мухокамаси каби ўқитиш усулларини навлари хақида сухбат қилинган пайтда, аслида бир неча “абзор” ва хатто турли-хил қолиблар хақида сухбат қилинган, масалан осонлик билан япониядаги ўқитиш услубини америкадаги ўқитиш услуби билан ёки бу икковини қадимги ўтиш ва натижага йўналтирилган ёки 1375 йилдан буён эронда қўлланилаётган  янги фаол, кашф қилиш равиши билан солиштирса бўлади. Бу ерда биз   таълим-тарбия технологиясини навларини бир-бири билан солиштирдик,шунингдек вожиб ишлар бўйича фойдаланиладиган  технология турлари ва тиббиёт,харбий, хизмат,жамлаш, дизайн,қурилиш технологиясини бир-бири билан солиштирамиз.

[2]

(давоми бор……..)


[1] واژه ادهوكراسي از واژه هاي يوناني ad hoc به معني “براي هدف معين” و پسوند -cracy به معني “حكومت” گرفته شده است. رابرت واترمن ادهوكراسي را بدين گونه تعريف مي كند: “هر ساختاري از سازمان كه خطوط بوروكراسي موجود را براي بهره برداري از فرصتها، حل مسايل و دستيابي به نتايج قطع مي كند”.  ادهوكراسي نوعي از سازمان است كه در نقطه مقابل بوركراسي قرار دارد

[2] واژه تكنولوژي مشتمل بر دو كلمه ” تكني ” به معناي رمز و راز مهارتهاي صنعتگري – و ” لوژي ” – به معني دانش سازمان يافته ، سيستماتيك و هدفمند است .

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(5- قیسم)

بُو یِیردَه بِیز بَرچَه شَرعِی مَنبَعلَرنِی اِستِناد قِیلگن حالدَه فَلانچِی دِیارنِینگ دارُ الاِسلام اِیکَنِی یاکِی فَلانچِی دِیارنِینگ دارُ الکُفرِ اِیکَنِی حَقِیدَه خَبَردار بُولگنِیمِیزدَن سُونگ، اوُلَردَگِی حُکوُمَت قالِیبِیدَگِی اَساسنِی سالِیشتِیرِیشگه حاجَت یُوق، اَمّا قالِیبلَرنِی اوُزِینِی حوُددِی بِیر اَبزاردِیک بِیر-بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرِیش مُومکِین. مَثَلاً مُسُلمانلَر اوُندَن فایدَه لَنَیاتگن قالِیبنِی وَ کامُّونِیستلَرنِینگ هَمدَه سَرمایَه دارلَرنِینگ بایلِیکنِی تَقسِیملَش قالِیبِینِی یَعنِی اوُچچاوِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرسَک بوُلَدِی؛ حوُددِی فَلان اَبزار، مَشِینَه، تَیِارَه، پایِیزد، طِبِّیات یا حَوفسِیزلِیک، حَربِی تِیهنالاگِییَه نِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرگنگه اوُحشَیدِی، بُو یِیردَه بِیز اوُلَرنِی اِیشلَب چِیقَرگن تاماننِی عَقِیدَه سِی، مَذهَبِی بِیلَن عُمُوماً اِیشِیمِیز بُولمَیدِی.

یَنَه هَم ساددَه راق توُشُونتِیرَدِیگن بُولسَک، مَثَلاً سَعُودِیَه عَرَبِستانِینِی پایِیزدلَرِینِی، تِیمِیر یُول باشقَرُوو سِیستِیمَه سِینِی یَپانِیَه نِینگ  یاکِی راسِّیَه نِینگ پایِیزدلَرِی، تِیمِیر یوُل باشقَرُو سِیستِیمَه سِی یاکِی باشقَه یِیوراپَه دَولَتلَرِینِیکِی بِیلَن سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه، اوُلَرنِی باشقَه رُوچِیلَرِینِی یاکِی بُو پایِیزدلَردَه آلِیب بارِیلَدِیگن جَمِیعیَتنِی عَقِیدَه سِی بِیلَن اِیشِیمِیز بوُلمَیدِی، اَمّا اوُلَرنِی تَجرِیبَه لَرِیدَن، اوُقِیب اوُرگنگن بِیلِیملَرِیدَن، توُرلِی- هِیل دَولَتلَرنِی تِیهنالاگِیَه سِیدَن هَدَفلَرِیمِیزنِی، دَستوُرلَرِیمِیزنِی آلِیب بارِیش یُولِیدَه شَرعِی اوُصُول بِیلَن فایدَه لَنَمِیز.

مِثال طَرِیقَه سِیدَه، اَمِیرِکَه وَ یَپانِییَه نِینگ اِیککِی هِیل باشقَوُر رَوِیشِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگن پَیتدَه اوُلَرنِی سالِیشتِیرِیش وَ حَتَّی فایدَه لَنِیش اوُچُون اَیتِیلَدِیکِی:

اَمِیرِکَه نِی باوشقَرُو بیُوراکرَتِیَه گه یَقِینراقدِیر، 1- قِیسقَه مُددَتلِی رِیجَه توُزِیش دَستوُرِیگه اِیگه،2- یَککَه شَخص مَسئوُلِیَتِیگه اِیگه، 3- قَرار قَبُول قِیلِینِیشِی وَ قَرار قَبُول قِیلِینِیش جَرَیانِی جُودَه تِیز عَمَلگه آشِیرِیلَدِی، اَمّا اوُنِی یوُلگه قوُیِیلِیشِی جُودَه سِیکِین آلِیب بارِیلَدِی.

یَپانِییَه نِی باشقَرُووِی اَدهاکرَه تِیَه گه یَقِین بُولِیب: 1- اوُزاق مُددَتلِی رِیجَه لَر دَستوُرِی توُزِیلَدِی، 2- گوُرُوه شَکلِیدَه مَسئُولِیَتگه اِیگه، 3- قَرار قَبوُل قِیلِیش مُددَتِی، جَرَیانِی سِیکِین، لِیکِن اوُنِی اِجرا قِیلِینِیشِی تِیزلِیک بِیلَن عَمَلگه آشِیرِیلَدِی. [1]

بُو یِیردَه بِیر- بِیرِیدَن بُوتوُنلَی فَرق قِیلَدِیگن اِیککِی باشقَرُو رَوِیشِی سالِیشتِیرِیلَدِی، اَمّا اوُلَردَن فایدَلَنگن کِیشِیلَرنِینگ عَقِیدَه لَرِی، اِیشانچلَرِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگنِی یُوق؛ هَر قَندَی عَقِیدَه گه اِیگه بُولگن شَخص مَنَه بُو باشقَرُو رَوِیشلَرِیدَن، نَمُونَه سِیدَن فایدَلَنَه آلَدِی، چوُنکِی مَنَه بُو باشقَرُو رَوِیشلَرِی حوُددِی “دِیوان” “اَبزارگه” اوُحشَگن نَرسَه لَر بُولِیب اوُنِی اِیستَلگن قِیسمِینِی اوُزگرتِیرسَه وَ اوُندَن توُرلِی- هِیل عَقِیدَه لَرگه مُناسِب رَوِیشدَه فایدَلَنسَه بُولَدِی.

یاکِی بوُلمَسَم اَمِیرِکَه نِی، اِیراننِی، حِتاینِی، اَفغانِستاننِی، پاکِستاننِی، عَرَبِیستاننِی تَعلِیم- تَربِیَه “سِیستِیمَه سِینِی” سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه هَم بِیر نِیچَه فِکر، عَقِیدَه نِی اِیمَس، بَلکِی بِیر نِیچَه “سِیستِیمَه نِی”، “اَبزارنِی” بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرِیلَدِی.

یاکِی نَمایِیش وَ تَجرِیبَه وَ گوُرُوه مُحاکَمَه سِی کَبِی اوُقِیتِیش اوُصُوللَرِینِی نَولَرِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگن پَیتدَه، اَصلِیدَه بِیر نِیچَه “اَبزار” وَ حَتَّی توُرلِی- هِیل قالِیبلَر حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگن ، مَثَلاً آسانلِیک بِیلَن یَپانِییَه دَگِی اوُقِیتِیش اوُصلوُبِینِی اَمِیرِکَه دَگِی اوُقِیتِیش اوُصلوُبِی بِیلَن یاکِی بُو اِیککاوِینِی قَدِیمگِی اوُتِیش وَ نَتِیجَه گه یُونَلتِیرِیلگن یاکِی 1375 یِیلدَن بُویان اِیراندَه قوُللَنِیلَیاتگن یَنگِی فَعال، کَشف قِیلِیش رَوِیشِی بِیلَن سالِیشتِیرسَه بُولَدِی. بُو یِیردَه بِیز تَعلِیم- تَربِیَه تِیهنالاگِیَه سِینِی نَولَرِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیردِیک، شُونِینگدِیک واجِب اِیشلَر بُویِیچَه فایدَه لَنِیلَدِیگن تِیهنالاگِیَه توُرلَرِی وَ طِبِّیات، حَربِی،حِذمَت، جَملَش، دِیزَین، قوُرِیلِیش تِیهنالاگِیَه سِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرَه مِیز.   [2]

(دوامی بار……)


[1] واژه ادهوكراسي از واژه هاي يوناني ad hoc به معني “براي هدف معين” و پسوند -cracy به معني “حكومت” گرفته شده است. رابرت واترمن ادهوكراسي را بدين گونه تعريف مي كند: “هر ساختاري از سازمان كه خطوط بوروكراسي موجود را براي بهره برداري از فرصتها، حل مسايل و دستيابي به نتايج قطع مي كند”.  ادهوكراسي نوعي از سازمان است كه در نقطه مقابل بوركراسي قرار دارد

[2] واژه تكنولوژي مشتمل بر دو كلمه ” تكني ” به معناي رمز و راز مهارتهاي صنعتگري – و ” لوژي ” – به معني دانش سازمان يافته ، سيستماتيك و هدفمند است .

مصداقهای دارالاسلام در دنیای معاصر (1) (قسمت 25)

مصداقهای دارالاسلام در دنیای معاصر (1) (قسمت 25)

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله[D1] 


 (5- قسمت)

در اینجا ما زمانی که با استناد به تمام منابع شرعی متوجه شدیم که فلان سرزمین دارالاسلام یا دارالکفر است دیگر نیازی به مقایسه ی محتوای قالبهای حکومتی آنها نیست اما می توانیم خود قالبها را همچون یک ابزار با هم مقایسه کنیم . مثلاً قالب توزیع ثروتی که کمونیستها و سرمایه دارها و مسلمین از آن استفاده می کنند را می توانیم به عنوان سه قالب مختلف با هم مقایسه کنیم؛ دقیقاً چگونه فلان ابزار و ماشین و هواپیما و قطار و تکنولوژی پزشکی و امنیتی و نظامی را با هم مقایسه می کنیم و اصلاً کاری به عقیده و مذهب استفاده کننده ها و حتی تولید کننده های آنها نداریم.

ساده تر عرض کنم ما می توانیم مثلاً سیستم مدیریتی راه آهن و قطارهای عربستان سعودی را با  سیستم مدیریتی راه آهن و قطارهای ژاپن یا روسیه یا آمریکا و یا سایر دول اروپائی مقایسه کنیم  و کاری به عقاید مدیران و افرادی که در این قطارها جابجا می شوند نداشته باشیم اما در عوض از تجربیات و مطالعات و تکنولوژی کشورهای مختلف در فرایند هدف گذاری و برنامه‌ریزی استفاده‌ ی شرعی کنیم.

به عنوان مثالی دیگر زمانی که در مورد دو سبک مدیریتی آمریکا و ژاپن صحبت می شود و جهت مقایسه و حتی استفاده گفته می شود:

مدیریت آمریکائی به بوروکراسی[1] نزدکتر است که 1- برنامه ریزی کوتاه مدت دارد 2- مسئولیت فردی است 3- تصمیم گیری و روند تصمیم گیری تند اما بکارگیری آن  تصمیم کند است.

و مدیریت ژاپنی  به اَدهوکراسی[2] نزدکتر است  که : 1- برنامه ریزی بیشتر بلند مدت  2- مسئولیت گروهی 3-  مدت و روند تصمیم گیری کند ولی اجرای آن به سرعت انجام می شود.

در اینجا دو سبک و الگوی مدیریتی کاملاً متفاوت با هم مقایسه شده اند و سخنی از باورهای استفاده کننده ها نشده است؛ و هر کسی با هر عقیده ای می تواند از این سبکها و الگوهای مدیریتی استفاده کند، چون این سبکهای مدیریتی مثل «دیوان» «ابزار» ی هستند که می توان هم آنها را دستکاری کرد و هم از آنها متناسب با عقاید مختلف استفاده های مختلف نمود.

یا زمانی که در مورد «سیستم» آموزشی آمریکا و ایران و چین و افغانستان و پاکستان و عربستان و غیره صحبت می شود در واقع چند «ابزار» و«سیستم» با هم مقایسه می شوند نه چند فکر و عقیده. 

یا زمانی که در مورد انواع الگوهای تدریس مثل نمایشی و آزمایشی و بحث گروهی و غیره صحبت می شود در واقع در مورد چند «ابزار» و حتی قالبهائی مختلف صحبت شده است، و می توان به راحتی مثلاً روش تدریس در ژاپن را با روش تدریس در آمریکا و این دو را با روش الگوی قدیمیِ انتقالی و نتیجه محور و الگوی جدیدِ فعال، اکتشافی و فرایند محوری که از سال 1375 به این سو در ایران استفاده می شود مقایسه کرد. در اینجا ما انواع تکنولوژی[3] آموزشی را با هم مقایسه کرده ایم همچنانکه انواع فناوری و تکنولوژی پزشکی، نظامی، خدماتی، مونتاژ، طراحی و ساخت و غیره را با هم مقایسه می کنیم که در راستای امر واجبی به کار گرفته می شوند.

(ادامه دارد…….)


[1] کلمه «بوروکراسی» از کلمه «bureau» به معنای «میز» یا «دفتر کار» و کلمه «Kratos» به معنای «حکومت» مشتق شده است که معادل فارسی آن دیوان سالاری است. بوروکراسی از نظر اصطلاحی به معنای اداره نمودن از طریق دفاتر و قوانین و مقررات است اما از نظر عموم،اغلب آثار منفی آن مانند کاغذبازی و کندی جریان امور اداری، در ذهن مردم تداعی می‌شود.

[2] واژه ادهوكراسي از واژه هاي يوناني ad hoc به معني “براي هدف معين” و پسوند -cracy به معني “حكومت” گرفته شده است. رابرت واترمن ادهوكراسي را بدين گونه تعريف مي كند: “هر ساختاري از سازمان كه خطوط بوروكراسي موجود را براي بهره برداري از فرصتها، حل مسايل و دستيابي به نتايج قطع مي كند”.  ادهوكراسي نوعي از سازمان است كه در نقطه مقابل بوركراسي قرار دارد

[3] واژه تكنولوژي مشتمل بر دو كلمه ” تكني ” به معناي رمز و راز مهارتهاي صنعتگري – و ” لوژي ” – به معني دانش سازمان يافته ، سيستماتيك و هدفمند است .[D1]

Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.

Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(3-қисмат)  

-Мовриди дигар инки: сокинини доройи асамат хастанд на сарзамин. хун ва мол ва арз ва обру ва номуси мусалмони маъсум ва харом аст хар кужоки бошад ва фарқи надорад дар дорул ислом бошад ё дар дорул куфр.

Имоми Шофеъий рохимахуллох дар ” умму” мегуяд:

“فأمّا المسلمُ فحرامُ الدّمِ حيثُ كان “.

мусалмон хуниш харом аст хар кужоки бошад ва мегуяд:

” وَ إِنَّمَا یحْرُمُ الدَّمُ بِالْإِیمَانِ کانَ الْمُؤْمِنُ فِي دَارِ حَرْبٍ أَوْ دَارِ إسْلَامٍ “.[1]

Ба ростики хун бо иймон оварданд харом мешавад ва фарқи надорад ин мўъмин дар дорул харб бошад ё дорул ислом.

Ин нигариши исломий комилан дар баробари нигариши муфтихойи муфтгуй ва номезон ва номутаодил ва тақрибан нима девонайи сокин  дар дорул куфрхостки хуни занон ва хатто кудакон ва атфоли мусалмон дар жазоир ва …….. ро ба журмики падарон ё шўхарони инхо муртакиб шуданд халол карданд.   .[2]

-Мовриди дигари инки: жумхури фуқахойи жахони ислом муттафиқун  қовл хастандки дар ончики аллох таоло ба унвони шаръ қарор дода фарқи бейни дорул ислом ва дорул куфр вужуд надорад, ва тамоми ончики аллох таоло харом карда ё бар бандагониш вожиб карда бо ихтилофи дор ва сарзамин хукм фарқ намекунад ва мусалмон чи дар дорул куфр бошад ва чи дар дорул ислом харом ва халолхо бо тағйири ” дор” ва сарзамин тағйир накунанд. Хар ончи дар дорул ислом халол ё харом бошад дар дорул куфр хам халол ё харом хастанд.

Имом Шофеъий рохимахуллох дар умму мегуяд:

 ” مِمَّا یعْقِلُهُ الْمُسْلِمُونَ وَ یجْتَمِعُونَ عَلَیهِ أَنَّ الْحَلَالَ فِي دَارِ الْإِسْلَامِ حَلَالٌ فِي بِلَادِ الْکفْرِ وَ الْحَرَامَ فِي بِلَادِ الْإِسْلَامِ حَرَامٌ فِي بِلَادِ الْکفْرِ “.[3]  

Ончики муслимин бо таъаққул ба он расиданд ва бар он ижмоъ карданд инки: ончики дар дорул ислом халол бошад дар дорул куфр хам халол аст ва ончи дар сарзамини ислом харом бошад дар сарзамини куфр хам харом аст.

Ровшан астки дар хар сурат тақсими замин ба дорул ислом ва дорул куфр назди тамоми мазохиби исломий муттафиқун алайх аст ва каси дар он ихтилоф надорад аммо инки имоми Шофеъий рохимахуллох мегуядки замин дори вохиди аст алова бар ончики [4]  

қаблан арз кардем манзуриш ин астки мусалмон дар хар кужойи замин бошад бояд мултазим ва пойбанд ба риояти ахкоми шариати аллох бошад чи дар дорул ислом бошад ва чи дар дорул куфр ва бар хамин мабно худуд бар мусалмон нез дар саросари замин вожиб мегардад, аммо дастахойи аз ханифа бар ин боварандки иқомайи худуд бар мусалмон дар дорул харб вожиб нест.

(идома дорад……..)


[1] شافعی، محمد بن ادریس، الأم، ج7، ص369

[2] كما في فتوى عمر محمود أبو قتادة الفلسطيني في فتواه المشهورة. (فتوى كبيرة الشأن في جواز قتل الذرية والنسوان درءًا لخطر هتك الأعراض وقتل الإخوان)، مجلة الأنصار التابعة للجماعة الإسلامية في الجزائر (الجيا)، بتاريخ شوال 1415ه- 3 / 1995م.

[3] شافعی، محمد بن ادریس، الأم، ج7، ص375

[4] ( مجلة مجمع الفقه الإسلامي ) العدد السابع ، الجزء الرابع ، 1412 هـ ، من مداخلة للدكتور عابد السفياني .

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(4- қисм)  

Демак бизлар ошкор  “олтиталик кофирлардан” ва мунофиқлар тўдасидан хеч қандай яхшилик кутмаймиз ва бизлар сўзларимиз фақатгина ўзларини ва мусулмонларни жамиятини шаръий йўлга қўйишга қарор қилган ва ўзларини илмларини аллохга ва росули саллаллоху алайхи васалламга боғлайдиган ва адолат,тақво ахли бўлган мўъминларга қаратилгандир.

   Мана бу нуқтани зикр қилиш лозимки, олдин хам қайта-қайта айтиб ўтканимиздек, бизлар одамлар хақида эмас, балки “дар” хақида хукм берамиз, яна такрорлаб айтаманки бизлар одамлар хақида ёки уларни мазхаби хақида  эмас,”дар” хақида сухбат қиляпмиз; мана бу ахли суннат ва жамоатни манхажини очиқ-аниқ кўриниб турган нарсаларидандир, “дар” учун асосий ташхис бериш абзори,меъёри хам ундаги “сокин бўлганлар” га қараб эмас,балки ундаги “хокимият” ва бу давлатда хоким бўлган “асосий қонунлар” бўйича амалга оширилади.

Энди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам “дорул исломни” устидаги  хокимият масаласида мусулмонларни устида “хокимият” олиб борадиган  икки навли  катта хукумат “қолиби” хақида хабар беради:

1-Уларни биринчиси

   خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ

бўлиб, у аввалги ва энг мухим абзор ва воситадир. ( худди росулуллох саллаллоху алайхи васалламни ва хулафойи рошидинни хукуматига ўхшайди.)

2-Кейингиси шохигарлик даври

   «مُلْكًا عَاضًّا» و «مُلْكًا جَبْرِيّاً» [1]

бўлиб улар исломий изтирорий бадал хукуматлардир, бу хукуматлар нубувват манхажига асосланган хилофат бўлмаган пайтда зарурат ва изтирор хукми бўйича ўзини вазифасини бажаради ( умавийларни,аббосийларни,усмонийларни ва ундан бошқа дорул исломнинг  катта-кичик хокимиятларига ўхшайди) мана бу шохигарликдан сўнг хокимият ва хукумат қудрати яна қайтадан росулуллох саллаллоху алайхи васалламни равишларига қайтади:

  ثُمَّ تَكُونُ خِلاَفَةً عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةٍ. [2]

Бизлар хам дорул исломни устидаги хокимият ишлари бўйича мана шундай хадафларни кетидан тушганмиз.

Мужохидларни вохид шўроси хам энг баттар изтирорий холатда, вохид умматни ва вохид жамоатни сақлаб қолиш учун хамда буйруқ ва бошқаруқ вахдатини мухофизат қилиш учун  нубувват манхажига асосланган хилофат ва исломий изтирорий бадал хукумат  бўлмаганда учинчи абзор сифатида ўзини вазифасини бажаради, мана бу мужохидларни вохид шўроси нубувват манхажига асосланган хилофатни ёки исломий изтирорий бадал хукуматни вужудга келтириш учун келган бўлиши хам мумкин.

Мана булар умуман айтганда “абзор” ва “қолиб” хисобланади. “Абзор” шундай бир нарсаки ундан ўзига хос мақсадга етиш учун фойдаланилади, қолиб хам шакл,кўринишни вужудга келтирадиган “абзор” хисобланади. Мана бу қолибни ичидаги асос  қолибни ўзидан кўра мухимроқ, мана бу қолибни ичидаги асос “олтиталик ошкор кофирларнинг” қонунлари ёки исломий мазхабларни бирига асосланган  аллох таолони шариатидаги қонунлари ёки мусулмонларни вохид ижмоъсига асосланган бўлиши мумкин.

(давоми бор……..)


[1] أحمد (30/355 حديث 18406)، والبزار والطبراني في الأوسط (6577)

[2] روى الإمام أحمد عن النعمان بن بشير/ وروى الحديث أيضًا الطيالسي والبيهقي في منهاج النبوة، والطبري ، والحديث صححه الألباني في السلسلة الصحيحة، وحسنه الأرناؤوط

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(4- قیسم)

دِیمَک بِیزلَر آشکار “آلتِیتَه لِیک کافِرلَردَن” وَ مُنافِقلَر توُدَه سِیدَن هِیچ قَندَی یَحشِیلِیک کوُتمَیمِیز وَ بِیزلَر سوُزلَرِیمِیز فَقَطگِینَه اوُزلَرِینِی وَ مُسُلمانلَرنِی جَمِیعیَتِینِی شَرعِی یُولگه قوُیِیشگه قَرار قِیلگن وَ اوُزلَرِینِی عِلملَرِینِی اَلله گه وَ رَسُولِی صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمگه باغلَیدِیگن وَ عَدالَت، تَقوا اَهلِی بُولگن مُؤمِنلَرگه قَرَتِیلگندِیر.

مَنَه بُو نوُقطَه نِی ذِکر قِیلِیش لازِمکِی، آلدِین هَم قَیتَه- قَیتَه اَیتِیب اوُتکَنِیمِیزدِیک، بِیزلَر آدَملَر حَقِیدَه اِیمَس، بَلکِی “دار” حَقِیدَه حُکم بِیرَه مِیز،یَنَه تَکرارلَب اَیتَه مَنکِی، بِیزلَر آدَملَر وَ اوُلَرنِی مَذهَبِی حَقِیدَه اِیمَس، “دار” حَقِیدَه صُحبَت قِیلیَپمِیز؛ مَنَه بُو اَهلِی سُنَّت وَ جَماعَتنِی مَنهَجِینِی آچِیق- اَنِیق کوُرِینِیب توُرگن نَرسَه لَرِیدَندِیر، “دار” اوُچُون اَساسِی تَشخِیص بِیرِیش اَبزارِی، مِعیارِی هَم اوُندَگِی “ساکِن بُولگنلَر” گه قَرَب اِیمَس، بَلکِی اوُندَگِی “حاکِمِیَت” وَ بُو دَولَتدَه حاکِم بُولگن “اَساسِی قانوُنلَر” بُویِیچَه عَمَلگه آشِیرِیلَدِی.

اِیندِی رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم “دارُ الاِسلامنِی” اوُستِیدَگِی حاکِمِیَت مَسَلَه سِیدَه مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَه “حاکِیمِیَت” آلِیب بارَه دِیگن اِیککِی نَولِی کَتتَه حُکوُمَت “قالِیبِی” حَقِیدَه خَبَر بِیرَدِی:

  1. اوُلَرنِی بِیرِینچِیسِی    خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ بُولِیب اوُ اَوَّلگِی وَ اِینگ مُهِم اَبزار وَ واسِیطَه دِیر. (حوُددِی رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمنِی وَ خُلافایِی راشِیدِیننِی حُکوُمَتِیگه اوُحشَیدِی.)
  2. کِییِینگِیسِی شاهِیگرلِیک دَورِی    «مُلْكًا عَاضًّا» و «مُلْكًا جَبْرِيّاً» [1] بوُلِیب اوُلَر اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتلَردِیر، بُو حُکوُمَتلَر نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَت بوُلمَه گن پَیتدَه ضَرُورَت وَ اِضطِرار حُکمِی بُویِیچَه اوُزِینِی وَظِیفَه سِینِی بَجَرَدِی( اوُمَوِیلَرنِی، عَبّاسِیلَرنِی، عُثمانِیلَرنِی وَ اوُندَن باشقَه دارُ الاِسلامنِینگ کَتتَه – کِیچِیک حاکِمِیَتلَرِیگه اوُحشَیدِی) مَنَه بُو شاهِیرگرلِیکدَن سوُنگ حاکِمِیَت وَ حُکوُمَت قُدرَتِی یَنَه قَیتَه دَن رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمنِی رَوِیشلَرِیگه قَیتَه دِی:   ثُمَّ تَكُونُ خِلاَفَةً عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةٍ. [2] بِیزلَر هَم دارُ الاِسلامنِی اوُستِیدَگِی حاکِمِیَت اِیشلَرِی بُویِیچَه مَنَه شُوندَی هَدَفلَرنِی کِیتِیدَن توُشگنمِیز.

مُجاهِدلَر شوُراسِی هَم اِینگ بَتتَر اِضطِرارِی حالَتدَه واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد جَماعَتنِی سَقلَب قالِیش اوُچُون هَمدَه بوُیرُوق وَ باشقَرُو وَحدَتِینِی مُخافِظَت قِیلِیش اوُچُون نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَت وَ اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت بوُلمَگندَه اوُچِینچِی اَبزار صِیفَتِیدَه اوُزِینِی وَظِیفَه سِینِی بَجَرَدِی، مَنَه بُو مُجاهِدلَرنِی واحِد شوُراسِی نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَتنِی یاکِی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیش اوُچُون کِیلگن بوُلِیشِی هَم موُمکِین.

مَنَه بُولَر عُمُوماً اَیتگندَه “اَبزار” وَ “قالِب” حِسابلَنَدِی. “اَبزار” شوُندَی بِیر نَرسَه کِی اوُندَن اوُزِیگه خاص مَقصَدگه یِیتِیش اوُچُون فایدَه لَنِیلَدِی، قالِب هَم شَکل، کوُرِینِیشنِی وُجُودگه کِیلتِیرَدِیگن “اَبزار” حِسابلَنَدِی. مَنَه بُو قالِبنِی اِیچِیدَگِی اَساس قالِبنِی اوُزِیدَن کوُرَه مُهِمراق، مَنَه بُو قالِبنِی اِیچِیدَگِی اَساس “آلتِیتَه لِیک آشکار کافِرلَرنِینگ” قانوُنلَرِی یاکِی اِسلامِی مَذهَبلَرنِی بِیرِیگه اَساسلَنگن اَلله تَعالَی نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرِی یاکِی مُسُلمانلَرنِی واحِد اِجماع سِیگه اَساسلَنگن بُولِیشِی مُومکِین.

مَنَه بُولَر بِیلَن بِیرگه دَعوَت وَ جِهاد وَ حَتَّی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکُومَتنِی اَستَه- سِیکِینلِیک بِیلَن نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَت تامانگه تَکامُولَّه شِیشِیگه یاکِی گاهِیدَه توُرلِی- هِیل تِیهنالاگِییَه گه اوُحشَش واجِب اِیشلَرگه، اَبزارلَرگه، قالِبلَرگه، شُورا وَ حِلفلَر، اَنجُومَنلَر، سِیندِیکالَر، اِعداد، اَمِیرِگه اوُحشَگن مُقَدَّماتلَرگه اِیختِیاج پَیدا بُولَدِی، مَنَه بُو اَبزارلَرسِیز، مُقَدَّماتلَرسِیز مَنَه بُوندَی واجِباتلَرنِی صَحِیح، شَرعِی یوُلدَه آلِیب بارِیب بُولمَیدِی، شُو سَبَبلِی هَم مَنَه بُو مُقَدَّماتلَردَن، اَبزارلَردَن فایدَه لَنِیش هَم واجِب بوُلَدِی.

مَنَه بُو حالَتدَه حُکوُمَتنِی “اَبزارلَرِی” وَ “قالِیبلَرِی” کَلِیتلَر یا مَشِینَه لَر،تَیّارَه لَر یا کامپیُوتِیر وَ باشقَه نَرسَه لَرگه اوُحشَش چِیگرَه لَنگن مِقداردَه بُولِیشِی مُومکِین،اَمّا مَنَه بُو اَبزارلَردَن فایدَه لَنَدِیگن کِیشِیلَر وَ مَنُه بُو قالِیبلَرنِی اِیچِیگه قوُیِیلَدِیگن مَضمُون، سِکوُلارِیزم دِینِینِینگ بَرچَه حِزبلَرِینِی سانِیچَه یاکِی هِیلمَه– هِیل آسمانِی شَرِیعَتلَرِنِینگ تَفسِیرلَرِینِی سانِیچَه توُرلِی- توُمَن بُولِیشلَرِی مُومکِین.

(دوامی بار…….)


[1] أحمد (30/355 حديث 18406)، والبزار والطبراني في الأوسط (6577)

[2] روى الإمام أحمد عن النعمان بن بشير/ وروى الحديث أيضًا الطيالسي والبيهقي في منهاج النبوة، والطبري ، والحديث صححه الألباني في السلسلة الصحيحة، وحسنه الأرناؤوط

مصداقهای دارالاسلام در دنیای معاصر (1) (قسمت 25)

مصداقهای دارالاسلام در دنیای معاصر (1) (قسمت 25)

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله[D1] 


(4- قسمت)

پس ما هیچ انتظار خیری از «کفار6گانه»ی آشکار و دارودسته ی منافقین نداریم  و روی کلام ما تنها با مومنینی است که تصمیم گرفته اند بار دیگر خودشان و جامعه ی مسلمین را در مسیر شرعی آن قرار دهند و علم خود را به الله تعالی و رسولش صلی الله علیه وسلم متصل کرده اند و اهل عدل و تقوا هستند.

با ذکر این نکته لازم است با آنکه بارها و بارها گفته شده که ما در مورد «دار» حکم می دهیم نه در مورد مردم، باز تکرار می کنیم که ما در مورد «دار» و سرزمین صحبت می کنیم نه مردم و  مذهب آنها؛ این از بدیهایت منهج اهل سنت و جماعت است، و مناط و ابزار تشخیص اساسی «دار» هم بر مبنای «قانون اساسی» حاکم بر آن کشور و «حاکمیت» است نه «ساکنین» آن.

حالا رسول الله صلی الله علیه وسلم در مساله ی حاکمیت بر «دارالاسلام» از دو نوع  «قالب» کلان حکومتی که بر مسلمین «حاکمیت» پیدا می کنند خبر می دهد: 

۱-    خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ که اولین و مهمترین ابزار و وسیله ست (مثل حکومت رسول الله صلی الله علیه وسلم و خلفای راشدین رضی الله عنهم)

۲-    دوره ی شاهیگیری «مُلْكًا عَاضًّا» و «مُلْكًا جَبْرِيّاً» [1] که حکومتهائی بدیل اضطراری اسلامی هستند که به حکم ضرورت و اضطرار در زمان نبود خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ انجام وظیفه می کنند (مثل حکومت امویها و عباسی ها و عثمانی ها و بقیه ی حاکمیتهای محلی ریز و درشت دارالاسلام) که به دنبال این شاهیگری دوباره حاکمیت و قدرت حکومتی به سبک رسول الله صلی الله علیه وسلم بر می گردد: ثُمَّ تَكُونُ خِلاَفَةً عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةٍ. [2] و ما به دنبال چنین هدفی در امر حاکمیت بر دارالاسلام هستیم.

 شورای واحد مجاهدین هم در بدترین حالت اضطرار در صورت نبود خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ و حکومت بدیل اضطراری اسلامی جهت حفظ امت واحد و جماعت واحد و محافظت از وحدت دستور و وحدت فرماندهی به عنوان ابزار سوم انجام وظیفه می کند، که ممکن است برای تولید دوباره ی خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ  یا برای تولید حکومت بدیل اضطراری اسلامی به وجود آمده باشد. 

اینها در کل «ابزار» و« قالب» هستند. «ابزار» وسیله ای است که برای رسیدن به یک هدف خاص از آن استفاده می شود و قالب هم «ابزار» و فرم و شکلی است که چیزی در آن ریخته می شود. محتوای این قالب و فرم بسیار مهمتر از خود قالب است که ممکن است قوانین یکی از «کفار6گانه»ی آشکار باشد یا قوانین شریعت الله تعالی بر اساس یکی از مذاهب اسلامی یا بر اساس اجماع واحد مسلمین. 

در کنار این، امر واجب دعوت و جهاد و حتی امر واجب تکامل تدریجی حکومت بدیل اضطراری اسلامی کنونی به خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ  گاه به تکنولوژی های مختلف و ابزارها و قالبها و مقدماتی مثل وجود شورا و حلف و انجمن و سندیکا واِعداد و امیر و غیره نیاز پیدا می کند که بدون این ابزارها و مقدمات انجام چنین واجباتی در مسیر صحیح و شرعی آن به پیش نمی رود، به همین دلیل استفاده از همین مقدمات و ابزارها هم واجب می شود.

در این صورت ممکن است «ابزار» ها و «قالب»های حکومتی مثل آچار یا ماشین یا هواپیما یا کامپیوتر و غیره محدود باشند، اما کسانی که از این ابزارها استفاده می کنند و محتوائی که داخل برخی از این قالبها ریخته می شود ممکن است به تعداد تمام حزبهای دین سکولاریسم و ممکن است به تعداد تمام تفاسیر مختلف از شریعتهای آسمانی مختلف و متفاوت باشند.

(ادامه دارد……..)


[1] أحمد (30/355 حديث 18406)، والبزار والطبراني في الأوسط (6577)

[2] روى الإمام أحمد عن النعمان بن بشير/ وروى الحديث أيضًا الطيالسي والبيهقي في منهاج النبوة، والطبري ، والحديث صححه الألباني في السلسلة الصحيحة، وحسنه الأرناؤوط [D1]

Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.

Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(2-қисмат)  

Албатта дастайи дигар аз уламоъ ба нисбати қадим ё жадид будани хокимияти куфр дар сарзамини, дорул куфрхоро ба ду дастайи умда тақсим карданд:

1-Дорул куфри аслий: сарзаминики хеч гох дорул ислом набуда аст.

 2-Дорул куфри торий: сарзаминики замони дорул ислом буда, сипас бо тасаллути куффор, ахкоми еки аз ” куффори шишгона” йи ошкор ( яъни : 1. Аллазина хаду 2. Вассобиин 3.Ваннасоро 4. Валмажус 5. Валлазина ашроку ( мушрикин ё ба забони имрузин секуляристхо) ва 6. Муртаддин) бар он жорий шуда бошад ва дубора табдил шуда бошад ба дорул куфр.

Оё дорул ислом табдил ба дорул куфри торий ё ба қовли шиъаён табдил ба дорул куфрики дорул харб хам хаст мешавад?

Лозим аст қабли аз вуруд ба бахс ва баррасийи орои мухталифи фуқахойи исломий ба чанд нуктайи ишора кунем:  

1-Хукм бар тағйири ек мусалмон ба кофар будан, яъни такфири ек мусалмонки; бояд дар такфири ин мусалмон завобити шаръий комилан риоят шаванд, ва шахси мусалмон аз ” 4 филтери” аслий ( 1. Исботи журм 2. Таъйиди журм тавассути аллох ва росулиш саллаллоху алайхи васаллам 3. Шурути такфир 4. Мавонеъи такфир) абур дода шавад; ва чунончи ин шахс ба ” яқин” фосид ташхис дода шуд, ва шубхайи вужуд надоштаки бо чанг задан ба он шубхайи  уро аз хукми иртидод табраъа кард, ва шахс 1. Огохона 2. Амдан 3. Ба мейли худиш ва ихтиёрий дучори мукаффарахойи шуда буд, он вақт астки хукм ба тағйири ек шахс аз ислом ба куфр дода мешавад; ба хамин тартиб барои тағйири ек дор ва сарзамин аз ислом ба куфр хам бояд ” 1 филтери” аслий риоят шавадки дар қуръон ва суннати сахих ва оройи сахоба ва тамоми мазохиби исломий манот ва меъёр ва маллоки  ташхиси дорул ислом ва  дорул куфр аз хамдигар буда аст ва онхам ” қонун ва хукм” аст.

Дар ин сурат инсон ва сарзамин қобили тағйир хастанд хам метавонанд аз куфр ба ислом тағйир кунанд хам аз ислом ба куфр хамчунонки уламо гуфтандки: инки замини ” сарзамини куфр” ё ” сарзамини ислом ё иймон” ё ” дору силм” ё ” дору тоах” ё ” дору маъсият” ё ” дорул мўъминин” ё ” дорул фасиқин” буда бошад аз авсофи ориза ( авсофики мондагорийи  хамишагий нестанд) хастанд ва на аз ( авсофи) лозима! Дар ин сурат, бидуни шак ин васф ( барои сарзамини) ба васфи дигар мунтақил мегардад ( тағйир мекунад), хамчунонки марди худиш аз куфр ба иймон ва илм ( васфиш) меравад ( тағйир мекунад) ва хамчунонки бар акси ин қазия.  .[1]

Аммо чи дар мовриди фарди мусалмон ва чи дар мовриди ” дор” ва сарзамин бояд бидонемки инхо ба ” яқин” қаблан мусалмон буданд ва бо шак ва гумон ва эхтимол наметавон хукм бар хуруж аз исломи ин ду дод чун:

 أنّ الثّابتَ بِيَقينٍ لا يزولُ بالشّكِّ والاحتمالِ .

(идома дорад…..)


[1] ابن تیمیه . مجموع الفتاوی 27/45) / فإن كون الأرض دار كفر ، أو دار إسلام ، أو إيمان ، أو دار سلم ، أو حرب ، أو دار طاعة ، أو معصية ، أو دار المؤمنين، أو الفاسقين ، أوصاف عارضة لا لازمة ، فقد تنتقل من وصف إلى وصف ، كما ينتقل الرجل بنفسه من الكفر إلى الإيمان والعلم وكذلك بالعكس

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

 (3- қисм)  

 Мана бу кишиларни манзилларига тегишли масала борасида содир бўлган нарса эди, тобеъин томонидан шунчалик эхтиёт қилинган, энди дорул ислом ва дорул куфр ёки мусулмонларни такфир қилиш борасидаги хукмларга ўхшаш умумий мусулмонларга тегишли бўлган ва умум мўъминларни хамда мусулмонларни катта қисмини жонига,номусига,обрўсига,молига боғлиқ бўлган ишларда , буларни ижтиходга алоқаси йўқ ,балки улар “самиъна ва атоъна” га биноан шахсий кўз-қарашларини аралаштирмасдан аллох таолони хукмига тобеъ бўлишлари керак, аммо “амалда” аллох ва пайғамбар ва сахобалар,тобеъинларни, имоми Ханифа, Жаъфари Содиқ, Моликий, Шофеъий, Ханбалийни  ва бошқа ахли суннатни буюк кишиларини  тақлид қилинадиган маржаъга айлантириб олган  баъзи бир жохиллар ва спутникларни муридлари спутникларга, мажозий фазога тақлид қилишади ва бундай мухим масалалар борасида назар беришади; кўпинча бутун жахон секуляр кофирларини, махаллий муртадларни ва мунофиқлар тўдасини ихтиёрида бўлган тақлид қилишаётган манбаъларни истинод қилган холда улар ўзларини назар эгаси деб билишади; ёки уларни жибхасида шаръий ишлар бўйича жохил бўлган хатто душманни рухий жангларига алданган мўъминлар мавжуд бўлиб, улар мана бундай мухим масалаларга кириб келишади ва мана бу йўлдаги спутникларни,мажозий фазони муридлари харакат қилаётган йўлда харакат қилишади.

Имоми Шофеъий рохимахуллох айтадики:

     «مَثَلُ الَّذِی یَطلُبُ العِلمَ بِلَا حُجَّةٍ، کَمَثَلِ حَاطِبِ لَیلٍ، يَحْمِلُ حُزْمَةَ حَطَبٍ وَفِيهِ أَفْعَى تَلْدَغُهُ وَهُوَ لَا يَدْرِي»[1].

“Далилсиз илм олган кишини мисоли шунга  ўхшайдики, киши кечаси ўтин жамлайди. У катта миқдорда ўтин жамланган жойдан ўтин теради ва мана бу ўтинларни орасидаги захарли илон уни ўзи сезмаган холда чақиб олади.”

Мана шунга асосланган холда имоми Абу Юсуф ханафий рохимахуллох айтадики:

 «لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ مَقَالَتَنَا حَتَّى يَعْلَمَ مِنْ أَيْنَ قُلْنَا» [2].

“Хар қандай киши учун бизларнинг  сўзларимиз  қаердан олинганини билмасларидан туриб уни нақл қилишлари жоиз эмас.”

Агар шариат масалалари бўйича ўзинг қўлга киритган ва уни бошқаларга нақл қилмоқчи бўлган матлабни шаръий каналлар ва илм бўйича манбаъларини топа олмасанг, шубхасиз сени сўзингда яхшилик йўқ. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:

 مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ والْيوْمِ الآخِر، فلْيقُلْ خيراً أَوْ لِيَصمُتْ،[3]

Аллохга ва қиёмат кунига иймон келтирган  хар қандай киши яхши сўзларни сўзлаши керак ; ёки сукут сақлаши керак.

Мана бу яхшилик хам бизларга қуръон ва сахих суннат ва аллох таолони шариатидан уни сахих канали бўйича етиб келган ёки аллох таолони шариати уни тасдиқлаган  нарса бўлиши керак, демак очиқ-ойдин кўриниб турганидек аллохни шариатига махсусан дорул исломни дорул куфрдан ажратишга хос бўлган ишларда ёки уларга боғлиқ бўлган ишларда, албатта тоғутга куфр келтиришни асосига кўра куфр келтирилиши керак, энди бу ерда мунофиқларни тўдаси хақида хам баъзи бир сўзлар қолган бўлиб уни тўлдириб айтмоқчимиз, чунки:

-Ахли китоб кофирлари ва секуляристлар “мўъминлар” учун харгиз хеч қачон “яхшилик”ни хохлашмайди: 

 مَّا یَوَدُّ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ وَلاَ الْمُشْرِکِینَ أَن یُنَزَّلَ عَلَیْکُم مِّنْ خَیْرٍ مِّن رَّبِّکُمْ (بقره/105)

На ахли китоблар (яхудий ва насронийлар)дан бўлган кофирлар ва на мушриклар сизга парвардигорингиз тарафидан бир яхшилик (яъни вахий) тушишини истамайдилар. Аллох эса рахмат- мархаматини ўзи хохлаган кишиларга хос қилиб беради. Аллох буюк фазлу карам сохибидир.

-Бизлар улардан озор-азиятга сабаб бўладиган сўзларни эшитамиз холос:

 وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا (آل عمران/ 186)

Ва албатта сизлардан илгари китоб берилган кимсалар томонидан ва мушриклар томонидан кўп азият- маломатлар эшитажаксизлар. Мунофиқлар тўдаси (секулярзадалар) хам шундай душманни жумласидан бўлиб, аллох таоло улар хақида мархамат қиладики:

  «… هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ…» (منافقون/4)،

“…….Улар душмандирлар. Бас, улардан эхтиёт бўлинг! ……” мана бу мунофиқлар тўдаси гапга уста фирибгарлар бўлиб, хатто росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам уларни сўзларини гўзаллигидан ажабланган эдилар, албатта уларни сўзлари дин,шариат, яхшиликлар хақида бўлган, шунинг учун ажабланган эдилар:  

«يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا …»

Албатта мўъминларни орасида уларни сўзларига қулоқ соладиган ва уларни сўзлари улар учун мухим бўлган кишилар мавжуд:

 «وَفِیکُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ» (توبه/47)

Хамда ораларингизда уларга қулоқ солувчилар хам (топилган) бўлур эди. Мана бу дастадаги кишиларни қалбларида мунофиқларни таблиғотлари сабабли касаллик вужудга келган, мунофиқлар гурухини ўзи хам хеч қачон росулуллох саллаллоху алайхи васалламни сўзларига, ваъдаларига эътимод қилган эмаслар, энди бизларнинг дорул ислом ва исломий жамият хақидаги ваъдаларимизга ишонишлари хақида гапирмаса хам бўлади. Аллох таоло мархамат қиладики:

 وَإِذْ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ مَّا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا غُرُوراً ‏(احزاب/12)،

Ўшанда мунофиқлар ва дилларида мараз бўлган (яъни эътиқодлари заиф бўлган) кимсалар: “Аллох ва унинг пайғамбари бизларга фақат ёлғон ваъда қилган эканлар,” дея бошладилар.

(давоми бор………)


[1] إعلام الموقعين 2/211 و زرقانى در شرح المواهب اللدنية 5/453، و مناوى در فيض القدير 1/433 و بيهقی در المدخل (ص211/رقم263) از طريق ربيع بن سليمان از امام شافعی/ روایت می‌کند.

[2] ابن عبدالبر در الانتقاء فی فضائل الثلاثه الفقهاء (145)، ابن قیم در اعلام الموقعین (2/309) و ابن عابدین در حاشیه البحر الرائق (6/293) و شعرانی در المیزان (1/55) و بيهقی درالمدخل (262).

[3] البخاري (6018)، ومسلم (47)، والترمذي (2500)، وأحمد (9967) وأبو داود (5154) وابن ماجه (3971) وأبو داود (5154)

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(3- قیسم)

مَنَه بُو کِیشِیلَرنِی مَنزِیللَرِیگه تِیگِیشلِی مَسَلَه بارَسِیدَه  صادِر بُولگن نَرسَه اِیدِی، تابِیعِین تامانِیدَن شوُنچَه لِیک اِیختِیاط قِیلِینگن، اِیندِی دارُ الاِسلام وَ دارُ الکُفر یاکِی مُسُلمانلَرنِی تَکفِیر قِیلِیش بارَسِیدَگِی حُکملَرگه اوُحشَش عُمُومِی مُسُلمانلَرگه تِیگِیشلِی بوُلگن وَ عُمُوم مُؤمِنلَرنِی هَمدَه مُسُلمانلَرنِی کَتتَه قِیسمِینِی جانِیگه، ناموُسِیگه ، آبرُوسِیگه، مالِیگه باغلِیق بُولگن اِیشلَردَه، بوُلَرنِی اِیجتِهادگه عَلاقَه سِی یُوق، بَلکِی اوُلَر  « سَمِعْنَا وَ أَطَعْنَا» گه بِنائاً شَخصِی کوُز- قَرَشلَرِینِی اَرَلَشتِیرمَسدَن اَلله تَعالَی نِی حُکمِیگه تابِع بوُلِیشلَرِی کِیرَک، اَمّا “عَمَلدَه” اَلله وَ پَیغَمبَر وَ صَحابَه لَر، تابِیعِینلَرنِی، اِمامِی حَنِیفَه، جَعفَر صادِق، مالِیکِی، شافِیعِی، حَنبَلِینِی وَ باشقَه اَهلِی سُنَّتنِی بُویُوک کِیشِیلَرِینِی تَقلِید قِیلِینَه دِیگن مَرجَعگه اَیلَنتِیرِیب آلگن بَعضِی بِیر جاهِللَر وَ سپُوتنِیکلَرنِی مُرِیدلَرِی سپُوتنِیکلَرگه، مَجازِی فَضاگه تَقلِید قِیلِیشَدِی وَ بوُندَی مُهِم مَسَلَه لَر بارَسِیدَه نَظَر بِیرِیشَدِی؛ کوُپِینچَه بوُتوُن جَهان سِکوُلار کافِرلَرِینِی، مَحَلِّی مُرتَدلَرنِی وَ مُنافِقلَر توُدَه سِینِی اِیختِیارِیدَه بُولگن تَقلِید قِیلِیشَیاتگن مَنبَع لَرنِی اِستِناد قِیلگن حالدَه اوُلَر اوُزلَرِینِی نَظَر اِیگه سِی دِیب بِیلِیشَدِی؛ یاکِی اوُلَرنِی جِبهَه سِیدَه شَرعِی اِیشلَر بُویِیچَه جاهِل بُولگن حَتَّی دُشمَننِی رُوحِی جَنگلَرِیگه اَلدَنگن مُؤمِنلَر مَوجُود بوُلِیب، اوُلَر مَنَه بوُندَی مُهِم مَسَلَه لَرگه  کِیرِیب کِیلِیشَدِی وَ مَنَه بُو یوُلدَگِی سپُوتنِیکلَرنِی، مَجازِی فَضانِی مُرِیدلَرِی حَرَکَت قِیلَیاتگن یُولدَه حَرَکَت قِیلِیشَدِی.

اِمامِی شافِیعِی رَحِمَهُ الله اَیتَدِیکِی:       «مَثَلُ الَّذِی یَطلُبُ العِلمَ بِلَا حُجَّةٍ، کَمَثَلِ حَاطِبِ لَیلٍ، يَحْمِلُ حُزْمَةَ حَطَبٍ وَفِيهِ أَفْعَى تَلْدَغُهُ وَهُوَ لَا يَدْرِي»[1].  دَلِیلسِیز عِلم آلگن کِیشِینِی مِثالِی شوُنگه اوُحشَیدِیکِی، کِیشِی کِیچَه سِی اوُتِین جَملَیدِی. اوُ کَتتَه مِقداردَه اوُتِین جَملَنگن جایدَن اوُتِین تِیرَدِی وَ مَنَه بُو اوُتِینلَرنِی آرَسِیدَگِی زَهَرلِی اِیلان اوُنِی اوُزِی سِیزمَه گن حالدَه چَقِیب آلَدِی.” 

مَنَه شوُنگه اَساسلَنگن حالدَه اِمامِی اَبُو یُوسُف حَنَفِی رَحِمَهُ الله اَیتَدِیکِی:  «لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ مَقَالَتَنَا حَتَّى يَعْلَمَ مِنْ أَيْنَ قُلْنَا» [2].  “هَر قَندَی کِیشِی اوُچُون بِیزلَرنِینگ سُوزلَرِیمِیز قَیِیردَن آلِینگه نِینِی بِیلمَسلَرِیدَن توُرِیب اوُنِی نَقل قِیلِیشلَرِی جائِز اِیمَس.”

اَگر شَرِیعَت مَسَلَه لَرِی بُویِیچَه اوُزِینگ قوُلگه کِیرِیتگن وَ اوُنِی باشقَه لَرگه نَقل قِیلماقچِی بُولگن مَطلَبنِی شَرعِی کَنَللَر وَ عِلم بُویِیچَه مَنبَع لَرِینِی تاپَه آلمَه سَنگ، شُبهَه سِیز سِینِی سوُزِینگدَه یَحشِیلِیک یُوق. رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:  مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ والْيوْمِ الآخِر، فلْيقُلْ خيراً أَوْ لِيَصمُتْ،[3] الله گه وَ قِیامَت کوُنِیگه اِیمان کِیلتِیرگن هَر قَندَی کِیشِی یَحشِی سوُزلَرنِی سوُزلَشِی کِیرَک؛ یاکِی سُوکوُت سَقلَشِی کِیرَک.

مَنَه بُو یَحشِیلِیک هَم بِیزلَرگه قُرآن وَ صَحِیح سُنَّت وَ اَلله تَعالَی نِی شَرِیعَتِیدَن اوُنِی صَحِیح کَنَلِی بُویِیچَه یِیتِیب کِیلگن یاکِی اَلله تَعالَی نِی شَرِیعَتِی اوُنِی تَصدِیقلَگن نَرسَه بوُلِیشِی کِیرَک، دِیمَک آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگنِیدِیک اَلله نِی شَرِیعَتِیگه مَخصُوصاً دارُ الاِسلامنِی دارُ الکُفردَن اَجرَتِیشگه خاص بُولگن اِیشلَردَه یاکِی اوُلَرگه باغلِیق بُولگن اِیشلَردَه، اَلبَتَّه طاغوُتگه کُفر کِیلتِیرِیشنِی اَساسِیگه کوُرَه کُفر کِیلتِیرِیلِیشِی کِیرَک، اِیندِی بُو یِیردَه مُنافِقلَرنِی توُدَه سِی حَقِیدَه هَم بَعضِی بِیر سوُزلَر قالگن بُولِیب اوُنِی توُلدِیرِیب اَیتماقچِیمِیز، چُونکِی:

  • اَهلِی کِتاب کافِرلَرِی وَ سِکوُلارِیستلَر “مُؤمِنلَر” اوُچُون هَرگِیز هِیچ قَچان “یَحشِیلِیک”نِی هاحلَشمَیدِی:  مَّا یَوَدُّ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ وَلاَ الْمُشْرِکِینَ أَن یُنَزَّلَ عَلَیْکُم مِّنْ خَیْرٍ مِّن رَّبِّکُمْ (بقره/105) نَه اَهلِی کِتابلَر (یَهُودِی وَ نَصرانِیلَر) دَن بوُلگن کافِرلَر وَ نَه مُشرِکلَر سِیزگه پَروَردِیگارِینگِیز طَرَفِیدَن بِیر یَحشِیلِیک ( یَعنِی وَحِی) توُشِیشِینِی اِیستَمَیدِیلَر. اَلله اِیسَه رَحمَت- مَرحَمَتِینِی اوُزِی هاحلَگن کِیشِیلَرگه خاص قِیلِیب بِیرَدِی. اَلله بُویُوک فَضلوُ کَرَم صاحِیبِیدِیر.
  • بِیزلَر اوُلَردَن آزار- اَذِیَتگه سَبَب بوُلَدِیگن سوُزلَرنِی اِیشِیتَه مِیز حالاص:  وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا (آل عمران/ 186) وَ اَلبَتَّه سِیزلَردَن اِیلگرِی کِتاب بِیرِیلگن کِیمسَه لَر تامانِیدَن وَ مُشرِکلَر تامانِیدَن کوُپ اَذِیَت- مَلامَتلَر اِیشِیتَه جَکسِیزلَر.
  •  مُنافِقلَر توُدَه سِی (سِکوُلارزَدَه لَر) هَم شوُندَی دُشمَننِی جُملَه سِیدَن بوُلِیب، اَلله تَعالَی اوُلَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:  «… هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ…» (منافقون/4)، “……..اوُلَر دُشمَندِیرلَر. بَس، اوُلَردَن اِیختِیاط بوُلِینگ!…….” مَنَه بُو مُنافِقلَر توُدَه سِی گپگه اوُستَه فِرِیبگرلَر بُولِیب، حَتَّی رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم هَم اوُلَرنِی سوُزلَرِینِی گوُزَللِیگِیدَن عَجَبلَنگن اِیدِیلَر، اَلبَتَّه اوُلَرنِی سُوزلَرِی دِین، شَرِیعَت، یَحشِیلِیکلَر حَقِیدَه بوُلگن، شوُنِینگ اوُچُون عَجَبلَنگن اِیدِیلَر:  «يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا …» اَلبَتَّه مُؤمِنلَرنِی آرَسِیدَه اوُلَرنِی سوُزلَرِیگه قوُلاق سالَه دِیگن وَ اوُلَرنِی سوُزلَرِی اوُلَر اوُچُون مُهِم بُولگن کِیشِیلَر مَوجُود:  «وَفِیکُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ» (توبه/47) هَمدَه آرَلَرِینگِیزدَه اوُلَرگه قوُلاق سالوُچِیلَر هَم (تاپِیلگن) بوُلوُر اِیدِی. مَنَه بُو دَستَه دَگِی کِیشِیلَرنِی قَلبلَرِیدَه مُنافِقلَرنِی تَبلِیغاتلَریی سَبَبلِی کَسَللِیک وُجُودگه کِیلگن، مُنافِقلَر گوُرُوهِینِی اوُزِی هَم هِیچ قَچان رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمنِی سوُزلَرِیگه، وَعدَه لَرِیگه اِعتِماد قِیلگن اِیمَسلَر، اِیندِی بِیزلَرنِینگ دارُ الاِسلام وَ اِسلامِی جَمِیعیَت حَقِیدَگِی وَعدَه لَرِیمِیزگه اِیشانِیشلَرِی حَقِیدَه گپِیرمَسَه هَم بُولَدِی. اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:  وَإِذْ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ مَّا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا غُرُوراً ‏(احزاب/12)، اوشنده مُنافِقلَر وَ دِیللَرِیدَه مَرَض بوُلگن ( یَعنِی اِعتِقادلَرِی ضَعِیف بُولگن) کِیمسَه لَر: “اَلله وَ اوُنِینگ پَیغَمبَرِی بِیزلَرگه فَقَط یالغان وَعدَه قِیلگن اِیکَنلَر،” دِییَه باشلَه دِیلَر.

(دوامی بار…….)


[1] إعلام الموقعين 2/211 و زرقانى در شرح المواهب اللدنية 5/453، و مناوى در فيض القدير 1/433 و بيهقی در المدخل (ص211/رقم263) از طريق ربيع بن سليمان از امام شافعی/ روایت می‌کند.

[2] ابن عبدالبر در الانتقاء فی فضائل الثلاثه الفقهاء (145)، ابن قیم در اعلام الموقعین (2/309) و ابن عابدین در حاشیه البحر الرائق (6/293) و شعرانی در المیزان (1/55) و بيهقی درالمدخل (262).

[3] البخاري (6018)، ومسلم (47)، والترمذي (2500)، وأحمد (9967) وأبو داود (5154) وابن ماجه (3971) وأبو داود (5154)