Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(6- қисм)

Дорул исломга хоким бўлган хилма-хил қолиблар борасида хам мана бу хукумат қолибларини бир-бири билан солиштирган пайтимизда, мана бу қолибларни ичига қуйилган ақидани,мазхабни эмас,балки фақат икки қолибни,абзорни солиштираётганимизни тушуниб етишимиз керак. Яъни “шарқий туркистонни исломий жумхурини”нг қолиби билан умавий ё аббосий ё усмонийларнинг меъросий шохигарлик қолибини ёки Умар учинчи рохимахуллохни толибон исломий иморатининг қолибини ё Сумолидаги шабаб иморатини ё исломий азвадни ё “эрон исломий жумхурини” қолибини солиштирган пайтимизда, аслида мана бу қолибларга,дорул исломларга  хоким бўлган мазхабларни эмас фақатгина бир неча қолибни,абзорни солиштирган бўламиз, агар бу ерда фалончи қолиб нубувват манхажи асосидаги хилофатга яқинроқ бўлган бўлса,демак мана бу қолибни,абзорни бошқасига яқинлиги борасида сухбат қилинган бўлади, ундаги одамлар,мазхаблар борасида гап тилга олинмаган. Баъзи бир дўстларимиз мана бу мухим ишга янада яхшироқ диққат қилишади ва мунофиқлар тўдаси уларни қўғирчоқ қилиб ўйнашларига  йўл қўйишмайди ,деган умиддаман.

“Қолиб” одатда даъват ва шариатдаги  маъруфга буюриш ишларида ва шариат таништирган мункардан қайтаришда, махсусан жиход ишларида хамиша мавжуд, шахс ёки мана бу “қолиб”ни ичида ёинки мана бу “қолиб”ни махсулотларидан даъват ва жиход ишларида  бир абзор,нақша сифатида фойдаланилади. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:

   مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ،

Сизлардан бирортангиз мункар ишни кўрса, уни амалда қўли билан ўзгартирсин,

فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ،

агар қўлидан келмаса, тили билан ўзгартирсин,

 فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ،

Ва агар бу хам қўлидан келмаса қалби билан уни ўзгартиришга харакат қилсин ( яъни манфий мубораза олиб борсин, масалан фалон маконга бормаслик ёки фалон махсулотни сотиб олмаслик ёки фалончи спутник каналларини кўрмаслик ва …….)

وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ[1].

ва мана бу (қалб билан манфий мубораза қилишлик) иймонни энг кам даражасидир.

Мана бу холатда мункар ишларни ўзгартириш ва ўзгартиришга харакат қилиш вожиб амр хисобланади,бу шахсни иймонини даражасига хам боғлиқ бўлиб уни шахсий қирраси хам ва гурухий қирраси хам мавжуд; уни гурухий қиррасида “умматни” қолибида бу вазифани амалга ошириш керак. Аллох таоло мархамат қиладики:

وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (آل عمران/104)

Ораларингиздан яхшиликка (исломга) даъват қиладиган, ибодат-итоатга буюрадиган ва исён-гунохдан қайтарадиган бир жамоат бўлсин. Ана ўшалар нажот топгувчилардир.

Энди яхшиликка даъват қилиш хам жуда кўпдир ( шариат тасдиқлаган умумий амалларни ва  хам ахлоқни ва шу билан бирга ақидавий амалларни, ахлоқни хам ўз ичига олади) ва “уммат” холатида амалга оширилиши керак, ва агар маъруфга буюришлар ( яъни аллох таолони шариатида таништирилган,танилган ишлар хам буюрилган суратда бажарилиши лозим) хам  ва мункардан қайтаришлар хам –албатта ёмон ишлар хам аллох таолони шариатида таниқли- “уммат” суратида бажарилиши керак ва уни шўрога,хелфга,сендикога, анжуманга ,халқ уюшмаларига, энжиуларга эхтиёжи бор ва мана бу абзорларсиз, қолибларсиз яхшиликка буюриш,маъруфга амр қилиш ва мункардан нахий қилиш рўёбга чиқмайди, мана бу холатда бу қолибларни,абзорларни ташкил қилиш вожиб бўлиб қолади ва хатто агар қолибларни,абзорларни танлаш бўйича уларни вужудга келтирган ё такомуллаштирган кишиларнинг мусулмон экани ё эмаслигига  ахамият берилмайди,балки башарнинг  илмий тажрибаларидан мана бу йўлда фойдаланилади.

(давоми бор……..)


[1] مسلم 49

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(6- قیسم)

دارُ الاِسلامگه حاکِم بُولگن هِیلمَه – هِیل قالِیبلَر بارَسِیدَه هَم مَنَه بُو حُکوُمَت قالِیبلَرِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه، مَنَه بُو قالِبلَرنِی اِیچِیگه قوُیِیلگن عَقِیدَه نِی، مَذهَبنِی اِیمَس، بَلکِی فَقَط اِیککِی قالِیبنِی، اَبزارنِی سالِیشتِیرَیاتگنِیمِیزنِی توُشوُنِیب یِیتِیشِیمِیز کِیرَک. یَعنِی “شَرقِی توُرکِستاننِی اِسلامِی جُمهُورِینِی”نگ قالِیبِی بِیلَن اُمَوِی یا عَبّاسِی یا عُثمانِیلَرنِینگ مِعراثِی شاهِیگرلِیک اِمارَتِینِینگ قالِیبِینِی یا سُمالِیدَگِی شَباب اِمارَتِینِی یا اِسلامِی اَزوَدنِی یا “اِیران اِسلامِی جُمهُورِینِی” قالِیبِینِی سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه، اَصلِیدَه مَنَه بُو قالِیبلَرگه،دارُ الاِسلاملَرگه حاکِم بُولگن مَذهَبلَرنِی اِیمَس فَقَطگِینَه بِیر نِیچَه قالِیبنِی، اَبزارنِی سالِیشتِیرگن بُولَه مِیز، اَگر بُو یِیردَه فَلانچِی قالِب نُبُوَّت مَنهَجِی اَساسِیدَگِی خِلافَتگه یَقِینراق بُولگن بوُلسَه، دِیمَک مَنَه بُو قالِبنِی، اَبزارنِی باشقَه سِیگه یَقِینلِیگِی بارَسِیدَه صُحبَت قِیلِینگن بُولَدِی، اوُندَگِی آدَملَر، مَذهَبلَر بارَسِیدَه گپ تِیلگه آلِینمَه گن. بَعضِی بِیر دوُستلَرِیمِیز مَنَه بُو مُهِم اِیشگه یَنَدَه یَحشِیراق دِققَت قِیلِیشَدِی وَ مُنافِقلَر توُدَه سِی اوُلَرنِی قوُغِیرچاق قِیلِیب اوُینَشلَرِیگه یُول قوُیِیشمَیدِی، دِیگن اوُمِیددَه مَن.

“قالِب” عادَتدَه دَعوَت وَ شَرِیعَتدَگِی مَعرُوفگه بُویُورِیش اِیشلَرِیدَه وَ شَرِیعَت تَنِیشتِیرگن مُنکَردَن قَیتَرِیشدَه، مَخصُوصاً جِهاد اِیشلَرِیدَه هَمِیشَه مَوجُود، شَخص یاکِی مَنَه بُو “قالِب”نِی اِیچِیدَه یائِنکِی مَنَه بُو “قالِب”نِی مَخصُولاتلَرِیدَن دَعوَت وَ جِهاد اِیشلَرِیدَه بِیر اَبزار، نَقشَه صِیفَتِیدَه فایدَه لَنِیلَدِی. رَسُول الله صلی الله علیه وسلم  مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:   مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، سِیزلَردَن بِیرارتَنگِیز مُنکَر اِیشنِی کوُرسَه، اوُنِی عَمَلدَه قوُلِی بِیلَن اوُزگرتِیرسِین، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، اَگر قوُلِیدَن کِیلمَسَه، تِیلِی بِیلَن اوُزگرتِیرسِین، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ، وَ اَگر بُو هَم قوُلِیدَن کِیلمَسَه قَلبِی بِیلَن اوُنِی اوُزگرتِیرِیشگه حَرَکَت قِیلسِین ( یَعنِی مَنفِی مُبارَزَه آلِیب بارسِین، مَثَلاً فَلان مَکانگه بارمَسلِیک یاکِی فَلان مَخصُولاتنِی ساتِیب آلمَسلِیک یاکِی فَلانچِی سپُوتنِیک کَنَللَرِینِی کوُرمَسلِیک وَ ……..)  وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ[1].  وَ مَنَه بُو ( قَلب بِیلَن مَنفِی مُبارَزَه قِیلِیشلِیک) اِیماننِی اِینگ کَم دَرَجَه سِیدِیر.

مَنَه بُو حالَتدَه مُنکَر اِیشلَرنِی اوُزگرتِیرِیش وَ اوُزگرتِیرِیشگه حَرَکَت قِیلِیش واجِب اَمر حِسابلَنَدِی، بُو شَخصنِینگ اِیمانِینِی دَرَجَه سِیگه هَم باغلِیق بوُلِیب اوُنِی شَخصِی قِیررَه سِی هَم وَ گوُرُوهِی قِیررَه سِی هَم مَوجُود؛ اوُنِی گوُرُوهِی قِیررَه سِیدَه “اوُمَّتنِی” قالِیبِیدَه بُو وَظِیفَه نِی عَمَلگه آشِیرِیش کِیرَک. اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:  وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (آل عمران/104)  آرَلَرِینگِیزدَن یَحشِیلِیککَه ( اِسلامگه) دَعوَت قِیلَدِیگن، عِبادَت- اِطاعَتگه بُویُورَدِیگن وَ عِصیان- گوُناهدَن قَیتَه رَدِیگن بِیر جَماعَت بوُلسِین. اَنَه اوُشَه لَر نَجات تاپگوُچِیلَردِیر.

اِیندِی یَحشِیلِیککَه دَعوَت قِیلِیش هَم جُودَه کوُپدِیر( شَرِیعَت تَصدِیقلَگن عُمُومِی عَمَللَرنِی وَ هَم اَخلاقنِی وَ شوُ بِیلَن بِیرگه عَقِیدَه وِی عَمَللَرنِی، اَخلاقنِی هَم اوُز اِیچِیگه آلَدِی) وَ “اوُمَّت” حالَتِیدَه عَمَلگه آشِیرِیلِیشِی کِیرَک، وَ اَگر مَعرُوفگه بُویُورِیشلَر( یَعنِی اَلله تَعالَی نِی شَرِیعَتِیدَه تَنِیشتِیرِیلگن، تَنِیلگن اِیشلَر هَم بُویُورِیلگن صُورَتدَه بَجَرِیلِیشِی لازِم) هَم وَ مُنکَردَن قَیتَه رِیشلَر هَم – اَلبَتَّه یامان اِیشلَر هَم اَلله تَعالِینِی شَرِیعَتِیدَگِی تَنِیقلِی- “اوُمَّت” صُورَتِیدَه بَجَرِیلِیشِی کِیرَک وَ اوُنِی شوُراگه،حِلفگه، سِیندِیکا گه، اَنجُومَنگه ، حَلق اوُیُوشمَه لَرِیگه، اِینجِی اوُلَرگه اِیختِیاجِی بار وَ مَنَه بُو اَبزارلَرسِیز، قالِیبلَرسِیز یَحشِیلِیککَه بُویُورِیش، مَعرُوفگه اَمر قِیلِیش وَ مُنکَردَن نَهِی قِیلِیش رُویابگه چِیقمَیدِی، مَنَه بُو حالَتدَه بُو قالِیبلَرنِی، اَبزارلَرنِی تَشکِیل قِیلِیش واجِب بوُلِیب قالَدِی وَ حَتّی اَگر قالِیبلَرنِی، اَبزارلَرنِی تَنلَش بُویِیچَه اوُلَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرگن یا تَکاموُللَشتِیرگن کِیشِیلَرنِینگ مُسُلمان اِیکَنِی یا اِیمَسلِیگِیگه اَهَمِیَت بِیرِیلمَیدِی، بَلکِی بَشَرنِینگ عِلمِی تَجرِیبَه لَرِیدَن مَنَه بُو یُولدَه فایدَلَنِیلَدِی.

(دوامی بار……)


[1] مسلم 49

مصداقهای دارالاسلام در دنیای معاصر (1) (قسمت 25)

مصداقهای دارالاسلام در دنیای معاصر (1) (قسمت 25)

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله[D1] 


 (6- قسمت)

در مورد قالبهای مختلف حاکم بر دارالاسلامهای مختلف هم باز زمانی که این قالبهای حکومتی را با هم مقایسه کردیم در واقع باید متوجه شوید که ما دو قالب و ابزار را با هم مقایسه کرده ایم نه عقیده و مذهبی که داخل این قالبها ریخته شده است. یعنی زمانی که قالب «جمهوری اسلامی ترکستان شرقی» با قالب شاهیگری وراثتی اموی یا عباسی و یا عثمانی و یا با امارت اسلامی طالبان عمر ثالث رحمه الله و یا با امارت شباب در سومالی و ازواد اسلامی و یا با «جمهوری اسلامی ایران» و غیره مورد مقایسه قرار گرفته می شود در واقع چند قالب و ابزار با هم مقایسه شده اند نه مذاهب حاکم بر این قالبها و مذاهب حاکم بر این دارالاسلامها و زمانی که گفته می شود فلان قالب به قالب خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ  نزدیکتر است در واقع از نزدیکی قالب و ابزار به قالب و ابزار دیگری صحبت شده است و سخنی از مذهب و مردم به میان نیامده است . امیدوارم عده ای از دوستان به این امر مهم دقت داشته باشند و اجازه ندهند که دارودسته ی منافقین شعور آنها را به بازی بگیرند.

«قالب» معمولاً در امر دعوت و امر به معروفهای شریعت و نهی از ناپسندهائی که شریعت معرفی کرده و بخصوص در امر جهاد همیشه وجود دارد، یا شخص داخل این «قالب» است یا اینکه از فراورده های این «قالب» به عنوان یک ابزار و نقشه در امر دعوت و جهاد تبعیت می کند. رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، کسی از شما منکری مشاهده کرد، عملی و با دستش، تغییرش دهد.  فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، اگر نتوانست، زبانی تغییرش بدهد. فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ، واگر نتوانست قلباً جهت تغییر آن تلاش کند (یعنی مبارزه ی منفی، مثل نرفتن به فلان مکان یا نخریدن فلان جنس یا ندیدن فلان شبکه های ماهواره ای و …) وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ[1]. واین (مبارزه ی منفی با قلب) کمترین درجه ایمان است.

در این صورت تغییر دادن و تلاش جهت تغییر دادن امور ناپسند و غیر شرعی امری واجب است که به درجه و میزانِ ایمانِ شخص هم ربط پیدا می کند که هم جنبه ی فردی دارد، و هم جنبه ی گروهی؛ که در جنبه ی گروهی آن باید در قالب «امت» به این وظیفه عمل کرد. الله تعالی می فرماید:وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (آل عمران/104) باید از میان شما «امت»ی باشند که دعوت به نیکی کنند و امر به معروف و نهی از منکر نمایند، و آنان خود رستگارند.‏

حالا اگر دعوت به خوبی ها که بسیار زیادند (هم اخلاق و اعمال عمومی مورد تائید شریعت را شامل می شوند و هم اخلاق و اعمال عقیدتی را) و باید به صورت «امت» انجام شود، و اگر امر به معروف (یعنی اموری که در شریعت الله تعالی معرفی شده و شناخته شده اند و باید دستور به انجام آنها صورت گیرد) و نهی از منکرها و چیزهای ناپسند که باز این امور ناپسند هم در شریعت الله تعالی شناخته شده اند باز باید به صورت «امت» انجام شود و نیاز به ابزار و قالبی مثل شورا و حلف و سندیکا و انجمن و سازمان‌های مردم نهاد و ان جی اوها داشته باشد و بدون این ابزار و قالبها دعوت به خوبی ها و امر به معروف و نهی از منکر محقق نشود، در این صورت تشکیل این قالبها و ابزارها واجب می شود و حتی در برگزیدن قالب و ابزار اهمیت داده نمی شود که تولید کننده  و تکامل دهنده ی آن مسلمان است یا نیست، و از تجربیات علمی بشریت در این مسیر سود گرفته می شود.

(ادامه دارد……..)


[1] مسلم 49[D1]

Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.

Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(4-қисмат)

-Мовриди дигарики лозим аст барои чандимин бор ба  он ишора шавад инки: хукмики дар ” дор” ва сарзамин дода мешавад рабти ба сокинин надорад.

Яъни мумкин аст макони дорул ислом бошад аммо мисли хайбар тамоми сокинини он ва ё мисли хинд аксарияти сокинини он кофар бошанд, ё сарзамини мисли Макка қабли аз фатх ва хабаша дорул куфр бошад аммо дар миёни сокинини он мусалмонон хам зиндагий кунанд. Ба забони содатар ва ба унвони мисол: замоники мегуйики ин сохтумон ва опортимон мутаъллиқ ба муслимин аст қарор нест хатман сокинини он мусалмон бошанд ё замоники гуфта мешавад ин манзил ва опортимон мутаъаллиқ ба куффор аст қарор нестки тамоми сокинини он хам кофар бошанд, ва бо тағйири моликияти ин сохтумон аз мусалмони ба кофари ё аз кофари ба мусалмони он хам аз ислом ба куфр ё аз куфр ба ислом тағйир намекунанд. Ва ин тағйири моликият аз мусалмони ба кофари ё аз кофари ба мусалмони хеч рабти ба сокинини ин дор ва сарзамин ва манзил надорад.

Мазхаби ханафий:

Мухаммад ибни Хасан шайбоний рохимахуллох мегуяд: сарзамин бо ижройи хукми мусалмон дар онжо ба дорул ислом табдил мешавад ва агар хукми ғейри муслимин жорий шавад пас ин сарзамин дору харб мешавад.   . [1]

Косоний рохимахуллох мегуяд:  сарзамини дорул куфр мешавад бо ошкор шудани ахкоми куфр дар онжо. Бо ин вужуд бисёри аз фуқахо дар мазхаби ханафий жихати табдил шудани дорул ислом ба дорул куфр се  шарт гузоштанд:[2]

1-Ахком ва қавонини куфр бар он хоким шаванд.

2-Аз хар жихат ба дорул куфр муттасил шавад.

3-Дар он мусалмон ва ахли зимма доройи хамон амнияти аввалиш набошад.

Ибни Обидин ханафий рохимахуллох, назари имоми Абу Ханифа рохимахуллохро дар ин моврид баён мекунад ва мегуяд: дорул ислом бо шурути чун : шухрати ижройи ахкоми куфр, мумониъат аз ижройи ахкоми ислом, иттисол ба дорул куфр ва иртидоди сокинин, ба дорул куфр табдил мешавад; дар воқеъ ин даста аз уламойи мовжуд дар мазхаби имоми ханифа рохимахуллох фақат дар сурати вужуди се шарти мазкур, мантақаий аз дорул исломро дорул куфр медонанд.   [3]

Яъни дар нигохи ин даста аз ханафийхо сарзаминхойи чун Туркистони шарқий ва сарзаминхойи исломий хиндки хар се шарт дар онхо вужуд дорад табдил ба дорул куфр шуданд аммо сарзаминхойи чун Туркия ва сарзаминхойи ишғолий тахти хокимияти режими сехюнистий ва ғейрихки ахком ва қавонини куфр бар онхо хоким шуда аст ва дар онхо муслимин пойбанд ба қонуни шариати аллох ва хатто зиммийхойи пойбанд ба қавонини шариатхойи худишон хам аз хамон амнияти мовжуд дар дорул ислом бархурдор нестанд боз дорул ислом махсуб мешаванд ва жузви дорул куфр махсуб намешаванд чун ин сарзаминхо ба дору куфрхойи аслий аз хар жихат муттасил нестанд.

(идома дорад……..)


[1] (شرح السير الکبير 5/2165) / لْان الدار إنما تصير دار الإسلام بإجراء حکم المسلمين فيها وحکم المسلمين غير جار فکانت هذه دار حرب .

[2] (بدائع الصنائع 7/130) / تصير الدار دار كفر بظهور أحکام الکفر فيها  .

[3] ابن­عابدين، محمد امین، رد المحتار على الدر المختار، ج4، ص175.

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(5- қисм)  

Мана булар билан бирга даъват ва жиход ва хатто исломий изтирорий бадал хукуматни аста-секинлик билан нубувватт манхажига асосланган хилофат томонга  такомуллашишига ёки гохида турли-хил технологияга ўхшаш вожиб ишларга,абзорларга,қолибларга, шўро ва хелфлар,анжуманлар,сендиколар,эъдод,амирга ўхшаган муқаддамотларга эхтиёж пайдо бўлади, мана бу абзорларсиз, муқаддамотларсиз мана бундай вожиботни сахих,шаръий йўлда олиб бориб бўлмайди, шу сабабли хам мана бу муқаддамотлардан,абзорлардан фойдаланиш хам вожиб бўлади.       

Мана бу  холатда хукуматни “абзорлари” ва “қолиблари” калитлар ё машиналар, тайёралар ё компютер ва бошқа нарсаларга ўхшаш чегараланган миқдорда бўлиши мумкин, аммо мана бу абзорлардан фойдаланадиган кишилар ва мана бу қолибларни ичига қуйиладиган мазмун, секуляризм динининг барча хизбларини сонича ёки хилма-хил осмоний шариатларнинг тафсирларини сонича турли – туман бўлишлари мумкин.

 Бу ерда биз барча шаръий манбаъларни истинод қилган холда фалончи диёрнинг дорул ислом экани ёки фалончи диёрнинг дорул куфр экани хақида хабардор бўлганимиздан сўнг, улардаги хукумат  қолибидаги  асосни солиштиришга хожат йўқ, аммо қолибларни ўзини худди бир абзордек бир-бири билан солиштириш мумки. Масалан мусулмонлар ундан фойдаланаётган қолибни ва   коммунистларнинг хамда  сармоядорларнинг  бойликни тақсимлаш қолибини яъни уччовини бир – бири билан солиштирсак бўлади;  худди фалон абзор, машина, тайёра, поезд, тиббиёт ё хавфсизлик, харбий  технологияни бир –бири билан солиштирганга ўхшайди, бу ерда биз уларни ишлаб чиқарган томонни ақидаси,мазхаби билан умуман ишимиз бўлмайди.

Яна хам соддароқ тушунтирадиган бўлсак, масалан саудия арабистонини поездларини, темир йўл бошқарув системасини япониянинг ёки россиянинг поездлари, темир йўл бошқарув системаси ёки бошқа европа давлатлариники билан солиштирган пайтимизда, уларни бошқарувчиларини ёки бу поездларда олиб бориладиган жамиятни ақидаси билан ишимиз бўлмайди, аммо уларни тажрибаларидан, ўқиб ўрганган билимларидан, турли-хил давлатларни технологиясидан хадафларимизни,дастурларимизни олиб бориш йўлида шаръий усул билан фойдаланамиз.

 Мисол тариқасида, америка ва япониянинг икки хил бошқарув равиши хақида сухбат қилинган пайтда уларни солиштириш ва хатто фойдаланиш учун айтиладики:

Американи бошқаруви бюрократияга яқинроқдир, 1- қисқа муддатли режа тузиш дастурига эга, 2- якка шахс масъулиятига эга, 3- қарор қабул қилиниши ва қарор қабул қилиниш жараёни жуда тез амалга оширилади, аммо уни йўлга қўйилиши жуда секин олиб борилади.

Японияни бошқаруви адхократияга яқин бўлиб: 1- узоқ муддатли режалар дастури тузилади, 2- гурух шаклидаги  масъулиятга эга, 3- қарор қабул қилиш муддати,жараёни секин,лекин уни ижро қилиниши тезлик билан амалга оширилади.  [1]

Бу ерда бир-биридан бутунлай фарқ қиладиган икки бошқарув равиши солиштирилди, аммо улардан фойдаланган кишиларнинг ақидалари,ишончлари хақида сухбат қилингани йўқ; хар қандай ақидага эга бўлган  шахс мана бу бошқарув равишларидан, намунасидан фойдалана олади, чунки мана бу бошқарув равишлари худди “девон”, “абзор”га ўхшаган нарсалар бўлиб уни исталган қисмини ўзгартирса ва ундан турли-хил ақидаларга муносиб равишда фойдаланса бўлади.

Ёки бўлмасам американи,эронни, хитойни, афғонистонни, покистонни, арабистонни таълим- тарбия “системасини” солиштирган пайтимизда хам бир неча фикр,ақидани эмас, балки бир неча “системани” , “абзорни” бир-бири билан солиштирилади.

Ёки намойиш ва тажриба ва гурух мухокамаси каби ўқитиш усулларини навлари хақида сухбат қилинган пайтда, аслида бир неча “абзор” ва хатто турли-хил қолиблар хақида сухбат қилинган, масалан осонлик билан япониядаги ўқитиш услубини америкадаги ўқитиш услуби билан ёки бу икковини қадимги ўтиш ва натижага йўналтирилган ёки 1375 йилдан буён эронда қўлланилаётган  янги фаол, кашф қилиш равиши билан солиштирса бўлади. Бу ерда биз   таълим-тарбия технологиясини навларини бир-бири билан солиштирдик,шунингдек вожиб ишлар бўйича фойдаланиладиган  технология турлари ва тиббиёт,харбий, хизмат,жамлаш, дизайн,қурилиш технологиясини бир-бири билан солиштирамиз.

[2]

(давоми бор……..)


[1] واژه ادهوكراسي از واژه هاي يوناني ad hoc به معني “براي هدف معين” و پسوند -cracy به معني “حكومت” گرفته شده است. رابرت واترمن ادهوكراسي را بدين گونه تعريف مي كند: “هر ساختاري از سازمان كه خطوط بوروكراسي موجود را براي بهره برداري از فرصتها، حل مسايل و دستيابي به نتايج قطع مي كند”.  ادهوكراسي نوعي از سازمان است كه در نقطه مقابل بوركراسي قرار دارد

[2] واژه تكنولوژي مشتمل بر دو كلمه ” تكني ” به معناي رمز و راز مهارتهاي صنعتگري – و ” لوژي ” – به معني دانش سازمان يافته ، سيستماتيك و هدفمند است .

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(5- قیسم)

بُو یِیردَه بِیز بَرچَه شَرعِی مَنبَعلَرنِی اِستِناد قِیلگن حالدَه فَلانچِی دِیارنِینگ دارُ الاِسلام اِیکَنِی یاکِی فَلانچِی دِیارنِینگ دارُ الکُفرِ اِیکَنِی حَقِیدَه خَبَردار بُولگنِیمِیزدَن سُونگ، اوُلَردَگِی حُکوُمَت قالِیبِیدَگِی اَساسنِی سالِیشتِیرِیشگه حاجَت یُوق، اَمّا قالِیبلَرنِی اوُزِینِی حوُددِی بِیر اَبزاردِیک بِیر-بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرِیش مُومکِین. مَثَلاً مُسُلمانلَر اوُندَن فایدَه لَنَیاتگن قالِیبنِی وَ کامُّونِیستلَرنِینگ هَمدَه سَرمایَه دارلَرنِینگ بایلِیکنِی تَقسِیملَش قالِیبِینِی یَعنِی اوُچچاوِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرسَک بوُلَدِی؛ حوُددِی فَلان اَبزار، مَشِینَه، تَیِارَه، پایِیزد، طِبِّیات یا حَوفسِیزلِیک، حَربِی تِیهنالاگِییَه نِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرگنگه اوُحشَیدِی، بُو یِیردَه بِیز اوُلَرنِی اِیشلَب چِیقَرگن تاماننِی عَقِیدَه سِی، مَذهَبِی بِیلَن عُمُوماً اِیشِیمِیز بُولمَیدِی.

یَنَه هَم ساددَه راق توُشُونتِیرَدِیگن بُولسَک، مَثَلاً سَعُودِیَه عَرَبِستانِینِی پایِیزدلَرِینِی، تِیمِیر یُول باشقَرُوو سِیستِیمَه سِینِی یَپانِیَه نِینگ  یاکِی راسِّیَه نِینگ پایِیزدلَرِی، تِیمِیر یوُل باشقَرُو سِیستِیمَه سِی یاکِی باشقَه یِیوراپَه دَولَتلَرِینِیکِی بِیلَن سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه، اوُلَرنِی باشقَه رُوچِیلَرِینِی یاکِی بُو پایِیزدلَردَه آلِیب بارِیلَدِیگن جَمِیعیَتنِی عَقِیدَه سِی بِیلَن اِیشِیمِیز بوُلمَیدِی، اَمّا اوُلَرنِی تَجرِیبَه لَرِیدَن، اوُقِیب اوُرگنگن بِیلِیملَرِیدَن، توُرلِی- هِیل دَولَتلَرنِی تِیهنالاگِیَه سِیدَن هَدَفلَرِیمِیزنِی، دَستوُرلَرِیمِیزنِی آلِیب بارِیش یُولِیدَه شَرعِی اوُصُول بِیلَن فایدَه لَنَمِیز.

مِثال طَرِیقَه سِیدَه، اَمِیرِکَه وَ یَپانِییَه نِینگ اِیککِی هِیل باشقَوُر رَوِیشِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگن پَیتدَه اوُلَرنِی سالِیشتِیرِیش وَ حَتَّی فایدَه لَنِیش اوُچُون اَیتِیلَدِیکِی:

اَمِیرِکَه نِی باوشقَرُو بیُوراکرَتِیَه گه یَقِینراقدِیر، 1- قِیسقَه مُددَتلِی رِیجَه توُزِیش دَستوُرِیگه اِیگه،2- یَککَه شَخص مَسئوُلِیَتِیگه اِیگه، 3- قَرار قَبُول قِیلِینِیشِی وَ قَرار قَبُول قِیلِینِیش جَرَیانِی جُودَه تِیز عَمَلگه آشِیرِیلَدِی، اَمّا اوُنِی یوُلگه قوُیِیلِیشِی جُودَه سِیکِین آلِیب بارِیلَدِی.

یَپانِییَه نِی باشقَرُووِی اَدهاکرَه تِیَه گه یَقِین بُولِیب: 1- اوُزاق مُددَتلِی رِیجَه لَر دَستوُرِی توُزِیلَدِی، 2- گوُرُوه شَکلِیدَه مَسئُولِیَتگه اِیگه، 3- قَرار قَبوُل قِیلِیش مُددَتِی، جَرَیانِی سِیکِین، لِیکِن اوُنِی اِجرا قِیلِینِیشِی تِیزلِیک بِیلَن عَمَلگه آشِیرِیلَدِی. [1]

بُو یِیردَه بِیر- بِیرِیدَن بُوتوُنلَی فَرق قِیلَدِیگن اِیککِی باشقَرُو رَوِیشِی سالِیشتِیرِیلَدِی، اَمّا اوُلَردَن فایدَلَنگن کِیشِیلَرنِینگ عَقِیدَه لَرِی، اِیشانچلَرِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگنِی یُوق؛ هَر قَندَی عَقِیدَه گه اِیگه بُولگن شَخص مَنَه بُو باشقَرُو رَوِیشلَرِیدَن، نَمُونَه سِیدَن فایدَلَنَه آلَدِی، چوُنکِی مَنَه بُو باشقَرُو رَوِیشلَرِی حوُددِی “دِیوان” “اَبزارگه” اوُحشَگن نَرسَه لَر بُولِیب اوُنِی اِیستَلگن قِیسمِینِی اوُزگرتِیرسَه وَ اوُندَن توُرلِی- هِیل عَقِیدَه لَرگه مُناسِب رَوِیشدَه فایدَلَنسَه بُولَدِی.

یاکِی بوُلمَسَم اَمِیرِکَه نِی، اِیراننِی، حِتاینِی، اَفغانِستاننِی، پاکِستاننِی، عَرَبِیستاننِی تَعلِیم- تَربِیَه “سِیستِیمَه سِینِی” سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه هَم بِیر نِیچَه فِکر، عَقِیدَه نِی اِیمَس، بَلکِی بِیر نِیچَه “سِیستِیمَه نِی”، “اَبزارنِی” بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرِیلَدِی.

یاکِی نَمایِیش وَ تَجرِیبَه وَ گوُرُوه مُحاکَمَه سِی کَبِی اوُقِیتِیش اوُصُوللَرِینِی نَولَرِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگن پَیتدَه، اَصلِیدَه بِیر نِیچَه “اَبزار” وَ حَتَّی توُرلِی- هِیل قالِیبلَر حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگن ، مَثَلاً آسانلِیک بِیلَن یَپانِییَه دَگِی اوُقِیتِیش اوُصلوُبِینِی اَمِیرِکَه دَگِی اوُقِیتِیش اوُصلوُبِی بِیلَن یاکِی بُو اِیککاوِینِی قَدِیمگِی اوُتِیش وَ نَتِیجَه گه یُونَلتِیرِیلگن یاکِی 1375 یِیلدَن بُویان اِیراندَه قوُللَنِیلَیاتگن یَنگِی فَعال، کَشف قِیلِیش رَوِیشِی بِیلَن سالِیشتِیرسَه بُولَدِی. بُو یِیردَه بِیز تَعلِیم- تَربِیَه تِیهنالاگِیَه سِینِی نَولَرِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیردِیک، شُونِینگدِیک واجِب اِیشلَر بُویِیچَه فایدَه لَنِیلَدِیگن تِیهنالاگِیَه توُرلَرِی وَ طِبِّیات، حَربِی،حِذمَت، جَملَش، دِیزَین، قوُرِیلِیش تِیهنالاگِیَه سِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرَه مِیز.   [2]

(دوامی بار……)


[1] واژه ادهوكراسي از واژه هاي يوناني ad hoc به معني “براي هدف معين” و پسوند -cracy به معني “حكومت” گرفته شده است. رابرت واترمن ادهوكراسي را بدين گونه تعريف مي كند: “هر ساختاري از سازمان كه خطوط بوروكراسي موجود را براي بهره برداري از فرصتها، حل مسايل و دستيابي به نتايج قطع مي كند”.  ادهوكراسي نوعي از سازمان است كه در نقطه مقابل بوركراسي قرار دارد

[2] واژه تكنولوژي مشتمل بر دو كلمه ” تكني ” به معناي رمز و راز مهارتهاي صنعتگري – و ” لوژي ” – به معني دانش سازمان يافته ، سيستماتيك و هدفمند است .

مصداقهای دارالاسلام در دنیای معاصر (1) (قسمت 25)

مصداقهای دارالاسلام در دنیای معاصر (1) (قسمت 25)

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله[D1] 


 (5- قسمت)

در اینجا ما زمانی که با استناد به تمام منابع شرعی متوجه شدیم که فلان سرزمین دارالاسلام یا دارالکفر است دیگر نیازی به مقایسه ی محتوای قالبهای حکومتی آنها نیست اما می توانیم خود قالبها را همچون یک ابزار با هم مقایسه کنیم . مثلاً قالب توزیع ثروتی که کمونیستها و سرمایه دارها و مسلمین از آن استفاده می کنند را می توانیم به عنوان سه قالب مختلف با هم مقایسه کنیم؛ دقیقاً چگونه فلان ابزار و ماشین و هواپیما و قطار و تکنولوژی پزشکی و امنیتی و نظامی را با هم مقایسه می کنیم و اصلاً کاری به عقیده و مذهب استفاده کننده ها و حتی تولید کننده های آنها نداریم.

ساده تر عرض کنم ما می توانیم مثلاً سیستم مدیریتی راه آهن و قطارهای عربستان سعودی را با  سیستم مدیریتی راه آهن و قطارهای ژاپن یا روسیه یا آمریکا و یا سایر دول اروپائی مقایسه کنیم  و کاری به عقاید مدیران و افرادی که در این قطارها جابجا می شوند نداشته باشیم اما در عوض از تجربیات و مطالعات و تکنولوژی کشورهای مختلف در فرایند هدف گذاری و برنامه‌ریزی استفاده‌ ی شرعی کنیم.

به عنوان مثالی دیگر زمانی که در مورد دو سبک مدیریتی آمریکا و ژاپن صحبت می شود و جهت مقایسه و حتی استفاده گفته می شود:

مدیریت آمریکائی به بوروکراسی[1] نزدکتر است که 1- برنامه ریزی کوتاه مدت دارد 2- مسئولیت فردی است 3- تصمیم گیری و روند تصمیم گیری تند اما بکارگیری آن  تصمیم کند است.

و مدیریت ژاپنی  به اَدهوکراسی[2] نزدکتر است  که : 1- برنامه ریزی بیشتر بلند مدت  2- مسئولیت گروهی 3-  مدت و روند تصمیم گیری کند ولی اجرای آن به سرعت انجام می شود.

در اینجا دو سبک و الگوی مدیریتی کاملاً متفاوت با هم مقایسه شده اند و سخنی از باورهای استفاده کننده ها نشده است؛ و هر کسی با هر عقیده ای می تواند از این سبکها و الگوهای مدیریتی استفاده کند، چون این سبکهای مدیریتی مثل «دیوان» «ابزار» ی هستند که می توان هم آنها را دستکاری کرد و هم از آنها متناسب با عقاید مختلف استفاده های مختلف نمود.

یا زمانی که در مورد «سیستم» آموزشی آمریکا و ایران و چین و افغانستان و پاکستان و عربستان و غیره صحبت می شود در واقع چند «ابزار» و«سیستم» با هم مقایسه می شوند نه چند فکر و عقیده. 

یا زمانی که در مورد انواع الگوهای تدریس مثل نمایشی و آزمایشی و بحث گروهی و غیره صحبت می شود در واقع در مورد چند «ابزار» و حتی قالبهائی مختلف صحبت شده است، و می توان به راحتی مثلاً روش تدریس در ژاپن را با روش تدریس در آمریکا و این دو را با روش الگوی قدیمیِ انتقالی و نتیجه محور و الگوی جدیدِ فعال، اکتشافی و فرایند محوری که از سال 1375 به این سو در ایران استفاده می شود مقایسه کرد. در اینجا ما انواع تکنولوژی[3] آموزشی را با هم مقایسه کرده ایم همچنانکه انواع فناوری و تکنولوژی پزشکی، نظامی، خدماتی، مونتاژ، طراحی و ساخت و غیره را با هم مقایسه می کنیم که در راستای امر واجبی به کار گرفته می شوند.

(ادامه دارد…….)


[1] کلمه «بوروکراسی» از کلمه «bureau» به معنای «میز» یا «دفتر کار» و کلمه «Kratos» به معنای «حکومت» مشتق شده است که معادل فارسی آن دیوان سالاری است. بوروکراسی از نظر اصطلاحی به معنای اداره نمودن از طریق دفاتر و قوانین و مقررات است اما از نظر عموم،اغلب آثار منفی آن مانند کاغذبازی و کندی جریان امور اداری، در ذهن مردم تداعی می‌شود.

[2] واژه ادهوكراسي از واژه هاي يوناني ad hoc به معني “براي هدف معين” و پسوند -cracy به معني “حكومت” گرفته شده است. رابرت واترمن ادهوكراسي را بدين گونه تعريف مي كند: “هر ساختاري از سازمان كه خطوط بوروكراسي موجود را براي بهره برداري از فرصتها، حل مسايل و دستيابي به نتايج قطع مي كند”.  ادهوكراسي نوعي از سازمان است كه در نقطه مقابل بوركراسي قرار دارد

[3] واژه تكنولوژي مشتمل بر دو كلمه ” تكني ” به معناي رمز و راز مهارتهاي صنعتگري – و ” لوژي ” – به معني دانش سازمان يافته ، سيستماتيك و هدفمند است .[D1]

Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.

Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(3-қисмат)  

-Мовриди дигар инки: сокинини доройи асамат хастанд на сарзамин. хун ва мол ва арз ва обру ва номуси мусалмони маъсум ва харом аст хар кужоки бошад ва фарқи надорад дар дорул ислом бошад ё дар дорул куфр.

Имоми Шофеъий рохимахуллох дар ” умму” мегуяд:

“فأمّا المسلمُ فحرامُ الدّمِ حيثُ كان “.

мусалмон хуниш харом аст хар кужоки бошад ва мегуяд:

” وَ إِنَّمَا یحْرُمُ الدَّمُ بِالْإِیمَانِ کانَ الْمُؤْمِنُ فِي دَارِ حَرْبٍ أَوْ دَارِ إسْلَامٍ “.[1]

Ба ростики хун бо иймон оварданд харом мешавад ва фарқи надорад ин мўъмин дар дорул харб бошад ё дорул ислом.

Ин нигариши исломий комилан дар баробари нигариши муфтихойи муфтгуй ва номезон ва номутаодил ва тақрибан нима девонайи сокин  дар дорул куфрхостки хуни занон ва хатто кудакон ва атфоли мусалмон дар жазоир ва …….. ро ба журмики падарон ё шўхарони инхо муртакиб шуданд халол карданд.   .[2]

-Мовриди дигари инки: жумхури фуқахойи жахони ислом муттафиқун  қовл хастандки дар ончики аллох таоло ба унвони шаръ қарор дода фарқи бейни дорул ислом ва дорул куфр вужуд надорад, ва тамоми ончики аллох таоло харом карда ё бар бандагониш вожиб карда бо ихтилофи дор ва сарзамин хукм фарқ намекунад ва мусалмон чи дар дорул куфр бошад ва чи дар дорул ислом харом ва халолхо бо тағйири ” дор” ва сарзамин тағйир накунанд. Хар ончи дар дорул ислом халол ё харом бошад дар дорул куфр хам халол ё харом хастанд.

Имом Шофеъий рохимахуллох дар умму мегуяд:

 ” مِمَّا یعْقِلُهُ الْمُسْلِمُونَ وَ یجْتَمِعُونَ عَلَیهِ أَنَّ الْحَلَالَ فِي دَارِ الْإِسْلَامِ حَلَالٌ فِي بِلَادِ الْکفْرِ وَ الْحَرَامَ فِي بِلَادِ الْإِسْلَامِ حَرَامٌ فِي بِلَادِ الْکفْرِ “.[3]  

Ончики муслимин бо таъаққул ба он расиданд ва бар он ижмоъ карданд инки: ончики дар дорул ислом халол бошад дар дорул куфр хам халол аст ва ончи дар сарзамини ислом харом бошад дар сарзамини куфр хам харом аст.

Ровшан астки дар хар сурат тақсими замин ба дорул ислом ва дорул куфр назди тамоми мазохиби исломий муттафиқун алайх аст ва каси дар он ихтилоф надорад аммо инки имоми Шофеъий рохимахуллох мегуядки замин дори вохиди аст алова бар ончики [4]  

қаблан арз кардем манзуриш ин астки мусалмон дар хар кужойи замин бошад бояд мултазим ва пойбанд ба риояти ахкоми шариати аллох бошад чи дар дорул ислом бошад ва чи дар дорул куфр ва бар хамин мабно худуд бар мусалмон нез дар саросари замин вожиб мегардад, аммо дастахойи аз ханифа бар ин боварандки иқомайи худуд бар мусалмон дар дорул харб вожиб нест.

(идома дорад……..)


[1] شافعی، محمد بن ادریس، الأم، ج7، ص369

[2] كما في فتوى عمر محمود أبو قتادة الفلسطيني في فتواه المشهورة. (فتوى كبيرة الشأن في جواز قتل الذرية والنسوان درءًا لخطر هتك الأعراض وقتل الإخوان)، مجلة الأنصار التابعة للجماعة الإسلامية في الجزائر (الجيا)، بتاريخ شوال 1415ه- 3 / 1995م.

[3] شافعی، محمد بن ادریس، الأم، ج7، ص375

[4] ( مجلة مجمع الفقه الإسلامي ) العدد السابع ، الجزء الرابع ، 1412 هـ ، من مداخلة للدكتور عابد السفياني .

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(4- қисм)  

Демак бизлар ошкор  “олтиталик кофирлардан” ва мунофиқлар тўдасидан хеч қандай яхшилик кутмаймиз ва бизлар сўзларимиз фақатгина ўзларини ва мусулмонларни жамиятини шаръий йўлга қўйишга қарор қилган ва ўзларини илмларини аллохга ва росули саллаллоху алайхи васалламга боғлайдиган ва адолат,тақво ахли бўлган мўъминларга қаратилгандир.

   Мана бу нуқтани зикр қилиш лозимки, олдин хам қайта-қайта айтиб ўтканимиздек, бизлар одамлар хақида эмас, балки “дар” хақида хукм берамиз, яна такрорлаб айтаманки бизлар одамлар хақида ёки уларни мазхаби хақида  эмас,”дар” хақида сухбат қиляпмиз; мана бу ахли суннат ва жамоатни манхажини очиқ-аниқ кўриниб турган нарсаларидандир, “дар” учун асосий ташхис бериш абзори,меъёри хам ундаги “сокин бўлганлар” га қараб эмас,балки ундаги “хокимият” ва бу давлатда хоким бўлган “асосий қонунлар” бўйича амалга оширилади.

Энди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам “дорул исломни” устидаги  хокимият масаласида мусулмонларни устида “хокимият” олиб борадиган  икки навли  катта хукумат “қолиби” хақида хабар беради:

1-Уларни биринчиси

   خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ

бўлиб, у аввалги ва энг мухим абзор ва воситадир. ( худди росулуллох саллаллоху алайхи васалламни ва хулафойи рошидинни хукуматига ўхшайди.)

2-Кейингиси шохигарлик даври

   «مُلْكًا عَاضًّا» و «مُلْكًا جَبْرِيّاً» [1]

бўлиб улар исломий изтирорий бадал хукуматлардир, бу хукуматлар нубувват манхажига асосланган хилофат бўлмаган пайтда зарурат ва изтирор хукми бўйича ўзини вазифасини бажаради ( умавийларни,аббосийларни,усмонийларни ва ундан бошқа дорул исломнинг  катта-кичик хокимиятларига ўхшайди) мана бу шохигарликдан сўнг хокимият ва хукумат қудрати яна қайтадан росулуллох саллаллоху алайхи васалламни равишларига қайтади:

  ثُمَّ تَكُونُ خِلاَفَةً عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةٍ. [2]

Бизлар хам дорул исломни устидаги хокимият ишлари бўйича мана шундай хадафларни кетидан тушганмиз.

Мужохидларни вохид шўроси хам энг баттар изтирорий холатда, вохид умматни ва вохид жамоатни сақлаб қолиш учун хамда буйруқ ва бошқаруқ вахдатини мухофизат қилиш учун  нубувват манхажига асосланган хилофат ва исломий изтирорий бадал хукумат  бўлмаганда учинчи абзор сифатида ўзини вазифасини бажаради, мана бу мужохидларни вохид шўроси нубувват манхажига асосланган хилофатни ёки исломий изтирорий бадал хукуматни вужудга келтириш учун келган бўлиши хам мумкин.

Мана булар умуман айтганда “абзор” ва “қолиб” хисобланади. “Абзор” шундай бир нарсаки ундан ўзига хос мақсадга етиш учун фойдаланилади, қолиб хам шакл,кўринишни вужудга келтирадиган “абзор” хисобланади. Мана бу қолибни ичидаги асос  қолибни ўзидан кўра мухимроқ, мана бу қолибни ичидаги асос “олтиталик ошкор кофирларнинг” қонунлари ёки исломий мазхабларни бирига асосланган  аллох таолони шариатидаги қонунлари ёки мусулмонларни вохид ижмоъсига асосланган бўлиши мумкин.

(давоми бор……..)


[1] أحمد (30/355 حديث 18406)، والبزار والطبراني في الأوسط (6577)

[2] روى الإمام أحمد عن النعمان بن بشير/ وروى الحديث أيضًا الطيالسي والبيهقي في منهاج النبوة، والطبري ، والحديث صححه الألباني في السلسلة الصحيحة، وحسنه الأرناؤوط

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(4- قیسم)

دِیمَک بِیزلَر آشکار “آلتِیتَه لِیک کافِرلَردَن” وَ مُنافِقلَر توُدَه سِیدَن هِیچ قَندَی یَحشِیلِیک کوُتمَیمِیز وَ بِیزلَر سوُزلَرِیمِیز فَقَطگِینَه اوُزلَرِینِی وَ مُسُلمانلَرنِی جَمِیعیَتِینِی شَرعِی یُولگه قوُیِیشگه قَرار قِیلگن وَ اوُزلَرِینِی عِلملَرِینِی اَلله گه وَ رَسُولِی صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمگه باغلَیدِیگن وَ عَدالَت، تَقوا اَهلِی بُولگن مُؤمِنلَرگه قَرَتِیلگندِیر.

مَنَه بُو نوُقطَه نِی ذِکر قِیلِیش لازِمکِی، آلدِین هَم قَیتَه- قَیتَه اَیتِیب اوُتکَنِیمِیزدِیک، بِیزلَر آدَملَر حَقِیدَه اِیمَس، بَلکِی “دار” حَقِیدَه حُکم بِیرَه مِیز،یَنَه تَکرارلَب اَیتَه مَنکِی، بِیزلَر آدَملَر وَ اوُلَرنِی مَذهَبِی حَقِیدَه اِیمَس، “دار” حَقِیدَه صُحبَت قِیلیَپمِیز؛ مَنَه بُو اَهلِی سُنَّت وَ جَماعَتنِی مَنهَجِینِی آچِیق- اَنِیق کوُرِینِیب توُرگن نَرسَه لَرِیدَندِیر، “دار” اوُچُون اَساسِی تَشخِیص بِیرِیش اَبزارِی، مِعیارِی هَم اوُندَگِی “ساکِن بُولگنلَر” گه قَرَب اِیمَس، بَلکِی اوُندَگِی “حاکِمِیَت” وَ بُو دَولَتدَه حاکِم بُولگن “اَساسِی قانوُنلَر” بُویِیچَه عَمَلگه آشِیرِیلَدِی.

اِیندِی رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم “دارُ الاِسلامنِی” اوُستِیدَگِی حاکِمِیَت مَسَلَه سِیدَه مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَه “حاکِیمِیَت” آلِیب بارَه دِیگن اِیککِی نَولِی کَتتَه حُکوُمَت “قالِیبِی” حَقِیدَه خَبَر بِیرَدِی:

  1. اوُلَرنِی بِیرِینچِیسِی    خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ بُولِیب اوُ اَوَّلگِی وَ اِینگ مُهِم اَبزار وَ واسِیطَه دِیر. (حوُددِی رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمنِی وَ خُلافایِی راشِیدِیننِی حُکوُمَتِیگه اوُحشَیدِی.)
  2. کِییِینگِیسِی شاهِیگرلِیک دَورِی    «مُلْكًا عَاضًّا» و «مُلْكًا جَبْرِيّاً» [1] بوُلِیب اوُلَر اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتلَردِیر، بُو حُکوُمَتلَر نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَت بوُلمَه گن پَیتدَه ضَرُورَت وَ اِضطِرار حُکمِی بُویِیچَه اوُزِینِی وَظِیفَه سِینِی بَجَرَدِی( اوُمَوِیلَرنِی، عَبّاسِیلَرنِی، عُثمانِیلَرنِی وَ اوُندَن باشقَه دارُ الاِسلامنِینگ کَتتَه – کِیچِیک حاکِمِیَتلَرِیگه اوُحشَیدِی) مَنَه بُو شاهِیرگرلِیکدَن سوُنگ حاکِمِیَت وَ حُکوُمَت قُدرَتِی یَنَه قَیتَه دَن رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمنِی رَوِیشلَرِیگه قَیتَه دِی:   ثُمَّ تَكُونُ خِلاَفَةً عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةٍ. [2] بِیزلَر هَم دارُ الاِسلامنِی اوُستِیدَگِی حاکِمِیَت اِیشلَرِی بُویِیچَه مَنَه شُوندَی هَدَفلَرنِی کِیتِیدَن توُشگنمِیز.

مُجاهِدلَر شوُراسِی هَم اِینگ بَتتَر اِضطِرارِی حالَتدَه واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد جَماعَتنِی سَقلَب قالِیش اوُچُون هَمدَه بوُیرُوق وَ باشقَرُو وَحدَتِینِی مُخافِظَت قِیلِیش اوُچُون نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَت وَ اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت بوُلمَگندَه اوُچِینچِی اَبزار صِیفَتِیدَه اوُزِینِی وَظِیفَه سِینِی بَجَرَدِی، مَنَه بُو مُجاهِدلَرنِی واحِد شوُراسِی نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَتنِی یاکِی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیش اوُچُون کِیلگن بوُلِیشِی هَم موُمکِین.

مَنَه بُولَر عُمُوماً اَیتگندَه “اَبزار” وَ “قالِب” حِسابلَنَدِی. “اَبزار” شوُندَی بِیر نَرسَه کِی اوُندَن اوُزِیگه خاص مَقصَدگه یِیتِیش اوُچُون فایدَه لَنِیلَدِی، قالِب هَم شَکل، کوُرِینِیشنِی وُجُودگه کِیلتِیرَدِیگن “اَبزار” حِسابلَنَدِی. مَنَه بُو قالِبنِی اِیچِیدَگِی اَساس قالِبنِی اوُزِیدَن کوُرَه مُهِمراق، مَنَه بُو قالِبنِی اِیچِیدَگِی اَساس “آلتِیتَه لِیک آشکار کافِرلَرنِینگ” قانوُنلَرِی یاکِی اِسلامِی مَذهَبلَرنِی بِیرِیگه اَساسلَنگن اَلله تَعالَی نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرِی یاکِی مُسُلمانلَرنِی واحِد اِجماع سِیگه اَساسلَنگن بُولِیشِی مُومکِین.

مَنَه بُولَر بِیلَن بِیرگه دَعوَت وَ جِهاد وَ حَتَّی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکُومَتنِی اَستَه- سِیکِینلِیک بِیلَن نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَت تامانگه تَکامُولَّه شِیشِیگه یاکِی گاهِیدَه توُرلِی- هِیل تِیهنالاگِییَه گه اوُحشَش واجِب اِیشلَرگه، اَبزارلَرگه، قالِبلَرگه، شُورا وَ حِلفلَر، اَنجُومَنلَر، سِیندِیکالَر، اِعداد، اَمِیرِگه اوُحشَگن مُقَدَّماتلَرگه اِیختِیاج پَیدا بُولَدِی، مَنَه بُو اَبزارلَرسِیز، مُقَدَّماتلَرسِیز مَنَه بُوندَی واجِباتلَرنِی صَحِیح، شَرعِی یوُلدَه آلِیب بارِیب بُولمَیدِی، شُو سَبَبلِی هَم مَنَه بُو مُقَدَّماتلَردَن، اَبزارلَردَن فایدَه لَنِیش هَم واجِب بوُلَدِی.

مَنَه بُو حالَتدَه حُکوُمَتنِی “اَبزارلَرِی” وَ “قالِیبلَرِی” کَلِیتلَر یا مَشِینَه لَر،تَیّارَه لَر یا کامپیُوتِیر وَ باشقَه نَرسَه لَرگه اوُحشَش چِیگرَه لَنگن مِقداردَه بُولِیشِی مُومکِین،اَمّا مَنَه بُو اَبزارلَردَن فایدَه لَنَدِیگن کِیشِیلَر وَ مَنُه بُو قالِیبلَرنِی اِیچِیگه قوُیِیلَدِیگن مَضمُون، سِکوُلارِیزم دِینِینِینگ بَرچَه حِزبلَرِینِی سانِیچَه یاکِی هِیلمَه– هِیل آسمانِی شَرِیعَتلَرِنِینگ تَفسِیرلَرِینِی سانِیچَه توُرلِی- توُمَن بُولِیشلَرِی مُومکِین.

(دوامی بار…….)


[1] أحمد (30/355 حديث 18406)، والبزار والطبراني في الأوسط (6577)

[2] روى الإمام أحمد عن النعمان بن بشير/ وروى الحديث أيضًا الطيالسي والبيهقي في منهاج النبوة، والطبري ، والحديث صححه الألباني في السلسلة الصحيحة، وحسنه الأرناؤوط