وَاعْتَصِمُوا

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(37- қисм)

 Хазил ва шўх сўзлар орқали вужудга келган шодлик:

Абдуллох ибни Хорис ибни жазъ розиаллоху анху айтади: росулуллох саллаллоху алайхи васалламчалик кўп  хазиллашган одамни кўрмадим, аммо у кишининг  хазилларини хаммаси хақ бўлар эди. Шунингдек росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан кўра кўпроқ табассум қиладиган одамни хам кўрмадим. Жарир ибни Абдуллох ибни Бижиллий розиаллоху анху хам айтадики: иймон келтирганимдан сўнг хар доим росулуллох саллаллоху алайхи васалламни кўрган пайтимда, у киши менга қараб кулиб табассум билан қарардилар. Анас ибни Молик розиаллоху анху хам айтадики: росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хаммадан кўра шўхтаб бўлган эдилар. Шунингдек у кишини айтишича, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилган эдиларки:   [1]

«رَوِّحُوا القُلوبَ سَاعَهً بَعْدَ سَاعَهٍ»؛

Қалбларни соатма- соат шодоб қилиб тирилтириб туринглар. [2]

Шу сабабли хам Суфён Саврий рохимахуллохдан сўраган эдилар: шўхтаб бўлиб хазиллашиш айбми? У киши жавоб бердилар: йўқ, балки бу суннатдур; чунки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилган эдилар:

 «إنی لأَمْزَحُ ولا أقولُ إلاّ الحقّ»؛

Албатта мен хизиллашаман, аммо хақдан бошқа сўзни гапирмайман.  [3]

Бу ерда аллохни шариатидаги қонунга қарши бўлган хар қандай хазил нохақ хисобланади, масалан:

– Аллох таоло  ёки у зотни оятлари ё қонунлари ёки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам билан хазиллашиш. 

وَلَئِن سَأَلْتَهُمْ لَیَقُولُنَّ إِنَّمَا کُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللّهِ وَآیَاتِهِ وَرَسُولِهِ کُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ (توبه/65)

Қасамки, агар улардан (нега сизнинг устингиздан кулганлари хақида) сўрасангиз, албатта улар:” биз фақат бахслашиб, хазиллашиб келяпмиз, холос”, дейдилар. Айтинг: ” Аллохдан, унинг оятларидан, унинг пайғамбаридан кулувчи бўлдингизми?”. 

  لاَ تَعْتَذِرُواْ قَدْ کَفَرْتُم بَعْدَ إِیمَانِکُمْ إِن نَّعْفُ عَن طَآئِفَةٍ مِّنکُمْ نُعَذِّبْ طَآئِفَةً بِأَنَّهُمْ کَانُواْ مُجْرِمِینَ (توبه/70)

Узр айтманглар! Сизлар иймон келтирганингиздан сўнг яна куфрга қайтдингиз. Агар сизлардан бир тоифани (чин ихлос билан тавба қилганлари учун) авф қилсак, бошқа бир тоифани жиноятчи бўлганликлари боис азоблаймиз.

– Ўринсиз хазилларга бошқа бир мисол: одамларни кулдириш учун ёлғон гапириш:

  وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ بِالحَدِيثِ لِيُضْحِكَ بِهِ القَوْمَ فَيَكْذِب، وَيْلٌ  لَهُ، وَيْلٌ لَهُ.[4]

Бошқаларни кулдириш учун ёлғон гапираётган кимсага вой бўлсин; бундай шахсни холига вой бўлсин.

– Шодлик ва хурсандчиликни вужудга келтириш йўлидаги ўринсиз хазилга мисол, бошқаларни қўрқувга, вахшатга солишдур: росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг сахобалари тарифлаб беришларича; улар росулуллох саллаллоху алайхи васаллам билан бирга сафарда бўлишган эди. Бу кишиларни бири ухлаб қолади; бошқалар таноб олиб келиб бу кишини боғлаб қўймоқчи бўлишади; шу пайтда бу киши қўрқиб кетади. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар:  

«لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يُرَوِّعَ مُسْلِمًا»

Мусулмон киши ўзини мусулмон биродарини қўрқитиши жоиз эмас. [5]

– Баъзилар шодликни вужудга келтириш учун фойдаланадиган ўринсиз хазиллардан бири, бошқаларни масхара қилиш, уларни айбини топиш ва уларга хуник лақабларни қўйиш, ғийбат қилишдан иборат, бу мунофиқларни ва секулярзадаларни сифатларидан бўлиб мўъмин шахсни фосиқ мусулмонларни доирасига тортиб кетади, агар бу шахс тавба қилмаса золимлар жумласидан бўлиб қолади. 

بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ ۚ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ (حجرات/11)

Мана бу ўринсиз хазиллар мусулмонларни азият бўлишларига ва ўртада кина ижод бўлишига сабаб бўлади. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат  қиладилар:

الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ وَلَا يَحْقِرُهُ التَّقْوَى هَاهُنَا”   وَيُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، “بِحَسْبِ امْرِئٍ مِن الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ دَمُهُ وَمَالُهُ وَعِرْضُهُ”.[6]

“Мусулмонлар бир-бирларига биродардурлар, улардан бири бошқасига зулм қилмаслиги ё тахқирламаслиги керак, улар бир-бирларини ёлғиз ташлаб қўйишмайди, тақво мана бу ердадир –  у киши кўкракларига уч марта ишора қилдилар – бир киши  мусулмон биродарини тахқирлайдиган бўлса, уни ёмонлигига шуни ўзи кифоя қилади. Бир мусулмон кишини қони, моли, обрўси бошқа бир мусулмонга харомдур.”

Бошқаларни обрўсини сақлаш учун муқобил тарафнинг ёшини, жинсини ва хазилни андозасини хам  хисобга олиниши  лозим. Хар қандай одам билан бир хилда хазиллашиб бўлмайди. Чунки  бир хазил болаларни ё вояга етиб келаётган ёшларни ё вояга етган ёшларни дардига етиши мумкин, аммо ана бу хазил ёши катта кишиларга қилинадиган бўлса, уларни азият қилинишига ё масхара қилинишига ё обрўларини кетишига сабаб бўлиши мумкин.  Ёки бўлмасам баъзи хазиллар эркакларни дардига ейиши , аммо аёлларга тўғри келмаслиги мумкин. Шунингдек ўзимизни обрўйимизни сақлаш учун нодон ва ахмоқ кишилар ё ўзимиз танимаган кишилар билан хазиллашмаганимиз маъқул. Бир шахс Суфён ибни Уяйна рохимахуллохга айтадики: хазиллашиш ёмон ва нохуш бир ишдур. Суфён унга айтди: балки хазил суннатдур, фақат уни шахсга керакли вақтда ва керакли маконда қилиниши керак.

Ибни Умар розиаллоху анхумадан сўралди: росулуллох саллаллоху алайхи васалламни сахобалари кулишармиди? У киши жавоб бердилар: ха; уларни қалбларида иймонлари мустахкам бўлар эди.

Сахобалар кулишарди, аммо исроф қилишмасди, чунки хазилда ва кулишда,вақтни хуш ўтказишда, кўнгил очар нарсаларда исроф қилиш ва  хаддидан ошириб юборишлик хам, ўзига зарар ва зарбаларга сабаб бўлади. Агар таомланиш ва ичишда исроф қилинадиган бўлса, бу жисмга зарар келтиради, кулишда исроф қилишлик хам қалбга зарар-зиён келтиради: росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладилар:   

  وَلاَ تُكْثِرِ الضَّحِكَ، فَإِنَّ كَثْرَةَالضَّحِكِ تُمِيتُ الْقَلْبَ[7]

Кўп кулманглар, зеро кўп кулиш қалбни ўлишига боис бўлади.

Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху хам айтадики: ” кимки кўп куладиган бўлса, уни хайбати камаяди, кимки кўп хазиллашадиган бўлса енгил инсонга айланиб қолади, кимки нимани кўпайтириб юборса, ўша нарса билан машхур бўлади. ” яъни ўша нарсани ахли бўлиб қолади, масалан унга лахв ахли дейилади.

(давоми бор…….)

---

[1] طبرانی

[2] ابوداوود در مراسیل، ترمذی در شمایل

[3] طبرانی

[4] سنن ابی داود و ترمذی  

[5] سنن ابی داود و صححه  آلبانی 

[6] أخرجه أحمد (2/277 ، رقم 7713) ، ومسلم (4/1986، رقم 2564) . وأخرجه أيضًا: البيهقي (6/92، رقم 11276)

[7] أخرجه أحمد (2/310 ، رقم 8081) ، والترمذي (4/551 ، رقم 2305) ، وقال : غريب ، والبيهقى في شعب الإيمان (7/78 ، رقم 9543) .قال الألباني في \”السلسلة الصحيحة\” 2 / 637 :أخرجه الترمذي ( 2 / 50 ) و أحمد ( 2 / 310 ) و الخرائطي في \” مكارم الأخلاق \” قال الشيخ الألباني : ( حسن ) انظر حديث رقم : 100 في صحيح الجامع.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(37- قیسم)

هَزِیل وَ شوُخ سوُزلَر آرقَه لِی وُجُودگَه کِیلگَن شادلِیک: 

عَبدُالله اِبنِ حارِث اِبنِ جَزء رَضِیَ الله عَنهُ اَیتَه دِی: رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم چَه لِیک کوُپ هَزِللَشگَن آدَمنِی کوُرمَه دِیم، اَمّا اوُ کِیشِینِینگ هَزِیللَرِینِی هَمَّه سِی حَق بوُلَر اِیدِی. شوُنِینگدِیک رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم دَن کوُرَه کوُپراق تَبَسّوُم قِیلَه دِیگَن آدَمنِی هَم کوُرمَه دِیم. جَرِیر اِبنِ عَبدُالله اِبنِ بِجِلِّی رَضِیَ الله عَنهُ هَم اَیتَه دِیکِی: اِیمان کِیلتِیرگَه نِیمدَن سوُنگ هَر دائِم رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّمنِی کوُرگَن پَیتِیمدَه، اوُ کِیشِی مِینگَه قَرَب کوُلِیب تَبَسّوُم بِیلَن قَرَردِیلَر. اَنَس اِبنِ مالِک رَضِیَ الله عَنهُ هَم اَیتَه دِیکِی: رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم هَمَّه دَن کوُرَه شوُخطَبع بوُلگَن اِیدِیلَر. شوُنِینگدِیک اوُ کِیشِینِی اَیتِیشِیچَه، رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مَرحَمَت قِیلگَن اِیدِیلَرکِی: [1] «رَوِّحُوا القُلوبَ سَاعَهً بَعْدَ سَاعَهٍ»؛ قَلبلَرنِی ساعَتمَه – ساعَت شاداب قِیلِیب تِیرِیلتِیرِیب توُرِینگلَر.  [2]

شُو سَبَبلِی هَم سُفیان ثَورِی رَحِمَهُ الله دَن سوُرَه گَن اِیدِیلَر: شوُخطَبع بُولِیب هَزِیللَه شِیش عَیبمِی؟ اوُ کِیشِی جَواب بِیردِیلَر: یوُق، بَلکِی سُنَّتدوُر؛ چوُنکِی رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مَرحَمَت قِیلگَن اِیدِیلَر: «إنی لأَمْزَحُ ولا أقولُ إلاّ الحقّ»؛ اَلبَتَّه مِین هَزِیللَه شَه مَن، اَمّا حَقدَن باشقَه سوُزنِی گَپِیرمَیمَن.    [3]

بُو یِیردَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه قَرشِی بوُلگَن هَر قَندَی هَزِیل ناحَق حِسابلَه نَه  دِی، مَثَلاً:

– اَلله تَعالَی یاکِی اوُ ذاتنِی آیَتلَرِی یا قانوُنلَرِی یاکِی رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم بِیلَن هَزِیللَه شِیش.  وَلَئِن سَأَلْتَهُمْ لَیَقُولُنَّ إِنَّمَا کُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللّهِ وَآیَاتِهِ وَرَسُولِهِ کُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ (توبه/65) قَسَمکِی، اَگَر اوُلَردَن ( نِیگَه سِیزنِینگ اوُستِینگِیزدَن کوُلگَنلَرِی حَقِیدَه) سوُرَه سَنگِیز، اَلبَتَّه اوُلَر: ” بِیز فَقَط بَحثلَه شِیب، هَزِیللَه شِیب کِیلیَپمِیز، خالاص”، دِییدِیلَر. اَیتِینگ: ” اَلله دَن، اوُنِینگ آیَتلَرِیدَن، اوُنِینگ پَیغَمبَرِیدَن کوُلوُچِی بوُلدِینگِیزمِی؟”.    لاَ تَعْتَذِرُواْ قَدْ کَفَرْتُم بَعْدَ إِیمَانِکُمْ إِن نَّعْفُ عَن طَآئِفَةٍ مِّنکُمْ نُعَذِّبْ طَآئِفَةً بِأَنَّهُمْ کَانُواْ مُجْرِمِینَ (توبه/70) عُذر اَیتمَنگلَر! سِیزلَر اِیمان کِیلتِیرگَه نِینگِیزدَن سوُنگ یَنَه کُفرگَه قَیتدِینگِیز. اَگَر سِیزلَردَن بِیر طائِفَه نِی ( چِین اِخلاص بِیلَن تَوبَه قِیلگَنلَرِی اوُچُون) عَوف قِیلسَک، باشقَه بِیر طائِفَه نِی جِنایَتچِی بُولگَنلِیکلَرِی باعِث عَذابلَیمِیز.

– اوُرِینسِیز هَزِیللَرگَه باشقَه بِیر مِثال: آدَملَرنِی کوُلدِیرِیش اوُچُون یالغان گپِیرِیش:    وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ بِالحَدِيثِ لِيُضْحِكَ بِهِ القَوْمَ فَيَكْذِب، وَيْلٌ  لَهُ، وَيْلٌ لَهُ.[4] باشقَه لَرنِی کوُلدِیرِیش اوُچُون یالغان گَپِیرَه یاتگَن کِیمسَه گَه وای بوُلسِین؛ بوُندَی شَخصنِی  حالِیگَه وای بوُلسِین.

– شادلِیک وَ حُورسَندچِیلِیکنِی وُجُودگَه کِیلتِیرِیش یوُلِیدَگِی اوُرِینسِیز هَزِیلگَه مِثال، باشقَه لَرنِی قوُرقوُوگَه،وَحشَتگَه سالِیشدوُر: رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّمنِینگ صَحابَه لَرِی تَعرِیفلَب بِیرِیشلَرِیچَه؛ اوُلَر رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم بِیلَن بِیرگَه سَفَردَه بوُلِیشگَن اِیدِی. بوُ کِیشِیلَرنِی بِیرِی اوُحلَب قالَه دِی؛ باشقَه لَر تَناب آلِیب کِیلِیب بُو کِیشِینِی باغلَب قوُیماقچِی بوُلِیشَه دِی؛ شوُ پَیتدَه بُو کِیشِی قوُرقِیب کِیتَه دِی. رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مَرحَمَت قِیلدِیلَر:   «لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يُرَوِّعَ مُسْلِمًا» مُسُلمان کِیشِی اوُزِینِی مُسُلمان بِرادَرِینِی قوُرقِیتِیشِی جائِز اِیمَس. [5]

– بَعضِیلَر شادلِیکنِی وُجُودگَه کِیلتِیرِیش اوُچُون فایدَه لَه نَه دِیگَن اوُرِینسِیز هَزِیللَردَن  بِیرِی، باشقَه لَرنِی مَسخَرَه قِیلِیش، اوُلَرنِی عَیبِینِی تاپِیش وَ اوُلَرگَه خوُنِیک لَقَبلَرنِی قوُیِیش، غِیبَت قِیلِیشدَن عِبارَت، بُو مُنافِقلَرنِی وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِی صِیفَتلَرِیدَن بوُلِیب مُؤمِن شَخصنِی فاسِق مُسُلمانلَرنِی دائِرَه سِیگَه تارتِیب کِیتَه دِی، اَگَر بُو شَخص تَوبَه قِیلمَسَه ظالِملَر جُملَه سِیدَن بوُلِیب قالَه دِی.   بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ ۚ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ (حجرات/11)

مَنَه بُو اوُرِینسِیز هَزِیللَر مُسُلمانلَرنِی اَذِیَت بوُلِیشلَرِیگَه وَ اوُرتَه دَه کِینَه اِیجاد بوُلِیشِیگَه سَبَب بوُلَه دِی.رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَر:   الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ وَلَا يَحْقِرُهُ التَّقْوَى هَاهُنَا”   وَيُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، “بِحَسْبِ امْرِئٍ مِن الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ دَمُهُ وَمَالُهُ وَعِرْضُهُ”.[6]  “مُسُلمانلَر بِیر- بِیرلَرِیگَه بِرادَرلَردوُرلَر، اوُلَردَن بِیرِی باشقَه سِیگَه ظُلم قِیلمَسلِیگِی یا تَخقِیرلَه مَسلِیگِی کِیرَک، اوُلَر بِیر- بِیرلَرِینِی یالغِیز تَشلَب قوُیِیشمَیدِی، تَقوا مَنَه بُو یِیردَه دِیر- اوُ کِیشِی کوُکرَکلَرِیگَه اوُچ مَرتَه اِیشارَه قِیلدِیلَر – بِیر کِیشِی مُسُلمان بِرادَرِینِی تَخقِیرلَیدِیگَن بوُلسَه، اوُنِی یامانلِیگِیگَه شوُنِی اوُزِی کِفایَه قِیلَه دِی. بِیر مُسُلمان کِیشِینِی قانِی، مالِی، آبرُوسِی باشقَه بِیر مُسُلمانگَه حَرامدوُر.”

باشقَه لَرنِی آبرُوسِینِی سَقلَش اوُچوُن مُقابِل تَرَفنِینگ یاشِینِی، جِنسِینِی وَ هَزِیلنِی اَندازَه سِینِی هَم حِسابگَه آلِینِیشِی لازِم. هَر قَندَی آدَم بِیلَن بِیر هِیلدَه هَزِیللَه شِیب بوُلمَیدِی. چوُنکِی بِیر هَزِیل بالَه لَرنِی یا وایَه گَه یِیتِیب کِیلَه یاتگَن یاشلَرنِی یا وایَه گَه یِیتگَن یاشلَرنِی دَردِیگَه یِیتِیشِی موُمکِین، اَمّا اَنَه بُو هَزِیل یاشِی کَتتَه کِیشِیلَرگَه قِیلِینَه دِیگَن بوُلسَه، اوُلَرنِی اَذِیَت قِیلِینِیشِیگَه یا مَسخَرَه قِیلِینِیشِیگَه یا آبرُولَرِینِی کِیتِیشِیگَه سَبَب بوُلِیشِی موُمکِین. یاکِی بوُلمَسَم بَعضِی هَزِیللَر اِیرکَکلَرنِی دَردِیگَه یِییِیشِی، اَمّا عَیاللَرگَه توُغرِی کِیلمَسلِیگِی موُمکِین.

شوُنِینگدِیک اوُزِیمِیزنِی آبرُو یِیمِیزنِی سَقلَش اوُچُون نادان وَ اَخماق کِیشِیلَر یا اوُزِیمِیز تَنِیمَه گَن کِیشِیلَر بِیلَن هَزِیللَشمَه گَه نِیمِیز مَعقوُل. بِیر شَخص سُفیان اِبنِ عُیَینَه رَحِمَهُ الله گَه اَیتَه دِیکِی: هَزِیللَه شِیش یامان وَ ناخوُش بِیر اِیشدوُر. سُفیان اوُنگَه اَیتدِیکِی: بَلکِی هَزِیل سُنَّتدوُر، فَقَط اوُنِی شَخصگَه کِیرَکلِی وَقتدَه وَ کِیرَکلِی مَکاندَه قِیلِینِیشِی کِیرَک.

اِبنِ عُمَر رَضِیَ الله عَنهُمادَن سوُرَلدِی: رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّمنِی صَحابَه لَرِی کوُلِیشَرمِیدِی؟ اوُ کِیشِی جَواب بِیردِیلَر: حَه، اوُلَرنِی قَلبلَرِیدَه اِیمانلَرِی مُستَحکَم بوُلَر اِیدِی.

  صَحابَه لَر کوُلِیشَردِی، اَمّا اِصراف قِیلِیشمَسدِی، چُونکِی هَزِیلدَه وَ کوُلِیشدَه،وَقتنِی خوُش اوُتکَه زِیشدَه، کوُنگِیل آچَر نَرسَه لَردَه اِصراف قِیلِیش وَ حَددِیدَن آشِیرِیب یوُبارِیشلِیک هَم، اوُزِیگَه ضَرَر وَ ضَربَه لَرگَه سَبَب بوُلَه دِی. اَگَر طَعاملَه نِیش وَ اِیچِیشدَه اِصراف قِیلِینَه دِیگَن بوُلسَه، بُو جِسمگَه ضَرَر کِیلتِیرَه دِی، کوُلِیشدَه اِصراف قِیلِیشلِیک هَم قَلبگَه ضَرَر- زِیان کِیلتِیرَه دِی: رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَر:   وَلاَ تُكْثِرِ الضَّحِكَ، فَإِنَّ كَثْرَةَالضَّحِكِ تُمِيتُ الْقَلْبَ[7]  کوُپ کوُلمَنگلَر، زِیرا کوُپ کوُلِیش قَلبنِی اوُلِیشِیگَه باعِث بوُلَه دِی.

عُمَر اِبنِ خَطّاب رَضِیَ الله عَنهُ هَم اَیتَه دِیکِی: “کِیمکِی کوُپ کوُلَه دِیگَن بُولسَه، اوُنِی هَیبَتِی کَمَیَه دِی، کِیمکِی کوُپ هَزِیللَه شَه دِیگَن بوُلسَه یِینگِیل اِنسانگَه اَیلَه نِیب قالَه دِی، کِیمکِی نِیمَه نِی کوُپَیتِیرِیب یوُبارسَه، اوُشَه نَرسَه بِیلَن مَشهُور بوُلَه دِی.” یَعنِی اوُشَه نَرسَه نِی اَهلِی بوُلِیب قالَه دِی، مَثَلاً اوُنگَه لَهو اَهلِی دِییِیلَه دِی.

(دوامی بار…….)

---

[1] طبرانی

[2] ابوداوود در مراسیل، ترمذی در شمایل

[3] طبرانی

[4] سنن ابی داود و ترمذی  

[5] سنن ابی داود و صححه  آلبانی 

[6] أخرجه أحمد (2/277 ، رقم 7713) ، ومسلم (4/1986، رقم 2564) . وأخرجه أيضًا: البيهقي (6/92، رقم 11276)

[7] أخرجه أحمد (2/310 ، رقم 8081) ، والترمذي (4/551 ، رقم 2305) ، وقال : غريب ، والبيهقى في شعب الإيمان (7/78 ، رقم 9543) .قال الألباني في \”السلسلة الصحيحة\” 2 / 637 :أخرجه الترمذي ( 2 / 50 ) و أحمد ( 2 / 310 ) و الخرائطي في \” مكارم الأخلاق \” قال الشيخ الألباني : ( حسن ) انظر حديث رقم : 100 في صحيح الجامع.

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(37- قسمت)

شادی ناشی از مزاح و شوخی کلامی :

عبدالله‌بن حارث‌بن جَزْء رضی‌الله عنه می گوید: هیچ کسی را ندیده ام که به اندازه ی رسول الله صلی الله علیه وسلم مزاح و شوخی کرده باشد اما مزاح و شوخیهای او همه حق بود، همچنین هیچ کسی را ندیده ام که بیشتر از رسول الله صلی الله علیه وسلم تبسم کرده باشد. جریر بن عبدالله الْبِجِلّی رضی‌الله عنه هم می گوید: بعد از آنکه ایمان آوردم هر وقت با رسول الله صلی الله علیه وسلم ملاقات می کردم در روی من می خندید . انس بن مالک رضی الله عنه هم می گوید: رسول الله  صلى الله علیه وسلم از همه بذله‌گوتر بود.[1] همچنین می گوید که رسول خدا صلى الله علیه وسلم فرمود: «رَوِّحُوا القُلوبَ سَاعَهً بَعْدَ سَاعَهٍ»؛ دل‌ها را ساعت به ساعت شاداب و سرزنده سازید.[2]به همین دلیل است از سفیان الثَّوري رحمه الله پرسیدند: آیا مزاح و شوخی عیب است؟ گفت: نه، بلکه سنت است؛ چون رسول خدا صلى الله علیه وسلم فرمود: «إنی لأَمْزَحُ ولا أقولُ إلاّ الحقّ»؛ همانا من شوخی می‌کنم، اما جز حق سخنی نمی‌گویم. [3]

در اینجا هر شوخی و مزاحی که بر خلاف قانون شریعت الله باشد ناحق است، مثل :

• شوخی کردن به الله تعالی یا یکی از آیات یا قوانینش یا شوخی کردن به رسول الله صلی الله علیه وسلم . ‏ وَلَئِن سَأَلْتَهُمْ لَیَقُولُنَّ إِنَّمَا کُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللّهِ وَآیَاتِهِ وَرَسُولِهِ کُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ (توبه/65) اگر از آنان بازخواست کنی، می‌گویند:  بازی و شوخی می‌کردیم . بگو : آیا به خدا و آیات او و پیغمبرش می‌توان بازی و شوخی کرد؟! لاَ تَعْتَذِرُواْ قَدْ کَفَرْتُم بَعْدَ إِیمَانِکُمْ إِن نَّعْفُ عَن طَآئِفَةٍ مِّنکُمْ نُعَذِّبْ طَآئِفَةً بِأَنَّهُمْ کَانُواْ مُجْرِمِینَ (توبه/70) عذرخواهی نکنید . شما پس از ایمان‌آوردن، کافر شده‌اید. اگر هم برخی از شما را (به سبب توبه مجدّد و انجام کارهای شایسته) ببخشیم، برخی دیگر را نمی‌بخشیم. زیرا آنان به جرم خود ادامه می‌دهند .‏
• شوخی نابجای دیگر مثل: دروغ گفتن برای خندان مردم : وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ بِالحَدِيثِ لِيُضْحِكَ بِهِ القَوْمَ فَيَكْذِب، وَيْلٌ  لَهُ، وَيْلٌ لَهُ.[4]وای بر کسی که به دروغ صحبت می کند برای اینکه دیگران را بخنداند؛ وای بر چنین شخصی
•   شوخی نابجای دیگربرای تولید شادی این است که ایجاد رعب و ترس و وحشت در دیگران کند : صحابه ی رسول الله صلی الله علیه و سلم تعریف می کنند؛ با رسول الله صلی الله علیه و سلم هم سفر بودند. یکی از افراد خوابش برد؛ دیگران رفتند بندی را آوردند و خواستند که با آن وی را ببندند؛ در این هنگام آن شخص از ترس پرید. رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمودند: «لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يُرَوِّعَ مُسْلِمًا» جایز نیست مسلمان برادر مسلمانش را بترساند [5]
• شوخی نابجای دیگری که بعضی ها برای تولید شادی ازآن استفاده می کنند مسخره کردن دیگران و عیب جوئی و دادن لقبهای زشت و غیبت است که از صفات منافقین و سکولار زده هاست و شخص مومن را به دایره ی مسلمین فاسق می کشاند که اگر توبه نکند جزو ظالمین است.   بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ ۚ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ (حجرات/11)

این شوخی های نابجا باعث اذیت مسلمین و ایجاد  کینه می شود . رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ وَلَا يَحْقِرُهُ التَّقْوَى هَاهُنَا” وَيُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، “بِحَسْبِ امْرِئٍ مِن الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ دَمُهُ وَمَالُهُ وَعِرْضُهُ”.[6] مسلمانان برادر همدیگراند و نباید یکی از آنان دیگری را مورد ظلم، و تحقیر قرار دهد و یکدیگر را تنها نمی گذارند، تقوا اینجاست ـ به سینه شان سه بار اشاره کردند ـ  برای بدی انسان همین قدر کافی است که برادر مسلمانش را تحقیر کند. خون، مال و عِرض و آبروی هر مسلمانی بر مسلمان دیگر حرام است.

بری حفظ آبروی دیگران لازم است اندازه شوخی و سن و جنسیت طرف مقابل را در نظر بگیرند . و نمیشود با هر کس یک شوخی را انجام داد. چون ممکن است شوخی به درد بچه ها یا نوجوانان و جوانان بخورد اما همین شوخی با یک بزرگسال یا کهنسال مایه ی اذیت و تمسخر و آبروریزی بشود . یا یک شوخی ممکن است به درد مردها بخورد اما برای زنها نه. همچنین برای  حفظ آبروی خودمان لازم است با نادانها و احمقها و کسانی که شناختی ازآنها نداریم شوخی نکنیم .  اینجاست که شخصی به سفیان بن عیینه رحمه الله گفت: شوخی کار ناپسندیده و نا خوشایندی است .سفیان به او می گوید : بلکه شوخی سنت است اما نسبت به فردی که در وقت و مکانش آن را انجام دهد.

از ابن عمر رضی الله عنهما پرسیدند: آیا صحابه ی رسول الله صلی الله علیه و سلم می خندیدند؟ ایشان جواب داد: بله؛ و ایمان در قلب هایشان مثل کوه محکم و استوار بود.

صحابه می خندیدند اما اسراف نمی کردند، چون اسراف و زیاده روی کردن در شوخی و خندیدن و تفریحات و وقت کشی ها هم مثل تمام اسرافها صدمات خاص خودش را دارد، اگر اسراف در غذا خوردن و نوشیدین باعث صدمه زدن به جسم می شود، اسراف در خندیدن هم باعث صدمه زدن به قلب می شود:رسول الله صلی الله علیه و سلم می فرمایند: وَلاَ تُكْثِرِ الضَّحِكَ، فَإِنَّ كَثْرَةَالضَّحِكِ تُمِيتُ الْقَلْبَ[7]  زیاد نخندید زیرا زیاد خندیدن باعث مردن قلب می شود.

عمر بن خطاب رضی الله عنه هم می گوید:” کسی که زیاد می خندد از هیبتش کاسته می شود، و کسی که زیاد شوخی می کند به فرد سبکی تبدیل می شود، و هر کس در چیزی زیاده روی کند به همان چیز معروف می گردد . ” یعنی اهل آن می شود، مثلا به او می گوییم اهل لهو  

(ادامه دارد……..)

---

[1] طبرانی

[2] ابوداوود در مراسیل، ترمذی در شمایل

[3] طبرانی

[4] سنن ابی داود و ترمذی  

[5] سنن ابی داود و صححه  آلبانی 

[6] أخرجه أحمد (2/277 ، رقم 7713) ، ومسلم (4/1986، رقم 2564) . وأخرجه أيضًا: البيهقي (6/92، رقم 11276)

[7] أخرجه أحمد (2/310 ، رقم 8081) ، والترمذي (4/551 ، رقم 2305) ، وقال : غريب ، والبيهقى في شعب الإيمان (7/78 ، رقم 9543) .قال الألباني في \”السلسلة الصحيحة\” 2 / 637 :أخرجه الترمذي ( 2 / 50 ) و أحمد ( 2 / 310 ) و الخرائطي في \” مكارم الأخلاق \” قال الشيخ الألباني : ( حسن ) انظر حديث رقم : 100 في صحيح الجامع.

Рахбарият дар дорул ислом.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(2- қисмат)

ذَلِکُمُ اللَّهُ رَبِّی عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ

Чанин довари, худо астки парвардигори ман аст ва ман баду пушт мебандам,

 وَإِلَیْهِ أُنِیبُ» (شوری/10).

Ва ба ( қонуни шариати) у мурожаъа мекунам.

 Дар ин сурат се шарт ( мўъмин будан+ хукм кардан ва хокимият бар асоси қонуни шариати аллох+ додгох жихати қазоватки фақат қуръон ва суннат бошад) аз хам жудо шудани нестанд, ва касики бихохад еки аз ин се шартро жудо кунад аз у пазирофта намешавад, чун дасткорий  кардан дар шурути астки аллох таоло барои рахбарият қарор дода аст.

Агар бар асари таблиғоти уламойи суъ дарборий ва дағалбозий ва адохо ва далғак бозийхойи шибхи исломийи тоғутхойики бар асоси еки аз мазохиби дини секуляризм бар муслимин хокимият мекунанд барои шахс шак ва шубхайи дар кофар будани ин тоғутхо вужуд дошта бошад, аммо хеч мусалмони шак надорадки шурути дувум ва севум дар ин тоғутхо вужуд надорад. Чун на бар асоси қуръон ва суннат хукм мекунанд ва на  дар хенгоми мушкилот ба қазовати додгохи ислом яъни қуръон ва суннат мурожаъа мекунанд, балки хам возих ва ошкоро иддаойи секуляризм ва демокрасий доранд ва бар асоси қавонини  секуляристий хукм мекунанд  ва хам дар хенгоми мушкилот  ба хамин қавонин ва демокрасийи секуляристий ва арбобони тоғути секуляри жахоний ва мантақаийки доранд мурожаъа мекунанд.

Дар хамин ибтидойи амр хар мусалмони огохи мутаважжих мешавадки сарзамини тахти хокимияти инхо ” дорул ислом” нест, чун манот ва меъёр ва маллоки ” дорул ислом” будан сарзамини ” қонун ва хукм” астки ошкоро тавассути ин тоғутхо ” қонун ва хукми” шариати аллох кинор зада шуда ва ” қонун ва хукми” секуляристий хоким шуда аст.

Дастайи аз ин дажжолони дарборий, касони хастандки пушти сари муллойи бечорайи масжидики ба назаришон доройи ақоиди суфиёна аст ё вобаста ба фалон жамоат ва жараёни исломий аст намоз намехонанд ва ба имомати у дар масжид эътироф намекунанд, аммо ба рахбарияти ек тоғути секуляр бар жомеъа эътироф мекунанд, ва ин тоғути секулярро валийи амр ва имоми худишон медонанд, ва бо хар мусалмони шариатгаройики мухолифи ин валийи амр ва рахбаришон бошад душманий ва мухолифат мекунанд.

Ин уламоёни дарборий валийи амрро танхо аз лахози луғавий ба маънийи ” сохиби хукм” баррасий мекунанд ва ба он се шарти аллох таоло хеч ишорайи надоранд, мисли касоники салотро танхо аз лахози луғавий ба маънийи “дуо” баррасий карданд ва аз нигохи шаръий ба он нигох накарданд ва ба хамин содагий иқомайи намоз ба ин сабки муслиминро тарк карданд.

Ин муллохойи дарборий ба мардум чанин мефахмонандки ” сохиби хукм” яъни валийи амр ва  бояд аз вай итоат шавад, холо мухим нест ин сохиби хукм кофари бошадки бар асоси қавонини куфрий хукм мекунад; мухим ин астки ” сохиби хукм” аст. Ин яъни китмони оёт ва шурути аллох ва тахрифи мабонийи шариати аллох ба нафъи тавоғит .

-Дар ин нигариши фосид агар кофари мисли режими сехюнистий сарзамини муслиминро ишғол кард ва ахкоми хосси худишро бар муслимин тахмил кард ” сохиби хукм” аст ва бояд аз чанин сохиби амри итоат шавад хамчунонки иддайи хамин корро мекунанд ва хатто дар артеши режими ишғолгари фаластин гордонхойи мусаллах ташкил доданд ва хатто намоз хам мехонанд ва борхо амсоли судайс гуфтандки қуддус масалайи дохилийи режими сехюнистий аст ва рабти ба дигарон  надорад.

-Дар ин нигариши фосид ишғолгарони коммунисти чиний ( хитой) дар Туркистони шарқий ва ғейрих ” сохиби хукм” ва валийи амр хастанд хар чанд куффори бошандки ба хукми куфрий хокимият кунанд.

-Дар ин нигариши фосид тамоми тоғутхойи жахон валийи амр хастанд ва бояд аз онхо итоат шавад хатто агар мужрийи қавонини шариати аллох набошанд модомики ижоза медиханд намоз бихонем ва масжид ва азон вужуд дорад кофий аст!

(идома  дорад……..)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(36- қисм)

          Хар қандай суратда хам хеч қайси бир ахли суннатдаги олим рақсга тушишни харом қилган эмас, энди у мубох бўладими ё макрух бўладими, рақсга тушишликни ўзи харом эмас, уни харом эканлигига далил хам мавжуд эмас, балки бу ерда уни мубох ё макрух даражасида ушлаб туришлик ё харом қилиб олишлик, шахсларнинг қилаётган амалига боғлиқ нарса.

Масалан жисмоний машқ қилишликни ўзи мубох нарса, энди бир киши буни фахрланиш учун қилади ёки кучли бўлиш учун килади ё ўғирлик қилиш ё одамларни номусини азият қилиш учун қилади,  мана бу ерга келиб аслий хукми мубох бўлган жисмоний машқларнинг хукми ўзгаради ва шахснинг   қилган амалига қараб мана бу жисмоний машқ сабабли шахс  гунохга дучор  бўлади,  аммо агар бир киши худди шу  жисмоний машқни одамларга янада кўпроқ  яхшилик қилишга ёрдам бериши учун эъдод қилса ё баданини қувватлантирса, ёки аллохни йўлида жиход қилишга ўзини тайёрласа, уни иши мубох хисобланади ва мукофот ва ажр олишига  сабаб бўлади  

« لاَ يَتِمُّ الْوَاجِبُ إِلاَّ بِهِ؛ فَهُوَ وَاجِبٌ»

Қоидаси бу ерда ўзини кўрсатади ва ана бу жисмоний машқ вожиб бир нарсага хизмат қилгани сабабли вожибга айланади.

Хозиргача фақирликдан ва очликдан нажот топиб фаровонликка етишгунга қадар ва қўрқувдан,нотинчликдан нажот топиб амниятни қўлга киритгунга қадар, шахс ва жамиятни шод қилса бўладиган юзлаб ўринлар мавжуд эканини жуда яхши тушуниб етдик, таълим оладиган ва иш ўрганадиган ўринларни мухайё қилишлик ва ………. мана булар хаётдаги ижобий қирралар  бўлиб, қалбни шод ва хурсанд қилиш, уни қувватлантириш қобилиятига эга, у  ички саломатлик абзорларидан бири сифатида хам ўзини вазифасини бажара олади ва хам қалбни қувватлантириш, кучга тўлдириш орқали шахсларнинг фаолиятини, ихтиро қилиш қобилиятини кўпайтиришга ва одамларнинг ижтимоъий алоқаларини соғломроқ қилишга ва уларни хаётга ва келажакка нисбатан яхши назар билан қарашларига ва инсонларнинг ички саломатлигига ёрдам беради, бу яъни дунёвий ва ухровий мақсадларни қўлга киритиш йўлидаги қудратманд харакатлар учун шодлик ва хурсандчиликни вужудга келтириш демакдир; лекин нима учун бутун жахон кофирлари, мунофиқлар, муртадлар, махаллий булғанган секулярзадалар жамиятдаги умум шахсларни орасидаги кўп сонли ва асосий шодлик келтирувчи мана бу қирраларга эътибор қаратишни ўрнига, ғайри шаръий қирраларга махсусан жинсий ношаръий масалаларга, рақсга, таронага диққатларини қаратишган, бўлиб хам булар ғайри шаръий, ўткинчи, бардавом бўлмаган нарсалар хисобланади, хатто бу ишлар бир қандайдир  тушкинликка  ва қалбни янада кўпроқ ифлосланишига ва нигилизмни ижод бўлишига ва…………боис бўлади, ва нихоят шайтонпарастликни ва секуляризмни мактабларига олиб бормайдими?       

Агарчи тарона ё гуроний, рақс, пойкуби шодликни ижод қилиш учун бир абзор хисобланса хам, лекин шодлик фақат гуронийдан, рақсдан , пойкубидан иборат дегани эмас. Аммо нима учун умумий ахборот воситаларида махсусан кофирлар, махаллий муртадлар, мунофиқлар ва секулярзадаларга тегишли спутник каналларида таронага,рақсга нихоятда кўп ахамият берилади? Чунки мана бу иккови мусулмонлар томонидан ихмол қилинган, кўрмасликка олинган, шайтон эса ўзини ёронларини канали орқали инсонларнинг эхтиёжи деб саналган бўшлиқни тўлдирмоқчи ва ўзини қўл остидаги муридларини ёрдами билан мана бу бурчакка энг кўп кучини марказлаштирган ва……..

Шундай бўлгач шайтонни макрини ботил қилинглар, у жуда хам заиф, шайтон мана бу канал орқали ўзининг фосид ақидасини,ишончини жамиятга сингдиришига йўл қўйманглар, мана бу икки ўринни устида бир неча ўн йилликдан буён кам ишланди, ўртада бўшлиқ вужудга келган, шунинг учун тезроқ харакат қилинглар ва миллатимизнинг исломий тарихидан фойдаланган холда, ўзингизнинг миллатингизни орасида мана бу шодлик абзорини  қандай қилиб маданиятлаштиришни қайтадан ўрганинглар,  шу равиш билан душманга ўзингизни халок қилувчи зарбангизни беринглар, чунки бу душман ана бу икки канал орқали ўзининг маданий,ақидавий, бузғунчи хамласини бошлаган ва улар миллиярдлаб доллор сарфлаш орқали американинг, исроилнинг, россиянинг ва бутун жахондаги бошқа кофирларнинг ана ўшанча спутник каналларини йўлга қўйишган, улар тарона ва гуроний,рақс ва халпаркийни воситасида булғанган ақидалар, рафторлар, намуналарни тўғридан- тўғри аралаштириб ташлаш орқали аллохни шариатидаги қонунни ва мусулмонларнинг иймонини нишонга олишган.

Сен хушёр бўл, агар сен хушёр бўладиган бўлсанг уларни қилаётган макр ва сехрлари хеч нарса эмас, бундан хотиржам бўлсанг хам бўлади, чунки аллох таоло уларнинг раислари хақида мархамат қиладики:   

إِنَّ کَیْدَ الشَّیْطَانِ کَانَ ضَعِیفاً ‏(نساء/76)

Шубхасиз шайтонни найранги хамиша заиф бўлган.

(давоми бор…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(36- قیسم)

هَر قَندَی صُورَتدَه هَم هِیچ قَیسِی بِیر اَهلِی سُنَّتدَگِی عالِم رَقصگَه توُشِیشنِی حَرام قِیلگَن اِیمَس، اِیندِی اوُ مُباه بوُلَه دِیمِی یا مَکرُوه بوُلَه دِیمِی، رَقصگَه توُشِیشلِیکنِی اوُزِی حَرام اِیمَس، اوُنِی حَرام اِیکَنلِیگِیگَه دَلِیل هَم مَوجُود اِیمَس، بَلکِی بُو یِیردَه اوُنِی مُباه یا مَکرُوه  دَرَجَه سِیدَه اوُشلَب توُرِیشلِیک یا حَرام قِیلِیب آلِیشلِیک، شَخصلَرنِینگ قِیلَه یاتگَن عَمَلِیگَه باغلِیق نَرسَه.

مَثَلاً جِسمانِی مَشق قِیلِیشلِیکنِی اوُزِی مُباه نَرسَه، اِیندِی بِیر کِیشِی بوُنِی فَحرلَه نِیش اوُچُون قِیلَه دِی یاکِی کوُچلِی بوُلِیش اوُچُون قِیلَه دِی یا اوُغِیرلِیک قِیلِیش یا آدَملَرنِی نامُوسِینِی اَذِیَت قِیلِیش اوُچُون قِیلَه دِی، مَنَه بُو یِیرگَه کِیلِیب اَصلِی حُکمِی مُباه بوُلگَن جِسمانِی مَشقلَرنِینگ حُکمِی اوُزگَه رَه دِی وَ شَخصنِینگ قِیلگَن عَمَلِیگَه قَرَب مَنَه بُو جِسمانِی مَشق سَبَبلِی شَخص گوُناهگَه دوُچار بُولَه دِی، اَمّا اَگَر بِیر کِیشِی حوُددِی شوُ جِسمانِی مَشقنِی آدَملَرگَه یَنَدَه کوُپراق یَحشِیلِیک قِیلِیشگَه یاردَم بِیرِیشِی اوُچُون اِعداد قِیلسَه یا بَدَنِینِی قُوَّتلَنتِیرسَه یاکِی اَلله نِی یوُلِیدَه جِهاد قِیلِیشگَه اوُزِینِی تَیّارلَسَه، اوُنِی اِیشِی  مُباه حِسابلَه نَه دِی وَ مُکافات وَ اَجر آلِیشِیگَه سَبَب بوُلَه دِی. « لاَ يَتِمُّ الْوَاجِبُ إِلاَّ بِهِ؛ فَهُوَ وَاجِبٌ» قائِدَه سِی بُو یِیردَه اوُزِینِی کوُرسَه تَه دِی وَ اَنَه بُو جِسمانِی مَشق واجِب بِیر نَرسَه گَه حِذمَت قِیلگَه نِی سَبَبلِی واجِبگَه اَیلَه نَه دِی.

حاضِرگَه چَه فَقِیرلِیکدَن وَ آچلِیکدَن نَجات تاپِیب فَراوانلِیککَه یِیتِیشگوُنگَه قَدَر وَ قوُرقوُودَن، ناتِینچلِیکدَن نَجات تاپِیب اَمنِیَتنِی قوُلگَه کِیرِیتگوُنگَه قَدَر، شَخص وَ جَمِیعیَتنِی شاد قِیلسَه بوُلَه دِیگَن یوُزلَب اوُرِینلَر مَوجُود اِیکَه نِینِی جُودَه یَحشِی توُشوُنِیب یِیتدِیک، تَعلِیم آلَه دِیگَن وَ اِیش اوُرگَه نَه دِیگَن اوُرِینلَرنِی مُهَیّا قِیلِیشلِیک وَ …… مَنَه بوُلَر حَیاتدَگِی اِجابِی قِیررَه لَر بوُلِیب، قَلبنِی شاد  وَ حوُرسَند قِیلِیش، اوُنِی قُوَّتلَنتِیرِیش قابِلِیَتِیگَه اِیگَه، اوُ اِیچکِی سَلامَتلِیک اَبزارلَرِیدَن بِیرِی صِیفَتِیدَه هَم اوُزِینِی وَظِیفَه سِینِی بَجَرَه آلَه دِی وَ هَم قَلبنِی قُوَّتلَنتِیرِیش، کوُچگَه توُلدِیرِیش آرقَه لِی شَخصلَرنِینگ فَعالِیَتِینِی، اِیختِرا قِیلِیش قابِلِیَتِینِی کوُپَیتِیرِیشگَه وَ آدَملَرنِینگ اِجتِمائِی عَلاقَه لَرِینِی ساغلامراق قِیلِیشگَه وَ اوُلَرنِی حَیاتگَه وَ کِیلَجَککَه نِسبَتاً یَحشِی نَظَر بِیلَن قَرَشلَرِیگَه  وَ اِنسانلَرنِینگ اِیچکِی سَلامَتلِیگِیگَه یاردَم بِیرَه دِی. بُو یَعنِی دُنیاوِی وَ اُخراوِی مَقصَدلَرنِی قوُلگَه کِیرِیتِیش یوُلِیدَگِی قُدرَتمَند حَرَکَتلَر اوُچوُن شادلِیک وَ حوُرسَندچِیلِیکنِی وُجُودگَه کِیلتِیرِیش دِیمَکدِیر؛ لِیکِن نِیمَه اوُچُون بوُتوُن جَهان کافِرلَرِی،مُنافِقلَر،مُرتَدلَر، مَحَلِّی بوُلغَنگَن سِکوُلارزَدَه لَر جَمِیعیَتدَگِی عُمُوم شَخصلَرنِی آرَه سِیدَگِی کوُپ سانلِی وَ اَساسِی شادلِیک کِیلتِیرُوچِی مَنَه بُو قِیررَه لَرگَه اِعتِبار قَرَه تِیشنِی اوُرنِیگَه، غَیرِی شَرعِی قِیررَه لَرگَه مَخصُوصاً جِنسِی ناشَرعِی مَسَلَه لَرگَه، رَقصگَه، تَرانَه گَه دِققَتلَرِینِی قَرَتِیشگَن، بُولِیب هَم بوُلَر غَیرِی شَرعِی، اوُتکِینچِی،بَردَوام بوُلمَه گَن نَرسَه لَر حِسابلَه نَه دِی، حَتَّی بُو اِیشلَر بِیر قَندَیدِیر توُشکِینلِیککَه وَ قَلبنِی یَنَدَه کوُپراق اِفلاصلَه نِیشِیگَه وَ نِیگِیلِیزمنِی اِیجاد بوُلِیشِیگَه وَ…….باعِث بوُلَه دِی وَ نِهایَت شَیطاتپَرَستلِیکنِی وَ سِکوُلارِیزم مَکبَتلَرِیگَه آلِیب بارمَیدِیمِی؟

اَگَرچِی تَرانَه یا گوُرانِی،رَقص، پایکوُبِی شادلِیکنِی اِیجاد قِیلِیش اوُچُون بِیر اَبزار حِسابلَنسَه هَم، لِیکِن شادلِیک فَقَط گوُرانِیدَن،رَقصدَن، پایکوُبِیدَن عِبارَت دِیگَه نِی اِیمَس. اَمّا نِیمَه اوُچُون عُمُومِی اَخبارات واسِیطَه لَرِیدَه مَخصُوصاً کافِرلَر، مَحَلِّی مُرتَدلَر،مُنافِقلَر وَ سِکوُلارزَدَه لَرگَه تِیگِیشلِی سپُوتنِیک کَنَللَرِیدَه تَرانَه گَه، رَقصگَه نِهایَتدَه  کوُپ اَهَمِیَت بِیرِیلَه دِی؟ چوُنکِی مَنَه بُو اِیککاوِی مُسُلمانلَر تامانِیدَن اِهمال قِیلِینگَن، کوُرمَسلِیککَه آلِینگَن، شَیطان اِیسَه اوُزِینِی یارانلَرِینِی کَنَلِی آرقَه لِی اِنسانلَرنِینگ اِیختِیاجِی دِیب سَنَلگَن بوُشلِیقنِی توُلدِیرماقچِی وَ اوُزِینِی قوُل آستِیدَگِی مُورِیدلَرِینِی یاردَمِی بِیلَن مَنَه بُو بوُرچَککَه اِینگ کوُپ کوُچِینِی مَرکَزلَشتِیرگَن وَ …………

شُوندَی بوُلگَچ شَیطاننِی مَکرِینِی باطِل قِیلِینگلَر، اوُ جُودَه هَم ضَعِیف، شَیطان مَنَه بُو کَنَل آرقَه لِی اوُزِینِینگ فاسِد عَقِیدَه سِینِی، اِیشانچِینِی جَمِیعیَتگَه سِینگدِیرِیشِیگَه یوُل قوُیمَنگلَر، مَنَه بُو اِیککِی اوُرِیننِی اوُستِیدَه بِیر نِیچَه اوُن یِیللِیکدَن بوُیان کَم اِیشلَندِی، اوُرتَه دَه بوُشلِیق وُجُودگَه کِیلگَن، شوُنِینگ اوُچُون تِیزراق حَرَکَت قِیلِینگلَر وَ مِللَتِیمِیزنِینگ اِسلامِی تَرِیخِیدَن فایدَه لَنگَن حالدَه، اوُزِینگِیزنِینگ مِللَتِینگِیزنِی آرَه سِیدَه مَنَه بوُ شادلِیک اَبزارِینِی قَندَی قِیلِیب مَدَنِیَتلَشتِیرِیشنِی قَیتَه دَن اوُرگَه نِینگلَر، شُو رَوِیش بِیلَن دُشمَنگَه اوُزِینگِیزنِی هَلاک قِیلوُوچِی ضَربَنگِیزنِی بِیرِینگلَر، چوُنکِی بُو دُشمَن اَنَه بُو اِیککِی کَنَل آرقَه لِی اوُزِینِینگ مَدَنِی، عَقِیدَه وِی، بوُزغوُنچِی حَملَه سِینِی باشلَه گَن  وَ اوُلَر مِللِیَردلَب دالّار صَرفلَش آرقَه لِی اَمِیرِکَه نِینگ،اِسرائِلنِینگ،راسِّیَه نِینگ وَ بوُتُون جَهاندَگِی باشقَه کافِرلَرنِینگ اَنَه اوُشَنچَه سپوُتنِیک کَنَللَرِینِی یوُلگَه قوُیِیشگَن، اوُلَر تَرانَه وَ گوُرانِی،رَقص وَ هَلپَرکِینِی واسِیطَه سِیدَه بوُلغَنگَن عَقِیدَه لَر، رَفتارلَر،نَمُونَه لَرنِی توُغرِیدَن- توُغرِی اَرَلَشتِیرِیب تَشلَش آرقَه لِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُننِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ اِیمانِینِی نِشانگَه آلِیشگَن.

سِین خوُشیار بوُل، اَگَر سِین خوُشیار بوُلَه دِیگَن بوُلسَنگ اوُلَرنِی قِیلَه یاتگَن مَکر وَ سِخرلَرِی هِیچ نَرسَه اِیمَس، بوُندَن خاطِرجَمع بوُلسَنگ هَم بوُلَه دِی، چوُنکِی اَلله تَعالَی اوُلَرنِینگ رَئِیسلَرِی حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   إِنَّ کَیْدَ الشَّیْطَانِ کَانَ ضَعِیفاً ‏(نساء/76)  شُبهَه سِیز شَیطاننِی نَیرَنگِی هَمِیشَه ضَعِیف بوُلگَن.

(دوامی بار……)

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(36- قسمت)

  در هر صورت هیچ عالم اهل سنتی رقصیدن را حرام نکرده، حالا چه مباح باشد چه مکروه، رقص در ذات خودش حرام نیست، و دلیلی هم برا ی  حرام بودن آن وجود ندارد، بلکه این عملکرد افراد است که  آن را در همین حد مباح یا مکروه بودن نگه می دارد یا حرامش می کند.

 مثلا ورزش کردن یک کار مباحی است، حالا یکی انجامش می دهد به نیت اینکه فخر فروشی کند و یا قوی بشود برای دزدی یا اذیت ناموس مردم، در اینجا این ورزش کردنی که مباح است حکمش عوض می شود و شخص به خاطر چنین ورزشی دچار گناه هم می شود، اما اگر کسی همین ورزش را به نیت اعداد و تقویت بدن برای انجام بهتر خیر رسانی به مردم یا جهاد فی سبیل الله انجام بدهد این کارِ مباحِ ورزش، شایسته ی پاداش می شود و قاعده ی « لاَ يَتِمُّ الْوَاجِبُ إِلاَّ بِهِ؛ فَهُوَ وَاجِبٌ» در اینجا خودش را نشان می دهد و این ورزش کردن چون در خدمت انجام یک واجبی است خودش هم واجب می شود .

تا الان باید متوجه شده باشیم که بعد از نجات از فقر و گرسنگی و رسیدن به رفاه و بعد از نجات از ترس و ناامنی و رسیدن به امنیت، صدها مورد وجود دارد که می شود با آنها شخص و جامعه را شاد کرد، مثل فراهم کردن زمینه های تحصلی و شغلی و …… اینها جنبه های مثبت زندگی هستند که قابلیت تولید شاد کردن و تقویت دل را دارند که هم به عنوان یکی از ابزارهای سلامت درونی می توانند انجام وظیفه کنند و هم با تقویت و شارژ کردن قلب می توانند در افزایش خلاقیت و فعالیت اشخاص و سالمتر کردن روابط اجتماعی مردم و خوشبین کردن آنها به زندگی و آینده و…. به بهداشت درونی انسانها کمک کنند، و این یعنی تولید شادی برای حرکت قدرتمندانه در رسیدن به اهداف دنیوی و اخروی؛ اما چرا کفار جهانی و مرتدین و منافقین و سکولار زده های آلوده ی محلی به جای توجه به این جنبه های متعدد و اساسی شادی زا در میان عموم افراد جامعه تنها بر جنبه های غیر شرعی و بخصوص بر 3 مورد آنهم مسائل جنسی نامشروع  و رقص و ترانه انگشت گذاشته اند که اینها هم اکثرا غیر مشروع و ناپایدار و زودگذر هستند که حتی باعث نوعی افسردگی و آلودگی بیشتر قلبی و ایجاد پوچ گرائی و…. می شود که در نهایت به مکاتب مختلف شیطان پرستی و سکولاریستی ختم می شود؟

می دانیم با آنکه ترانه یا گورانی و رقص و پایکوبی ابزاری برای ایجاد شادی هستند اما بدون شک و قطعا شادی فقط گورانی و رقص و پایکوبی نیست. اما چرا در رسانه ها و بخصوص شبکه های ماهواره ای کفار و مرتدین محلی و منافقین و سکولار زده ها اینهمه به ترانه و رقص اهمیت داده می شود؟ چون این دو مورد از طرف مسلمین اهمال شده اند و نادیده گرفته شده اند و شیطان از کانال یارانش این خلاء را که نیاز انسانهاست می خواهد پرش کند و از این گوشه بیشترین انرژی خودش را از طریق مریدانش سازماندهی کرده و…

پس سحرو مکرشان را باطل کن که خیلی ضعیف است و اجازه ندهید از این کانال عقاید و باورهای فاسد خودشان را به جامعه تحمیل کنند، برای این دو مورد هم که نزدیک به چند دهه است کم کاری شده و خلاء به وجود آمده دست به کار شوید، و با بهره گیری از تاریخ اسلامی ملتمان دوباره یاد بگیرید که چگونه این ابزار شادی را در میان ملت خود فرهنگی کنید، و اینجوری ضربات مهلک خودتان را بر دشمنی وارد کنید که از این دو کانال حملات فرهنگی و عقیدتی و تخریبی خودش را شروع کرده و با صرف میلیاردها دلار و راه اندازی آنهمه شبکه ی ماهواره ای که آمریکا و اسرائیل و روسیه و سایر کفار جهانی و منطقه ای برایشان راه انداختند مستقیما با مخلوط نمودن عقاید و رفتار و الگودهی های آلوده از طریق ترانه و گورانی و رقص و هه لپه رکی، قانون شریعت الله  و ایمان مسلمین را هدف گرفته اند .

هشیار باش و مطمئن هم باش که در صورت هوشیاری تو سحر و مکر اینها چیزی نیست چون الله تعالی در مورد رئیسشان می فرماید:  إِنَّ کَیْدَ الشَّیْطَانِ کَانَ ضَعِیفاً ‏(نساء/76)  بیگمان نیرنگ شیطان همیشه ضعیف بوده است .‏

(ادامه دارد…….)

Рахбарият дар дорул ислом.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(1-қисмат)

Бисмиллах валхамдулиллах, аммо баъад: ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух / бахши 7 : ( рахбарият дар дорул ислом)

Бар асоси оёти чун:

إِنَّ الَّذِینَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللّهِ (انفال/72)

Бегумон касоники иймон оварданд ва ( ва аз хона ва кошона хувиш) мухожират карданд ва бо жон ва моли худ дар рохи худо жиход намуданд.

الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللَّهِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ (توبه/20)

Касоники иймон оварданд ва ба мухожират пардохтанд ва дар рохи худо бо жон ва мол жиход намуданд, доройи манзилати волотар ва бузургтари дар пешгохи худоянд, ва онон ростгорон ва ба мақсуд расондагон ( ва саодатмандони дунё ва охират ) мебошанд.

Ва оёт ва аходиси сахихи дигари дар ин замина баъди аз асоси иймони ” аллазина аману” ва асоси мухожирати ” ва хажару” ” севумин асоси шахривандийи дорул ислом” итоат аз рахбарияти жомеъа астки жиход ва соири умури хукуматийи тахти рахбарияти вохиди у анжом мешавад.

Дар ин заминайи мухим аллох таоло мўъминини миёни муслиминро мовриди хитоб қарор дода ва мефармояд:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ

эй касоники иймон овардаид! Аз худо ва аз пайғамбар итоат кунид, ва аз сохибони амри худ итоат намойид

فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ

ва агар дар чизи ихтилоф доштид онро ба худо ва пайғамбари у баргардонид

إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ

агар ба худо ва рузи қиёмат иймон дорид.

 ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا (نساء/59)

ин кор ( яъни ружуъ ба қуръон ва суннат) барои шумо бехтар ва хуш фаржомтар аст.

Агар ба

« وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ –

сохибони амр аз худитон бошанд” бо

«فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللّهِ وَالرَّسُولِ –

барои хал намудани тамоми мушкилот ба қуръон ва суннат баргардид” диққат кунем бисёр сода ва осон мутаважжих мешавемки рахбари жомеъа бояд еки аз мўъминин бошад ва бар асоси қуръон ва суннат  хукм кунад ва агар дар мовриди ихтилофи пеш омад бояд барои халли он ба қуръон ва суннат марожаъа кунад.

Ин ояйи возих ва ошкоро бароимон баён карда астки афроди шойистагийи рахбарият ва сохиби амр шудан дорул исломро дорандки доройи се вижаги бошанд:

1-Рахбар ва сохиби амр бояд аз мўъминин миёни муслимин бошад.

2-Ин рахбар бояд танхо бар асоси қуръон ва суннат хукм кунад.

3-Ин рахбар бояд барои бартараф кардани тамоми мушкилоти иқтисодий , ижтимоий, ва ……..қазоватро ба додгохи қуръон ва суннати сахих баргардонад, то қуръон ва суннат рохкори халли мушкилотро нишон дихад.

Дар ин сурат ғейри мўъмин наметавонад рахбарияти дорул исломро бар ухда бигирад; ва мўъмини хамки ба унвони рахбар интихоб мешавад наметавонад ба ғейри қуръон ва суннат хукм кунад

« إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلّهِ » (یوسف/68)

ва дар ихтилофоти хамки ба вужуд биёяд наметавонад ба ғейри қуръон ва суннат мурожаъа кунад, чун

«  وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِیهِ مِن شَیْءٍ فَحُکْمُهُ إِلَى اللَّهِ

Дар хар чизики ихтилоф дошта бошид, доварийи он ба худо вогузор мегардад.

(идома дорад……..)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(35- қисм)

Рақс ва ўйин :

  Уммул мўъминин Оиша розиаллоху анхо айтадики: ийд кунида хабашийлар масжидда рақс ва ўйин  билан машғул эдилар                

« جاء حَبَشٌ يزْفِنُونَ في يوْمِ عِيدٍ في الْمَسْجِدِ»

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мени уларни томошо қилишга чақирдилар, мени уларни кўриш учун даъват қилдилар,

«فَدَعَانِي النبي صلى الله عليه وسلم»

Ва бошимни у кишининг елкаларига қўйдим ва уларни ўйинларини томошо қилиш билан то томошо қилишни хохламай қолгунимча машғул бўлдим. [1]

Имоми Ахмад ибни Ханбал хам уммул мўъминин Оиша розиаллоху анходан ривоят қилиб мархамат қилади:

وَضَعَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَقْنِي عَلَى مَنْكِبَيْهِ لِأَنْظُرَ إِلَى زَفْنِ الْحَبَشَةِ[2]

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мен хабашиларни рақсини томошо қилишлигим учун  мени жағимни елкаларига қўйдилар. Имоми Захабий айтади: бу ердаги “зафн”дан мақсад рақсдур ва ибни Усайр хам айтади: “зафн” ибораси аслида рақс ва ўйин  маъносида. Шунингдек уммул мўъминин Оиша розиаллоху анходан қилинган ривоятларда келтирилишича: [3]

 قَدِمَ وَفْدُ الْحَبَشَةِ، فَجَعَلُوا يَزْفِنُونَ، وَيَلْعَبُونَ، وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ يَنْظُرُ، فَقُمْتُ وَأَنَا مُسْتَتِرَةٌ خَلْفَهُ، فَنَظَرْتُ حَتَّى أَعْيَيْتُ، ثُمَّ قَعَدْتُ، فَنَظَرْتُ حَتَّى أَعْيَيْتُ، ثُمَّ قَعَدْتُ، وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ يَنْظُرُ، فَاقْدُرُوا قَدْرَ الْجَارِيَةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ الْمُشْتَهِيَةِ لِلنَّظَرِ. 

Хабашийлардан ташқил топган хайъат бизларни олдимизга етиб келишди ва  улар рақс, ўйин билан машғул бўлишди…… Бошқа бир жойда уммул мўъминин Оиша розиаллоху анхо мархамат қиладилар:  [4]

« وَالْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ بِحِرَابِهِمْ فِي مَسْجِدِ»

Хабашийлар масжидда қуроллари билан ўйин кўрсатишган эди, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мени ўзларини ридолари билан тўсдилар ва мен уларни ўйинларини томошо қилдим. Хабашийлар шодлик қилиб ўйнаётган ва найзалари билан рақсга тушаётган пайтларида Умар масжидга кириб келади ва бир мушт майда тошни олиб уларга ота бошлайди, пайғамбаримиз салаллоху алайхи васаллам унга қараб мархамат қилдиларки: [5]

دعهم یا عمر[6]

“эй Умар уларни ўз холларига қўй.”

Уммул мўъминин айтадиларки: мен шу холатда масжиддаги хабашийларнинг ўйинларини то пайғамбар чарчагунларича томошо қилдим. Шунинг учун хам кичик ёшдаги қизларни хиссиётларини ва уларнинг  ўйинга, кўнгил очар нарсаларга нисбатан эхтиёжларини  эътиборга олиниши керак.

«فَاقْدِرُوا قَدْرَ الْجَارِيةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ حَرِيصَةً على اللَّهْوِ .[7]

Албатта шу хабашийлар росулуллох саллаллоху алайхи васаллам Мадинага кириб келган пайтларида қадами мубораклари учун шодликларини изхор қилган холда, қуроллари билан ўйин ва рақс намойишини кўрсатган эдилар: Анас ибни Молик розиаллоху анху айтади:  росулуллох саллаллоху алайхи васаллам Мадинага келган пайтларида,

لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ،

хабашийлар у кишининг қадами мубораклари учун ўзларининг шодликларини изхор қилиб қуроллари билан ўйин кўрсатган эдилар,  

لَعِبَتْ الْحَبَشَةُ لَقُدُومِهِ فَرَحًا بِذَلِكَ، لَعِبُوا بِحِرَابِهِمْ.[8]

Шавконийни айтишича, уларнинг ўйини қуролларини қўллари билан айлантириш ва бадан харакатларидан иборат эди. [9]

Бундан ташқари уммул мўъминин Оиша розиаллоху анхо ривоят қиладиларки: росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ўтирган эдилар, шунда ёш болаларнинг бақир- чақир шовқинини эшитдим, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ўрниларидан турдилар ва бир хабаший чўрининг рақсга тушаётганини ва болалар уни атрофини ўраб олишганини кўрдилар,

«حَبَشِيَّةٌ تَزْفِنُ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهَا»،

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар:

 يَا عَائِشَةُ تَعَالَيْ فَانْظُرِي» …[10]

“Эй Оиша кел, буни кўргин……..”

Бу ерда очиқ-ойдин кўриниб турганидек, бир хабаший чўри рақсга тушган, агар рақсга тушишлик харом бўлганида росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бу чўрини рақсга тушишдан манъ қилган  ва уни хукмини содир қилган бўлардилар,  бундан ташқари уммул мўъминин Оишани мана бу чўрини рақсини томошо қилишга чақирмаган ва ўзлари хам  қарамаган бўлардилар.

Имоми Шофеъий рохимахуллох мана бу хадисни истинод қилган холда айтадики: рақс харом хам эмас, макрух хам эмас, балки мубохдур, фақат шу шарт биланки эркак киши муханнасин (хунаса)ни қилиғини қилмаслиги керак, яъни ўзини аёлларга ўхшатадиган, суст, ғайратсиз, эркаклик сифатлари бўлмаган эркакларни қилиғини қилмаслиги керак, агар бу ишни қиладиган бўлса харом хисобланади. Энди сизлар шариатдан хабари бўлган ё ўтган мусулмон аждодларини суннатларига эга бўлган хўромийларнинг пойкубисида (хур прай) нима учун  хатто елкани  қимирлатишни ё ўринсиз кулишни ё ортиқча қилиқларни кўрмаслигингизни тушуниб олгандирсиз? Уларни кўпчилиги жиддий, оғир,босиқ холда бу пойкубини қилишади. Гўёки улар жанг қилаётгандек буни амалга оширишади. Шайхлар ва уламоларни хам пойкубиси (хур прай) ва хатто ўзларига хос гуронийлари,тароналари бўлган. Ха, уларнинг шодлиги қалбларида ва уларнинг зохирий харакатлари хам уларнинг эркакликларига,шахоматларига зарба урмайди. Суронийларни,шаккокларни ва бошқа курд лахжаларининг  халпаркий ва пойкубилари, балучларнинг қилич билан рақсга тушишлари, туркманларнинг ханжар билан зикрга тушишлари, эронни жанубидаги хамалийларни азбоси, арабларнинг қилич рақслари хам мана буларга мисол бўла олади. Албатта чеченлар ва бошқа мусулмон қавмлар хам аллохни шариатидаги қонунга муносиб холда пойкубийларни, рақсларни вужудга келтиришган, уларни зикр қилиб ўтиришга хожат йўқ.

Шофеъий мазхабида рақсни хукми мубох, аммо ханафий ва моликий ва ханбалий мазхабларида макрух. Буни далили хам бу рақс инсонни шахсиятини,убухатини пастга тушуриб юборади, деб  саналган. Албатта баъзиларни иддао қилишларича, ханафий ва моликий мазхаблари рақсни умуман харом деб билишади, аммо мана бу азизлар шубхага тушиб қолишган, улар матлабни хато тушунишган, чунки ханафий ва моликий мазхабида ана бу рақс билан ибодат қилаётган кимсаларнинг дастасини рақси харом қилинган, улар бу рақсни аллохга яқин бўлишни бир нави деб хисоблашади. Бу худди баъзи дарвешлар ва сўфийларни ишига ўхшайди, фиқх илмини ахли мана бундай рақсларни тахрим қилиш бўйича хеч қандай ихтилофга эга эмас.

(давоми бор……..)

---

[1] رواه مسلم

[2]مسند امام احمد (٢٣٧٠٩٩)

[3] ذهبی . الفائق(۲/۱۱۲)

[4]ابن اثیر. النهاية(٢/٣٠٥)

[5]صحیح مسلم، أبو الحسن مسلم بن الحجاج النيسابوري، دار إحياء التراث العربي، ج 2، ص 609

[6] متفق علیه

[7]متفق علیه . مسلم بن حجاج نيشابوري، صحيح مسلم، ج 2، ص 609، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، کتاب صلاة العيدين، بَاب الرُّخْصَةِ في اللَّعِبِ الذي لَا مَعْصِيةَ فيه في أَيامِ الْعِيدِ/ محمد بن اسماعيل البخاري، صحيح البخاري، ج 1، ص 173، تحقيق : د. مصطفى ديب البغا، کتاب الصلاة، ابواب المساجد، بَاب أَصْحَابِ الْحِرَابِ في الْمَسْجِدِ . / بخاری کتاب المناقب ج۲ص۱۷۹ و کتاب العیدین ج۱ص۱۲۳ – صحیح مسلم کتاب صلوه العیدین ج۲ص۶۰۸

[8] سنن أبي داود كتاب الأدب باب في النهي عن الغناء.

[9] فإن اللعب هو الحركات الصادرة منهم من تقليب حرابهم بأيديهم وحركة أبدانهم

[10]البانی در ” صحیح الترمذی” (3691). و ابن حجر   در فتح الباري

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(35- قیسم)

رَقص وَ اوُیِین:

اُمُّ المُؤمِنِین عائِشَه رَضِیَ الله عَنها اَیتَه دِیکِی: عِید کوُنِیدَه حَبَشِیلَر مَسجِددَه رَقص وَ اوُیِین بِیلَن مَشغُول اِیدِیلَر، « جاء حَبَشٌ يزْفِنُونَ في يوْمِ عِيدٍ في الْمَسْجِدِ» رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مِینِی اوُلَرنِی تاماشا قِیلِیشگَه چَقِیردِیلَر، مِینِی اوُلَرنِی کوُرِیش اوُچُون دَعوَت قِیلدِیلَر،  «فَدَعَانِي النبي صلى الله عليه وسلم» وَ باشِیمنِی اوُ کِیشِینِی یِیلکَه لَرِیگَه  قوُیدِیم وَ اوُلَرنِی اوُیِینلَرِینِی تاماشا قِیلِیش بِیلَن تا تاماشا قِیلِیشنِی هاحلَه مَی قالگوُنِیمچَه مَشغُول بوُلدِیم. [1]

اِمامِی اَحمَد اِبنِ حَنبَل هَم اُمُّ المُؤمِنِین عائِشَه رَضِیَ الله عَنها دَن رِوایَت قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَه دِی:  وَضَعَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَقْنِي عَلَى مَنْكِبَيْهِ لِأَنْظُرَ إِلَى زَفْنِ الْحَبَشَةِ[2]  رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مِین حَبَشِیلَرنِی رَقصِینِی تاماشا قِیلِیشلِیگِیم اوُچُون مِینِی جَغِیمنِی یِیلکَه لَرِیگَه قوُیدِیلَر. اِمامِی ذَهَبِی اَیتَه دِی: بوُ یِیردَگِی “زَفن”دَن مَقصَد رَقصدوُر وَ اِبنِ اُثَیر هَم اَیتَه دِی: “زَفن” عِبارَه سِی اَصلِیدَه رَقص وَ اوُیِین مَعناسِیدَه. شوُنِینگدِیک اُمُّ المُؤمِنِین عائِشَه رَضِیَ الله عَنهادَن قِیلِینگَن رِوایَتلَردَه کِیلتِیرِیلِیشِیچَه: [3]    قَدِمَ وَفْدُ الْحَبَشَةِ، فَجَعَلُوا يَزْفِنُونَ، وَيَلْعَبُونَ، وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ يَنْظُرُ، فَقُمْتُ وَأَنَا مُسْتَتِرَةٌ خَلْفَهُ، فَنَظَرْتُ حَتَّى أَعْيَيْتُ، ثُمَّ قَعَدْتُ، فَنَظَرْتُ حَتَّى أَعْيَيْتُ، ثُمَّ قَعَدْتُ، وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ يَنْظُرُ، فَاقْدُرُوا قَدْرَ الْجَارِيَةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ الْمُشْتَهِيَةِ لِلنَّظَرِ. حَبَشِیلَردَن تَشکِیل تاپگَن هَیئَت بِیزلَرنِی آلدِیمِیزگَه یِیتِیب کِیلِیشدِی وَ اوُلَر رَقص ، اوُیِین بِیلَن مَشغُول بوُلِیشدِی……… باشقَه بِیر جایدَه اُمُّ المُؤمِنِین عائِشَه رَضِیَ الله عَنها مَرحَمَت قِیلَه دِیلَر:  [4]  « وَالْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ بِحِرَابِهِمْ فِي مَسْجِدِ» حَبَشِیلَر مَسجِددَه قوُراللَرِی بِیلَن اوُیِین کُورسَه تِیشگَن اِیدِی، رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مِینِی اوُزلَرِینِی رِدالَرِی بِیلَن توُسدِیلَر وَ مِین اوُلَرنِی اوُیِینلَرِینِی تاماشا قِیلدِیم. حَبَشِیلَر شادلِیک قِیلِیب اوُینَه یاتگَن وَ نَیزَه لَرِی بِیلَن رَقصگَه توُشَه یاتگَن پَیتلَرِیدَه عُمَر مَسجِدگَه کِیرِیب کِیلَه دِی وَ بِیر موُشت مَیدَه تاشنِی آلِیب اوُلَرگَه آتَه باشلَیدِی، پَیغَمبَرِیمِیز صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم اوُنگَه قَرَب مَرحَمَت قِیلدِیلَرکِی:  [5] دعهم یا عمر[6]  “اِی عُمَر اوُلَرنِی اوُز حاللَرِیگَه قوُی”.

اُمُّ المُؤمِنِین اَیتَه دِیلَرکِی: مِین شُو حالَتدَه مَسجِددَگِی حَبَشِیلَرنِی اوُیِینلَرِینِی تا پَیغَمبَر چَرچَه گوُنلَرِیچَه تاماشا قِیلدِیم. شوُنِینگ اوُچُون هَم کِیچِیک یاشدَگِی قِیزلَرنِی حِسِّیاتلَرِینِی وَ اوُلَرنِینگ اوُیِینگَه، کوُنگِیل آچَر نَرسَه لَرگَه نِسبَتاً اِیختِیاجلَرِینِی اِعتِبارگَه آلِینِیشِی کِیرَک.  «فَاقْدِرُوا قَدْرَ الْجَارِيةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ حَرِيصَةً على اللَّهْوِ .[7]

اَلبَتَّه شوُ حَبَشِیلَر رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مَدِینَه گَه کِیرِیب کِیلگَن پَیتلَرِیدَه قَدَمِی مُبارَکلَرِی اوُچُون شادلِیکلَرِینِی اِظهار قِیلگَن حالدَه، قُوراللَرِی بِیلَن اوُیِین وَ رَقص نَمایِیشِینِی کوُرسَتگَن اِیدِیلَر: اَنَس اِبنِ مالِک رَضِیَ الله عَنهُ اَیتَه دِی: رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مَدِینَه گَه کِیلگَن پَیتلَرِیدَه، لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ، حَبَشِیلَر اوُ کِیشِینِینگ قَدَمِی مُبارَکلَرِی اوُچُون اوُزلَرِینِینگ شادلِیکلَرِینِی اِظهار قِیلِیب قوُراللَرِی بِیلَن اوُیِین کوُرسَتگَن اِیدِیلَر،  لَعِبَتْ الْحَبَشَةُ لَقُدُومِهِ فَرَحًا بِذَلِكَ، لَعِبُوا بِحِرَابِهِمْ.[8]  شَوکانِینِی اَیتِیشِیچَه، اوُلَرنِینگ اوُیِینِی قوُراللَرِینِی قوُللَرِی بِیلَن اَیلَنتِیرِیش وَ بَدَن حَرَکَتلَرِیدَن عِبارَت اِیدِی. [9]

بوُندَن تَشقَه رِی اُمُّ المُؤمِنِین عائِشَه رَضِیَ الله عَنها رِوایَت قِیلَه دِیلَرکِی: رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم اوُتِیرگَن اِیدِیلَر، شوُندَه یاش بالَه لَرنِینگ بَقِیر- چَقِیر شاوقِینِینِی اِیشِیتدِیم، رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم اوُرِنیلَرِیدَن توُردِیلَر وَ بِیر حَبَشِی چوُرِینِینگ رَقصگَه توُشَه یاتگَه نِینِی  بالَه لَر اوُنِی اَطرافِینِی اوُرَب آلِیشگَه نِینِی کوُردِیلَر،  «حَبَشِيَّةٌ تَزْفِنُ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهَا»، رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مَرحَمَت قِیلدِیلَر:  يَا عَائِشَةُ تَعَالَيْ فَانْظُرِي» …[10]  ” اِی عائِشَه کِیل، بوُنِی کوُرگِین……..”

بُو یِیردَه آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگَه نِیدِیک، بِیر حَبَشِی چوُرِی رَقصگَه توُشگَن، اَگَر رَقصگَه توُشِیشلِیک حَرام بُولگَه نِیدَه رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم بوُ چوُرِینِی رَقصگَه توُشِیشدَن مَنع قِیلگَن وَ اوُنِی حُکمِینِی صادِر قِیلگَن بوُلَردِیلَر، بوُندَن تَشقَه رِی اُمُّ المُؤمِنِین عائِشَه نِی مَنَه بُو چوُرِینِی رَقصِینِی تاماشا قِیلِیشگَه چَه قِیرمَه گَن وَ اوُزلَرِی هَم قَرَمَه گَن بوُلَردِیلَر.

اِمامِی شافِیعِی رَحِمَهُ الله مَنَه بُو حَدِیثنِی اِستِناد قِیلگَن حالدَه اَیتَه دِیکِی: رَقص حَرام اِیمَس، مَکروُه هَم  اِیمَس، بَلکِی مُباهدوُر، فَقَط شوُ شَرط بِیلَن کِی اِیرکَک کِیشِی مُخَنّثِین (خُنَسَه) نِی قِیلِیغِینِی قِیلمَسلِیگِی کِیرَک، یَعنِی اوُزِینِی عَیاللَرگَه اوُحشَه تَه دِیگَن،سوُست، غَیرَتسِیز،اِیرکَکلِیک صِیفَتلَرِی بوُلمَه گَن اِیرکَکلَرنِی قِیلِیغِینِی قِیلمَسلِیگِی کِیرَک، اَگَر بُو اِیشنِی قِیلَه دِیگَن بوُلسَه حَرام حِسابلَه نَه دِی. اِیندِی سِیزلَر شَرِیعَتدَن خَبَرِی بوُلگَن یا اوُتگَن مُسُلمان اَجدادلَرِی سُنَّتلَرِیگَه اِیگَه بوُلگَن هوُرامِیلَرنِینگ پایکوُبِیسِیدَه (هوُر پرای)  نِیمَه اوُچُون حَتَّی یِیلکَه نِی قِیمِیرلَه تِیشنِی یا اوُرِینسِیز کوُلِیشنِی یا آرتِیقچَه قِیلِیقلَرنِی کوُرمَسلِیگِینگِیزنِی توُشوُنِیب آلگَندِیرسِیز؟ اوُلَرنِی کوُپچِیلِیگِی جِددِی،آغِیر، باسِیق حالدَه بوُ پایکوُبِینِی قِیلِیشَه دِی. گوُیاکِی اوُلَر جَنگ قِیلَه یاتگَندِیک بوُنِی عَمَلگَه آشِیرِیشَه دِی. شَیخلَر وَ اوُلَمالَرنِی هَم پایکوُبِیسِی(هوُر پرای) وَ حَتَّی اوُزلَرِیگَه خاص گوُرانِیلَرِی، تَرانَه لَرِی بوُلگَن. حَه، اوُلَرنِینگ شادلِیگِی قَلبلَرِیدَه وَ اوُلَرنِینگ ظاهِرِی حَرَکَتلَرِی هَم اوُلَرنِینگ اِیرکَکلِیکلَرِیگَه، شَهامَتلَرِیگَه ضَربَه اوُرمَیدِی. سوُرانِیلَرنِی، شَککاکلَرنِی وَ باشقَه کوُرد لَهجَه لَرِینِینگ هَلپَرکِی وَ پایکوُبِیلَرِی، بَلوُچلَرنِینگ قِیلِیچ بِیلَن رَقصگَه توُشِیشلَرِی، توُرکمَنلَرنِینگ حَنجَر بِیلَن ذِکرگَه توُشِیشلَرِی، اِیراننِی جَنوُبِیدَگِی خَمَلِیلَرنِی عَزباسِی، عَرَبلَرنِینگ قِیلِیچ رَقصلَرِی هَم مَنَه بوُلَرگَه مِثال بوُلَه آلَه دِی. اَلبَتَّه چِیچِینلَر وَ باشقَه مُسُلمان قَوملَر هَم اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه مُناسِب حالدَه پایکوُبِیلَرنِی،رَقصلَرنِی وُجُودگَه کِیلتِیرِیشگَن، اوُلَرنِی ذِکر قِیلِیب اوُتِیرِیشگَه حاجَت یوُق.

شافِیعِی مَذهَبِیدَگِی رَقصنِی  حُکمِی مُباه، اَمّا حَنَفِی وَ مالِیکِی وَ حَنبَلِی مَذهَبلَرِیدَه مَکرُوه. بوُنِی دَلِیلِی هَم بُو رَقص اِنساننِی شَخصِیَتِینِی،اُبُهَتِینِی پَستگَه توُشوُرِیب یوُبارَه دِی، دِیب سَنَلگَن. اَلبَتَّه بَعضِیلَرنِی اِدَّعا قِیلِیشلَرِیچَه، حَنَفِی وَ مالِکِی مَذهَبلَرِی رَقصنِی عُمُوماً حَرام دِیب بِیلِیشَه دِی، اَمّا مَنَه بُو عَزِیزلَر شُبهَه گَه توُشِیب قالِیشگَن، اوُلَر مَطلَبنِی خَطا توُشوُنِیشگَن، چوُنکِی حَنَفِی وَ مالِکِی مَذهَبِیدَگِی  اَنَه بُو رَقص بِیلَن عِبادَت قِیلَه یاتگَن کِیمسَه لَرنِینگ دَستَه سِینِی رَقصِی حَرام قِیلِینگَن، اوُلَر بُو رَقصنِی اَلله گَه یَقِین بوُلِیشنِی بِیر نَوِی دِیب حِسابلَشَه دِی. بُو حوُددِی بَعضِی دَروِیشلَر وَ صوُفِیلَرنِی اِیشِیگَه اوُحشَیدِی. فِقه عِلمِینِی اَهلِی مَنَه بوُندَی رَقصلَرنِی تَحرِیم قِیلِیش بوُیِیچَه هِیچ قَندَی اِیختِلافگَه اِیگَه اِیمَس.

(دوامی بار……..)

---

[1] رواه مسلم

[2]مسند امام احمد (٢٣٧٠٩٩)

[3] ذهبی . الفائق(۲/۱۱۲)

[4]ابن اثیر. النهاية(٢/٣٠٥)

[5]صحیح مسلم، أبو الحسن مسلم بن الحجاج النيسابوري، دار إحياء التراث العربي، ج 2، ص 609

[6] متفق علیه

[7]متفق علیه . مسلم بن حجاج نيشابوري، صحيح مسلم، ج 2، ص 609، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، کتاب صلاة العيدين، بَاب الرُّخْصَةِ في اللَّعِبِ الذي لَا مَعْصِيةَ فيه في أَيامِ الْعِيدِ/ محمد بن اسماعيل البخاري، صحيح البخاري، ج 1، ص 173، تحقيق : د. مصطفى ديب البغا، کتاب الصلاة، ابواب المساجد، بَاب أَصْحَابِ الْحِرَابِ في الْمَسْجِدِ . / بخاری کتاب المناقب ج۲ص۱۷۹ و کتاب العیدین ج۱ص۱۲۳ – صحیح مسلم کتاب صلوه العیدین ج۲ص۶۰۸

[8] سنن أبي داود كتاب الأدب باب في النهي عن الغناء.

[9] فإن اللعب هو الحركات الصادرة منهم من تقليب حرابهم بأيديهم وحركة أبدانهم

[10]البانی در ” صحیح الترمذی” (3691). و ابن حجر   در فتح الباري