وَاعْتَصِمُوا

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(46- қисм)

Хатто ибни Хазм рохимахуллох каби киши хам рухи киргизилган ва 120 кунлик бўлган хомилани қасддан ўлдирган кимса хақида мархамат қилади: мени назарим бўйича бу ерда қасос вожиб бўлади ва ундан қочиб қутулиб бўлмайди.  [1]

Фиқх ахли фақат рух киргизилмаган хомилани олдириш борасида ихтилофга эга, аммо рух киргизилгандан сўнг ахли суннат деб маъруф бўлган фирқалардаги  фуқахоларнинг  хаммасини иттифоқи бўйича, хомила бошқа инсонлар сингари хурмат қилинади ва уни ўлдиришга нисбатан  қасддан ўлдириш хукми берилади. [2]

Аёл кишини мана бу ошкор жиноятини баробарида, эркак киши ё фарзандлар хам аллохни шариатидаги қонунга риоят қилмасликлари сабабли оиладаги шодликни барбод қилувчи омилга айланишлари мумкин. Энди оилаларни ўртасидаги шодлик йўқолгач ва уни ўрнига ғам- ғусса, хавотир, тушкинлик ва бошқа қалбий- жисмий  офатлар келгач, мана бу кимсаларнинг  бошқаларга  эътироз қилишга хақлари хам йўқ, мана бу уларни ўзлари эккан нарсани хосили хисобланади ва  улар мана бундай фосид уруғларни эккан пайтларида, натижада қандай хосилни қўлга киритишларини яхши билишлари керак бўлади.

– Мусулмонларни орасида шодликни барбод бўлишига боис бўладиган омиллардан яна бири, халол нарсаларни ўзларига харом қилиб олишларидур.

Ха, бир даста мусулмонлар ўзлари хохламаган холда ўзларининг фитрий эхтиёжларини бостириш йўлида амал қилишлари мумкин:  масалан аллох таоло инсонлари фитратига жойлаштирган ва хамма инсонларни ўртасида фитрий иш хисобланган ва аллох таоло харом қилмаган бундай фитрий ишни, балки уни ўзини қонунлари билан бошқариб контрол қилган, хидоят қилган  фалончи нарсани шахс ўзига харом қилиб олади, сўнгра эса у ўзига назар солади, кўрсаки ўзини яхши хис қилмаяпти ва гўёки елкасида оғир бир юкни кўтариб юргандай бўлади……..

Бу ерда мана бундай ишни қилган кишини ким бўлишини ёки ким учун бу ишни қилганини  фарқи йўқ, энг мухими у бу ишни аллохни шариатидаги қонунга ва фитратга хилоф равишда қилган. Аллох таоло мархамат қиладики:   یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَکَ تَبْتَغِی مَرْضَاتَ أَزْوَاجِکَ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (تحریم/1)

Эй пайғамбар, нега сиз жуфтларингизнинг розилигини истаб аллох сиз учун халол қилган нарсани харом қилиб олурсиз?! Аллох мағфиратли, мехрибондир.

 Хозирги даврда барча инсонларни орасида фитрий эхтиёжлардан бири ва инсоннинг рухини озиқлантирадиган нарсаларнинг  бир қисмини  мухайё қиладиган нарса шодликдур, афсуски уни тўғри танимаслик сабабли баъзи бир мусулмонлар тарафидан бу эхтиёж бостирилади ва натижада эса ана бу ўринсиз бостиришлардан эса   ички ва ташқи душманлар  суистефода қилишади, ўтган бир неча  ўн йилликлар мобайнида жиход ахлини ўртасида инсоннинг рухини асосий эхтиёжи сифатида, унга етарли эътибор берилмади, хатто баъзи бир ўринларда тушкинликка, ўринсиз ғазабга ва вожиб ишларда сустлик қилинишига ва душманларни,жиноятчиларни ана бу фитрий эхтиёждан суистефода қилишларига  сабаб бўлди.

Охирида шуни эслатиб ўтмоқчимизки, аллохни шариатидаги қонунга хилоф бўлган хар қандай нарса шодликни барбод қилувчи хисобланади, улардан бир нечасига ишора қилиб ўтдик.

Саккизинчи муқаддамот дарсларидаги саволларга жавоб:

 1-Ассаламу алайкум. Яқинларимдан бири хасад қилиши сабабли шундай бир иш қилганки, агар энг яхши хурсанд холатда бўлсам хам уни кўрсам хурсандчилигим  йўқолиб кетади, сизни назарингиз бўйича мен нима қилсам бўлади?

Агар биродарингиз ё опа- синглингиз сизга нисбатан ёмон иш қилган ва сизни ранжитган  бўлса, уни хаққига чиройли дуо қилинг ва шу тарзда ўзингизни дилингизни покланг. Сизга хасад қилаётган мана бу кишига нисбатан қуйидагича  дуо қилишингизни тавсия қилардим: эй роббим, фалончи мени бахтли бўлишимни кўришга кўзи йўқ, сендан шуни сўрайманки, уни ва унга ўхшаб менга хасад қилаётганларни шундай бахтли қилгинки, мени хурсандчилигимни, бахтимни хам унутиб юборсин.

(давоми бор……..)

---

[1] ابن حزم، المحلی بالآثار، دارالکتب العلیمه،بیروت 1998نصرانی، ج 11 ص 239

[2] القوانین الفقهیة/141 با انکه کسانی چون امام زرکشی تنها یک استثناء رو ذکر کرده اند که اگر دو پزشک حاذق و ماهر مسلمان  بگویند که با تولد فرزند مرگ مادر قطعی و (100%) است می توان را سقط نمود. خوب توجه بفرمایید در فرموده ایشان صحبت از قطعیتی اجتناب ناپذیر است و هرگز کلمه‌ی ←احتمال→ را به کار نبرده اند…

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(46- قیسم)

حَتَّی اِبنِ حَزم رَحِمَهُ الله کَبِی کِیشِی هَم رُوحِی کِیرگِیزِیلگَن وَ 120 کوُنلِیک بوُلگَن خامِلَه نِی قَصددَن اوُلدِیرگَن کِیمسَه حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِی: مِینِی نَظَرِیم بوُیِیچَه بُو یِیردَه قَصاص واجِب بوُلَه دِی وَ اوُندَن قاچِیب قوُتوُلِیب بوُلمَیدِی.    [1]

فِقه اَهلِی فَقَط رُوح کِیرگِیزِیلمَه گَن خامِلَه نِی آلدِیرِیش بارَه سِیدَه اِیختِلافگَه اِیگَه، اَمّا رُوح کِیرگِیزِیلگَندَن سوُنگ اَهلِی سُنَّت دِیب مَعروُف بوُلگَن فِرقَه لَردَگِی فُقَهالَرنِینگ هَمَّه سِینِی اِتِّفاقِی بوُیِیچَه، خامِلَه باشقَه اِنسانلَر سِینگَه رِی حوُرمَت قِیلِینَه دِی وَ اوُنِی اوُلدِیرِیشگَه نِسبَتاً قَصددَن اوُلدِیرِیش حُکمِی بِیرِیلَه دِی. [2]

عَیال کِیشِینِی مَنَه بُو آشکار جِنایَتِینِی بَرابَرِیدَه، اِیرکَک کِیشِی یا فَرزَندلَر هَم اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه رِعایَت قِیلمَسلِیکلَرِی سَبَبلِی عائِلَه دَگِی شادلِیکنِی بَرباد قِیلوُچِی عامِلگَه اَیلَه نِیشلَرِی موُمکِین. اِیندِی عائِلَه لَرنِی اوُرتَه سِیدَگِی شادلِیک یوُقالگَچ وَ اوُنِی اوُرنِیگَه غَم- غُصَّه، خَواطِر، توُشکِینلِیک  وَ باشقَه قَلبِی- جِسمِی آفَتلَر کِیلگَچ، مَنَه بُو کِیمسَه لَرنِینگ باشقَه لَرگَه اِعتِراض قِیلِیشگَه  حَقلَرِی هَم یُوق، مَنَه بُو اوُلَرنِی اوُزلَرِی اِیککَن نَرسَه نِی خاصِلِی حِسابلَه نَه دِی وَ اوُلَر مَنَه بوُندَی فاسِد اوُرُوغلَرنِی اِیککَن پَیتلَرِیدَه، نَتِیجَه دَه قَندَی خاصِلنِی قوُلگَه کِیرِیتِیشلَرِینِی یَحشِی بِیلِیشلَرِی کِیرَک بوُلَه دِی.

– مُسُلمانلَرنِی آرَه سِیدَه شادلِیکنِی بَرباد بوُلِیشِیگَه باعِث بوُلَه دِیگَن عامِللَردَن یَنَه بِیرِی، حَلال نَرسَه لَرنِی اوُزلَرِیگَه حَرام قِیلِیب آلِیشلَرِیدُور.

حَه، بِیر دَستَه مُسُلمانلَر اوُزلَرِی هاحلَه مَه گَن حالدَه اوُزلَرِینِینگ فِطرِی اِیختِیاجلَرِینِی باستِیرِیش یوُلِیدَه عَمَل قِیلِیشلَرِی موُمکِین: مَثَلاً اَلله تَعالَی اِنسانلَرنِی فِطرَتِیگَه جایلَشتِیرگَن وَ هَمَّه اِنسانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه فِطرِی اِیش حِسابلَنگَن وَ اَلله تَعالَی حَرام قِیلمَه گَن بوُندَی اِیشنِی، بَلکِی اوُنِی اوُزِینِی قانوُنلَرِی بِیلَن باشقَه رِیب کانترال قِیلگَن، هِدایَت قِیلگَن فَلانچِی نَرسَه نِی شَخص اوُزِیگَه حَرام قِیلِیب آلَه دِی، سوُنگرَه اِیسَه اوُ اوُزِیگَه نَظَر سالَه دِی، کوُرسَه کِی اوُزِینِی یَحشِی حِیس قِیلمَه یَپتِی وَ گوُیاکِی یِیلکَه سِیدَه آغِیر بِیر یوُکنِی کوُتَه رِیب یوُرگَندَی بوُلَه دِی……….

بُو یِیردَه مَنَه بوُندَی اِیشنِی قِیلگَن کِیشِینِی کِیم بوُلِیشِینِی یاکِی کِیم اوُچُون بُو اِیشنِی قِیلگَه نِینِی فَرقِی یوُق، اِینگ مُهِمِی اوُ بُو اِیشنِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه وَ فِطرَتگَه خِلاف رَوِیشدَه قِیلگَن. اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَکَ تَبْتَغِی مَرْضَاتَ أَزْوَاجِکَ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (تحریم/1)  اِی پَیغَمبَر، نِیگَه سِیز جُفتلَرِینگِیزنِینگ راضِیلِیگِینِی اِیستَب اَلله سِیز اوُچُون حَلال قِیلگَن نَرسَه نِی حَرام قِیلِیب آلوُرسِیز؟! اَلله مَغفِرَتلِی،مِهرِباندِیر.

حاضِرگِی دَوردَه بَرچَه اِنسانلَرنِی آرَه سِیدَه فِطرِی اِیختِیاجلَرِیدَن بِیرِی وَ اِنساننِینگ رُوحِینِی آذِیقلَنتِیرَه دِیگَن نَرسَه لَرنِینگ بِیر قِیسمِینِی مُهَیّا قِیلَه دِیگَن نَرسَه شادلِیکدوُر، اَفسُوسکِی اوُنِی توُغرِی تَنِیمَسلِیک سَبَبلِی بَعضِی بِیر مُسُلمانلَر تَرَفِیدَن بوُ اِیختِیاج باستِیرِیلَه دِی وَ نَتِیجَه دَه اِیسَه اَنَه بُو اوُرِینسِیز باستِیرِیشلَردَن اِیسَه اِیچکِی وَ تَشقِی دُشمَنلَر سُوء اِستِفادَه قِیلِیشَه دِی، اوُتگَن بِیر نِیچَه اوُن یِیللِیکلَر مابَینِیدَه جِهاد اَهلِینِی اوُرتَه سِیدَه اِنساننِینگ رُوحِینِی اَساسِی اِیختِیاجِی صِیفَتِیدَه، اوُنگَه یِیتَرلِی اِعتِبار بِیرِیلمَه دِی، حَتَّی بَعضِی بِیر اوُرِینلَردَه توُشکِینلِیککَه، اوُرِینسِیز غَضَبگَه وَ واجِب اِیشلَردَه سوُستلِیک قِیلِینِیشِیگَه وَ دُشمَنلَرنِی، جِنایَتچِیلَرنِی اَنَه بُو فِطرِی اِیختِیاجدَن سُوء اِستِفادَه قِیلِیشلَرِیگَه سَبَب بوُلدِی.

آخِیرِیدَه شوُنِی اِیسلَه تِیب اوُتماقچِیمِیزکِی، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه خِلاف بوُلگَن هَر قَندَی نَرسَه شادلِیکنِی بَرباد قِیلوُچِی حِسابلَه نَه دِی، اوُلَردَن بِیر نِیچَه سِیگَه اِیشارَه قِیلِیب اوُتدِیک.

سَککِیزِینچِی مُقَدَّمات دَرسلَرِیدَگِی سَواللَرگَه جَواب:

اَلسَّلامُ عَلَیکُم. یَقِینلَرِیمدَن بِیرِی حَسَد قِیلِیشِی سَبَبلِی شوُندَی بِیر اِیش قِیلگَنکِی، اَگَر اِینگ یَحشِی حوُرسَند حالَتدَه بوُلسَم هَم اوُنِی کوُرسَم حوُرسَندچِیلِیگِیم یوُقالِیب کِیتَه دِی، سِیزنِی نَظَرِینگِیز بوُیِیچَه مِین نِیمَه قِیلسَم بوُلَه دِی؟

اَگَر بِرادَرِینگِیز یا آپَه – سِینگلِینگِیز سِیزگَه نِسبَتاً یامان اِیش قِیلگَن وَ سِیزنِی رَنجِیتگَن بوُلسَه، اوُنِی حَققِیگَه چِیرایلِی دُعا قِیلِینگ وَ شُو طَرزدَه اوُزِینگِیزنِی دِیلِینگِیزنِی پاکلَنگ. سِیزگَه حَسَد قِیلَه یاتگَن مَنَه بُو کِیشِیگَه نِسبَتاً قوُیِیدَگِیچَه دُعا قِیلِیشِینگِیزنِی تَوصِیَه قِیلَردِیم: اِی رابِّیم، فَلانچِی مِینِی بَختلِی بوُلِیشِیمنِی کوُرِیشگَه کوُزِی یُوق، سِیندَن شوُنِی سوُرَیمَنکِی، اوُنِی وَ اوُنگَه اوُحشَب مِینگَه حَسَد قِیلَه یاتگَنلَرنِی شوُندَی بَختلِی قِیلگِینکِی، مِینِی حوُرسَندچِیلِیگِیمنِی، بَختِیمنِی هَم اوُنوُتِیب یوُبارسِین.

(دوامی بار……)

---

[1] ابن حزم، المحلی بالآثار، دارالکتب العلیمه،بیروت 1998نصرانی، ج 11 ص 239

[2] القوانین الفقهیة/141 با انکه کسانی چون امام زرکشی تنها یک استثناء رو ذکر کرده اند که اگر دو پزشک حاذق و ماهر مسلمان  بگویند که با تولد فرزند مرگ مادر قطعی و (100%) است می توان را سقط نمود. خوب توجه بفرمایید در فرموده ایشان صحبت از قطعیتی اجتناب ناپذیر است و هرگز کلمه‌ی ←احتمال→ را به کار نبرده اند…

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(46- قسمت)

حتی کسی چون ابن حزم رحمه الله در مورد کسی که جنینش را که روح در آن دمیده شده است و 120 شب عمر داشت است اما به عمد می کشدش می فرماید: نظر ما این است که قصاص واجب است و گریزی از آن نیست . [1]

اهل فقه تنها قبل از دمیدن روح در جنین در مورد سقط جنین اختلاف دارند اما بعد از نفخ روح همه ی فقهای فرق معروف به اهل سنت اتفاق دارند که جنین مانند سایر انسانها قابل احترام است و کشتن آن قتل عمد می باشد.[2]

در برابر این جرم آشکار زن، باز شوهر و فرزند هم می توانند با رعایت نکردن قانون شریعت الله عامل تخریب شادی در خانواده بشوند . حالا زمانی که شادی در میان خانواده گم شد و به جایش غم و غصه و استرس و نگرانی و افسردگی و سایر آفتهای قلبی و بعدا جسمی به اعضای خانواده روآورد حق اعتراض به دیگران را ندارند، این محصول چیزهائی است که خودشان کاشته اند و زمانی که چنین بذرهای فاسدی را می کاشتند باید می دانستند که چه چیزی را برداشت می کنند .

• مورد دیگری که باز می تواند در میان مسلمین باعث تخریب شادی و از عوامل شادی سوزی بشود حرام کردن چیزهای حلال بر خودشان است

بله، دسته هایی از مسلمین هستند که ممکن است ناخواسته در مسیر سرکوب نیازهای فطری خودشان عمل کنند : مثلا فلان چیزی که الله در فطرت انسانها قرار داده و امری فطری میان همه ی انسانهاست و الله تعالی چنین امر فطری را حرامش نکرده است بلکه آن را با قوانینش مدیریت، کنترل و هدایش کرده، حالا شخصی می آید و این امر فطری هدایت شده توسط قانون شریعت الله را برخودش حرام می کند، بعد به خودش نگاه می کند می بیند که احساس خوبی به خودش ندارد، انگار دارد یک بار سنگینی را بر خودش تحمیل می کند و اصلا راحت نیست….

در اینجا فرق ندارد این شخصی که چنین کاری کرده کی باشد، و یا به خاطر چه کسی باشد، مهم این است که کاری بر خلاف قانون شریعت الله و فطرت انجام شده است . الله تعالی می فرماید:یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَکَ تَبْتَغِی مَرْضَاتَ أَزْوَاجِکَ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (تحریم/1) ای نبی! چرا چیزی را که خدا بر تو حلال کرده است، به خاطر خوشنود ساختن همسرانت، بر خود حرام می‌کنی‌؟ خداوند آمرزگار مهربانی است.

الان یکی از آن نیازهای فطری که در میان کل انسانها عمومیت دارد و بخشی از خوراک روح  انسان را فراهم می کند شادی است، که متأسفانه عدم شناخت صحیح از آن باعث سرکوب کلی این نیاز از طرف عده ای از مسلمین و سوء استفاده ی دشمنان داخلی و خارجی از این سرکوب ناشیانه شده، و دراین دهه های گذشته به عنوان یک نیازِ اساسیِ روحِ انسان در میان اهل جهاد به آن توجه کافی نشده است که در مواردی باعث افسردگی و خشم نابجا و حتی سستی در انجام واجبات و بخصوص سوء استفاده ی دشمنان و مجرمین از این نیاز فطری انسانها شده است.

در پایان باید یاد آور بشویم که هر چه بر خلاف قانون شریعت الله باشد شادی سوز و مخرب شادی محسوب می شودکه به چند مورد آن اشاره شد .

پاسخ به سوالات درس هشتم مقدماتی :

1. السلام علیکم . یکی از نزدیکانم با حسادت خودش کاری کرده است که در بهترین حالت شادی هم باشم اگر او را ببینم شادیم از بین می رود به نظر شما من چکار کنم ؟

اگربرادری یا خواهری در حق شما کار بدی کرده است و دل شما را نسبت به خودش لکه دار و آلوده کرده است با دعای خیر کردن برایش  دل خودتان را از آلودگی ها پاک کنید . به شماهم سفارش می کنم در دعایتان به این شخصی که به شماحسادت می کند بگویید : یا رب، فلانی تاب دیدن خوشبختی من را ندارد از تو می خواهم او و هر که به من حسادت می کند را چنان خوشبختش کنید که خوشبختی من را از یاد ببرد.

(ادامه دارد……..)

---

[1] ابن حزم، المحلی بالآثار، دارالکتب العلیمه،بیروت 1998نصرانی، ج 11 ص 239

[2] القوانین الفقهیة/141 با انکه کسانی چون امام زرکشی تنها یک استثناء رو ذکر کرده اند که اگر دو پزشک حاذق و ماهر مسلمان  بگویند که با تولد فرزند مرگ مادر قطعی و (100%) است می توان را سقط نمود. خوب توجه بفرمایید در فرموده ایشان صحبت از قطعیتی اجتناب ناپذیر است و هرگز کلمه‌ی ←احتمال→ را به کار نبرده اند…

Рахбарият дар дорул ислом.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(11- қисмат)

Шофеъия:

Имоми Харамайн Жавиний мухимтарин илал ва асбоби жихати теъдоди рахбарон дар ек замонро ном мебурд ва мегуяд: густариши сарзаминхойи исломий ва дурий сарзаминхойи исломий аз марокизи идорий ва хукуматийи дорул ислом, ақабнишинийи ислом аз сарзаминхойики қудрати рахбари аслий бар онхо намемонад, инсонхойики ба куллий иртиботишон бо рахбарият қатъ шуда ва имом ва рахбар наметавонад мудирияти бар онхо дошта бошад ва ……. агар ин иттифоқ биёфтад ва рахбар натавонад бар онхо назорат ва мудирияти дошта бошад чанин ашхоси метавонанд барои худ рахбар ва имоми интихоб кунанд.   ^[1]

Агар диққат кунем иллат ва сабаби инки касони мўътақид ба жавози вужуди ду ё чанд рахбар дар замони вохид шуданд ” зарурат” аст ва гарна вахдати муслимин асл аст ва ин теъдоди рахбарий танхо ба далили зарурат ва истисноъи махз аст ва чунончи медонем

«الضَّرُورَةُ تُقَدَّرُ بِقَدَرِهَا»

Зарурат танхо ба андозайи аз он истефода мешавадки он заруратро аз бейн бибарад ва замоники зарурат аз бейн рафт хукм ба холати аслийи он бармегардад ва асл боқий мемонад. Хам акнун ба сурати комил ин зарурат ба далили  вужуди системхойи мухталифи иртиботий аз бейн рафта аст ва рахбари дорул ислом метавонад бар тамоми ” дорул ислом” ба хар андозайики васиъ бошад назорат ва мудирият дошта бошад.

Бо ин вужуд ингор ин афрод хам дар миёни мазохиби исломий бисёр андак ва шоз буданд ва мазохиби ёд шуда ин хукми изтирор ва заруратро хам омили жихати ақди имомат ва рахбарий барои бештар аз ек нафар намедонанд.

Қози Самноний ханафий рохимахуллох ( 499 х) мегуяд: дар мовриди имом ва рахбар замоники сарзаминхо вусъат дошта ва ба андозайи аз хам дур бошандки дастуроти рахбар ба онхо нарасад ва ё вазиати ин сарзаминхо ба рахбар нарасад, оё бар ахли он макон ижоза доранд барои худ имом ва рахбари интихоб кунанд ё на? Назди жумхури мо барои онхо интихоби имом ва рахбари жадид мужоз нест.  .^[2]

Қалқашандий шофеъий рохимахуллох ( 821 х) нез мегуяд: агар байъат барои ду имом бо хам баста шавад ақди еки аз онхо дуруст нест, агар дар ду сарзамин комилан аз хам дур бошанд назди асхоби шофеъийи мо ду дидгох вужуд дорад, сахихтарин ин дидгоххоки жумхур ва тамоми уламо бар он хастанд инки байъати онхо ботил аст ва мужоз нест.  ^[3]

Холо дар кинори ин мазохиби исломий иддайи хам вужуд дорандки мутлақан теъдоди рахбарро  дуруст медонанд:

1-Карромия:

Ибни Хазм Андалусий рохимахуллох сахих будани вужуди ду рахбар дар дунёйи исломро ба Мухаммад ибни Карром Сажистоний ва Аби Сабох самарқандий ва тарафдорони инхо нисбат медихад ва Шахристоний хам мегуяд ин раъй мутаъаллиқ ба карромия ( тарафдорони Мухаммад ибни Карром Сажистоний) аст ва мегуяд: инхо байъат барои ду имом дар ду сарзаминро мужоз донистанд, манзури инхо хам исботи имомати Муовия ба хамрохи иддайи аз сахоба дар шом ва исботи имомати амирал мўъминин Али дар Мадина ва ироқайн ба иттифоқи жамоати аз сахоба буд.  .^[4]

Дар мовриди ин нигариш бояд ба сурати мухтасар арз кунамки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд:

تَمْرُقُ مَارِقَةٌ عِنْدَ فُرْقَةٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ، يَقْتُلُهَا أَوْلَى الطَّائِفَتَيْنِ بِالْحَقِّ^[5]

Хенгомики мусалмонон дучори тафрақа шуданд мориқайн аз қудрати хукуматий хориж мешаванд дар он хенгом шойистатарин тоифа ба хақ бо онхо межанганд, касики ба хақ шойистатар аст бо онхо межангад.

(идома дорад……)

---

[1] غياث الأمم)) (ص: 28).

[2] السمنانی ، روضة القضاة و طریق النجاة ، 1/68 / واختلف في الإمام إذ اكان ببلد بعيد لا يقدرعلى استعلام حاله وما يعرض له، هل لأهل ذلك الموضع أن ينصبوا غيره أم لا؟ فعند جمهورنا  ليس لهم ذلك

[3] القلقشند ، مآثر الإنافة فی معالم الخلافة ، 46 /1 / فلو عقدت البيعة لاثنين معاً لم تنعقد لواحد منهما فلو كانا في إقليمين متباعدين ففيه وجهان لأصحابنا الشافعية، أصحهما ما عليه الجمهور بطلان بيعتهما

[4] الشهرستاني، أبو الفتح محمد بن عبد الكريم بن أبي بكر أحمد، الملل و النحل، بدون ط، مؤسسة الحلبي، بيروت، بدون ت، 1 /113  / إنهم جوزوا عقد البيعة لإمامين في قطرين، وغرضهم إثبات إمامة معاوية في الشام باتفاق جماعة من أصحابه، وإثبات أمير المؤمنين علي بالمدينة والعراقيين باتفاق جماعة من الصحابة

[5] مسلم 1774

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(45- қисм)  

Аёл киши ўзини қорнидаги инсонни қандай қилиб эхтиёт қилиши кераклигини яхши ўрганган бўлиши лозим, агар у бу нарсалардан огох бўлса, билган нарсаларини амалда яхши татбиқ қилиши керак, чунки ўртада ислом фитратида бўлган  бир инсонни жони уни ихтиёрига берилган, ана бу инсонни қонини қадри каъбани қадридан  хам юқорироқда туради, агар аёл киши хомиладорлик даврида бу дунёдан кўз юмса, у бир нав шахидлар жумласидан хисобланади, бу ерда аёл киши шундай бир неъматни эхтиёт қилиб сақлайдики, хўжайинини хурсанд қила оладиган бундан кўра юқорироқда турадиган бошқа неъматни ўзи йўқ, аммо мана бу қулоқсиз аёл бу нарсаларга эътибор бермайди ва қасддан, ўзини ихтиёри билан огох холида ана бу хомилани олдириб ташлайди ва бу болани ўлдиради,  у мана бу  шакл билан  боласини жонини хатарга солиб уни ўлдиради, натижада эса ўзидан ва хўжайинидан, уни атрофидагилардан шодликни тортиб олади. Бу нарса қасддан ва огох холида йўл қоидаларига хилоф равишда хайдовчилик қилиб одам ўлдирган ва қасддан одам ўлдириш жиноятини қилган  кишини мисолига ўхшайди. Бу ерда мана  бу аёл жиноятчи саналади, лекин кока Абдуллох айтганидек уни танбех қилиш талоқ қилиш даражасига етиб бормайди.

Шу борада дўстларимизга керакли изохларни бериб ўтмоқчиман: аллох таоло мархамат қилади:

 وَلاَ تَقْتُلُواْ النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللّهُ إِلاَّ بِالحَقِّ (اسراء/33)

Аллох (ўлдиришни) харом қилган жонни ( яъни, қатл этилишга мустахақ бўлмаган жонни нохақ ўлдирмангиз, магар хақ шаръий қонун) билангина ўлдиришларингиз мумкиндир………….ана бу бола ўлдиришга лойиқ бўлган қандай  гунох қилган эди? Аллох таоло қуйидагича мархамат қилмаганмиди? 

مَن قَتَلَ نَفْساً بِغَیْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِی الأَرْضِ فَکَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعاً  وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعاً (مائده/32)

Кимки бирон жонни ўлдирмаган ва ерда бузғунчилик қилиб юрмаган одамни ўлдирса, демак, гўё барча одамларни ўлдирибди ва кимки унга хаёт ато этса ( яъни ўлдиришдан бош тортса), демак; гўё барча одамларга хаёт берибди.

Хомилани қасд қилмаган холда  ё қасдданга ўхшаган холда ўлдирилса, бу жиноятни  баробарида дия тўланиши керак бўлади, буни хукми қасд қилмаган холда ёки қасдданга ўхшаган холда одам ўлдиришни хукми билан бир хил бўлади:  

أَنَّ امْرَأَتَيْنِ مِنْ هُذَيْلٍ رَمَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى، فَطَرَحَتْ جَنِينَهَا، فَقَضَى فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ[1]

Хузайл қабиласидаги икки аёл жанжаллашиб қолишади. Уларни бири бошқасини тош билан уради ва бу аёлни қорнидаги хомиласи билан бирга ўлдириб қўяди, бу ходиса борасида росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хузурларига келган пайтларида, у киши мархамат қиладиларки: уни хомиласининг  дияси бир қул ё чўридур….. бу ерда ғурротиндан бўлган манзур оқ танли қул.   

Умар ибни Хаттоб розиаллоху анхуни назари бўйича хам хомила нутфа холига ўтгандан сўнг бир инсонни нафсини хукмига ўтади, чунки бу нутфани бир инсонга ё нафсга айланиши учун имконият бор. Шунга асосланган холда, имом Мухаммад Ғаззолий Тусий хомилани олдириб ташлашни барча мархалаларини  харом деб хисоблайди. 12 имомлик шиъаларни фиқхида хам хомилани олдириб ташлаш (ижхаз) хар қандай мархалада ва хар қандай йўлга кўра бўлса хам харом хисобланиб унга дия вожиб бўлади, чунки уларни эътиқоди бўйича инсонни хилқати нутфа пайтидан бошланади,

«إنَّ اوّلَ ما یُخْلَقُ نُطْفَه» .[2]

Ривоят қилинишича бир хомиладор аёлни Умар ибни Хаттоб розиаллоху анхуни хузурида ёмонлашади ва у киши бу аёлни чақиртирадилар, шунда бу аёл айтадики:

یَا وَیْلَهَا مَا لَهَا وَلِعُمَرَ!

Менга вой бўлсин, Умарни мен билан нима иши бор! Бу аёл йўлда келаётган пайтида тўсатдан оғриғи бошланиб қолади ва бир уйга кириб фарзандини дунёга келтиради; аммо бу бола икки марта фарёд ургач ўлади,

فَصَاحَ الصَّبِیُّ صَیْحَتَیْنِ ثُمَّ مَاتَ..[3]

Шунга асосланган холда, имоми Нававий рохимахуллох шу воқеага истинод қилиб айтади: агар бир аёлни хокимни ё қўмондонни хузурида ёмонланса ва уни муттахам қилинса, сўнгра хоким бир кишини юбориб мана бу аёлни хузурига келтиришни буюрса ва  ана бу аёл эса қўрққанидан қорнидаги боласини тушуриб қўйса, хоким мана бу болани диясини тўлайди. Бу фатво Абу Ханифа томонидан берилган. Ханбалийларни пешвоси Ахмад хам айтганки: болани диясидан ташқари ана бу аёл учун хам дия берилиши керак; чунки хоким уни чақиртирган; шундай экан у мана бу аёлни сақлашга хам замонатчидур; бу нарса шунга ўхшайдики, гўёки бу аёлни урилади ва у буни натижасида ўлади.  .[4]

(давоми бор……..)

---

[1]  متفق علیه . همچنین: كتاب السنن الكبرى(الديات ) المعجم الكبير) باب الحاء) المعجم الأوسط (باب الميم) التلخيص الحبير )الديات) سنن أبي داود (الديات)سنن ابن ماجه (الديات) سنن الترمذي (الديات –الفرائض) سنن الدارقطني (الحدود والديات وغيره) سنن الدارمي (الديات) سنن النسائي (القسامة) صحيح البخاري (الديات) صحيح مسلم (القسامة والمحاربين والقصاص والديات) فتح الباري شرح صحيح البخاري (الديات) مسند الإمام أحمد- باقي مسند المكثرين / البحر الزخار المعروف بمسند البزار/  حديث أبي المليح عن أبيه/ المصنف/  أقضية رسول الله / مصنف عبد الرزاق/  العقول/ موطأ مالک/ نصب الراية في تخريج أحاديث الهداية/ اقتتلت امرأتان من هذيل فرمت إحداهما الأخرى بحجر قتلها وما في بطنها ، فاختصموا إلى النبي صلى الله عليه وسلم فقضى : ” أن دية جنينها غرة عبد أو وليدة ، وقضى أن دية المرأة على عاقلتها ، وقد رواه مسلم أيضا قال : حدثني أبو الطاهر قال أخبرنا ابن وهب رحمه الله قال وأخبرنا حرملة بن يحيى التجيبي ، قال أنبأنا ابن وهب قال أخبرني يونس بهذا الإسناد .

[2] محمدبن حسن حرّ عاملی، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج۱۹، ص۱۵، چاپ عبدالرحیم ربانی شیرازی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.

[3] الصنعانی،  أبو بكر عبد الرزاق بن همام (متوفای211هـ)، المصنف، ج 9، ص 458، ح18010،  باب من أفزعه السلطان، تحقیق حبیب الرحمن الأعظمی، ناشر: المكتب الإسلامی – بیروت،  الطبعة: الثانیة، 1403هـ.

[4] النووی،  أبی زكریا محیی الدین (متوفای676 هـ)، المجموع، ج 19، ص 12، ناشر: دار  الفكر للطباعة والنشر والتوزیع، التكملة الثانیة.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(45- قیسم)

عَیال کِیشِی اوُزِینِی قارنِیدَگِی اِنساننِی قَندَی قِیلِیب اِیختِیاط قِیلِیشِی کِیرَکلِیگِینِی یَحشِی اوُرگَنگَن بوُلِیشِی لازِم، اَگَر اوُ بُو نَرسَه لَردَن آگاه بوُلسَه، بِیلگَن نَرسَه لَرِینِی عَمَلدَه یَحشِی تَطبِیق قِیلِیشِی کِیرَک، چوُنکِی اوُرتَه دَه اِسلام فِطرَتِیدَه بوُلگَن بِیر اِنساننِی جانِی اوُنِی اِیختِیارِیگَه بِیرِیلگَن، اَنَه بُو اِنساننِی قانِینِی قَدرِی کَعبَه نِی قَدرِیدَن هَم یوُقارِیراقدَه توُرَه دِی، اَگَر عَیال کِیشِی خامِلَه دارلِیک دَورِیدَه بُو دُنیادَن کوُز یوُمسَه، اوُ بِیر نَوع شَهِیدلَر جُملَه سِیدَن حِسابلَه نَه دِی، بُو یِیردَه عَیال کِیشِی شوُندَی بِیر نِعمَتنِی اِیختِیاط قِیلِیب سَقلَیدِیکِی، حوُجَه یِینِینِی حوُرسَند قِیلَه آلَه دِیگَن بوُندَن کوُرَه یوُقارِیراقدَه توُرَه دِیگَن باشقَه نِعمَتنِی اوُزِی یوُق، اَمّا مَنَه بوُ قوُلاقسِیز عَیال بُو نَرسَه لَرگَه اِعتِبار بِیرمَیدِی وَ قَصددَن، اوُزِینِی اِیختِیارِی بِیلَن آگاه حالِیدَه اَنَه بُو خامِلَه نِی آلدِیرِیب تَشلَیدِی وَ بُو بالَه نِی اوُلدِیرَه دِی، اوُ مَنَه بُو شَکل بِیلَن بالَه سِینِی جانِینِی خَطَرگَه سالِیب اوُنِی اوُلدِیرَه دِی، نَتِیجَه دَه اِیسَه اوُزِیدَن وَ حُوجَه یِینِیدَن، اوُنِی اَطرافِیدَگِیلَردَن شادلِیکنِی تارتِیب آلَه دِی. بُو نَرسَه قَصددَن وَ آگاه حالِیدَه یوُل قائِدَه لَرِیگَه خِلاف رَوِیشدَه حَیداوچِیلِیک قِیلِیب آدَم اوُلدِیرگَن وَ قَصددَن آدَم اوُلدِیرِیش جِنایَتِینِی قِیلگَن کِیشِینِی مِثالِیگَه اوُحشَیدِی. بُو یِیردَه مَنَه بُو عَیال جِنایَتچِی سَنَلَه دِی، لِیکِن کاکَه عَبدُالله اَیتگَه نِیدِیک اوُنِی تَنبِیه قِیلِیش طَلاق قِیلِیش دَرَجَه سِیگَه یِیتِیب بارمَیدِی.

شُو بارَه دَه دوُستلَرِیمِیزگَه کِیرَکلِی اِیضاحلَرنِی بِیرِیب اوُتماقچِیمَن: اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِی:  وَلاَ تَقْتُلُواْ النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللّهُ إِلاَّ بِالحَقِّ (اسراء/33) اَلله (اوُلدِیرِیشنِی) حَرام قِیلگَن جاننِی ( یَعنِی،قَتل اِیتِیلِیشگَه مُستَحَق بوُلمَه گَن جاننِی ناحَق اوُلدِیرمَنگِیز،مَگَر حَق شَرعِی قانوُن) بِیلَنگِینَه اوُلدِیرِیشلَرِینگِیز موُمکِیندِیر………اَنَه بُو بالَه اوُلدِیرِیشگَه لایِیق بوُلگَن قَندَی گوُناه قِیلگَن اِیدِی؟ اَلله تَعالَی قوُیِیدَگِیچَه مَرحَمَت قِیلمَه گَنمِیدِی؟   مَن قَتَلَ نَفْساً بِغَیْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِی الأَرْضِ فَکَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعاً  وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعاً (مائده/32) کِیمکِی بِیران جاننِی اوُلدِیرمَه گَن وَ یِیردَه بوُزغوُنچِیلِیک قِیلِیب یوُرمَه گَن آدَمنِی اوُلدِیرسَه، دِیمَک، گوُیا بَرچَه آدَملَرنِی اوُلدِیرِیبدِی وَ کِیمکِی اوُنگَه حَیات عَطا اِیتسَه ( یَعنِی اوُلدِیرِیشدَن باش تارتسَه)، دِیمَک؛ گوُیا بَرچَه آدَملَرگَه حَیات بِیرِیبدِی.

خامِلَه نِی قَصد قِیلمَه گَن حالدَه یا قَصددَنگَه اوُحشَه گَن حالدَه اوُلدِیرِیلسَه، بُو جِنایَتنِی بَرابَرِیدَه دِییَه توُلَه نِیشِی کِیرَک بوُلَه دِی، بوُنِی حُکمِی قَصد قِیلمَه گَن حالدَه یاکِی قَصددَنگَه اوُحشَه گَن حالدَه آدَم اوُلدِیرِیشنِی حُکمِی بِیلَن بِیر هِیل بوُلَه دِی:   أَنَّ امْرَأَتَيْنِ مِنْ هُذَيْلٍ رَمَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى، فَطَرَحَتْ جَنِينَهَا، فَقَضَى فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ[1]  هُذَیل قَبِیلَه سِیدَگِی اِیککِی عَیال جَنجَللَه شِیب قالِیشَه دِی. اوُلَرنِی بِیرِی باشقَه سِینِی تاش بِیلَن اوُرَه دِی وَ بُو عَیالنِی قارنِیدَگِی خامِلَه سِی بِیلَن بِیرگَه اوُلدِیرِیب قوُیَه دِی، بُو حادِیثَه بارَه سِیدَه رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّمنِی حوُضوُرلَرِیگَه کِیلگَن پَیتلَرِیدَه اوُ کِیشِی مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: اوُنِی خامِلَه سِی نِینگ دِییَه سِی بِیر قوُل یا چوُرِیدوُر……..بُو یِیردَه غُرَّةٍ دَن بوُلگَن مَنضُور آق تَنلِی قوُل.

عُمَر اِبنِ خَطّاب رَضِیَ الله عَنهُ نِی نَظَرِی بوُیِیچَه هَم خامِلَه نُطفَه حالِیگَه اوُتگَندَن سُونگ بِیر اِنساننِی نَفسِینِی حُکمِیگَه اوُتَه دِی، چوُنکِی بُو نُطفَه نِی بِیر اِنسانگَه یا نَفسگَه اَیلَه نِیشِی اوُچُون اِمکانِیَت بار. شوُنگَه اَساسلَنگَن حالدَه، اِمام مُحَمَّد غَزّالِی طوُسِی خامِلَه نِی آلدِیرِیب تَشلَشنِی بَرچَه مَرحَلَه لَرِینِی حَرام دِیب حِسابلَیدِی. 12 اِماملِیک شِیعَه لَرنِی فِقهِیدَه هَم خامِلَه نِی آلدِیرِیب تَشلَش  ) إجهاض( هَر قَندَی مَرحَلَه دَه وَ هَر قَندَی یوُلگَه کوُرَه بوُلسَه هَم حَرام حِسابلَه نِیب اوُنگَه دِییَه واجِب بوُلَه دِی، چوُنکِی اوُلَرنِی اِعتِقادِی بوُیِیچَه اِنساننِی خِلقَتِی نُطفَه پَیتِیدَن باشلَه نَه دِی،  «إنَّ اوّلَ ما یُخْلَقُ نُطْفَه» .[2]

رِوایَت قِیلِینِیشِیچَه بِیر خامِلَه دار عَیالنِی عُمَر اِبنِ خَطّاب رَضِیَ الله عَنهُ نِی حُوضُورِیدَه یامانلَه شَه دِی وَ اوُ کِیشِی بُو عَیالنِی چَه قِیرتِیرَه دِیلَر، شوُندَه بُو عَیال اَیتَه دِیکِی:  یَا وَیْلَهَا مَا لَهَا وَلِعُمَرَ! مِینگَه وای بوُلسِین، عُمَرنِی مِین بِیلَن نِیمَه اِیشِی بار! بُو عَیال یوُلدَه کِیلَه یاتگَن پَیتِیدَه توُسَتدَن آغرِیغِی باشلَه نِیب قالَه دِی  بِیر اوُیگَه کِیرِیب فَرزَندِینِی دُنیاگَه کِیلتِیرَه دِی؛ اَمّا بوُ بالَه اِیککِی مَرتَه فَریاد اوُرگَچ اوُلَه دِی،  فَصَاحَ الصَّبِیُّ صَیْحَتَیْنِ ثُمَّ مَاتَ..[3]

شوُنگَه اَساسلَنگَن حالدَه، اِمامِی نَوَوِی رَحِمَهُ الله شُو واقِیعَه گَه اِستِناد قِیلِیب اَیتَه دِی: اَگَر بِیر عَیالنِی حاکِمنِی یا قوُمانداننِی حوُضوُرِیدَه یامانلَنسَه وَ اوُنِی مُتَّحَم قِیلِینسَه، سُونگرَه حاکِم بِیر کِیشِینِی یوُبارِیب مَنَه بُو عَیالنِی حوُضوُرِیگَه کِیلتِیرِیشنِی بوُیوُرسَه وَ اَنَه بُو عَیال اِیسَه قوُرققَه نِیدَن قارنِیدَگِی بالَه سِینِی توُشوُرِیب قوُیسَه، حاکِم مَنَه بُو بالَه نِی دِییَه سِینِی توُلَیدِی. بُو فَتوا اَبُو حَنِیفَه تامانِیدَن بِیرِیلگَن. حَنبَلِی لَرنِی پِیشواسِی اَحمَد هَم اَیتگَنکِی:  بالَه نِی دِییَه سِیدَن تَشقَه رِی اَنَه بُو عَیال اوُچُون هَم دِییَه بِیرِیلِیشِی کِیرَک؛ چوُنکِی حاکِم اوُنِی چَه قِیرتِیرگَن؛ شوُندَی اِیکَن اوُ مَنَه بُو عَیالنِی سَقلَشگَه هَم زَمانَتچِیدُور؛ بُو نَرسَه شوُنگَه اوُحشَیدِیکِی، گوُیاکِی بُو عَیالنِی اوُرِیلَه دِی وَ اوُ بوُنِی نَتِیجَه سِیدَه اوُلَه دِی. .  .[4]

(دوامی بار…….)

---

[1]  متفق علیه . همچنین: كتاب السنن الكبرى(الديات ) المعجم الكبير) باب الحاء) المعجم الأوسط (باب الميم) التلخيص الحبير )الديات) سنن أبي داود (الديات)سنن ابن ماجه (الديات) سنن الترمذي (الديات –الفرائض) سنن الدارقطني (الحدود والديات وغيره) سنن الدارمي (الديات) سنن النسائي (القسامة) صحيح البخاري (الديات) صحيح مسلم (القسامة والمحاربين والقصاص والديات) فتح الباري شرح صحيح البخاري (الديات) مسند الإمام أحمد- باقي مسند المكثرين / البحر الزخار المعروف بمسند البزار/  حديث أبي المليح عن أبيه/ المصنف/  أقضية رسول الله / مصنف عبد الرزاق/  العقول/ موطأ مالک/ نصب الراية في تخريج أحاديث الهداية/ اقتتلت امرأتان من هذيل فرمت إحداهما الأخرى بحجر قتلها وما في بطنها ، فاختصموا إلى النبي صلى الله عليه وسلم فقضى : ” أن دية جنينها غرة عبد أو وليدة ، وقضى أن دية المرأة على عاقلتها ، وقد رواه مسلم أيضا قال : حدثني أبو الطاهر قال أخبرنا ابن وهب رحمه الله قال وأخبرنا حرملة بن يحيى التجيبي ، قال أنبأنا ابن وهب قال أخبرني يونس بهذا الإسناد .

[2] محمدبن حسن حرّ عاملی، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج۱۹، ص۱۵، چاپ عبدالرحیم ربانی شیرازی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.

[3] الصنعانی،  أبو بكر عبد الرزاق بن همام (متوفای211هـ)، المصنف، ج 9، ص 458، ح18010،  باب من أفزعه السلطان، تحقیق حبیب الرحمن الأعظمی، ناشر: المكتب الإسلامی – بیروت،  الطبعة: الثانیة، 1403هـ.

[4] النووی،  أبی زكریا محیی الدین (متوفای676 هـ)، المجموع، ج 19، ص 12، ناشر: دار  الفكر للطباعة والنشر والتوزیع، التكملة الثانیة.

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

 (45- قسمت)  

در این صورت زن لازم است و باید هم چگونگی مراقبت از آن انسانی که در شکمش است را بلد باشد و هم اگر بلد است باید پایبند باشد به آن چیزهائی که بلد است، چون جان یک انسانی در اختیارش است که بر فطرت اسلام است و ارزش خونش از کعبه هم بالاتر است و اگر زنی در این راه فوت کند حکم نوعی شهید هم دارد، حالا زن باید از چنین نعمتی نگهداری کند که بالاتر از آن برای شاد کردن شوهرش وجود ندارد، اما این زن خیره سر می آید و گوش نمی دهد و عمدا و به میل خودش و آگاهانه اعمالی را انجام می دهد که احتمال سقط و کشتن آن بچه هست، و اینجوری روی جان بچه اش ریسک می کند، و بچه را می کشد، و شادی را از خودش، شوهرش و اطرافیانش می گیرد. مثل کسی که آگاهانه و عمدا بر خلاف قوانین راهنمائی و رانندگی رانندگی می کند و مرتکب قتل غیر عمد می شود. حالا  این زن یک مجرم است اما تنبیه او در آن حدی نیست که کاک عبدالله می گفت. یعنی طلاق. 

در این باره لازم می دانم توضیحاتی را خدمت دوستان ارائه بدهم : الله تعالی می فرماید:وَلاَ تَقْتُلُواْ النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللّهُ إِلاَّ بِالحَقِّ (اسراء/33) و کسی را نکشید که خداوند کشتن او را – جز به حق‌ – حرام کرده است …… آن بچه چه گناهی کرده که باید کشته بشود؟ مگر الله تعالی نمی فرماید: مَن قَتَلَ نَفْساً بِغَیْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِی الأَرْضِ فَکَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعاً هرکس انسانی را بدون ارتکاب قتل، یا فساد در زمین بکشد، چنان است که گوئی همه انسانها را کشته است، وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعاً (مائده/32) و هرکس انسانی را از مرگ رهائی بخشد، چنان است که گوئی همه مردم را زنده کرده است‌.

این قتل غیر عمد یا شبه عمد جنین یک جرم است که باید در برابرش دیه پرداخت بشود و حکم قتل غیر عمد و شبه عمد را دارد :أَنَّ امْرَأَتَيْنِ مِنْ هُذَيْلٍ رَمَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى، فَطَرَحَتْ جَنِينَهَا، فَقَضَى فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ[1] دو زن از قبیله ی هذیل با یکدیگر درگیر شدند . یکی بر دیگری سنگ انداخت و او و جنینش را که در شکم داشت کشت در این باره نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمدند و ایشان فرمود: دیه ی جنین او یک عبد یا امه است . . منظور از  غُرَّةٍ  یعنی یه برده ی سفید پوست .

نظر عمر بن خطاب رضی الله عنه هم این است که بچه به محض بسته شدن نطفه حکم نفس انسان را دارد چون امکان تبدیل شدن به یک انسان و نفس را دارد. بر این اساس کسی چون امام محمد غزالی طوسی  اسقاط جنین را در تمام مراحل حرام می داند. در فقه شیعه ی 12 امامی هم اسقاط عمدی جنین) إجهاض( در هر مرحله‌ای و از هر راهی حرام و موجب دیه است، چون بر این باورند که خلقت انسان از همان انعقاد نطفه آغاز می شود«إنَّ اوّلَ ما یُخْلَقُ نُطْفَه» .[2]

روایت است که از زن حامله ای نزد عمر بن خطاب رضی الله عنه بدگوئی کردند و او زن را احضار کرد، آن زن گفت : یَا وَیْلَهَا مَا لَهَا وَلِعُمَرَ! واى بر من  مرا با عمر چكار! در بین راه كه مى‌آمد ناگهان درد زایمان آن زن را فرا گرفت،  واردخانه‌اى شد، فرزندش را به دنیا آورد؛ اما آن كودك دو بار فریاد زد و  مرد، فَصَاحَ الصَّبِیُّ صَیْحَتَیْنِ ثُمَّ مَاتَ..[3]

بر این اساس امام نووی رحمه الله با استناد به این واقعه می گوید: اگر از  زنى نزد حاكم و فرماندهى بدگویى كرده و او را متهم كنند، سپس حاكم كسى را نزدش بفرستد تا او را احضار كنند و آن زن از ترس،‌ فرزند در رحمش را سقط نماید، بر حاكم  است كه دیه وى را بپردازد. این فتوا از ابوحنیفه است. و احمد  پیشواى حنبلی ها گفته است: افزون بر طفل براى زن هم باید دیه بدهند؛ چون حاكم او را  احضار كرده است؛ پس ضامن حفظ زن هم هست؛ مانند آن كه زن را بزنند و او بمیرد.[4]

(ادامه دارد……)

---

[1]  متفق علیه . همچنین: كتاب السنن الكبرى(الديات ) المعجم الكبير) باب الحاء) المعجم الأوسط (باب الميم) التلخيص الحبير )الديات) سنن أبي داود (الديات)سنن ابن ماجه (الديات) سنن الترمذي (الديات –الفرائض) سنن الدارقطني (الحدود والديات وغيره) سنن الدارمي (الديات) سنن النسائي (القسامة) صحيح البخاري (الديات) صحيح مسلم (القسامة والمحاربين والقصاص والديات) فتح الباري شرح صحيح البخاري (الديات) مسند الإمام أحمد- باقي مسند المكثرين / البحر الزخار المعروف بمسند البزار/  حديث أبي المليح عن أبيه/ المصنف/  أقضية رسول الله / مصنف عبد الرزاق/  العقول/ موطأ مالک/ نصب الراية في تخريج أحاديث الهداية/ اقتتلت امرأتان من هذيل فرمت إحداهما الأخرى بحجر قتلها وما في بطنها ، فاختصموا إلى النبي صلى الله عليه وسلم فقضى : ” أن دية جنينها غرة عبد أو وليدة ، وقضى أن دية المرأة على عاقلتها ، وقد رواه مسلم أيضا قال : حدثني أبو الطاهر قال أخبرنا ابن وهب رحمه الله قال وأخبرنا حرملة بن يحيى التجيبي ، قال أنبأنا ابن وهب قال أخبرني يونس بهذا الإسناد .

[2] محمدبن حسن حرّ عاملی، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ج۱۹، ص۱۵، چاپ عبدالرحیم ربانی شیرازی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.

[3] الصنعانی،  أبو بكر عبد الرزاق بن همام (متوفای211هـ)، المصنف، ج 9، ص 458، ح18010،  باب من أفزعه السلطان، تحقیق حبیب الرحمن الأعظمی، ناشر: المكتب الإسلامی – بیروت،  الطبعة: الثانیة، 1403هـ.

[4] النووی،  أبی زكریا محیی الدین (متوفای676 هـ)، المجموع، ج 19، ص 12، ناشر: دار  الفكر للطباعة والنشر والتوزیع، التكملة الثانیة.

Рахбарият дар дорул ислом.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(10- қисмат)

-Имоми Мовардий рохимахуллох ( 450 х) мегуяд: хокимияти ду ё се имом дар замони вохид ва сарзамини вохид ба ижмоъ мужоз нест.  ^[1]

Абул Маъалий Жавиний рохимахуллох (478 х) хам мегуядки дар асри у хам ижмоъи уламо дар мамнуъ будани теъдоди имом ва рахбар вужуд дорад. ^[2]

-Имоми Нававий рохимахуллох ( 676 қамарий) нез мегуяд: уламоъ иттифоқ доранд бар инки дар ек замон барои ду рахбар хукми рахбарий дода немешавад ва ин фарқ надорад дорул ислом вусъат дошта бошад ё хейр. ^[3]

Ханбалия:

-Имоми Рохибоний рохимахуллох ( 1243 қ) муфтийи ханбалийхойи Дамашқ мегуяд:

” لَا يَجُوزُ تَعَدُّدُ الإمامِ”^[4]

теъдоди рахбар жоиз нест.

Зохирий:

-Ибни Хазм Андалусий рохимахуллох ( 456 қ) мегуяд: аллох азза жалла тафарруқ ва кешмикеш ва даргирийи дохилийро харом карда аст, ва агар ду имом вужуд дошта бошад тафарруқики харом аст иттифоқ меофтад ва кешмикеш ва даргирий ба вужуд меояд ва офтодан дар гунох ва саркаший аз аллох таоло иттифоқ меофтад.^[5]

Боз ибни Хазм  рохимахуллох :уламоъи муслимин иттифоқ дорандки мужоз нест дар замони вохид дар тамоми дунё ду рахбар ва имом бар муслимин хокимият кунанд, на бо хам  ва на жудо аз хам, дар ду макон ва на дар ек макони вохид. ^[6]

Шиъаёни 12 имомия ё жаъфария:

Шиъаён аз иборати ” вилояти тадбирий” , ” вилояти танзимий” , ” вилояти фақих” ва ” имоми вожибут тоах” барои хоким ва рахбари дорул ислом истефода карданд ва вилоят дар ин маъоний аз нигохи шиъаёни жаъфарий яъни: хукумат ва идорайи кишвар ва ижройи қавонини шаръ муқаддас ва бо истинод ба сийрайи амирал мўъминин Али ибни Аби Толиб розиаллоху анху ва соири аиммайи ахли байт  бар ин боваранд ” имоми вожибут тоах” хамиша еки буда ва бояд еки бошад. ^[7]

Дастайи  дигари вужуд дорандки боз мўътақид ба манъи вужуди ду рахбар дар ек замони вохид хастанд магар дар холати изтирор ва заруратки иллат ва сабаби монеъ аз иттиход бар ек имом ва рахбари вохиди бошад.

Моликия:

Имоми Абу Абдуллох Мухаммад ибни Али ибни Умар Мозарий рохимахуллох (536 қ) мужтахиди замони худиш мегуяд: ақди ду имом дар асри вохид мужоз нест. Аммо баъзи аз мутааххирин аз ахли усул ишора кардандки агар сарзамини муслимин вусъат пейдо кунад ва фосилахо зиёд шавад ва дастурот ва тадбироти имом ва рахбар ба баъзи аз манотиқ нарасад ба хадди дар холати изтирор барои таъйини имом қарор бигирандки умури онхоро бичархонад дар чанин холати изтирор ва заруратий таъйини имоми жадид мушкили надорад.  .^[8]

Қуртубий рохимахуллох ( 671 қ) нез дар мовриди хадиси Урфажа ва Абдуллох ибни Амрки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуда:

 مَنْ أَتَاكُمْ وَأَمْرُكُمْ جَمِيعٌ عَلَى رَجُلٍ وَاحِدٍ، يُرِيدُ أَنْ يَشُقَّ عَصَاكُمْ، أَوْ يُفَرِّقَ جَمَاعَتَكُمْ، فَاقْتُلُوهُ»^[9]:

” хар каси дар холи назди шумо омадки хавли ек шахс иттиход ва инсижом доштид ва қасди ижоди тафрақа дар бейнитон дошт, уро бикушид” мегуяд: ва ин бехтарин далил бар манъи вужуди ду имом аст, чун теъдоди имом ба ижоди шикоф ва мухолифат ва чанд дастагий ва тўлиди фитнахо ва аз бейн  рафтани неъматхо  хатм мешавад, аммо агар сарзаминхойи исломий аз хам дур бошанд ва натавон ба сурати вохид онхоро идора кард мисли Андалус ва Хуросон  вужуди чанд имом мужоз аст.  .^[10]

(идома дорад…….)

---

[1] الماوردي، علي بن محمد بن محمد بن حبيب،أدب الدنیا و الدین ، بدون ط، دار مكتبة الحياة، 1986م، بيت حنينا، القدس، 1 /136 . / فأما إقامة إمامين أو ثلاثة في عصر واحد، وبلد واحد فلا يجوز إجماعاً

[2] إمام الحرمين الجويني، عبد الملك بن عبد االله بن يوسف، الارشاد الی القواطع الادلة فی اصول الاعتقاد،ت: أحمد عبد الرحيم السايح وتوفيق علي وهبة، ط1 ،مكتبة الثقافة الدينية، القاهرة، 2009م، ص 326، / أن عقد الإمامة لشخصين في صقع واحد متضايق الخطط والمخالف غير جائز، وقد حصل الإجماع عليه

[3] النووي، أبو زكريا يحيى بن شرف، المنهاج شرح صحیح مسلم بن الحجاج ، ط2 ،دار إحياء التراث العربي، بيروت، 1392هـ، 12 /232 / ” اتفق العلماء على أنه لا ُعقد لخليفتين في عصر واحد سواء اتسعت دار الإسلام أم لا”

[4] الرحيباني، مصطفى بن سعد بن عبده، مطالب أولی النهی فی شرح غایة المنتهی ، ط2 ،المكتب الإسلامي، بيروت، 1994م، 6 /263

[5] ابن حزم، أبو محمد علي بن أحمد، ت: محمد إبراهيم وعبد الرحمن عميرة، ط2 ،دار الجيل، بيروت، 1996م، 4/151 . / فحرم الله – عز وجل- التفرق، والتنازع، وإذا كان إمامان فقد حصل التفرق المحرم، فوجد التنازع، ووقعت المعصية لله تعالی

[6] ابن حزم، علي بن أحمد بن سعيد، مراتب الاجماع فی العبادات و المعاملات و الاعتقادات، بدون ط، دار الكتب العلمية، بيروت، بدون ت، 1 /124 . / ابن حزم456″ه”- رحمه الله- إذ قال:” اتفقوا أنه لا يجوز أن يكون على المسلمين في وقت واحد في جميع الدنيا إمامان، لا متفقان ولا متفرقان، ولا في مكانين ولا في مكان واحد

[7] روح الله خمینى, ولایت فقیه (قم: آزادى, بى تا) ص 56.

[8] لمازري المالكي، أبو عبد االله محمد بن علي بن عمر، المعلم بفوائد مسلم، ت: محمد الشاذلي النفير، ط2 ،المؤسسة الوطنية للكتاب، الجزائر، 1991م، 3 /54 ،55 / العقد لإمامين في عصر واحد لا يجوز. وقد أشار بعض المتأخرين من أهل الأصول إلى أن ديار المسلمين إذا اتسعت وتباعدت وكان بعض الأطراف لا يصل إليه خبر الإمام ولا تدبيره حتى يضطروا إلى إقامة إمام يدبرهم فإن ذلك يسوغ لهم

[9] مسلم 4904

[10] القرطبي، محمد بن أحمد بن أبي بكر بن فرج، الجامع لأحكام القرآن ، ت: أحمد البردوني وإبراهيم أطفيش، ط2 ،دار الكتب المصرية، القاهرة، 1964م، 1 /273 / إذ قال في حديث عرفجة وعبد الله بن عمرو السابقين:” وهذا أدل دليل على منع إقامة إمامين؛ ولأن ذلك يؤدي إلى النفاق والمخالفة والشقاق وحدوث الفتن وزوال النعم، لكن إن تباعدت الأقطار وتباينت كالأندلس وخراسان جاز ذلك” / ابن الأزرق، محمد بن علي بن محمد بن علي المالكي، بدائع السلک فی طبائع الملک ، ت: علي سامي النشار، ط1 ،دار السلام، القاهرة، 2008م، 1 /77 / ابن عرفة فيما حكى عنه ابن الأزرق المالكي”896ه”:” فلو بـعُد موضع الإمام حتى لا ينفذ حكمه في بعض الأقطار البعيدة، جاز نصب غيره في ذلك القطر/ الدسوقی ، حاشیه الدسوقی علی الشرح الکبیر ،144 /7 / الدسوقي”1230ه”:” وقيل بالجواز إذا كان لا يمكن النيابة لتباعد الأقطار جداً واقتصر عليه ابن عرفة

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(44- қисм)  

– Мусулмонларни ўртасида шодликни барбод қилувчи ва уни бузувчи, деб хисобланган  омиллардан яна бири, ўринсиз ёмон  гумон қилишдур.

Шахс зикр қилиб ўтилган  мана бу жиноятларни хаммасини қилган пайтида, биринчи бўлиб уни қалбига хужум қилиб уни фасодлантирадиган нарса шак ва гумонни пайдо бўлиши ва ана бу касалликдан кейин вужудга келадиган бошқа қалбий беморликлардур. Аллох таоло мархамат қиладики:

  یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیراً مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ  وَلَا یَغْتَب بَّعْضُکُم بَعْضاً  أَیُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَن یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتاً فَکَرِهْتُمُوهُ  وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِیمٌ ‏(حجرات/12)

Эй мўъминлар, кўп гумон(лар)дан четланинглар! Чунки айрим гумон(лар) гунохдур! ( Ўзгаларнинг айблари ортидан) жосуслик қилиб юрманглар ва айримларингиз айримларни ғийбат қилмасин! Сизлардан бирон киши ўзининг ўлган биродарини гўштини ейишни яхши кўрурми?! Ана ёмон кўрдингизми?! (бас, гунохи бундан-да ортиқ бўлган ғийбатни хам ёмон кўрингиз)! Аллохдан қўрқингиз! Албатта аллох тавбаларни қабул қилгувчи, мехрибондир.

Демак мана бу яна бир содда дастур мўъминларни қалбий саломатлигини ва шодлигини мухофизат қилиш учундир, аммо шахс мана бу очиқ-ойдин дастурни кўрмасликка олади ва ўзини турли- хил касалликларга, махсусан ёмон гумонни оқибатларига дучор қилади, буни натижасида эса даъват ва жиход  майдонларида, хонадонларни ва дўстларни, қўшниларни даврасида ва ишхоналарда ва инсонларнинг ижтимоъий хаётидаги бошқа майдонларда шахсни  кўнглини совушига,тушкинликка тушишига, бехоллигига,ғам- ғуссасига сабаб бўлади, у муқобил тарафдан кўрган хар қандай арзимаган номуносиб амални жуда хам катталаштириб юборади, аслида эса мана бу амал учун унутиш, хато, жохилликка ўхшаш ўнлаб узрларни келтириш мумкин, бундан ташқари у муқобил тараф учун уни амалига алоқаси бўлмаган сенарио ва достонларни тасаввур қилиб кўради. Бу шахс мана шу шаклда осонлик билан ўзини оромишини ва шодлигини нишонга олади ва буни эвазига хавотир,изтироб,тушкинлик каби касалликларни ва ёмон гумон қилиш сабабли келиб чиқадиган беморликларни сотиб олади. Хақиқатда эса  у бошидан охиригача зарарли  бўлган савдони амалга оширади.  

Мана бундай қалбий касалликлар пайдо бўлгандан ва душманни шаръий даражаларга ажратишни бузиб ташлангандан сўнг ва мусулмонларни жиноятчиларни жойгохига тушуриб юборилган ва хабарларни фосиқ кимсалардан қабул қилиб олингандан сўнг, қўлга киритиладиган самарани аввалгиси тафарруқ ширкини вужудга келишидур. Биринчи бўлиб қалблар бир-биридан узоқлашади, бундан сўнг жисмлар хам узоқлашиб кетади, хатто безор бўлиш даражасига етиб боради.

Хозиргача бу борада  даъват ва жиходга алоқадор бўлган жуда кўп намуналарни зикр қилиб ўтканмиз, агар рухсат берсангизлар биринчи жамиятга оид бир намунани сизларга айтиб бермоқчиман, сиз буни мисолида мана бу лойиха қандай қилиб хонадонларда шаклланиши ва қандай қилиб аёл, эркак киши ва фарзандлар шодликни барбод қилишларини кўра оласиз:

Аллох таоло мархамат қиладики:

     وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجاً لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ (روم/21)‏

Унинг оятларидан (яна бири) – у зот сизлар хамдам бўлишларингиз  учун ўзларингиздан жуфтлар яратиши ва ўрталарингизда ошнолик ва мехр- мухаббат пайдо қилишидир. Албатта бунда тафаккур қиладиган қавм учун оят- ибратлар бордир.

Хўп, энди аллох таоло эркакни қалбини мана бу аёл орқали кўчманчи бўлишдан ва хар лахза хали у ерда ва хали бу ерда бўлишдан нажот берган пайтида, ва эркакни қалби ана шу аёлда  сокин бўлиб оромиш топган пайтида, шу эркакни қалби яна қайтадан овора бўлиб кўчманчи бўлиб қолмаслиги учун унга маваддах ва рохмах номи остидаги иккита абзорни жойлаштирган, масалан бу ерда аёлни бир манзилга ўхшатсак, эркак киши дунёда  мана  бу манзилни мехмони хисобланади, хатто баъзилар учун бу нарса қиёматда хам мавжуд, аёл киши дунёда эркак киши сокин бўлиши учун керакли бўлган имкониятни аллохни шариатидаги қонунга мувофиқ равишда мухайё қилиши лозим, шу тарзда у мухаббатдан бўлган “ўзини улушини” маваддах ва рохмахга қўшади ва буни самараси уни ўзига ва хўжайинига ва фарзандларига ва хар икки тарафни оила аъзоларига  шодликни улашишдан иборат  ; лекин аёл киши мана бу ўринларда аллохни шариатидаги қонунга риоят қилмайдиган бўлса ва ўзини ғайри исломий ахлоқи билан хўжайинининг  қалби овора бўлиши учун сабабларни мухайё қиладиган бўлса, хақиқатда у беназокат ва тарбиясиз манзил эгаси каби ўзини мехмонини ранжишига ва қочиб кетишига боис бўлади, энди мана бу ишлар рўй берган вақтида шодлик хам камаяди ва йўқолиб хам кетади, натижада эса мана бу шодликни йўқлигини таъсири фарзандларга ва икки томонни оила аъзоларига хам асар қилади. Шу равиш билан аёл киши ўзини ғайри шаръий амаллари орқали оилани хаётида шодликни барбод қилувчи омилга айланади.      

Сизларга шундай  бир намунани келтириб ўтмоқчиман,чунки  хозирги пайтда бу нарса аёллар томонидан кўрмасликка олинади. Аёл киши хомиладор бўлган вақтида уни биринчи ва асосий вазифаси қорнидаги болани эхтиёт қилиб сақлаши бўлади, ана бу бола туғилгандан сўнг эса аллохни шариатида сут эмизишдан тортиб кейинги бошқа моддий “вазифа ва таклифлар” каби  ўринларни барчаси онани зиммасига юкланмайди, буларни хаммаси бутунлай отани зиммасига қўйилган. Гўёки ана бу ишлардаги онани асосий вазифаси хомиладорлик даврига чегараланган, бола туғилиши билан бу вазифа уни зиммасидан соқит бўлади ва отани зиммасига юкланади, албатта аёлни хомиладорлик даврида хам отани ўзига яраша вазифалари мавжуд.

(давоми бор…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(44- قیسم)

• مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه شادلِیکنِی بَرباد قِیلوُچِی وَ اوُنِی بوُزُووچِی، دِیب حِسابلَنگَن عامِللَردَن یَنَه بِیرِی، اوُرِینسِیز یامان گوُمان قِیلِیشدوُر.

 شَخص ذِکر قِیلِیب اوُتِیلگَن مَنَه بُو جِنایَتلَرنِی هَمَّه سِینِی قِیلگَن پَیتِیدَه، بِیرِینچِی بوُلِیب اوُنِی قَلبِیگَه هُجوُم قِیلِیب اوُنِی فَسادلَنتِیرَه دِیگَن نَرسَه شَک وَ گوُماننِی پَیدا بوُلِیشِی وَ اَنَه بُو کَسَللِیکدَن کِییِین وُجُودگَه کِیلَه دِیگَن باشقَه قَلبِی بِیمارلِیکلَردوُر. اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیراً مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ  وَلَا یَغْتَب بَّعْضُکُم بَعْضاً  أَیُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَن یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتاً فَکَرِهْتُمُوهُ  وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِیمٌ ‏(حجرات/12) اِی مُؤمِنلَر، کوُپ گوُمان(لَر)دَن چِیتلَه نِینگلَر! چوُنکِی اَیرِیم گوُمان(لَر) گوُناهدوُر! (اوُزگَه لَرنِینگ عَیبلَرِی آرتِیدَن) جاسوُسلِیک قِیلِیب یوُرمَنگلَر وَ اَیرِیملَرِینگِیز اَیرِیملَرِینگِیزنِی غِیبَت قِیلمَه سِین! سِیزلَردَن بِیران کِیشِی اوُزِینِینگ اوُلگَن بِرادَرِینِی گوُشتِینِی یِییِیشنِی یَحشِی کوُرُورمِی؟! اَنَه یامان کوُردِینگِیزمِی؟! (بَس، گوُناهِی بوُندَن- دَه آرتِیق بوُلگَن غِیبَتنِی هَم یامان کوُرِینگِیز)! اَلله دَن قوُرقِینگِیز! اَلبَتَّه اَلله تَوبَه لَرنِی قَبوُل قِیلگوُچِی،مِهرِباندِیر.

دِیمَک مَنَه بُو یَنَه بِیر ساددَه دَستوُر مُؤمِنلَرنِی قَلبِی سَلامَتلِیگِینِی وَ شادلِیگِینِی مُخافِظَت قِیلِیش اوُچُوندِیر، اَمّا شَخص مَنَه  بُو آچِیق- آیدِین دَستوُرنِی کوُرمَسلِیککَه آلَه دِی وَ اوُزِینِی توُرلِی- هِیل کَسَللِیکلَرگَه، مَخصُوصاً یامان گوُماننِی عاقِبَتلَرِیگَه دوُچار قِیلَه دِی، بوُنِی نَتِیجَه سِیدَه اِیسَه دَعوَت وَ جِهاد مَیدانلَرِیدَه،خانَدانلَرنِی وَ دوُستلَرنِی،قوُشنِیلَرنِی دَورَه سِیدَه وَ اِیشخانَه لَردَه وَ اِنسانلَرنِینگ اِجتِمائِی حَیاتِیدَگِی باشقَه مَیدانلَردَه شَخصنِی کوُنگلِینِی ساوُوشِیگَه، توُشکِینلِیککَه توُشِیشِیگَه، بِیحاللِیگِیگَه،غَم- غُصَّه سِیگَه سَبَب بوُلَه دِی، اوُ مُقابِل تَرَفدَن کوُرگَن هَر قَندَی اَرزِیمَه گَن ناموُناسِب عَمَلنِی جوُدَه هَم کَتتَه لَشتِیرِیب یوُبارَه دِی، اَصلِیدَه اِیسَه مَنَه بُو عَمَل اوُچُون اوُنُوتِیش،خَطا، جاهِللِیککَه اوُحشَش اوُنلَب عُذرلَرنِی کِیلتِیرِیش موُمکِین، بوُندَن تَشقَه رِی اوُ مُقابِل تَرَف اوُچُون اوُنِی عَمَلِیگَه عَلاقَه سِی بوُلمَه گَن سِینَه رِی وَ داستانلَرنِی تَصَوُّر قِیلِیب کوُرَه دِی. بُو شَخص مَنَه شُو شَکلدَه آسانلِیک بِیلَن اوُزِینِی آرامِیشِینِی وَ شادلِیگِینِی نِشانگَه آلَه دِی وَ بُونِی عِوَضِیگَه خَواطِر،اِضطِراب، توُشکِینلِیک کَبِی کَسَللِیکلَرنِی وَ یامان گوُمان قِیلِیش سَبَبلِی کِیلِیب چِیقَه دِیگَن بِیمارلِیکلَرنِی ساتِیب آلَه دِی. حَقِیقَتدَه اِیسَه اوُ باشِیدَن آخِیرِیگَه چَه ضَرَرلِی بُولگَن سَودانِی عَمَلگَه آشِیرَه دِی.

مَنَه بوُندَی قَلبِی کَسَللِیکلَر پَیدا بوُلگَندَن وَ دُشمَننِی شَرعِی دَرَجَه لَرگَه اَجرَه تِیشنِی بوُزِیب تَشلَنگَندَن سُونگ وَ مُسُلمانلَرنِی جِنایَتچِیلَرنِی جایگاهِیگَه توُشوُرِیب یوُبارِیلگَن وَ خَبَرلَرنِی فاسِق کِیمسَه لَردَن قَبُول قِیلِیب آلِینگَندَن سُونگ، قوُلگَه کِیرِیتِیلَه دِیگَن ثَمَرَه نِی اَوَّلگِیسِی تَفَرُّق شِیرکِینِی وُجُودگَه کِیلِیشِیدوُر. بِیرِینچِی بوُلِیب قَلبلَر بِیر- بِیرِیدَن اوُزاقلَه شَه دِی، بوُندَن سُونگ جِسملَر هَم اوُزاقلَه شِیب کِیتَه دِی، حَتَّی بِیزار بُولِیش دَرَجَه سِیگَه یِیتِیب بارَه دِی.

حاضِرگَه چَه بُو بارَه دَه دَعوَت وَ جِهادگَه عَلاقَه دار بوُلگَن جُودَه کوُپ نَمُونَه لَرنِی ذِکر قِیلِیب اوُتگَنمِیز، اَگَر رُحصَت بِیرسَنگِیزلَر بِیرِینچِی جَمِیعیَتگَه آئِد بِیر نَمُونَه نِی سِیزلَرگَه اَیتِیب بِیرماقچِیمَن، سِیز بوُنِی مِثالِیدَه مَنَه بُو لایِیحَه قَندَی قِیلِیب خانَدانلَردَه شَکللَه نِیشِی وَ قَندَی قِیلِیب عَیال، اِیرکَک کِیشِی وَ فَرزَندلَر شادلِیکنِی بَرباد قِیلِیشلَرِینِی کوُرَه آلَه سِیزلَر: اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:       وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجاً لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ (روم/21)‏ اوُنِینگ آیَتلَرِیدَن (یَنَه بِیرِی) – اوُ ذات سِیزلَر هَمدَم بوُلِیشلَرِینگِیز اوُچُون اوُزلَرِینگِیزدَن جُفتلَر یَرَه تِیشِی وَ اوُرتَه لَرِینگِیزدَه آشنالِیک وَ مِهر- مُحَبَّت پَیدا قِیلِیشِیدوُر. اَلبَتَّه بوُندَن تَفَکُّر قِیلَه دِیگَن قَوم اوُچُون آیَت- عِبرَتلَر باردِیر.

حوُپ، اِیندِی اَلله تَعالَی اِیرکَکنِی قَلبِینِی مَنَه بُو عَیال آرقَه لِی کوُچمَنچِی بوُلِیشدَن وَ هَر لَهظَه هَلِی اوُ یِیردَه وَ هَلِی بُو یِیردَه بوُلِیشدَن نَجات بِیرگَن پَیتِیدَه، وَ اِیرکَکنِی قَلبِی اَنَه شُو عَیالدَه ساکِن بوُلِیب آرامِیش تاپگَن پَیتِیدَه، شوُ اِیرکَکنِی قَلبِی یَنَه قَیتَه دَن آوارَه بوُلِیب کوُچمَنچِی بوُلِیب قالمَسلِیگِی اوُچُون اوُنگَه مَوَدَّه وَ رَحمَه نامِی آستِیدَگِی اِیککِیتَه اَبزارنِی جایلَشتِیرگَن، مَثَلاً بوُ یِیردَه عَیالنِی بِیر مَنزِیلگَه اوُحشَتسَک، اِیرکَک کِیشِی دُنیادَه مَنَه بُو مَنزِیلنِی مِهمانِی حِسابلَه نَه دِی، حَتَّی بَعضِیلَر اوُچُون بوُ نَرسَه قِیامَتدَه هَم مَوجُود، عَیال کِیشِی دُنیادَه اِیرکَک کِیشِی ساکِن بوُلِیشِی اوُچُون کِیرَکلِی بوُلگَن اِمکانِیَتنِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه مُوافِق رَوِیشدَه مُهَیّا قِیلِیشِی لازِم، شوُ طَرزدَه اوُ مُحَبَّتدَن بوُلگَن “اوُزِینِی اوُلوُشِینِی” مَوَدَّه وَ رَحمَهگَه قوُشَه دِی وَ بوُنِی ثَمَرَه سِی اوُنِی اوُزِیگَه وَ حُوجَه یِینِیگَه وَ فَرزَندلَرِیگَه وَ هَر اِیککِی تَرَفنِی عائِلَه اَعضالَرِیگَه شادلِیکنِی اوُلَه شِیشدَن عِبارَت؛ لِیکِن عَیال کِیشِی مَنَه بُو اوُرِینلَردَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه رِعایَت قِیلمَیدِیگَن بوُلسَه وَ اوُزِینِی غَیرِی اِسلامِی اَخلاقِی بِیلَن حُوجَه یِینِی نِینگ قَلبِی آوارَه بوُلِیشِی اوُچُون سَبَبلَرنِی مُهَیّا قِیلَه دِیگَن بوُلسَه، حَقِیقَتدَه اوُ بِی نَزاکَت وَ تَربِیَه سِیز مَنزِیل اِیگَه سِی کَبِی اوُزِینِی مِهمانِینِی رَنجِیشِیگَه وَ قاچِیب کِیتِیشِیگَه باعِث بوُلَه دِی، اِیندِی مَنَه بُو اِیشلَر رُوی بِیرگَن وَقتِیدَه شادلِیک هَم کَمَه یَه دِی وَ یوُقالِیب هَم کِیتَه دِی، نَتِیجَه دَه اِیسَه مَنَه بُو شادلِیکنِی یوُقلِیگِینِی تَأثِیرِی فَرزَندلَرگَه وَ اِیککِی تاماننِی عائِلَه اَعضالَرِیگَه هَم اَثَر قِیلَه دِی. شُو رَوِیش بِیلَن عَیال کِیشِی اوُزِینِی غَیرِی شَرعِی عَمَللَرِی آرقَه لِی عائِلَه نِی حَیاتِیدَه شادلِیکنِی بَرباد قِیلوُچِی عامِلگَه اَیلَه نَه دِی.

سِیزلَرگَه شوُندَی بِیر نَمُونَه نِی کِیلتِیرِیب اوُتماقچِیمَن، چوُنکِی حاضِرگِی پَیتدَه بُو نَرسَه عَیاللَر تامانِیدَن کوُرمَسلِیککَه آلِینَه دِی. عَیال کِیشِی خامِلَه دار بوُلگَن وَقتِیدَه اوُنِی بِیرِینچِی وَ اَساسِی وَظِیفَه سِی قارنِیدَگِی بالَه نِی اِیختِیاط قِیلِیب سَقلَه شِی بوُلَه دِی، اَنَه بوُ بالَه توُغِیلگَندَن سُونگ اِیسَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی سوُت اِیمِیزِیشدَن تارتِیب کِییِینگِی باشقَه ماددِی “وَظِیفَه تَکلِیفلَر” کَبِی اوُرِینلَرنِی بَرچَه سِی آنَه نِی زِیمَّه سِیگَه یوُکلَنمَیدِی، بوُلَرنِی هَمَّه سِی بوُتوُنلَی آتَه نِی زِیمَّه سِیگَه قوُیِیلگَن. گوُیاکِی اَنَه بُو اِیشلَردَگِی آنَه نِی اَساسِی وَظِیفَه سِی خامِلَه دارلِیک دَورِیگَه چِیگَرَه لَنگَن، بالَه توُغِیلِیشِی بِیلَن بُو وَظِیفَه اوُنِی زِیمَّه سِیدَن ثاقِت بوُلَه دِی وَ آتَه نِی زِیمَّه سِیگَه یوُکلَه نَه دِی، اَلبَتَّه عَیالنِی خامِلَه دارلِیک دَورِیدَه هَم آتَه نِی اوُزِیگَه یَرَشَه وَظِیفَه لَرِی مَوجُود.

(دوامی بار……)