Дарсхойи муқаддамотий / дарси хаштум: шодий ба унвони ек ниёзи фитрий ва чигунагийи мудирият ва контроли он.
Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир хўромий.
(26- қисмат)
Сахобайи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам таъриф мекарданд; бо росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам сафар буданд. Еки аз афрод хобиш бурд;дигарон рафтанд бандиро оварданд ва хостандки бо он вайро бибанданд; дар ин хенгом он шахс аз тарс парид. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуданд:
لا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يُرَوِّعَ مُسْلِمًا [1]
Жоиз нест мусалмон бародари мусалмонишро битарсонад. Ё инки мусалмонро бо нишона гирифтани аслаха барои шўхи кардан ва шод кардани худиш ва дигарон тарсондан:
مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلَاحَ فَلَيْسَ مِنَّا[2]«
“ онки бар ( каси аз ) мо аслаха бикашид, аз мо нест.” Ва дар жойи дигари мефармоядки ишора бо охан ба самти хар мусалмони хатто агар бародари насабиш хам бошад машмули лаънати малоика мешавад то замоники уро биндозад:
مَنْ أَشَارَ إِلَى أَخِيهِ بِحَدِيدَةٍ، فَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ تَلْعَنُهُ، حَتَّى يَدَعَهُ وَإِنْ كَانَ أَخَاهُ لِأَبِيهِ وَأُمِّهِ.[3]
Холо чиро набояд бо аслаха барои тўлиди шодий ба самти бародаронимон нишона гирифт чун:
لَا يُشِيرُ أَحَدُكُمْ عَلَى أَخِيهِ بِالسِّلَاحِ فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي لَعَلَّ الشَّيْطَانَ يَنْزِعُ فِي يَدِهِ فَيَقَعُ فِي حُفْرَةٍ مِنْ النَّارِ[4]
Мисоли дигар аз шўхи ва шодийки аз назари қолиб манъ шуда ва нопасанд аст дар издивож ва талоқ ва ружуъ аст: росулуллох саллаллоху алайхи васаллам аз шўхи кардан ва шодийи нобажо дар ин се моврид нахий карда астки дар ин маворид шўхи ва жиддий хар ду жиддий башумор меояд:
:« ثَلَاثٌ جَدُّهُنَّ جَدٌّ وَهَزْلُهُنَّ جَدٌّ، النِّكَاحُ وَالطَّلَاقُ وَالرَّجْعَةُ »[5]
Се чиз жиддий ва шўхишон жиддий махсуб мешавад: никох ва талоқ ва ружуъ (яъни мард хамсаришро пас аз талоқ бозгардонад)”
-дастайи дигар аз хад ва марзхойи шодийи манъ шуда ва нопасанд аз назари замон ва макони шодий аст, дар инжо шодий набояд бо рухи тўвхидий ва арзишхойи ахлоқийи ислом дар тазод бошад.
Ба унвони мисол ханда аз назари ислом, замони муассир ва муфидки ба шахсият ва ихсосоти муслимин латма ворид накунад. Масалан замони маросими тадфини маййит ё дар замони намоз, ё замоники дар мовриди марг ва қабр ва жаханнам ва қиёмат ва мавориди инчунини жиддий сухбат мешавад агар каси шўхи ва ханда кунад шодийи нобажо ва нопасандиро анжом дода астки дар макон ва замони номуносиби анжом шуда аст. Дар инжо мумкин аст шодий, хам аз назари мухтаво мушкили надошта бошад ва хам аз назари қолиб, аммо аз назари замон ва макон нобажо ва нопасанд аст.
Заминайи мухтаво, қолиб ва замон ва макон шодийхойи нобажо ва нопасанд мисолхойи зиёданд аммо фикр кунам хамин андоза барои фахми ин маворид дар ин бахс кофий бошад.
Дар инжо мешавад гуфтки: дар кул, шўхихойи ва шодийхойи нобажоики аз назари мухтаво ва қолиб ва замон ва макон ғейри шаръий хастанд дар ислом баданд. Ва мешавад гуфтки: шодий ба сурати мутлақ, хуб ё бад нест; балки дар мовриди хуб ё бад будани шодий бояд бар асоси малокхойи муъаййани қонуни шариати аллох қазоват кард ва хукм дод.
Бар ин асос, шодий ба ду новъ пасандида ва бажо ва нопасанд ва нобажо тақсим мешавад. Шодийхойи нопасанд ва нобажо хамрохи бо нофармонийи худо,озор ва азияти дигарон ва хатарофарин хастанд; усулан шодийхойи нопасанд ва нобажо, они,зудгузар ва бо натоижи нохушоянди дар дунё ва бахусус дар қиёмат хамрох хастанд. Дар дунё ек инсони маст ё шахсики дар маросимхоиш тарақа бозихойи жунуномиз анжом медихад, хам барои худишон мушкил дуруст мекунанд ва хам мумкин аст боиси азият ва озори дигарон хам бишавад.
Касоники бо масрафи маст кунандахо ва махофили инхирофий ва дузди моли мардум ва қатли ба нохақи инсонхо ва куфргуйихо ва …….худишонро дар радифи мужримин қарор медиханд, ва бо шодийи нобажо худишонро машмули ижройи худуд ва мужозотхойи дунёвий мекунанд,ошкоро худишонро аз шодийи бажо ва пойдор махрум мекунанд, ва худишонро машмули ғам ва андух ва азоб ва кейфари журмхойишон қарор медиханд, инхо фитрати худишонро олуда карданд ва онро номутаодил бор оварданд ва ниёзи мубрами ба ислох ва контрол шудан доранд.
(идома дорад…….)
[1] رواه أحمد ( 23064 ) – واللفظ له – وأبو داود ( 4351 ) ، وصححه الألباني في ” صحيح أبي داود
[2] صحيح البخاري : كتاب الفتن / مسلم حديث (101) و (98)
[3] صحيح مسلم – البر والصلة والآداب (2616)/ سنن الترمذي – الفتن (2162)
[4]متفق عليه. / مسلم : 4871 – كتاب السنن الكبرى (النفقات) المستدرك على الصحيحين( معرفة الصحابة رضي الله تعالى عنهم ) المعجم الأوسط (باب الألف- العين- باب الميم )صحيح البخاري( الفتن)صحيح مسلم( البر والصلة والآداب) فتح الباري شرح صحيح البخاري (الفتن) مسند الإمام أحمد- باقي مسند المكثرين
[5]رواه أبو داود، والترمذى