وَاعْتَصِمُوا

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(7- қисм)

Масалан мисол тариқасида фақирликка ўхшаш мункар иш,ўртадан  олиб ташланиши керак,бўлиб хам бу шайтонни ваъдасидир,

 « الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ » (بقره/268)

Шахс ўзини шахсий чегараларида мана бу мункарни олиб ташлашга харакат қилади, аммо шубхасиз якка шахсни харакатлари ўзига яраша чегараланган бўлади, лекин агар у анжуман холатида иш олиб борса уни қудрати хам кўпаяди ва мана бу мункарни олиб ташлашда янада муваффақиятли қадамларни ташлайди, анжуманлар амалга оширадиган ишларни якка шахслар амалга ошира олмайди; энди анжуман хам ўзига хос шароитларда чегараланган суратда бўлади, аммо агар у бир давлат, исломий хукумат кўринишида мана  бу мункарни олиб ташлашга харакат қиладиган бўлса, якка шахсдан  ёки анжумандан кўра муваффақроқ,кучлироқ бўлиши аниқ нарса.

Мана буларни уччови хам мутаносиб холатда яхшиликларга даъват қилишлари керак, мана бу фарзни бажаришлик уларни хеч қайси бирини елкасидан олиб ташланмайди ва уларни хаммаси маъруфга буюриб мункардан нахий қилишлари лозим, аммо уларни хар бирини ўзига хос чегараланган қобилияти, шароити бор

 « فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ»

Аммо шу билан бирга мана бу мункарни ва бошқа мункарларни  йўқолишини ва бугунги кундаги изтирорий бадал хукуматни нубувват манхажига асосланган хилофатга айланишини хохлаймиз, фақатгина ўзимизни шахсий қудратимизга қаноат қилиб қолмаслигимиз керак, балки шўролар,хелфлар,сендиколар ва халқ уюшмаларига ўхшаган абзорлардан  ва нихоят хукумат қудратини абзорларидан фойдаланамиз, бўлмасам ислох қилиш лойихасидаги мана бу мункарларни йўқотишга,илдизини қуритишга муваффақ бўлмаймиз, натижада эса мана бундай вожиботларни амалга ошириш учун бу абзорлардан фойдаланишни ўзи хам вожиб бўлиб қолади,чунки бу ердаги очиқ намуна исломни дифоъ қилиш,мухофизат ва дорул исломни янада юқорига кўтариш ва мусулмонларни илгари силжитиш ва дорул исломни янада кенгайтиришдир, мана бу лойиха ва жараёнда хам мусулмонларни дини,жони,номуси, ақли,обрўси, моли химоя қилинади,мухофизат қилинади ва хам мусулмонларни дунёвий ишлари юқори даражага кўтарилади ва хам жуда кўп  мусулмонларни мўъминлар даражасига кўтарилишига сабаб бўлади,хатто    

«يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا» (نصر/2)

Воқеасини юз беришига олиб келади, бу воқеада мусулмонларни жуда кўп гурухлари ислом динига кириб келишади ва дорул ислом хам янада кенгаяди.

Мана бу йўлда харакат қилишлик аслида аллох таолони шариатидаги сахих йўлда харакат қилишдир, танхо бўлганлигинг сабабли хафа бўлмаслигинг керак, хотиржам бўл, аллох таоло мухаббатингни хақ талаб дилларга жойлайди ва сени хақ талаб кишилар орасида машхур қилади,шунингдек мархамат қиладики:

 إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدّاً ‏(مریم/96)

Албатта иймон келтириб яхши амаллар қилган зотлар учун рахмон дўстликни (барқарор) қилур.

Шубхасиз иймон келтирган ва шойиста амаллар қилган кишиларни мехрибон худованд яхши кўради ва уларни одамларни назарида азиз қилади ва уларга нисбатан одамларни дилларида мухаббатни жойлайди.

 Демак мен ва сиз келажак ва натижа учун ғам чекмаслигимиз керак, балки харакатлантирувчи куч сифатида йўллардаги тўсиқларни олиб ташлайдиган ва мақсад сари масофани камайтирадиган аллохни шариатидаги сахих йўлдан адашиб кетмаслигимизга эътибор беришимиз керак, аллохни шариатидаги йўлда харакатланишга ва ўзимизни амалларимизни сифатини яхшилашга ва махсусан амалларимизни аллох таоло томонидан қабул қилинишига диққатни қаратишимиз лозим.

(давоми бор……..)

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(7- قیسم)

مَثَلاً مِثال طَرِیقَه سِیدَه فَقِیرلِیککَه اوُحشَش مُنکَرنِی اِیش، اوُرتَه دَن  آلِیب تَشلَنِیشِی کِیرَک، بُولِیب هَم بُو شَیطاننِی وَعدَه سِیدِیر، « الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ » (بقره/268) شَخص اوُزِینِی شَخصِی چِیگرَه لَرِیدَه مَنَه بُو مُنکَرنِی آلِیب تَشلَشگه حَرَکَت قِیلَدِی، اَمّا شُبهَه سِیز یَککَه شَخصنِی حَرَکَتلَرِی اوُزِیگه یَرَشَه چِیگرَه لَنگن بوُلَدِی، لِیکِن اَگر اوُ اَنجُومَن حالَتِیدَه اِیش آلِیب بارسَه اوُنِی قُدرَتِی هَم کوُپَیَه دِی وَ مَنَه بُو مُنکَرنِی آلِیب تَشلَشَه یَنَدَه مَوَفَّقِیَتلِی قَدَملَرنِی تَشلَیدِی، اَنجُومَنلَر عَمَلگه آشِیرَدِیگن اِیشلَرنِی یَککَه شَخصلَر عَمَلگه آشِیرَه آلمَیدِی؛ اِیندِی اَنجُومَن هَم اوُزِیگه خاص شَرائِطلَردَه چِیگرَه لَنگن صُورَتدَه بُولَدِی، اَمّا اَگر اوُ بِیر دَولَت، الاِسلامِی حُکوُمَت کوُرِینِیشِیدَه بُولسَه، یَککَه شَخصدَن یاکِی اَنجُومَندَن کوُرَه مَوَفَّقراق، کوُچلِیراق بوُلِیشِی اَنِیق نَرسَه.

مَنَه بُولَرنِی اوُچچاوِی هَم مُتَناسِب حالَتدَه یَحشِیلِیکلَرگه دَعوَت قِیلِیشلَرِی کِیرَک، مَنَه بُو فَرضنِی بَجَرِیشلِیک اوُلَرنِی هِیچ قَیسِی بِیرِینِی یِیلکَه سِیدَن آلِیب تَشلَنمَیدِی وَ اوُلَرنِی هَمَّه سِی مَعرُوفگه بُویُورِیب مُنکَردَن نَهِی قِیلِیشلَرِی لازِم، اَمّا اوُلَرنِی هَر بِیرِینِی اوُزِیگه خاص چِیگرَه لَنگن قابِیلِیَتِی، شَرائِطِی بار « فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ» اَمّا شُو بِیلَن بِیرگه مَنَه بُو مُنکَرنِی وَ باشقَه مُنکَرلَرنِی یُوقالِیشِینِی وَ بُوگوُنگِی کوُندَگِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتنِی نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَتگه اَیلَنِیشِینِی هاحلَیمِیز، فَقَطگِینَه اوُزِیمِیزنِی شَخصِی قُدرَتِیمِیزگه قَناعَت قِیلِیب قالمَسلِیگِیمِیز کِیرَک، بَلکِی شوُرالَر، حِلفلَر، سِیندِیکالَر وَ حَلق اوُیُوشمَه لَرِیگه اوُحشَگن اَبزارلَردَن وَ نِهایَت حُکوُمَت قُدرَتِینِی اَبزارلَرِیدَن فایدَلَنَه مِیز، بُولمَسَم اِصلاح قِیلِیش لایِیحَه سِیدَگِی مَنَه بُو مُنکَرلَرنِی یُوقاتِیشگه، اِیلدِیزِینِی قوُرِیتِیشگه مُوَفَّق بُولمَیمِیز، نَتِیجَه دَه اِیسَه مَنَه بُوندَی واجِباتلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیش اوُچُون بُو اَبزارلَردَن فایدَلَه نِیشنِی اوُزِی هَم واجِب بوُلِیب قالَدِی، چُونکِی بُو یِیردَگِی آچِیق نَمُونَه اِسلامنِی دِفاع قِیلِیش، مُخافِظَت وَ دارُ الاِسلامنِی یَنَدَه یُوقارِیگه کوُتَرِیش وَ مُسُلمانلَرنِی اِیلگرِی سِیلجِیتِیش وَ دارُ الاِسلامنِی یَنَدَه کِینگیتِیرِیشدِیر، مَنَه بُو لایِیحَه وَ جَرَیاننِی هَم مُسُلمانلَرنِی دِینِی، جانِی، نامُوسِی،عَقلِی، آبرُوسِی، مالِی حِمایَه قِیلِینَدِی، مُخافِظَت قِیلِینَدِی وَ هَم مُسُلمانلَرنِی دُنیاوِی اِیشلَرِی یُوقارِی دَرَجَه گه کوُتَرِیلَدِی وَ هَم جُودَه کوُپ مُسُلمانلَرنِی مُؤمِنلَر دَرَجَه سِیگه کوُتَرِیلِیشِیگه سَبَب بُولَدِی، حَتَّی  «يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا» (نصر/2)  واقِیعَه سِینِی یُوز بِیرِیشِیگه آلِیب کِیلَدِی، بُو واقِیعَه دَه مُسُلمانلَرنِی جُودَه کوُپ گوُرُوهلَرِی اِسلام دِینِیگه کِیرِیب کِیلِیشَدِی وَ دارُ الاِسلام هَم یَنَدَه کِینگه یَدِی.

مَنَه بُو یوُلدَه حَرَکَت قِیلِیشلِیک اَصلِیدَه اَلله تَعالَی نِی شَرِیعَتِیدَگِی صَحِیح یُولدَه حَرَکَت قِیلِیشدِیر، تَنها بوُلگنلِیگِینگ سَبَبلِی خَفَه بُولمَسلِیگِینگ کِیرَک، خاطِرجَم بُول، اَلله تَعالَی مُحَبَّتِینگنِی حَق طَلَب دِیللَرگه جایلَیدِی وَ سِینِی حَق طَلَب کِیشِیلَر آرَسِیدَه مَشهُور قِیلَدِی، شوُنِینگدِیک مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:  إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدّاً ‏(مریم/96) اَلبَتَّه اِیمان کِیلتِیرِیب یَحشِی عَمَللَر قِیلگن ذاتلَر اوُچُون رَحمان دوُستلِیکنِی (بَرقَرار) قِیلوُر.

شُبهَه سِیز اِیمان کِیلتِیرگن وَ شایِیستَه عَمَللَر قِیلگن کِیشِیلَرنِی مِهرِیبان خُداوَند یَحشِی کوُرَدِی وَ اوُلَرنِی آدَملَرنِی نَظَرِیدَه عَزِیز قِیلَدِی وَ اوُلَرگه نِسبَتاً آدَملَرنِی دِیللَرِیدَه مُحَبَّتنِی جایلَیدِی.

دِیمَک مِین وَ سِیز کِیلَجَک وَ نَتِیجَه اوُچُون غَم چِیکلَسلِیگِیمِیز کِیرَک، بَلکِی حَرَکَتلَنتِیرُوچِی کوُچ صِیفَتِیدَه یوُللَردَگِی توُسِیقلَرنِی آلِیب تَشلَیدِیگن وَ مَقصَد سَرِی مَسافَه نِی کَمَیتِیرَدِیگن اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی صَحِیح یُولدَن اَدَشِیب کِیتمَسلِیگِیمِیزگه اِعتِبار بِیرِیشِیمِیز کِیرَک، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی یُولدَه حَرَکَتلَه نِیشگه وَ اوُزِیمِیزنِی عَمَللَرِیمِیزنِی صِیفَتِینِی یَحشِیلَشگه وَ مَخصُوصاً عَمَللَرِیمِیزنِی اَلله تَعالَی تامانِیدَن قَبُول قِیلِینِیشِیگه دِققَتنِی قَرَتِیشِیمِیز لازِم.

(دوامی بار……)

مصداقهای دارالاسلام در دنیای معاصر (1) (قسمت 25)

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله[D1] 

---

 [(7- قسمت)

به عنوان مثال منکری چون فقر که باید برداشته شود که وعده ی شیطان است« الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ » (بقره/268) شخص به صورت فردی و در محدوده ی خودش اقدام به برداشتن این منکر می کند ولی بدون شک فرد به تنهائی توانائی های محدودی دارد، اما زمانی که به صورت انجمنی درمی آید بر توانائی ها او اضافه می شود و در برداشتن این منکر به موفقیت بیشتری دست پیدا می کند و کاری که انجمن می تواند انجامش دهد از عهده ی افراد به تنهائی بر نمی آید؛ حالا انجمن هم باز دارای محدودیتهائی است اما زمانی که دولت و حکومت اسلامی جهت برداشتن این منکر اقدام می کند موفقیت بسیار بیشتر از موفقیت فردی و انجمن است.

هر سه به صورت هماهنگ می توانند و باید به نیکی ها دعوت کنند و انجام این فریضه از دوش هیچ یک برداشته نمی شود و باید همه امر کنند به امور معروف و نهی کنند از امور ناپسند و منکر اما هر کدام توانائی ها و وسعت و محدودیتهای خاص خود را دارند « فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ» اما چنانچه خواهان از بین رفتن این منکر و سایر منکرات و حرکت رو به جلو تبدیل حکومت بدیل اضطراری کنونی به خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ  هستیم نباید تنها به توانائی های شخصی خود و تک محوری قناعت داشته باشیم، بلکه باید  از سایر ابزارها مثل انواع شوراها و حلفها و سندیکاها و سایر سازمانهای مردم نهاد و در نهایت از ابزار قدرت حکومتی استفاده کنیم و گرنه هرگز موفق به ریشه کن کردن این منکرات در پروسه ی اصلاحگری نخواهیم شد، در نتیجه استفاده از این ابزارها جهت انجام چنین واجباتی واجب می شود چون مصداق بارز دفاع از اسلام و محافظت و ارتقاء دارالاسلام و ارتقاء مسلمین و گسترش دارالاسلام است که در این پروسه و فرایند هم از دین و جان و ناموس و عقل و آبرو و مال مسلمین دفاع و محافظت می شود و امور دنیوی مسلمین ارتقاء پیدا می کند و هم تلاشی می شود جهت کمک به ارتقاء بسیاری از مسلمین به درجه ی مومنین و حتی رخ دادن واقعه ی «يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا» (نصر/2) که در این واقعه گروههای زیادی از غیر مسلمین وارد دین اسلام می شوند و دارالاسلام هم گسترش پیدا می کند.

حرکت در این مسیر در واقع حرکت در مسیر صحیح شریعت الله تعالی است و نباید از تنها بودن هم دلتنگ شوی، مطمئن باش الله تعالی محبتت را دلهای حق طلب قرار می دهد و تو را در میان حق طلبان مردمی می کند چنانچه می فرماید: إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدّاً ‏(مریم/96) بی‌گمان کسانی که ایمان می‌آورند و کارهای شایسته و پسندیده انجام می‌دهند، خداوند مهربان آنان را دوست می‌دارد و آنان را در نظر مردم عزیز، و محبّت آنان را به دلها می‌اندازد.

پس من و شما نگران آینده و نتیجه نباشیم بلکه نگران این باشیم که از مسیر صحیح شریعت الله به عنوان نیروی محرکه ای که قرار است تضادهای بر سر راه خود را کنار بزند و فاصله اش را با اهدافش کمتر کند تا به آن اهداف برسد منحرف نشویم، و تمام تلاش ما در حرکت در مسیر شریعت الله و بالا بردن کیفیت اعمال خودمان و بخصوص مراقبت کردن از پذیرفته شدن اعمالمان توسط الله تعالی باشد.

(ادامه دارد…….)D1]

Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(5- қисмат)

Бар ин асос ибни Обидин ханафий рохимахуллох фатво медихадки Жабал даруз дар Сурия боз дорул ислом аст хар чандки ахкоми к

уфрий даруз ба он жорий мешавад ва хокимият хам дар дасти худишон аст чун еки аз ин шурут яъни шарти дувумки муттасил шудан ба дорул куфр аст тахаққуқ пейдо накарда ва инхо тахти хокимияти рахбарони мо хастанд ва сарзаминхойи ислом аз хар тараф сарзамини онхоро ихота карда ва хар замонки рахбарият бихохад метавон ахкоми шариати аллохро бар онхо пиёда кунад.  .^[1]

Тамартоший ханафий мазхаб хам дар ” танвирул абсор” зимни ишора ба ин се шарт замоники дар мовриди шарти севум  ва масалайи амниятий

« مسلمٌ أو ذميٌّ آمنًا بالأمانِ الأوّلِ »

сухбат мекунад дақиқан дар инжо ба амнияти хосси ишора мекунадки дар сояйи қонуни шариати аллох ижод шуда  ва ин амнияти хос хам еки аз нишонахойи тахкими қонуни шариати аллох ва хокимият ва ғалаба ва қудрати муслимин буда аст. Ба хамин далил мебинемки Сархасий ханафий рохимахуллох дар ” шархи сайри кабир” мегуяд: [2]

“«فَإِنَّ دَارَ الْإِسْلَامِ اسْمٌ لِلْمَوْضِعِ الَّذِي یکونُ تَحْتَ یدِ الْمُسْلِمِینَ، وَ عَلَامَةُ ذَلِك أَنْ یأْمَنَ فِیهِ الْمُسْلِمُونَ».[3]

дорул ислом исми макони астки тахти сайтарайи мусалмонон бошад, ва аломати он ин астки муслимин дар он дар амният бошанд.

Пас агар мебинемки пас аз инъиқоди пеймони сулхи худайбияйи муслимин дар Макка дар умури шахсий доройи амнияти комил мешаванд ё дар хабаша муслимини мухожир дар умури ибодийи шахсий доройи амнияти комил мешаванд ин амният ба танхоий боиси додани  сифати дорул ислом ба Маккайи қабли аз фатх ва хабаша намегардад, балки ин сарзаминхо хамчунон бо вужуди чанин амнияти дорул куфр боқий монданд, ва ин амният ба танхоий ин сарзаминхоро табдил ба дорул ислом накард, чун дар ин сарзаминхо қонун ва қудрати хокимият ва ғалаба бо куффор буд на муслимин.

Имоми Сархасий ханафий рохимахуллох аз Аб Юсуф шогирди Абу Ханифа ва Мухаммад ибни Хасан шайбоний аз бузургони мазхаби ханафий ривоят мекунадки ба мужарради бартарий ёфтани ахкоми куффор бар сарзамини ва ғалаба ва хокимияти куффор бар он чанин  сарзамини табдил ба дорул куфр мегардад .  Косоний дар  [4]

” бадоиъус саноиъ” еки дигар аз бузургони мазхаби ханафий ба хамрохи соирин хам чанин дидгохиро нақл мекунанд. .[5]

Дар ин сурат имом  Мухаммад ибни Хасан шайбоний ва имом Абу Юсуф наздиктарин шогирдони имоми Абу Ханифа рохимахуллох, ва соири бузургони мазхаби ханафий чун ” Косоний” ва …….бидуни дар [6]

назар гирифтани шурути сегона, манот ва меъёр ва маллоки хукмдор ва сарзаминро новъи ” қонун ва хукм” и донистандки бар он сарзамин ижро мешавад ва фатво додандки: “дорул ислом бо зухури ахкоми куфр дар он табдил ба дорул куфр мешавад” . Хукмдори (сарзамин) тобеъи ахкоми астки бар он хоким аст ва тасаллут дорад, пас агар ахкомики бар он мусаллат аст ахкоми куфр бошад он сарзамин дорул куфр аст.  . [7]

(идома дорад……..)

---

[1] وبهذا ظهر أن ما في الشام من جبل تيم الله المسمى بجبل الدروز وبعض البلاد التابعة ، كلها دار إسلام ، لأنها وإن كانت لها حكام دروز أو نصارى ، ولهم قضاة على دينهم ، وبعضهم يعلنون بشتم الإسلام والمسلمين ، لكنهم تحت حكم ولاة أمورنا ، وبلاد الإسلام محيطة ببلادهم من كل جانب ، وإذا أراد ولي الأمر تنفيذ أحكامنا فيهم نفذها

[2]  تنوير الأبصار المطبوع مع الحاشية (4/174)./  “لا تصيرُ دارُ الإسلامِ دارَ حربٍ إلا: بإجراء أحكام أهلِ الشّركِ، وباتّصالها بدارِ الحرب، وبأنْ لا يبقى فيها مسلمٌ أو ذميٌّ آمنًا بالأمانِ الأوّلِ

[3] سرخسی، محمد، شرح سیر الکبیر، ج1، ص1253.

[4] المبسوط) للسرخسي، جـ 10 صـ 114، ط دار المعرفة. فجعل الصاحبان المناط: هو الغلبة والأحكام./”.  وقال أبو يوسف ومحمد بن حسن شیبانی رحمهما الله: إنَّها تصيرُ دارَ الكفر بِظهورِ أحكامِ الكفرِ فيها… فإذا ظهرَ أحكامُ الكفر في دارٍ فقد صارت دارَ كفر”.

[5] بدائع الصنائع (7/130). دار الإسلام تتحول إلى دار كفر إذا استولى عليها الكفّارُ، وأظهروا أحكامَ الكفر فيها. قال الكاساني: “وقال أبو يوسف ومحمد رحمهما الله: إنَّها تصيرُ دارَ الكفر بِظهورِ أحكامِ الكفرِ فيها… فإذا ظهرَ أحكامُ الكفر في دارٍ فقد صارت دارَ كفر/ ( بدائع الصنائع ) للكاساني : 9/4375 ، وانظر : ( أحكام الديار ) ، د عابد محمد السفياني ، ص 15 وما بعدها .

[6]  (بدائع الصنائع) للكاساني، 9/ 4375، ط زكريا علي يوسف / إن كل دار مضافة إما إلى الإسلام وإما إلى الكفر، وإنما تضاف الدار إلى الإسلام إذا طُبقت فيها أحكامه، وتضاف إلى الكفر إذا طبقت فيها أحكامه، كما تقول الجنة دار السلام والنار دار البوار، لوجود السلامة في الجنة والبوار في النار، ولأن ظهور الإسلام أو الكفر بظهور أحكامهما)

[7] بدائع الصنائع الکاساني ج8ص454 هفت جلدی دار الکتب العلمیة.

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(6- қисм)

Дорул исломга хоким бўлган хилма-хил қолиблар борасида хам мана бу хукумат қолибларини бир-бири билан солиштирган пайтимизда, мана бу қолибларни ичига қуйилган ақидани,мазхабни эмас,балки фақат икки қолибни,абзорни солиштираётганимизни тушуниб етишимиз керак. Яъни “шарқий туркистонни исломий жумхурини”нг қолиби билан умавий ё аббосий ё усмонийларнинг меъросий шохигарлик қолибини ёки Умар учинчи рохимахуллохни толибон исломий иморатининг қолибини ё Сумолидаги шабаб иморатини ё исломий азвадни ё “эрон исломий жумхурини” қолибини солиштирган пайтимизда, аслида мана бу қолибларга,дорул исломларга  хоким бўлган мазхабларни эмас фақатгина бир неча қолибни,абзорни солиштирган бўламиз, агар бу ерда фалончи қолиб нубувват манхажи асосидаги хилофатга яқинроқ бўлган бўлса,демак мана бу қолибни,абзорни бошқасига яқинлиги борасида сухбат қилинган бўлади, ундаги одамлар,мазхаблар борасида гап тилга олинмаган. Баъзи бир дўстларимиз мана бу мухим ишга янада яхшироқ диққат қилишади ва мунофиқлар тўдаси уларни қўғирчоқ қилиб ўйнашларига  йўл қўйишмайди ,деган умиддаман.

“Қолиб” одатда даъват ва шариатдаги  маъруфга буюриш ишларида ва шариат таништирган мункардан қайтаришда, махсусан жиход ишларида хамиша мавжуд, шахс ёки мана бу “қолиб”ни ичида ёинки мана бу “қолиб”ни махсулотларидан даъват ва жиход ишларида  бир абзор,нақша сифатида фойдаланилади. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:

   مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ،

Сизлардан бирортангиз мункар ишни кўрса, уни амалда қўли билан ўзгартирсин,

فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ،

агар қўлидан келмаса, тили билан ўзгартирсин,

 فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ،

Ва агар бу хам қўлидан келмаса қалби билан уни ўзгартиришга харакат қилсин ( яъни манфий мубораза олиб борсин, масалан фалон маконга бормаслик ёки фалон махсулотни сотиб олмаслик ёки фалончи спутник каналларини кўрмаслик ва …….)

وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ^[1].

ва мана бу (қалб билан манфий мубораза қилишлик) иймонни энг кам даражасидир.

Мана бу холатда мункар ишларни ўзгартириш ва ўзгартиришга харакат қилиш вожиб амр хисобланади,бу шахсни иймонини даражасига хам боғлиқ бўлиб уни шахсий қирраси хам ва гурухий қирраси хам мавжуд; уни гурухий қиррасида “умматни” қолибида бу вазифани амалга ошириш керак. Аллох таоло мархамат қиладики:

وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (آل عمران/104)

Ораларингиздан яхшиликка (исломга) даъват қиладиган, ибодат-итоатга буюрадиган ва исён-гунохдан қайтарадиган бир жамоат бўлсин. Ана ўшалар нажот топгувчилардир.

Энди яхшиликка даъват қилиш хам жуда кўпдир ( шариат тасдиқлаган умумий амалларни ва  хам ахлоқни ва шу билан бирга ақидавий амалларни, ахлоқни хам ўз ичига олади) ва “уммат” холатида амалга оширилиши керак, ва агар маъруфга буюришлар ( яъни аллох таолони шариатида таништирилган,танилган ишлар хам буюрилган суратда бажарилиши лозим) хам  ва мункардан қайтаришлар хам –албатта ёмон ишлар хам аллох таолони шариатида таниқли- “уммат” суратида бажарилиши керак ва уни шўрога,хелфга,сендикога, анжуманга ,халқ уюшмаларига, энжиуларга эхтиёжи бор ва мана бу абзорларсиз, қолибларсиз яхшиликка буюриш,маъруфга амр қилиш ва мункардан нахий қилиш рўёбга чиқмайди, мана бу холатда бу қолибларни,абзорларни ташкил қилиш вожиб бўлиб қолади ва хатто агар қолибларни,абзорларни танлаш бўйича уларни вужудга келтирган ё такомуллаштирган кишиларнинг мусулмон экани ё эмаслигига  ахамият берилмайди,балки башарнинг  илмий тажрибаларидан мана бу йўлда фойдаланилади.

(давоми бор……..)

---

[1] مسلم 49

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(6- قیسم)

دارُ الاِسلامگه حاکِم بُولگن هِیلمَه – هِیل قالِیبلَر بارَسِیدَه هَم مَنَه بُو حُکوُمَت قالِیبلَرِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه، مَنَه بُو قالِبلَرنِی اِیچِیگه قوُیِیلگن عَقِیدَه نِی، مَذهَبنِی اِیمَس، بَلکِی فَقَط اِیککِی قالِیبنِی، اَبزارنِی سالِیشتِیرَیاتگنِیمِیزنِی توُشوُنِیب یِیتِیشِیمِیز کِیرَک. یَعنِی “شَرقِی توُرکِستاننِی اِسلامِی جُمهُورِینِی”نگ قالِیبِی بِیلَن اُمَوِی یا عَبّاسِی یا عُثمانِیلَرنِینگ مِعراثِی شاهِیگرلِیک اِمارَتِینِینگ قالِیبِینِی یا سُمالِیدَگِی شَباب اِمارَتِینِی یا اِسلامِی اَزوَدنِی یا “اِیران اِسلامِی جُمهُورِینِی” قالِیبِینِی سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه، اَصلِیدَه مَنَه بُو قالِیبلَرگه،دارُ الاِسلاملَرگه حاکِم بُولگن مَذهَبلَرنِی اِیمَس فَقَطگِینَه بِیر نِیچَه قالِیبنِی، اَبزارنِی سالِیشتِیرگن بُولَه مِیز، اَگر بُو یِیردَه فَلانچِی قالِب نُبُوَّت مَنهَجِی اَساسِیدَگِی خِلافَتگه یَقِینراق بُولگن بوُلسَه، دِیمَک مَنَه بُو قالِبنِی، اَبزارنِی باشقَه سِیگه یَقِینلِیگِی بارَسِیدَه صُحبَت قِیلِینگن بُولَدِی، اوُندَگِی آدَملَر، مَذهَبلَر بارَسِیدَه گپ تِیلگه آلِینمَه گن. بَعضِی بِیر دوُستلَرِیمِیز مَنَه بُو مُهِم اِیشگه یَنَدَه یَحشِیراق دِققَت قِیلِیشَدِی وَ مُنافِقلَر توُدَه سِی اوُلَرنِی قوُغِیرچاق قِیلِیب اوُینَشلَرِیگه یُول قوُیِیشمَیدِی، دِیگن اوُمِیددَه مَن.

“قالِب” عادَتدَه دَعوَت وَ شَرِیعَتدَگِی مَعرُوفگه بُویُورِیش اِیشلَرِیدَه وَ شَرِیعَت تَنِیشتِیرگن مُنکَردَن قَیتَرِیشدَه، مَخصُوصاً جِهاد اِیشلَرِیدَه هَمِیشَه مَوجُود، شَخص یاکِی مَنَه بُو “قالِب”نِی اِیچِیدَه یائِنکِی مَنَه بُو “قالِب”نِی مَخصُولاتلَرِیدَن دَعوَت وَ جِهاد اِیشلَرِیدَه بِیر اَبزار، نَقشَه صِیفَتِیدَه فایدَه لَنِیلَدِی. رَسُول الله صلی الله علیه وسلم  مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:   مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، سِیزلَردَن بِیرارتَنگِیز مُنکَر اِیشنِی کوُرسَه، اوُنِی عَمَلدَه قوُلِی بِیلَن اوُزگرتِیرسِین، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، اَگر قوُلِیدَن کِیلمَسَه، تِیلِی بِیلَن اوُزگرتِیرسِین، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ، وَ اَگر بُو هَم قوُلِیدَن کِیلمَسَه قَلبِی بِیلَن اوُنِی اوُزگرتِیرِیشگه حَرَکَت قِیلسِین ( یَعنِی مَنفِی مُبارَزَه آلِیب بارسِین، مَثَلاً فَلان مَکانگه بارمَسلِیک یاکِی فَلان مَخصُولاتنِی ساتِیب آلمَسلِیک یاکِی فَلانچِی سپُوتنِیک کَنَللَرِینِی کوُرمَسلِیک وَ ……..)  وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ^[1].  وَ مَنَه بُو ( قَلب بِیلَن مَنفِی مُبارَزَه قِیلِیشلِیک) اِیماننِی اِینگ کَم دَرَجَه سِیدِیر.

مَنَه بُو حالَتدَه مُنکَر اِیشلَرنِی اوُزگرتِیرِیش وَ اوُزگرتِیرِیشگه حَرَکَت قِیلِیش واجِب اَمر حِسابلَنَدِی، بُو شَخصنِینگ اِیمانِینِی دَرَجَه سِیگه هَم باغلِیق بوُلِیب اوُنِی شَخصِی قِیررَه سِی هَم وَ گوُرُوهِی قِیررَه سِی هَم مَوجُود؛ اوُنِی گوُرُوهِی قِیررَه سِیدَه “اوُمَّتنِی” قالِیبِیدَه بُو وَظِیفَه نِی عَمَلگه آشِیرِیش کِیرَک. اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:  وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (آل عمران/104)  آرَلَرِینگِیزدَن یَحشِیلِیککَه ( اِسلامگه) دَعوَت قِیلَدِیگن، عِبادَت- اِطاعَتگه بُویُورَدِیگن وَ عِصیان- گوُناهدَن قَیتَه رَدِیگن بِیر جَماعَت بوُلسِین. اَنَه اوُشَه لَر نَجات تاپگوُچِیلَردِیر.

اِیندِی یَحشِیلِیککَه دَعوَت قِیلِیش هَم جُودَه کوُپدِیر( شَرِیعَت تَصدِیقلَگن عُمُومِی عَمَللَرنِی وَ هَم اَخلاقنِی وَ شوُ بِیلَن بِیرگه عَقِیدَه وِی عَمَللَرنِی، اَخلاقنِی هَم اوُز اِیچِیگه آلَدِی) وَ “اوُمَّت” حالَتِیدَه عَمَلگه آشِیرِیلِیشِی کِیرَک، وَ اَگر مَعرُوفگه بُویُورِیشلَر( یَعنِی اَلله تَعالَی نِی شَرِیعَتِیدَه تَنِیشتِیرِیلگن، تَنِیلگن اِیشلَر هَم بُویُورِیلگن صُورَتدَه بَجَرِیلِیشِی لازِم) هَم وَ مُنکَردَن قَیتَه رِیشلَر هَم – اَلبَتَّه یامان اِیشلَر هَم اَلله تَعالِینِی شَرِیعَتِیدَگِی تَنِیقلِی- “اوُمَّت” صُورَتِیدَه بَجَرِیلِیشِی کِیرَک وَ اوُنِی شوُراگه،حِلفگه، سِیندِیکا گه، اَنجُومَنگه ، حَلق اوُیُوشمَه لَرِیگه، اِینجِی اوُلَرگه اِیختِیاجِی بار وَ مَنَه بُو اَبزارلَرسِیز، قالِیبلَرسِیز یَحشِیلِیککَه بُویُورِیش، مَعرُوفگه اَمر قِیلِیش وَ مُنکَردَن نَهِی قِیلِیش رُویابگه چِیقمَیدِی، مَنَه بُو حالَتدَه بُو قالِیبلَرنِی، اَبزارلَرنِی تَشکِیل قِیلِیش واجِب بوُلِیب قالَدِی وَ حَتّی اَگر قالِیبلَرنِی، اَبزارلَرنِی تَنلَش بُویِیچَه اوُلَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرگن یا تَکاموُللَشتِیرگن کِیشِیلَرنِینگ مُسُلمان اِیکَنِی یا اِیمَسلِیگِیگه اَهَمِیَت بِیرِیلمَیدِی، بَلکِی بَشَرنِینگ عِلمِی تَجرِیبَه لَرِیدَن مَنَه بُو یُولدَه فایدَلَنِیلَدِی.

(دوامی بار……)

---

[1] مسلم 49

مصداقهای دارالاسلام در دنیای معاصر (1) (قسمت 25)

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله[D1] 

---

 (6- قسمت)

در مورد قالبهای مختلف حاکم بر دارالاسلامهای مختلف هم باز زمانی که این قالبهای حکومتی را با هم مقایسه کردیم در واقع باید متوجه شوید که ما دو قالب و ابزار را با هم مقایسه کرده ایم نه عقیده و مذهبی که داخل این قالبها ریخته شده است. یعنی زمانی که قالب «جمهوری اسلامی ترکستان شرقی» با قالب شاهیگری وراثتی اموی یا عباسی و یا عثمانی و یا با امارت اسلامی طالبان عمر ثالث رحمه الله و یا با امارت شباب در سومالی و ازواد اسلامی و یا با «جمهوری اسلامی ایران» و غیره مورد مقایسه قرار گرفته می شود در واقع چند قالب و ابزار با هم مقایسه شده اند نه مذاهب حاکم بر این قالبها و مذاهب حاکم بر این دارالاسلامها و زمانی که گفته می شود فلان قالب به قالب خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ  نزدیکتر است در واقع از نزدیکی قالب و ابزار به قالب و ابزار دیگری صحبت شده است و سخنی از مذهب و مردم به میان نیامده است . امیدوارم عده ای از دوستان به این امر مهم دقت داشته باشند و اجازه ندهند که دارودسته ی منافقین شعور آنها را به بازی بگیرند.

«قالب» معمولاً در امر دعوت و امر به معروفهای شریعت و نهی از ناپسندهائی که شریعت معرفی کرده و بخصوص در امر جهاد همیشه وجود دارد، یا شخص داخل این «قالب» است یا اینکه از فراورده های این «قالب» به عنوان یک ابزار و نقشه در امر دعوت و جهاد تبعیت می کند. رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، کسی از شما منکری مشاهده کرد، عملی و با دستش، تغییرش دهد.  فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، اگر نتوانست، زبانی تغییرش بدهد. فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ، واگر نتوانست قلباً جهت تغییر آن تلاش کند (یعنی مبارزه ی منفی، مثل نرفتن به فلان مکان یا نخریدن فلان جنس یا ندیدن فلان شبکه های ماهواره ای و …) وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ^[1]. واین (مبارزه ی منفی با قلب) کمترین درجه ایمان است.

در این صورت تغییر دادن و تلاش جهت تغییر دادن امور ناپسند و غیر شرعی امری واجب است که به درجه و میزانِ ایمانِ شخص هم ربط پیدا می کند که هم جنبه ی فردی دارد، و هم جنبه ی گروهی؛ که در جنبه ی گروهی آن باید در قالب «امت» به این وظیفه عمل کرد. الله تعالی می فرماید:وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (آل عمران/104) باید از میان شما «امت»ی باشند که دعوت به نیکی کنند و امر به معروف و نهی از منکر نمایند، و آنان خود رستگارند.‏

حالا اگر دعوت به خوبی ها که بسیار زیادند (هم اخلاق و اعمال عمومی مورد تائید شریعت را شامل می شوند و هم اخلاق و اعمال عقیدتی را) و باید به صورت «امت» انجام شود، و اگر امر به معروف (یعنی اموری که در شریعت الله تعالی معرفی شده و شناخته شده اند و باید دستور به انجام آنها صورت گیرد) و نهی از منکرها و چیزهای ناپسند که باز این امور ناپسند هم در شریعت الله تعالی شناخته شده اند باز باید به صورت «امت» انجام شود و نیاز به ابزار و قالبی مثل شورا و حلف و سندیکا و انجمن و سازمان‌های مردم نهاد و ان جی اوها داشته باشد و بدون این ابزار و قالبها دعوت به خوبی ها و امر به معروف و نهی از منکر محقق نشود، در این صورت تشکیل این قالبها و ابزارها واجب می شود و حتی در برگزیدن قالب و ابزار اهمیت داده نمی شود که تولید کننده  و تکامل دهنده ی آن مسلمان است یا نیست، و از تجربیات علمی بشریت در این مسیر سود گرفته می شود.

(ادامه دارد……..)

---

[1] مسلم 49[D1]

Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(4-қисмат)

-Мовриди дигарики лозим аст барои чандимин бор ба  он ишора шавад инки: хукмики дар ” дор” ва сарзамин дода мешавад рабти ба сокинин надорад.

Яъни мумкин аст макони дорул ислом бошад аммо мисли хайбар тамоми сокинини он ва ё мисли хинд аксарияти сокинини он кофар бошанд, ё сарзамини мисли Макка қабли аз фатх ва хабаша дорул куфр бошад аммо дар миёни сокинини он мусалмонон хам зиндагий кунанд. Ба забони содатар ва ба унвони мисол: замоники мегуйики ин сохтумон ва опортимон мутаъллиқ ба муслимин аст қарор нест хатман сокинини он мусалмон бошанд ё замоники гуфта мешавад ин манзил ва опортимон мутаъаллиқ ба куффор аст қарор нестки тамоми сокинини он хам кофар бошанд, ва бо тағйири моликияти ин сохтумон аз мусалмони ба кофари ё аз кофари ба мусалмони он хам аз ислом ба куфр ё аз куфр ба ислом тағйир намекунанд. Ва ин тағйири моликият аз мусалмони ба кофари ё аз кофари ба мусалмони хеч рабти ба сокинини ин дор ва сарзамин ва манзил надорад.

Мазхаби ханафий:

Мухаммад ибни Хасан шайбоний рохимахуллох мегуяд: сарзамин бо ижройи хукми мусалмон дар онжо ба дорул ислом табдил мешавад ва агар хукми ғейри муслимин жорий шавад пас ин сарзамин дору харб мешавад.   . [1]

Косоний рохимахуллох мегуяд:  сарзамини дорул куфр мешавад бо ошкор шудани ахкоми куфр дар онжо. Бо ин вужуд бисёри аз фуқахо дар мазхаби ханафий жихати табдил шудани дорул ислом ба дорул куфр се  шарт гузоштанд:[2]

1-Ахком ва қавонини куфр бар он хоким шаванд.

2-Аз хар жихат ба дорул куфр муттасил шавад.

3-Дар он мусалмон ва ахли зимма доройи хамон амнияти аввалиш набошад.

Ибни Обидин ханафий рохимахуллох, назари имоми Абу Ханифа рохимахуллохро дар ин моврид баён мекунад ва мегуяд: дорул ислом бо шурути чун : шухрати ижройи ахкоми куфр, мумониъат аз ижройи ахкоми ислом, иттисол ба дорул куфр ва иртидоди сокинин, ба дорул куфр табдил мешавад; дар воқеъ ин даста аз уламойи мовжуд дар мазхаби имоми ханифа рохимахуллох фақат дар сурати вужуди се шарти мазкур, мантақаий аз дорул исломро дорул куфр медонанд.   [3]

Яъни дар нигохи ин даста аз ханафийхо сарзаминхойи чун Туркистони шарқий ва сарзаминхойи исломий хиндки хар се шарт дар онхо вужуд дорад табдил ба дорул куфр шуданд аммо сарзаминхойи чун Туркия ва сарзаминхойи ишғолий тахти хокимияти режими сехюнистий ва ғейрихки ахком ва қавонини куфр бар онхо хоким шуда аст ва дар онхо муслимин пойбанд ба қонуни шариати аллох ва хатто зиммийхойи пойбанд ба қавонини шариатхойи худишон хам аз хамон амнияти мовжуд дар дорул ислом бархурдор нестанд боз дорул ислом махсуб мешаванд ва жузви дорул куфр махсуб намешаванд чун ин сарзаминхо ба дору куфрхойи аслий аз хар жихат муттасил нестанд.

(идома дорад……..)

---

[1] (شرح السير الکبير 5/2165) / لْان الدار إنما تصير دار الإسلام بإجراء حکم المسلمين فيها وحکم المسلمين غير جار فکانت هذه دار حرب .

[2] (بدائع الصنائع 7/130) / تصير الدار دار كفر بظهور أحکام الکفر فيها  .

[3] ابن­عابدين، محمد امین، رد المحتار على الدر المختار، ج4، ص175.

Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(5- қисм)  

Мана булар билан бирга даъват ва жиход ва хатто исломий изтирорий бадал хукуматни аста-секинлик билан нубувватт манхажига асосланган хилофат томонга  такомуллашишига ёки гохида турли-хил технологияга ўхшаш вожиб ишларга,абзорларга,қолибларга, шўро ва хелфлар,анжуманлар,сендиколар,эъдод,амирга ўхшаган муқаддамотларга эхтиёж пайдо бўлади, мана бу абзорларсиз, муқаддамотларсиз мана бундай вожиботни сахих,шаръий йўлда олиб бориб бўлмайди, шу сабабли хам мана бу муқаддамотлардан,абзорлардан фойдаланиш хам вожиб бўлади.       

Мана бу  холатда хукуматни “абзорлари” ва “қолиблари” калитлар ё машиналар, тайёралар ё компютер ва бошқа нарсаларга ўхшаш чегараланган миқдорда бўлиши мумкин, аммо мана бу абзорлардан фойдаланадиган кишилар ва мана бу қолибларни ичига қуйиладиган мазмун, секуляризм динининг барча хизбларини сонича ёки хилма-хил осмоний шариатларнинг тафсирларини сонича турли – туман бўлишлари мумкин.

 Бу ерда биз барча шаръий манбаъларни истинод қилган холда фалончи диёрнинг дорул ислом экани ёки фалончи диёрнинг дорул куфр экани хақида хабардор бўлганимиздан сўнг, улардаги хукумат  қолибидаги  асосни солиштиришга хожат йўқ, аммо қолибларни ўзини худди бир абзордек бир-бири билан солиштириш мумки. Масалан мусулмонлар ундан фойдаланаётган қолибни ва   коммунистларнинг хамда  сармоядорларнинг  бойликни тақсимлаш қолибини яъни уччовини бир – бири билан солиштирсак бўлади;  худди фалон абзор, машина, тайёра, поезд, тиббиёт ё хавфсизлик, харбий  технологияни бир –бири билан солиштирганга ўхшайди, бу ерда биз уларни ишлаб чиқарган томонни ақидаси,мазхаби билан умуман ишимиз бўлмайди.

Яна хам соддароқ тушунтирадиган бўлсак, масалан саудия арабистонини поездларини, темир йўл бошқарув системасини япониянинг ёки россиянинг поездлари, темир йўл бошқарув системаси ёки бошқа европа давлатлариники билан солиштирган пайтимизда, уларни бошқарувчиларини ёки бу поездларда олиб бориладиган жамиятни ақидаси билан ишимиз бўлмайди, аммо уларни тажрибаларидан, ўқиб ўрганган билимларидан, турли-хил давлатларни технологиясидан хадафларимизни,дастурларимизни олиб бориш йўлида шаръий усул билан фойдаланамиз.

 Мисол тариқасида, америка ва япониянинг икки хил бошқарув равиши хақида сухбат қилинган пайтда уларни солиштириш ва хатто фойдаланиш учун айтиладики:

Американи бошқаруви бюрократияга яқинроқдир, 1- қисқа муддатли режа тузиш дастурига эга, 2- якка шахс масъулиятига эга, 3- қарор қабул қилиниши ва қарор қабул қилиниш жараёни жуда тез амалга оширилади, аммо уни йўлга қўйилиши жуда секин олиб борилади.

Японияни бошқаруви адхократияга яқин бўлиб: 1- узоқ муддатли режалар дастури тузилади, 2- гурух шаклидаги  масъулиятга эга, 3- қарор қабул қилиш муддати,жараёни секин,лекин уни ижро қилиниши тезлик билан амалга оширилади.  [1]

Бу ерда бир-биридан бутунлай фарқ қиладиган икки бошқарув равиши солиштирилди, аммо улардан фойдаланган кишиларнинг ақидалари,ишончлари хақида сухбат қилингани йўқ; хар қандай ақидага эга бўлган  шахс мана бу бошқарув равишларидан, намунасидан фойдалана олади, чунки мана бу бошқарув равишлари худди “девон”, “абзор”га ўхшаган нарсалар бўлиб уни исталган қисмини ўзгартирса ва ундан турли-хил ақидаларга муносиб равишда фойдаланса бўлади.

Ёки бўлмасам американи,эронни, хитойни, афғонистонни, покистонни, арабистонни таълим- тарбия “системасини” солиштирган пайтимизда хам бир неча фикр,ақидани эмас, балки бир неча “системани” , “абзорни” бир-бири билан солиштирилади.

Ёки намойиш ва тажриба ва гурух мухокамаси каби ўқитиш усулларини навлари хақида сухбат қилинган пайтда, аслида бир неча “абзор” ва хатто турли-хил қолиблар хақида сухбат қилинган, масалан осонлик билан япониядаги ўқитиш услубини америкадаги ўқитиш услуби билан ёки бу икковини қадимги ўтиш ва натижага йўналтирилган ёки 1375 йилдан буён эронда қўлланилаётган  янги фаол, кашф қилиш равиши билан солиштирса бўлади. Бу ерда биз   таълим-тарбия технологиясини навларини бир-бири билан солиштирдик,шунингдек вожиб ишлар бўйича фойдаланиладиган  технология турлари ва тиббиёт,харбий, хизмат,жамлаш, дизайн,қурилиш технологиясини бир-бири билан солиштирамиз.

^[2]

(давоми бор……..)

---

[1] واژه ادهوكراسي از واژه هاي يوناني ad hoc به معني “براي هدف معين” و پسوند -cracy به معني “حكومت” گرفته شده است. رابرت واترمن ادهوكراسي را بدين گونه تعريف مي كند: “هر ساختاري از سازمان كه خطوط بوروكراسي موجود را براي بهره برداري از فرصتها، حل مسايل و دستيابي به نتايج قطع مي كند”.  ادهوكراسي نوعي از سازمان است كه در نقطه مقابل بوركراسي قرار دارد

[2] واژه تكنولوژي مشتمل بر دو كلمه ” تكني ” به معناي رمز و راز مهارتهاي صنعتگري – و ” لوژي ” – به معني دانش سازمان يافته ، سيستماتيك و هدفمند است .

حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(5- قیسم)

بُو یِیردَه بِیز بَرچَه شَرعِی مَنبَعلَرنِی اِستِناد قِیلگن حالدَه فَلانچِی دِیارنِینگ دارُ الاِسلام اِیکَنِی یاکِی فَلانچِی دِیارنِینگ دارُ الکُفرِ اِیکَنِی حَقِیدَه خَبَردار بُولگنِیمِیزدَن سُونگ، اوُلَردَگِی حُکوُمَت قالِیبِیدَگِی اَساسنِی سالِیشتِیرِیشگه حاجَت یُوق، اَمّا قالِیبلَرنِی اوُزِینِی حوُددِی بِیر اَبزاردِیک بِیر-بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرِیش مُومکِین. مَثَلاً مُسُلمانلَر اوُندَن فایدَه لَنَیاتگن قالِیبنِی وَ کامُّونِیستلَرنِینگ هَمدَه سَرمایَه دارلَرنِینگ بایلِیکنِی تَقسِیملَش قالِیبِینِی یَعنِی اوُچچاوِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرسَک بوُلَدِی؛ حوُددِی فَلان اَبزار، مَشِینَه، تَیِارَه، پایِیزد، طِبِّیات یا حَوفسِیزلِیک، حَربِی تِیهنالاگِییَه نِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرگنگه اوُحشَیدِی، بُو یِیردَه بِیز اوُلَرنِی اِیشلَب چِیقَرگن تاماننِی عَقِیدَه سِی، مَذهَبِی بِیلَن عُمُوماً اِیشِیمِیز بُولمَیدِی.

یَنَه هَم ساددَه راق توُشُونتِیرَدِیگن بُولسَک، مَثَلاً سَعُودِیَه عَرَبِستانِینِی پایِیزدلَرِینِی، تِیمِیر یُول باشقَرُوو سِیستِیمَه سِینِی یَپانِیَه نِینگ  یاکِی راسِّیَه نِینگ پایِیزدلَرِی، تِیمِیر یوُل باشقَرُو سِیستِیمَه سِی یاکِی باشقَه یِیوراپَه دَولَتلَرِینِیکِی بِیلَن سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه، اوُلَرنِی باشقَه رُوچِیلَرِینِی یاکِی بُو پایِیزدلَردَه آلِیب بارِیلَدِیگن جَمِیعیَتنِی عَقِیدَه سِی بِیلَن اِیشِیمِیز بوُلمَیدِی، اَمّا اوُلَرنِی تَجرِیبَه لَرِیدَن، اوُقِیب اوُرگنگن بِیلِیملَرِیدَن، توُرلِی- هِیل دَولَتلَرنِی تِیهنالاگِیَه سِیدَن هَدَفلَرِیمِیزنِی، دَستوُرلَرِیمِیزنِی آلِیب بارِیش یُولِیدَه شَرعِی اوُصُول بِیلَن فایدَه لَنَمِیز.

مِثال طَرِیقَه سِیدَه، اَمِیرِکَه وَ یَپانِییَه نِینگ اِیککِی هِیل باشقَوُر رَوِیشِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگن پَیتدَه اوُلَرنِی سالِیشتِیرِیش وَ حَتَّی فایدَه لَنِیش اوُچُون اَیتِیلَدِیکِی:

اَمِیرِکَه نِی باوشقَرُو بیُوراکرَتِیَه گه یَقِینراقدِیر، 1- قِیسقَه مُددَتلِی رِیجَه توُزِیش دَستوُرِیگه اِیگه،2- یَککَه شَخص مَسئوُلِیَتِیگه اِیگه، 3- قَرار قَبُول قِیلِینِیشِی وَ قَرار قَبُول قِیلِینِیش جَرَیانِی جُودَه تِیز عَمَلگه آشِیرِیلَدِی، اَمّا اوُنِی یوُلگه قوُیِیلِیشِی جُودَه سِیکِین آلِیب بارِیلَدِی.

یَپانِییَه نِی باشقَرُووِی اَدهاکرَه تِیَه گه یَقِین بُولِیب: 1- اوُزاق مُددَتلِی رِیجَه لَر دَستوُرِی توُزِیلَدِی، 2- گوُرُوه شَکلِیدَه مَسئُولِیَتگه اِیگه، 3- قَرار قَبوُل قِیلِیش مُددَتِی، جَرَیانِی سِیکِین، لِیکِن اوُنِی اِجرا قِیلِینِیشِی تِیزلِیک بِیلَن عَمَلگه آشِیرِیلَدِی. [1]

بُو یِیردَه بِیر- بِیرِیدَن بُوتوُنلَی فَرق قِیلَدِیگن اِیککِی باشقَرُو رَوِیشِی سالِیشتِیرِیلَدِی، اَمّا اوُلَردَن فایدَلَنگن کِیشِیلَرنِینگ عَقِیدَه لَرِی، اِیشانچلَرِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگنِی یُوق؛ هَر قَندَی عَقِیدَه گه اِیگه بُولگن شَخص مَنَه بُو باشقَرُو رَوِیشلَرِیدَن، نَمُونَه سِیدَن فایدَلَنَه آلَدِی، چوُنکِی مَنَه بُو باشقَرُو رَوِیشلَرِی حوُددِی “دِیوان” “اَبزارگه” اوُحشَگن نَرسَه لَر بُولِیب اوُنِی اِیستَلگن قِیسمِینِی اوُزگرتِیرسَه وَ اوُندَن توُرلِی- هِیل عَقِیدَه لَرگه مُناسِب رَوِیشدَه فایدَلَنسَه بُولَدِی.

یاکِی بوُلمَسَم اَمِیرِکَه نِی، اِیراننِی، حِتاینِی، اَفغانِستاننِی، پاکِستاننِی، عَرَبِیستاننِی تَعلِیم- تَربِیَه “سِیستِیمَه سِینِی” سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه هَم بِیر نِیچَه فِکر، عَقِیدَه نِی اِیمَس، بَلکِی بِیر نِیچَه “سِیستِیمَه نِی”، “اَبزارنِی” بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرِیلَدِی.

یاکِی نَمایِیش وَ تَجرِیبَه وَ گوُرُوه مُحاکَمَه سِی کَبِی اوُقِیتِیش اوُصُوللَرِینِی نَولَرِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگن پَیتدَه، اَصلِیدَه بِیر نِیچَه “اَبزار” وَ حَتَّی توُرلِی- هِیل قالِیبلَر حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگن ، مَثَلاً آسانلِیک بِیلَن یَپانِییَه دَگِی اوُقِیتِیش اوُصلوُبِینِی اَمِیرِکَه دَگِی اوُقِیتِیش اوُصلوُبِی بِیلَن یاکِی بُو اِیککاوِینِی قَدِیمگِی اوُتِیش وَ نَتِیجَه گه یُونَلتِیرِیلگن یاکِی 1375 یِیلدَن بُویان اِیراندَه قوُللَنِیلَیاتگن یَنگِی فَعال، کَشف قِیلِیش رَوِیشِی بِیلَن سالِیشتِیرسَه بُولَدِی. بُو یِیردَه بِیز تَعلِیم- تَربِیَه تِیهنالاگِیَه سِینِی نَولَرِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیردِیک، شُونِینگدِیک واجِب اِیشلَر بُویِیچَه فایدَه لَنِیلَدِیگن تِیهنالاگِیَه توُرلَرِی وَ طِبِّیات، حَربِی،حِذمَت، جَملَش، دِیزَین، قوُرِیلِیش تِیهنالاگِیَه سِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرَه مِیز.   ^[2]

(دوامی بار……)

---

[1] واژه ادهوكراسي از واژه هاي يوناني ad hoc به معني “براي هدف معين” و پسوند -cracy به معني “حكومت” گرفته شده است. رابرت واترمن ادهوكراسي را بدين گونه تعريف مي كند: “هر ساختاري از سازمان كه خطوط بوروكراسي موجود را براي بهره برداري از فرصتها، حل مسايل و دستيابي به نتايج قطع مي كند”.  ادهوكراسي نوعي از سازمان است كه در نقطه مقابل بوركراسي قرار دارد

[2] واژه تكنولوژي مشتمل بر دو كلمه ” تكني ” به معناي رمز و راز مهارتهاي صنعتگري – و ” لوژي ” – به معني دانش سازمان يافته ، سيستماتيك و هدفمند است .