مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(115- قیسم)

حَه، شوُنِینگدِیک یوُمشاقلِیک وَ «لِنتَ لَهُمْ» وَ اِسلامِی بِرادَرلِیک سِیستِیمَه سِینِی بَرقَرار قِیلِیش، «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ» وَ مُؤمِنلَرنِی بَرابَرِیدَه تَواضِیعلِی بوُلِیش  «وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ»  وَ حَتَّی مُؤمِنلَرنِی بَرابَرِیدَه زَلِیللِیکنِی کوُرسَه تِیش «أَذِلَّةٍ عَلَى المُؤمِنينَ» بُولَرنِی هَمَّه سِی بِیر اِیختِیاجدوُر، حوُددِی شوُ شِیوَه بِیلَن جِنایَتچِی مُسُلمانلَرنِی قَرشِیسِیدَه غَضَبدَن فایدَه لَه نِیش وَ جِنایَتچِیلَرنِی اوُستِیدَه حُدوُدلَرنِی اِجرا قِیلِیش بارَه سِیدَه  مِهرِیبان بوُلمَسلِیک هَم بِیر اِیختِیاج حِسابلَه نَه دِی، مَثَلاً اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   الزَّانِیَةُ وَالزَّانِی فَاجْلِدُوا کُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِئَةَ جَلْدَةٍ وَلَا تَأْخُذْکُم بِهِمَا رَأْفَةٌ فِی دِینِ اللَّهِ إِن کُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَلْیَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَائِفَةٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِینَ (نور/2)  زِناکار عَیال وَ زِناکار اِیرکَک – اوُلَردَن هَر بِیرِینِی یوُز  دَررَه دَن اوُرِینگلَر. اَگر سِیزلَر اَلله گه وَ آخِیرَت کوُنِیگه اِیمان کِیلتِیرگوُچِی بوُلسَنگِیزلَر  اَلله نِینگ ( بُو) حُکمِیدَه ( یَعنِی زِناکارلَرنِی دَررَه لَشدَه) سِیزلَرنِی اوُلَرگه نِسبَتاً رَحم – شَوقَت (توُیغوُلَرِی) توُتمَه سِین! اوُلَرنِینگ عَذابلَه نِیشِیگه بِیر طائِفَه مُؤمِنلَر گوُواه بوُلسِینلَر!

مَنَه بُو شَرط جوُدَه هَم خَطَرلِی، شوُ سَبَبلِی مُسُلمان جِنایَتچِیلَرنِی اوُستِیدَه حُدوُدلَرنِی اِجرا قِیلِیش پَیتِیدَه، حَتَّی اُسامَه اِبنِ زَید رَضِیَ الله عَنهُما گه اوُحشَب شَفاعَت وَ اُورتَه چِیلِیک هَم قِیلَه آلمَیدِی، اَگر بوُندَی خَطاگه یوُل قوُیگن بوُلسَه، رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ کِیسکِین جَوابلَرِیگه رُوبَرُو بوُلَه دِی:  أَتَشْفَعُ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ؟!، اَلله نِینگ حُدوُدِی وَ قَرارِیدَگِی حَدنِی اِجرا قِیلِیشنِی بَرابَرِیدَه اوُرتَه چِیلِیک وَ شَفاعَت قِیلَه سَنمِی؟  ثُمَّ قَامَ فَاخْتَطَبَ، ثُمَّ قَالَ: إِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ قَبْلَكُمْ، أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ، وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الحَدَّ، وَايْمُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا. [1] اَلله گه قَسَمکِی، اَگر مُحَمَّدنِی قِیزِی فاطِیمَه اوُغرِیلِیک قِیلسَه، اَلبَتَّه قوُلِینِی کِیسَردِیم.

شُو شِیوَه بِیلَن جِنایَتچِی مُسُلمانلَرنِی بَرابَرِیدَه حَد اِجرا قِیلِینگندَه غَضَبنِی اِیشلَه تِیشلِیک وَ مِهرِیبان بوُلمَسلِیک، جَمِیعیَتدَگِی بِیر اِیختِیاج وَ شَرِیعَت دَستوُرِی بُولِیب، اوُ توُغرِیدَن – توُغرِی اَلله گه  وَ قِیامَت کوُنِیگه بوُلگن اِیمانگه باغلِیقدوُر، اِیندِی کافِرلَرنِی بَرابَرِیدَه اَمر قِیلِینگن  «أَعِزَّةٍ عَلَى الكافِرينَ»، غَضَبنِی اِیشلَه تِیشلِیک وَ کافِرلَرنِینگ زُورَوانلِیگِی، قوُپاللِیگِینِی قَرشِیسِیدَه مُناسَبَت بِیلدِیرِیش – مَخصُوصاً سِکوُلار کافِرلَر وَ مُرتَدلَرنِی قَرشِیسِیدَه – بِیر ضَرُورَت وَ اِیختِیاجدوُر.

چوُنکِی اَلله تَعالَی چاروَه حَیوانلَرِیدَن هَم پَستراق بوُلگن اِنسانلَر حَقِیدَه گه پِیرگن، بوُندَی اِنسانلَر باشقَه اِنسانلَرنِینگ اَمنِیَتِینِی،فَراوانلِیگِینِی وَ اَلله اوُچُون عِبادَتلَرِینِی هَم خَطَرگه سالِیشِی موُمکِین. حُدوُدلَرنِی اِجرا قِیلِیشلِیک، جِهاد وَ قُوَّتنِی،اَسلَحَه نِی تَیّارلَب قوُیِیشلِیک اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی بِیر قِیسمِی وَ مَنَه بوُندَی جِنایَتکار اِنسانلَرنِی، هَمدَه جِنایَتچِی مُسُلمانلَرنِی ضَربَه لَرِیگه مانِعلِیک قِیلوُچِی عامِل صِیفَتِیدَه اِیشلَه تِیلَه دِی، چوُنکِی مِهرِبانلِیک، کِیلِیشوُ وَعَقل بِیلَن صُحبَتلَه شِیشلِیک اوُلَرگه تَأثِیر قِیلمَیدِی،فَقَط اوُشلَب قالوُچِی قانوُنلَر، قوُپاللِیک وَ اَسلَحَه نِی تِیلِیگِینَه اوُلَرنِی آلدِینِی آلَه دِی خالاص.

 وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ کَثِیراً مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ یَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْیُنٌ لاَّ یُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ یَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَئِکَ کَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَئِکَ هُمُ الْغَافِلُونَ (اعراف/176)‏  بِیز جِین وَ اِنسدَن کوُپلَرِینِی جَهَنَّم اوُچُون یَرَه تگه نِیمِیز مُحَقَقدِیر. اوُلَرنِینگ دِیللَرِی بارُو اَنگلَی آلمَیدِیلَر، کوُزلَرِی بارُو کوُرَه آلمَیدِیلَر، قوُلاقلَرِی بارُو اِیشِیتمَیدِیلَر. اوُلَر ( بِی عَقل، بِی فَهملِیکدَه) چاروَه حَیوانلَرِیدَن هَم بَتتَردِیرلَر. اَنَه اوُشَه لَر غَفلَتدَه قالگن کِیمسَه لَردِیر.

اَلله تَعالَی، مَنَه بوُندَی اِنسانلَرنِی بَرابَرِیدَه غَضَبنِی بِیر اوُشلَب قالوُچِی وَ هِدایَت قِیلوُچِی عامِل صِیفَتِیدَه اَمر قِیلَه دِیکِی، قوُلِینگِیزدَن کِیلگه نِیچَه حَربِی قُدرَتنِی تَیّارلَنگلَر:   وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِینَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ (انفال/60)  ( اِی مُؤمِنلَر)، اوُلَر اوُچُون اِمکانِینگِیز بارِیچَه کوُچ وَ اِیگرلَنگن آتلَرنِی تَیّارلَب قوُیِینگِیزکِی، بُو بِیلَن اَلله نِینگ وَ اوُزلَرِینگِیزنِینگ دُشمَنلَرِینگِیزنِی هَمدَه اوُلَردَن تَشقَه رِی سِیزلَر بِیلمَیدِیگن – اَلله بِیلَه دِیگن باشقَه بِیراولَرنِی هَم قوُرقوُوگه سالوُرسِیزلَر.  رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَنَه بُو قُوَّتنِی تَفسِیرِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی:  اَلا اِنَّالقُوَّةَ الرَّميُ،اَلا اِنَّ القُوَّةَالرَّميُ. آگاه بوُلِینگِیز! “قُوَّت” وَ اوُق آتِیشدِیر، آگاه بوُلِینگِیز! “قُوَّت” اوُ اوُق آتِیشدِیر.

بُو یِیردَگِی مَوضُوع بوُ قُوَّتنِی اَهلِی کِتابنِی وَ شِبهِ اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِیگه اِسلامِی عَقِیدَه نِی مَجبُورلَب یوُکلَش بارَه سِیدَه فایدَه لَه نِیشدَن عِبارَت دِیگه نِی اِیمَس. جایِی قَلبدَه بوُلگن عَقِیدَه نِی مَجبُورلَب سِکوُلارِیستلَر وَ مُشرِکلَردَن باشقَه لَرگه یوُکلَب بوُلمَیدِی، نِیمَه اوُچُون سِکوُلارِیستلَرگه؟ چوُنکِی اَوَّلا اوُلَر اوُزلَرِینِی اوُز قوُللَرِی بِیلَن اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی بِیر چِیتگه سوُرِیب قوُیِیش آرقَه لِی، اَلله تَعالَی اوُ حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلگن بِیر اِنسانِی قَدر- قِیمَتگه اِیگه بوُلِیشدَن کوُرَه بِی اَرزِیشراق قِیلِیب قوُیِیشگن.

بُو یِیردَگِی مَوضوُع مَنَه بُو قُوَّتنِی اَهلِی کِتابنِی وَ شِبهِ اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِیگه اِسلامِی عَقِیدَه نِی مَجبُورلَب یوُکلَش بارَه سِیدَه فایدَه لَه نِیشدَن عِبارَت دِیگه نِی اِیمَس. جایِی قَلبدَه بوُلگن عَقِیدَه نِی مَجبُورلَب سِکوُلارِیستلَر وَ مُشرِکلَردَن باشقَه لَرگه یوُکلَب بوُلمَیدِی، نِیمَه اوُچُون سِکوُلارِیستلَرگه؟ چوُنکِی اَوَّلا اوُلَر اوُزلَرِینِی اوُز قوُللَرِی بِیلَن اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی بِیر چِیتگه سوُرِیب قوُیِیش آرقَه لِی، اَلله تَعالَی اوُ حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلگن بِیر اِنسانِی قَدر- قِیمَتگه اِیگه بوُلِیشدَن کوُرَه  بِی اَرزِیشراق قِیلِیب قوُیِیشگن. «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ»، بوُندَن تَشقَه رِی اوُلَرنِی اوُزلَرِی هَم – اوُزاق اوُتمِیشدَن تارتِیب تا قِیامَت کوُنِیگه چَه – هَمِیشَه اَسلَحَه نِی کوُچِی بِیلَن سِکوُلارِیزم دِینِینِی وَ حُکوُمَتِینِی وَ سِکوُلارِیستِیک  قانوُنلَرنِی وَ سِکوُلارِیزم دِینِیگه اِطاعَت قِیلِیشنِی بِیزلَرگه مَجبُورلَب یوُکلَب کِیلِیشیَپتِی، اوُلَر مَنَه بُو مَرحَلَه گه یِیتمَه گوُنلَرِیچَه بِیزلَر بِیلَن جَنگ قِیلِیشَه دِی، یَعنِی قوُراللِی جَنگ آلِیب بارِیشَه دِی:  وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا.  دِیمَک اوُلَر اوُزلَرِینِی حُکوُمَتِینِی ، دِینِینِی، قانوُنلَرِینِی مَجبُورلَب یوُکلَه گوُنلَرِیچَه فَقَط اَسلَحَه نِی زوُرِی بِیلَن بِیزلَرگه گه پِیرِیشَه دِی، بِیزلَر هَم اوُلَر بِیلَن سِکوُلارِیستلَرنِی اوُزِینِی تِیلِی بِیلَن گپلَه شَه مِیز وَ سِکوُلارِیستلَر باشقَه کافِرلَرگه خِلاف رَوِیشدَه یا اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه تَسلِیم بوُلِیشلَرِی کِیرَک یا بوُلمَسَم اوُلِیشلَرِی کِیرَک، اوُلَر اوُچُون اوُچِینچِی یوُلنِی اوُزِی یوُق، باشقَه کافِرلَر اوُچُون اِیسَه اوُچِینچِی یوُل مَوجُود.

اِیندِی اَگر هَر قَندَی مُسُلمان قَومِی مَنَه بُو قَتتِیق قوُللِیکنِی وَ دُشمَنلَرنِی قوُرقِیتِیشنِی وَ جِهادنِی تَرک قِیلَر اِیکَن، شُبهَه سِیز چاروَه حَیوانلَرِیدَن بَتتَر بوُلگن مَنَه  بُو اِنسانلَرنِی قوُلِیدَه زَلِیل بوُلَه دِی، اوُلَر اَسلَحَه، قُدرَت،ظُلم، فَساد وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی نابوُد قِیلِیش وَ شَرِیعَتگر مُسُلمانلَرنِی قِیرِیشدَن باشقَه نَرسَه نِی توُشوُنِیشمَیدِی. اَبُو بَکر صِیددِیق اوُزِینِی خُطبَه سِیدَه اَیتِیشِیچَه، رَسُول الله صَلَّی اَلله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیلَر:  ” مَا تَرَكَ قَوْمٌ الْجِهَادَ، إِلَّا ذَلُّوا” یا ” إِلا عَمَّهُمُ اللَّهُ بِالْعَذَابِ ” [2]، بُو جُودَه هَم طَبِیعِی نَرسَه، مُسُلمانلَر اَسلَحَه نِی، اِعدادنِی وَ جِهادنِی تَرک قِیلِیشلَرِی سَبَبلِی زَلِیللِیککَه وَ عَذابگه دوُچار بوُلِیشَه دِی. اِینگ کَمِیدَه مُشرِک وَ سِکوُلارِیستلَر اوُلَکسَه قوُشلَرگه اوُحشَب مُسُلمانلَر بِیلَن جَنگ قِیلِیشَه دِی، اوُلَر کِیچکِینَه بِیر فُرصَتنِی قوُلگه کِیرِیتِیشلَرِی بِیلَن اَسلَحَه وَ زُورَوانلِیک یوُلِی آرقَه لِی مُسُلمانلَرنِی باشِیگه قوُللَرِیدَن کِیلگن هَر قَندَی زَلِیللِیکنِی وَ عَذابنِی کِیلتِیرِیشَه دِی، بِیز حاضِردَه کوُرِیب توُرگن نَرسَه شُو، اِیندِی یَهُود،نَصارا، مُرتَدلَر وَ باشقَه کافِرلَرنِی جَنگلَرِی حَقِیدَه گه پِیرمَسَه هَم بوُلَه دِی.

(دوامی بار……)


[1]رواه البخاري (3475) ، ومسلم (1688) .. 

[2] الراوي: أبو بكر الصديق المحدث: الألباني – المصدر: صحيح الترغيب – الصفحة أو الرقم: 1392

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(114- قیسم)

بُو لا اِلَهَ (طاغوُتگه کُفر کِیلتِیرِیش) وَ اِلّا الله ( اَلله گه اِیمان کِیلتِیرِیش) مَعنالَرِینِینگ قِیسقَه چَه اِیضاحِی بوُلِیب، جاهِلِیَت قانوُنلَرِیگه وَ اوُلَرنِینگ غَیرِی شَرعِی قانوُنلَرِیگه اِیرگه شوُچِیلَرگه نِسبَتاً قَندَیدِیر کِینَه، نَفرَت وَ زُورَوانلِیک کوُرسَه تِیلگن. یَنَه هَم ساددَه راق تِیل بِیلَن اَیتگندَه حوُددِی شوُ لا اِلَهَ ( طاغوُتگه کُفر کِیلتِیرِیشلِیک)؛ شوُندَی عَقِیدَه نِی،فِکرنِی، نَظَرنِی بِیزلَرگه یِیتکَه زَه دِیکِی، اوُندَه مَنَه بُو دَستَه دَگِی جِنایَتچِی اِنسانلَرنِی یَحشِی کوُرمَسلِیک وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر اَساسِیدَه اوُلَرنِی سَلبِی بَهالَش حاصِل بوُلَه دِی. اَلبَتَّه بِیزلَر قَندَی قِیلِیب اوُلَرگه کُفر کِیلتِیرِیب، اوُلَرنِی قانوُنلَرِینِی قَبوُل قِیلمَه سَک، بوُنِی بَرابَرِیدَه اوُلَر هَم بِیزلَرنِی بِیر مُؤمِن صِیفَتِیدَه وَ بِیزلَرنِی شَرِیعَتِیمِیزدَگِی قانوُنلَرنِی هَم قَبوُل قِیلِیشمَیدِی.

حوُددِی شوُ “عَداوَت وَ بوُغض” یَعنِی دُشمَنچِیلِیک وَ کِینَه اوُز- اوُزِیدَن هَر اِیککِی تامان طَرَفِیدَن زُورَوانلِیکنِی مَنبَعسِیگه، بوُلاغِیگه اَیلَه نَه دِی. آلدِین هَم اَیتِیب اوُتگه نِیمِیزدِیک، سِکوُلارِیستلَر رُوحِی وَ ساوُوق جَنگدَن تَشقَه رِی، اوُزلَرِینِینگ زُورَوانلِیکلَرِینِی هَمِیشَه تا قِیامَت کوُنِیگه چَه قوُراللِی جَنگ صوُرَتِیدَه کوُرسَه تِیشَه دِی. بُو جَنگنِی مُسُلمانلَرگه مَجبُورلَب یوُکلَشَه دِی. وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّىٰ يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْإِنِ اسْتَطَاعُوا.

دِیمَک مُسُلمان وَ کافِر اِنساندَگِی غَضَبنِی بارلِیگِی هَم،حوُددِی آچلِیککَه، چَنقاققَه وَ باشقَه اِیختِیاجلَرگه اوُحشَه گن نَرسَه. آچِیق – آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک اَلله تَعالَی مَنَه بُو غَضَب کوُچِینِی اِنسانلَرگه حَیاتنِی  بِیر اِیختِیاجِی صِیفَتِیدَه بِیرگن وَ اَلله تَعالَی اِنسانلَرگه بِیرگن مَنَه بُو نَرسَه اَگر شَرِیعَت قانوُنلَرِی یوُلِیدَه صَرفلَنسَه، هِیچ قَچان بُو یامان اِیش بوُلمَیدِی.  اَمّا بَعضِی کِیشِیلَر نِیمَه اوُچُون اَلله تَعالَی مَنَه بُو غَضَبنِی کوُچِینِی اِنسانلَرگه بِیرگن، دِیب سوُرَه شِی موُمکِین؟ یاکِی مَنَه بُو غَضَب کوُچِینِی حَیاتدَه فایدَه لِی، تَأثِیرلِی بِیر کوُچ صِیفَتِیدَه فایدَه لَنسَه بوُلَه دِیمِی؟ اَلله اِیککِی دَلِیلگه کوُرَه اِنساننِی وُجُودِیگه غَضَب کوُچِینِی جایلَشتِیرگن:

1- بِیرِینچِیسِی،اِنسان اوُزِینِینگ شَرعِی جِسمانِی وَ نَفسانِی اِیستَکلَرِینِی دِفاع قِیلِیشِی اوُچُون بِیرِیلگن. مَثَلاً اوُ اوُزِینِی غَضَبِی سَبَبلِی اِیلان اوُنِی چَه قِیشِیگه رُحصَت بِیرمَیدِی، یاکِی بِیر اِیت اوُنگه حَملَه قِیلِیشِیگه یاکِی بِیر کِیشِی اوُنگه جَراحَت یِیتکَه زِیلِیشِیگه یاکِی بِیر کِیشِی اوُنِی مَنزِیلِینِی یاقِیب یُوبارِیشِیگه یا مَنزِیلِیدَگِی دِیرَزَه نِی آینَه لَرِینِی سِیندِیرِیشِیگه یا مَشِینَه سِینِی بَلانِینِی تِیشِیب کِیتِیشِیگه یا بالَه سِینِی اَذِیَت قِیلِیشِیگه یا عَیالِینِی حَقارَت قِیلِیشِیگه رُحصَت بِیرمَیدِی.

2- غَضَبنِی مَوجُودلِیگِی گه یَنَه بِیر دَلِیللَردَن بِیرِی شوُکِی، بُو غَضَبنِی شَرِیعَت مَقصَدلَرِینِی رُویابگه چِیقَه رِیش وَ شَرِیعَت قانوُنلَرِیدَگِی اَرزِیشلَرنِی تَطبِیق قِیلِیش یوُلِیدَه، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُننِینگ دُشمَنلَرِیگه قَرشِی فایدَه لَه نِیشدَن عِبارَت.

بُو یِیردَه اَنِیق بوُلگن نَرسَه، غَضَب اِیچکِی بِیر کوُچ – قُوَّت بوُلِیب اِنساننِی جِسمِینِی،عَقِیدَه لَرِینِی، مَنفَعَتلَرِینِی،اَرزِیشلَرِینِی،کِیرَکلِی نَرسَه لَرِینِی دِفاع قِیلِیش یَرَه تِیلگن، شَخص مَنَه بُو غَضَبنِی واسِیطَه سِیدَه اوُنِی جِسمِیگه، اَرزِیشلَرِیگه تَحدِید سالَه دِیگن نَرسَه لَرنِی قَرشِیسِیدَه هُجوُم قِیلوُچِیگه، حَملَه قِیلوُچِیگه اَیلَه نَه دِی.

آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، دِفاع وَ حَتَّی حَملَه اِنساننِی حَیاتِیدَگِی ضَرُورِی نَرسَه لَردَن بِیرِی سَنَلَه دِی، بوُندَن تَشقَه رِی اوُ اِنسان وَ حَیواناتنِی اوُرتَه سِیدَگِی مُشتَرَک ساغلام غَرِیزَه هَم حِسابلَه نَه دِی. حَیواناتلَر اوُچُون اَلله تَعالَی ثابِت بِیر دَستوُرنِی بِیرگن، اوُلَر هَم گِییاگرَه فِیک شَرائِطلَرگه مُناسِب رَوِیشدَه وَ اِیختِیاجلَرِیگه کوُرَه مَوجُود وَضِیعیَتگه تَسلِیم بوُلِیشَه دِی وَ مَجبُوراً اوُندَن فایدَه لَه نِیشَه دِی، اَمّا اَلله تَعالَی اِنسانگه اِیختِیار صِیفَتِینِی بِیرگن، مُشَخَّص وَ مُعَیَّن قانوُنلَر وَ دَستوُرلَر بِیلَن مَنَه بوُ “غَضَبنِی” – حَیاتدَگِی آچلِیککَه، چَنقاققَه، شادلِیککَه وَ جِنسِی اِیختِیاجلَرگه اوُحشَش باشقَه ضَرُورِی نَرسَه لَرِیدِیک – حَیاتنِینگ ضَرُورِی بِیر نَرسَه سِی صِیفَتِیدَه اوُنِی هِدایَت قِیلَه دِی وَ بُو غَضَبنِی قَندَی قِیلِیب باشقَه رِیش وَ هِدایَت قِیلِیش بُویِیچَه اِنسانلَرگه دَستوُر بِیرَه دِی.

اَلبَتَّه قُرآندَه “قوُپاللِیک” دِیگن کَلِیمَه مَوجُود اِیمَس،اَمّا بوُنِی اوُرنِیگه حوُددِی شُو مَعنانِی اَنگلَه تَه دِیگن  «غِلظَت» وَ «شِدَّت» گه اوُحشَه گن سوُزلَر بار، اوُلَرنِینگ هَر اِیککاوِی هَم قوُپاللِیکنِی سِینانِیملَرِی حِسابلَه نَه دِی. «غِلظَت» سوُزِی هَم یَعنِی: قاپاللِیک، شِددَت، قَتتِیق قوُللِیک، بِی رَحملِیک مَعناسِیدَه بوُلِیب یوُمشاقلِیک، رِققَتنِی مُقابِیلِیدَه اِیشلَیدِی. اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:

– یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ قَاتِلُواْ الَّذِینَ یَلُونَکُم مِّنَ الْکُفَّارِ وَلْیَجِدُواْ فِیکُمْ غِلْظَةً وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ (توبه/123) اِی مُؤمِنلَر،یانلَرِینگِیزدَگِی کافِرلَرگه قَرشِی جَنگ قِیلِینگلَر وَ اوُلَر سِیزلَردَگِی کوُچ – قُوَّتنِی کوُرسِینلَر! بِیلِینگلَرکِی، اَلبَتَّه اَلله تَقوادارلَر بِیلَن بِیرگه دِیر.    

یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ جَاهِدِ الْکُفَّارَ وَالْمُنَافِقِینَ وَاغْلُظْ عَلَیْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ ‏(توبه/73) اِی پَیغَمبَر، کافِر وَ مُنافِقلَرگه قَرشِی کوُرَه شِینگ وَ اوُلَرگه قَتتِیق قوُل بوُلِینگ. اوُلَرنِینگ جایلَرِی جَهَنَّمدِیر. نَقَدَر یامان جای بُو!

بُو یِیردَه مُنافِقلَرگه وَ سِکوُلارزَدَه لَرگه نِسبَتاً قوُپاللِیک وَ شِددَت، کوُپراق رُوحِی وَ رَوانِی وَ ساوُوق جَنگ کوُرِینِیشِیدَه بوُلَه دِی، اَمّا اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرگه نِسبَتاً مَعلوُم مَرحَلَه لَردَه هَمَّه تامانلَمَه بوُلِیشِی موُمکِین، یَعنِی هَم ساوُوق جَنگ وَ هَم اِیسسِیق جَنگ، بَعضِی مَرحَلَه لَردَه اِیسَه رُوحِی وَ یوُمشاق جَنگ بوُلِیشِی هَم موُمکِین، اَمّا بَرچَه حالَتلَردَه مُشرِکلَرگه َو کافِر سِکوُلارِیستلَرگه، مُرتَدلَرگه قَرشِی جَنگلَر هَم یوُمشاق جَنگ وَ هَم اِیسسِیق جَنگ وَ هَم هَمَّه تامانلَمَه جَنگ آلِیب بارِیلَه دِی.

“شِددَت” یَعنِی: قَتتِیق قوُللِیک، صَلابَت، قَهر بوُلِیب یوُمشاقلِیک، رَحمنِی مُقابِیلِیدَه اِیشلَه تِیلَه دِی. مَنَه بُو حالَتدَه “قوُپاللِیک” نِی مَعناسِی: شِددَت، قَتتِیقلِیک، دَغللِیکدوُر، اوُ یوُمشاقلِیکنِی مُقابِیلِیدَه اِیشلَه تِیلَه دِی، مَنَه بُو قَهردَه رَحم مَوجُود اِیمَس.  «مَحَمَّدٌ رَسُولُ اللّهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ، رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ…» (فتح/29)  مُحَمَّد اَلله نِینگ پَیغَمبَرِیدِیر. اوُ بِیلَن بِیرگه بوُلگن (مُؤمِن) لَر کافِرلَرگه قَهرلِی، اوُز آرَه لَرِیدَه (مُؤمِنلَر بِیلَن) اِیسَه رَحم – شَوقَتلِیدِیرلَر.

حَه، اوُلَر مُؤمِنلَرنِی قَرشِیسِیدَه:   «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظّاً غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ» (آل‏عمران/ 159) ( اِی مُحَمَّد)، اَلله تامانِیدَن بوُلگن بِیر مَرحَمَت سَبَبلِی اوُلَرگه (صَحابَه لَرِینگِیزگه) یوُمشاق سوُزلِی بوُلدِینگِیز. اَگر قوُپال، قَتتِیق دِیل بوُلگه نِینگِیزدَه اِیدِی، اَلبَتَّه اَطرافِینگِیزدَن تَرقَه لِیب کِیتگن بوُلَر اِیدِیلَر.

(دوامی بار……..)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(113- قیسم)

بُو یِیردَگِی عَجَبلَه نَه دِیگن وَ اَفسُوسلَه نَه دِیگن نوُقطَه شوُکِی، ظاهِردَه مُجاهِد بوُلگن مُسُلمانلَرنِینگ بِیر دَستَه سِی هَم حوُددِی شوُ یوُلدَن یُورِیشَه دِی. بُو شَخصلَر هَم مَنَه بُو صِیفَتدَه اوُزلَرِینِی مُنافِقلَرگه وَ کافِرلَرگه اوُحشَه تِیب آلِیشَه دِی. مَنَه شوُ طَرزدَه بُو شَخصلَر آشکارَه اوُزلَرِینِینگ اوُجَرلِیکلَرِی بِیلَن مُسُلمانلَرنِینگ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نُوچِی وَحدَتِیگه ضَربَه اوُرِیشَه دِی وَ اوُنِی قَرَمَه – قَرشِیسِیگه جایلَه شِیب آلِیشَه دِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ زَلِیل بوُلِیشِی،تَفَرُّق اوُچُون سَبَبلَرنِی مُهَیّا قِیلِیشَه دِی، اوُچ شَرعِی اَبزارنِی کَنَلِی آرقَه لِی مُتَّحِد حالدَه مُسُلمانلَرنِینگ واحِد مَقصَدِی سَرِی حَرَکَت قِیلِینِیشِیگه هَرگِیز راضِی بوُلِیشمَیدِی.

فَقَطگِینَه اوُلَرنِی اوُزلَرِی اوُزلَرِی اوُچُون بِیر اِیش قِیلِیشلَرِی موُمکِین بوُلگن وَ کافِرلَرنِی، مُنافِقلَرنِی مَنَه بُو حوُنِیک صِیفَتلَرِیدَن فَقَط اوُلَرنِینگ  اوُزلَرِی  اوُزلَرِینِی نَجات بِیرِیشلَرِی موُمکِین بوُلگن مَنَه بُو اوُجَر شَخصلَرگه، مُجاهِدلَرگه قوُیِیدَگِی اَلله نِینگ کَلامِینِی یِیتکَه زَه مَن، اوُ ذات مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَوَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ * ‏وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ(حشر/18-19) اِی مُؤمِنلَر، اَلله دَن قوُرقِینگلَر وَ (هَر بِیر) جان اِیرتَه ( قِیامَت کوُنِی) اوُچُون نِیمَه ( یَعنِی قَندَی اِیزگوُ عَمَلنِی) تَقدِیم اِیتگه نِیگه قَرَسِین! اَلله دَن قوُرقِینگلَر! اَلبَتَّه اَلله قِیلَه یاتگن عَمَللَرِینگِیزدَن خَبَرداردِیر. سِیزلَر اَلله نِی اوُنوُتِیب قوُیگن ( یَعنِی اوُ ذاتنِینگ اَمر- فَرمانلَرِیگه اِطاعَت اِیتمَه گن)، بَس، ( شوُندَن کِییِین اَلله) اوُلَرنِی اوُزلَرِینِی هَم اوُنوُتتِیرِیب قوُیگن ( یَعنِی اوُزلَرِیگه آخِیرَتدَه فایدَه بِیرَه دِیگن عَمَللَرنِی قِیلِیشدَن یوُز اوُگِیرتِیرِیب قوُیگن) کِیمسَه لَر کَبِی بوُلمَنگِیز! اَنَه اوُشَه لَر فاسِق – اِطاعَتسِیز کِیمسَه لَردِیر!

سِیزلَر اوُزِینگِیزنِینگ لا اِلَهَ وَ کُفر با طاغوُتگه اِیگه بوُلگن بِرادَرلَرِینگِیز وَ آپَه – سِینگِیللَرِینگِیزگه، اِلّا الله نِی وَ اَلله گه اِیمان کِیلتِیرِیشنِی اِعلان قِیلِیش آرقَه لِی اَلله نِینگ شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِینگ هَمَّه سِینِی بَرابَرِیدَه “اِیشِیتدِیک وَ اِطاعَت اِیتدِیک” ستراتِیگِیَه سِیگه اِیرگه شِیشِینگِیزنِی اِعلان قِیلگنسِیز وَ هَر کوُنِی مَجبُورِی حالدَه بِیر نِیچَه بار «ایاک نعبد و ایاک نستعین» گه عَهد بِیرَه سِیز وَ اَلله تَعالَی دَن مَنَه بُو اِیشلَر وَ عَهدنِی بَرابَرِیدَه سِیزنِی «صراط المستقیم» گه هِدایَت قِیلِیشِینِی سوُرَیسِیز، اوُ ذاتدَن سَرگردان بوُلگن وَ غَضَب قِیلِینگن کِیمسَه لَرنِی یوُلِیگه اِیمَس، بَلکِی اوُلَرگه نِعمَت بِیرِیلگن «صراط الذین انعمت علیهم» نِی یوُلِینِی سوُرَیسِیز.

اوُلَرگه نِعمَت بِیرِیلگن کِیشِیلَر قوُیِیدَگِیلَر:  وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَوَ الصِّدِّيقينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحينَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفيقاً .اوُلَر اَلله وَ رَسُولِیگه اِطاعَت قِیلِیشَه دِی وَ شُبهَه سِیز اوُلَر اوُجَر وَ «لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفْعَلُونَ» بوُلگنکِیمسَه لَردَن اِیمَسلَر. اوُجَرلِیک وَ تَکَبُّر مُؤمِنلَرنِی اِیمَس، غَضَب قِیلِینگن ( کافِرلَرنِی) سَرگردانلَرنِی، ظاللِینلَرنِی، مُنافِقلَرنِی وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِی صِیفَتلَرِیدَن حِسابلَه نَه دِی. بِیر اوُزِینگِیزگه کِیلِیب مُسُلمانلَرنِینگ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتِینِی قَرشِیسِیدَه توُسِیق  وَ مانِع بوُلِیب آلمَنگلَر.

“غَضَبنِی شَرعِی رَوِیش بِیلَن کَنترال وَ باشقَه رَه آلمَسلِیک، هِدایَت قِیلَه آلمَسلِیک” هَم آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتنِی مانِعلِیکلَرِیدَن حِسابلَه نَه دِی.  [1]

 اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:  قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّىٰ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ (ممتحنه/4) سِیزلَر اوُچُون اِبراهِیم وَ اوُ بِیلَن بِیرگه بوُلگن کِیشِیلَردَه (اوُلَرنِینگ کافِرلَرگه قِیلگن مُناسَبَتلَرِیدَه) گوُزَل نَمُونَه باردِیر. اِیسلَنگِیز، اوُلَر اوُز قَوملَرِیگه: “دَرحَقِیقَت بِیزلَر سِیزلَردَن وَ سِیزلَر اَلله نِی قوُیِیب عِبادَت قِیلَه یاتگن بوُتلَرِینگِیزدَن بِیزارمِیز. بِیزلَر سِیزلَر (اِیشانِیب، عِبادَت قِیلَه یاتگن بوُت – سَنَملَر)نِی اِنکار اِیتدِیک. تاکِی، سِیزلَر یالغِیز اَلله گه اِیمان کِیلتِیرگوُنلَرِینگِیزچَه سِیزلَر بِیلَن بِیزنِینگ اوُرتَه مِیزدَه مَنگوُ عَداوَت وَ یامان کوُرِیش ظاهِردِیر”، دِیدِیلَر.

چوُنکِی شَخصنِی اوُزِیدَن بَرائَت قِیلِیشلِیک اوُز- اوُزِیدَن اوُنِی عَقِیدَه لَرِیدَن هَم بَرائَت قِیلِینِیشِیگه سَبَب بوُلَه دِی. اَمّا کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک، بَعضِی بِیر کِیشِیلَر مُقابِیل طَرَفنِینگ عَقِیدَه لَرِیدَن بَرائَت قِیلَه دِی، لِیکِن عَمَلدَه اوُشَه شَخصنِینگ، گُورُوهنِینگ، جَماعَتنِینگ، حُکوُمَتنِینگ اوُزِیدَن بَرائَت قِیلمَیدِی، بَلکِی اوُلَر بِیلَن بِیرگه بوُلَه دِی، مَنَه بُو اَهلِی قِبلَه نِی فَرِیب بِیرِیش بُویِیچَه مُنافِق وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِینگ یَنَه بِیر رَوِیشلَرِیدَن بِیرِیدوُر. بِیز سِیزلَرنِی قَبوُل قِیلمَیمِیز وَ سِیزلَرگه کافِر بوُلَه مِیز، سِیزلَر یَگانَه اَلله گه اِیمان کِیلتِیرمَه گوُنِینگِیزچَه وَ اوُنِی یَککَه اوُزِیگه عِبادَت قِیلمَه گوُنِینگِیزچَه، سِیزلَر بِیلَن بِیزلَرنِینگ اوُرتَه مِیزدَه دائِمِی دُشمَنچِیلِیک،کِینَه وُجُودگه کِیلگن.

(دوامی بار…….)


[1] این مانع و آفت وارداتی هم از  صفات کفار و منافقین است .

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(112- قیسم)

اَفسُوسکِی مَنَه بُو مُعانِید مُسُلمانلَر اوُزلَرِینِی شوُندَی بِیر نَرسَه دَه کافِرلَرگه اوُحشَه تِیب آلِیشگنکِی، اوُلَر اوُچُون هِیچ نَرسَه قِیلِیب بوُلمَیدِی،فَقَطگِینَه اوُلَرنِی اوُز حاللَرِیگه تَشلَب قوُیَه آلَه مِیز خالاص :«ذرهُم»،تَشلَب قوُی. اَلله تَعالَی مُنافِقلَرنِی وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِی توُدَه سِیگه جایلَه شِیب آلگن وَ کافِرلَرگه اوُحشَب قالگن مُسُلمانلَرنِینگ مَنَه بُو دَستَه سِیگه قَرَتَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: فَأَعْرِضُواْ عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاء بِمَا کَانُواْ یَکْسِبُونَ ‏(توبه/95) بَس، اوُلَردَن یوُز اوُگِیرِینگلَر! چوُنکِی اوُلَر ناپاکدوُرلَر وَ قِیلِیب اوُتگن نَرسَه لَرِینِی ( یَعنِی مُنافِقلِیکلَرِی) جَزاسِیگه جایلَرِی جَهَنَّمدِیر.

مَنَه بُو صِیفَتلَردَه اوُزلَرِینِی کافِرلَرگه وَ مُنافِقلَرگه اوُحشَه تِیب آلگن مَنَه بُو اوُجَر مُسُلمانلَرنِی نِیمَه اوُچُون اوُز حالِیگه تَشلَب قوُیِیشِیمِیز کِیرَک؟ وَ نِیمَه اوُچُون اوُلَردَن یُوز اوُگِیرِیشِیمِیز کِیرَک؟ چوُنکِی اَوَّلا مَنَه شُو اوُجَر شَخصلَرنِی اوُزِی بُو اِیشنِی سَبَبلَرِینِی مُهُیّا قِیلِیشگن وَ هاحلَه گن یا هاحلَمَه گن حالدَه گوُناهگه باتِیشگن، گاهِیدَه تَفَرُّققَه اوُحشَه گن بِیر گوُناه وَ شِیرکدَه اوُزلَرِینِی غَرق قِیلِیشگن وَ اوُندَه آیاق تِیرَب توُرِیب آلِیشگن، اوُلَرنِی تارتِیب چِیقَه رِیشنِی اِمکانِی هَم یُوق. تَفَرُّق شِیرکِی بوُزاققَه سِیغِینِیش شِیرکِیدَن کوُرَه هَم  بَتتَرراقدوُر،چوُنکِی بوُزاققَه سِیغِینِیش شِیرکِی وَ اوُنگه اوُحشَه گنلَر فَقَط وَ فَقَط هَمَّه قَبوُل قِیلَه دِیگن رَهبَر کِیلگچ یوُقالَه دِی، اَمّا مَنَه بُو اوُجَر مُسُلمانلَر اوُزلَرِینِی بوُزاققَه سِیغِینِیشدَن بَتتَرراق بوُلگن شِیرکنِی باتقاغِیگه اوُزلَرِینِی تَشلَشَه دِی وَ اوُندَه آیاق تِیرَب توُرِیب هَم آلِیشَه دِی.

بِیز اوُنگه اوُنِی اوُزِی هَم یَحشِی آگاه بوُلگن حَقنِی اَیتِیشنِی اِیستَه یَپمِیز، اَمّا اوُ اوُجَرلِیک بِیلَن بُونِی تِیسکَه رِیسِینِی قِیلیَپتِی. اَلله تَعالَی قوُیِیدَگِیچَه مَرحَمَت قِیلگن پَیتِیدَه:  «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ» یَعنِی بوُلَر فِرقَه یِی ناجِیَه دَن وَ مَنصُورَه طائِفَه دَن بُولگن “مُؤمِنلَر”دوُرلَر وَ بوُنِی اوُندَن کِییِینگِی آیَت رَوشَنلَشتِیرِیب بِیرَه دِی،«إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ» دِیمَک بوُ یِیردَگِی مُخاطاب مُنافِق وَ سِکوُلارزَدَه لَر اِیمَس، بَلکِی مُؤمِنلَردوُر؛ اَمّا بُو مُؤمِنلَر حَقنِی یَحشِی بِیلِیشِه دِی وَ حَتَّی اوُنِی تَبلِیغ هَم قِیلِیشَه دِی، اَمّا اوُزلَرِیدَگِی بِیلِیمگه،عِلمگه، اِیشانچگه قَرَمَسدَن بوُنِی تِیسکَه رِیسِیدَگِی عَمَلنِی قِیلِیشَه دِی. مَنَه بُو صِیفَتلَردَه اوُزِینِی  کافِرلَرگه اوُحشَه تِیب آلگن مَنَه بوُ بِیچارَه لَرگه قَرَتَه قوُیِیدَه گِیلَرنِی اَیتسَک:  وَإِذَا قِیلَ لَهُ اتَّقِ اللّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ (بقره/206) قَچان اوُنگه : “اَلله دَن قوُرققِین”، دِییِیلسَه، اوُنِی کِبرُو هَواسِی گوُناهگه تارتَه دِی – یِیتَکلَیدِی. اوُنگه جَهَنَّم بَس کِیلَر. نَقَدَر یامان جای – اَ!

اَلله تَعالَی اوُزلَرِینِی مُنافِقلَرگه یا سِکوُلارزَدَه لَرگه اوُحشَه تِیب آلگن مَنَه بُو مُؤمِنلَرگه حُوددِی مُنافِقلَردِیک مُهلَت بِیرَه دِی، بُو بِیلَن اوُلَر اَنَه بُو باتقاققَه یَنَه هَم کوُپراق باتِیشَه دِی. چوُنکِی اوُلَر نَجاتنِی بَرچَه یوُللَرِینِی اوُزلَرِی اوُچُون یاپِیب قوُیِیشگن: ‏ « وَیَمُدُّهُمْ فِی طُغْیَانِهِمْ یَعْمَهُونَ»(بقره/15) اَلله تَعالَی اوُلَرنِی اوُزلَرِینِینگ عِصیانکارلِیکلَرِینِی کوُر- کوُرانَه دَوام اِیتتِیرِیشلَرِی اوُچُون اوُز حاللَرِیگه تَشلَب قوُیَه دِی. اَلله تَعالَی اوُزلَرِی اوُچُون بَرچَه نَجات یوُللَرِینِی یاپِیب قوُیگن کافِرلَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ (حجر/3) ( اِی مُحَمَّد)، اوُلَرنِی قوُیَه وِیرِینگ، یِیب – اِیچِیب، فایدَه لَه نِیب قالسِینلَر، آرزُو- هَوَسلَرِیگه مَشغوُل بوُلَه وِیرسِینلَر. بَس یَقِیندَه ( بُو قِیلمِیشلَرِینِینگ عاقِبَتِی نِیمَه بُولِیشِینِی ) بِیلِیب آلوُرلَر. یاکِی باشقَه بِیر جایدَه مُشرِکلَر وَ کافِرلَر سِکوُلارِیستلَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:  

 «وَ نَذَرُهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ» (انعام/110) وَ حوُددِی اَوَّل باشدَه اِیمان کِیلتِیرمَه گنلَرِی کَبِی دِیل وَ کوُزلَرِینِی اَیلَنتِیرِیب قوُیُورمِیز وَ اوُز طوُغیانلَرِیدَه اَدَشِیب – اوُلاقِیب یوُرگن حاللَرِیدَه تَرک قِیلوُرمِیز.

حَه، اوُجَر اِنسانگه نِسبَتاً قِیلِینِیشِی کِیرَک بوُلگن تَنها اِیش، اوُنِی تَشلَب قوُیِیش خالاص. هاح اوُ بوُلغَنگن مُسُلمان بُولِیب مُنافِقلَرنِی توُدهَ سِیدَه جایلَشگن بوُلَه دِیمِی یا کافِر بوُلَه دِیمِی فَرقِی یوُق. لِیکِن مَنَه بوُندَی چِیتگه چِیقِیش وَ بُو شَخصلَرنِی اوُز حالِیگه تَشلَب قوُیِیش بِیلَن اوُلَر تامانِیدَن بِیرِیلَه دِیگن ضَربَه لَردَن آماندَه قالِیب بوُلمَیدِی، نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکِی حَقنِی وَ اوُنگه اِیرگشگنلَرنِی قَرشِیسِیدَگِی حَندَققَه جایلَه شِیب آلِیشگن وَ جوُدَه کوُپ حاللَردَه مُسُلمانلَرنِی یوُمشاق وَ قوُراللِی جَنگگه مَجبُور قِیلِیشَه دِی، مُسُلمانلَرنِینگ صَفلَرِیدَه قالگنلَرِی هَم بِیر تاماندَن مُسُلمانلَرنِی جَنگگه مَجبُور قِیلِیشسَه، آشکار کافِرلَر هَم باشقَه بِیر تاماندَن مُسُلمانلَرنِی بوُ جَنگگه مَجبُور قِیلِیشَه دِی. مَنَه بُو حالَتدَه مُنافِقلَر بِیلَن اوُزِیگه خاص مُناسَبَتدَه بُولِیش لازِم بوُلسَه، 1،2،3 چِی دَرَجَه دَگِی کافِرلَرنِی هَر قَیسِی بِیرِی بِیلَن هَم اوُزِیگه مُناسِب رَوِیشدَه مُناسَبَتدَه بوُلِیش لازِم بوُلَه دِی، اَمّا قَیسِی واسِیطَه بِیلَن بُو اِیشنِی عَمَلگه آشِیرِیلَه دِی؟ اوُلَرنِی اوُشلَب توُرُوچِی عامِل قُوَّت حِسابلَه نَه دِی، اَلله تَعالَی بُو حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّکُمْ(انفال/60) رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی مَرحَمَت قِیلِیشلَرِیچَه بوُ قُوَّتدَن مَنضُور اَسلَحَه دوُر. اَگر بِیزلَر بوُندَی قُدرَتنِی تَیّارلَه مَسَک، ناچار حالدَه اوُجَر اِنسانلَر باشلَه گن اِیککِی تاماننِی مَغلوُبِیَتِیگه سَبَب بوُلَه دِیگن اوُیِینگه کِیرِیب قالَه مِیز وَ ناچار حالدَه اِضطِرارِی وَضِیعیَتدَه باتقاققَه باتِیب قالمَسلِیک اوُچُون بُو قُوَّتدَن یوُقارِیراقدَگِی قُدرَتنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشِیمِیز لازِم بوُلَه دِی.

(دوامی بار……..)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(111- قیسم)

مَنَه بُو اوُرِینلَرنِی بَرچَه سِیدَه وَ بوُنگه اوُحشَش اوُرِینلَردَه مُسُلمان شَخص حَق قَیسِی اِیکَه نِینِی اِیشانچ بِیلَن جُودَه یَحشِی بِیلَه دِی، اَمّا قَصددَن وَ اوُزِینِی اِیختِیارِی بِیلَن غَیرِی شَرعِی دَلِیللَرگه کوُرَه اوُنِی تِیسکَه رِیسِینِی قِیلَه دِی. بَعضِی وَقتلَردَه شَخص تَکَبُّر وَ اوُجَرلِیک سَبَبِیدَن اوُزِینِی نَظَرِی وَ اوُزِینِی تَفسِیرِی وَ حِزبِی وَ توُدَه سِیدَن باشقَه سِینِی قَبوُل قِیلمَسلِیگِی موُمکِین، لِیکِن بُو خَطادوُر، یاکِی اوُزِینِی نَظَرِیدَن یا حِزبِیدَن وَ جَماعَتِیدَن قوُلِینِی تارتدِی وَ اوُزِینِی نَظَرِینِی رَد قِیلدِی، دِییِیشلَرِینِی هاحلَه مَسلِیگِی موُمکِین، یاکِی آسانلِیک بِیلَن فِکرِی وَ عَقِیدَه سِینِی اَلمَشتِیردِی یا مَغلوُبِیَتگه اوُچرَه دِی دِیگنلِیکلَرِی یاکِی جاهِللَرنِی راضِیلِیگِی اوُچُون یالغانچِی غُرُورگه وَ یالغانچِی عِزَّتگه دوُچار بوُلدِی وَ اوُزِینِی یا گوُرُوهِینِی خَطالَرِینِی وَ تَفسِیرِینِی قَبوُل قِیلمَیدِی وَ حَقگه تَسلِیم بُولمَیدِی، نَتِیجَه دَه اوُ مَنَه بوُ حَق یوُلدَگِی مَوجُود یَحشِیلِیکدَن اوُزِینِی آگاهانَه وَ قَصددَن مَحرُوم قِیلَه دِی.

حَتَّی اَگر بِیر شَخص حَقنِی اوُستِیدَه بُولسَه وَ اوُزِیدَگِی حَقگه صَبر قِیلسَه وَ مُستَحکَم بوُلِیب توُرسَه وَ سوُزِیدَه مَحکَم بوُلسَه وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی قَرشِیسِیدَه «سَمِعْنا وَأَطَعْنا» دِیسَه وَ مَنَه بُو اوُجَر وَ حَقگه قَرشِی جَنگ قِیلَه یاتگن کِیشِی بِیلَن مُوافِق بوُلمَسَه، مَنَه بُو اوُجَر وَ حَقدَن قاچِیب یوُرُوچِی کِیشِی شوُندَی دِیب حَیال قِیلَه دِیکِی، مَنَه بُو حَقنِی اَیتَه یاتگن کِیشِی اوُنِینگ ضَعِیف وَ خُرافاتلِی، بِی اَساس فِکرلَرِینِی کوُرسَتگن حالدَه اوُنِی شَخصِیَتِیگه ضَربَه اوُرگن وَ نَتِیجَه دَه اوُ قَدَر- قِیمَتِینِی یوُقاتگن.

شُونِینگ اوُچُون هَم مَنَه بُو اوُجَر وَ قَیصَر شَخصنِی فِکرلَه شِیچَه، حَقدَه  مَحکَم توُرگن کِیشِی حَقنِی بَیان قِیلِیشِی وَ اوُندَه مَحکَم تُورِیشِی آرقَه لِی اوُنگه قَرشِی دُشمَنچِیلِیک قِیلِیشنِی قَصد قِیلگن، شُو طَرزدَه اوُنِی آسانلِیک بِیلَن دُشمَنِینِی جایگاهِیگه قوُیِیب آلَه دِی، مَنَه بُو شَخص اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه قَرشِی دُشمَنچِیلِیک قِیلگن پَیتِیدَه، بُو شَرِیعَتنِی طَرَفدارلَرِی  وَ بُو حَقنِی تَبلِیغچِیلَرِیگه قَرشِی دُشمَنچِیلِیک قِیلِیشِی جوُدَه هَم طَبِیعِی نَرسَه، اوُ مَنَه بُو اوُصُول بِیلَن اوُ “حَقنِی وَ حَق اَهلِیگه قَرشِی جَنگ قِیلوُچِی” دِیگن صِیفَتنِی اوُزِیدَه وُجُودگه کِیلتِیرَه دِی. هَر قَندَی رَوِیش بِیلَن بوُلسَه هَم بُو دَشمَنچِیلِیککَه قَرشِی جَواب بِیرِیشگه حَرَکَت قِیلَه دِی.

شُو سَبَبلِی  کوُر- کوُرانَه قَصاص آلِیش وَ حَقدَن، حَق اَهلِیدَن نَفرَتلَه نِیش، اَنَه اوُشَه قاصاص آلِیشنِی آلدِینگِی تَرکِیبِی قِیسملَرِیدَن بِیرِی حِسابلَه نَه دِی، حَتَّی اَگر مُسُلمانلَرگه قَرشِی کافِرلَرنِی مَنَه بوُندَی حِمایَه قِیلِیش، اوُ شَخصنِی اوُزِینِی اِیمانِیگه ضَربَه اوُرِیلِیشِیگه وَ اوُنِی شَخصِیَتِینِی، آبرُوسِینِی، جانِینِی، نامُوسِینِی، مالِینِی وَ اوُنِی مُقابِیلِیدَگِی مُسُلمانلَرنِی نابوُد بوُلِیشِیگه یاکِی اوُنِی اوُزِیگه وَمُقابِیلِیدَگِی تامانگه ضَربَه اوُرِیلِیشِیگه سَبَب بوُلسَه هَم، بوُ اوُنگه مُهِم اِیمَس. مَنَه بوُنِی اِیککِی تاماندَن مَغلوُبِیَتگه اوُچرَیدِیگن اوُیِین دِییِیلَه دِی. یَعنِی بُو اوُیِین باشلَه نِیشِی بِیلَن اوُنِی آخِیرِی شُبهَه سِیز هَر اِیککِی تامان اوُچُون مَغلوُبِیَت بِیلَن توُگه شِینِی اَیتَه آلَه سَن. بِیزلَر مَنَه بُو نَرسَه نِی جُودَه کوُپ مَرتَه مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه کوُرگنمِیز. اَندَلوُسدَگِی وَ مُغوُللَرنِی، بوُتوُن جَهان سِکوُلارِیست باسقِینچِیلَرنِی حَملَه سِیدَگِی نَمُونَه لَر وَ اوُتگن بِیر- اِیککِی عَصر مابَینِیدَه اوُلَرنِی بَرابَرِیدَگِی مُسُلمانلَرنِینگ مُناسَبَتِی وَ حَتَّی حاضِرنِی اوُزِیدَه سوُرِیَه دَه،عِراقدَه، اَفغانِستاندَه،یَمَندَه، سُومالِیدَه،لِیوِییَه دَه وَ باشقَه جایلَردَگِی آچِیق- آشکار نَمُونَه لَر هَر قَندَی مُسُلمان شَخص اوُچُون کوُرِینِیب توُرِیبدِی،مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه حَقدَن قاچُوچِی اوُجَر کِیمسَه لَر باشلَه گن مَنَه بُو اِیککِی تامانلَمَه آخِیرِی مَغلوُبِیَت بِیلَن توُگَیدِیگن اوُیِینلَر، بِیزلَرنِینگ هَمَّه مِیزنِی باشِیمِیزگه شوُندَی مُصِیبَت وَ بَلالَرنِی آلِیب کِیلدِی.

بُو یِیردَه هَر اِیککِی تامانلَمَه آخِیرِی مَغلوُبِیَت بِیلَن توُگیدِیگن بوُندَی اوُیِیننِی باشلَه گن مَنَه بُو شَخص،اوُجَرلِیک بِیمارلِیگِیگه وَ کافِر، مُنافِقلَرگه خاص بوُلگن اوُجَرلِیککَه مُبتَلا بوُلگن وَ بُو صِیفَتدَه اوُزِینِی کافِرلَرگه، مُنافِقلَرگه اوُحشَه تِیب آلگن، بوُندَی کِیمسَه گه مُعانِید دِییِیلَه دِی. اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   «ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﻳُﺠَﺎﺩِﻟُﻮﻥَ ﻓِﻲ ﺁﻳَﺎﺕِ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺑِﻐَﻴْﺮِ ﺳُﻠْﻄَﺎﻥٍ ﺃَﺗَﺎﻫُﻢْ ﻛَﺒُﺮَ ﻣَﻘْﺘًﺎ ﻋِﻨْﺪَ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﻭَﻋِﻨْﺪَ ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﺁﻣَﻨُﻮﺍ ﻛَﺬَﻟِﻚَ ﻳَﻄْﺒَﻊُ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻋَﻠَﻰ ﻛُﻞِّ ﻗَﻠْﺐِ ﻣُﺘَﻜَﺒِّﺮٍ ﺟَﺒَّﺎﺭٍ» ‏(ﻏﺎﻓﺮ: 35 ‏). اَلله نِینگ آیَتلَرِی حَقِیدَه اوُزلَرِیگه کِیلگن بِیران حُجَّت دَلِیلسِیز تَلَه شِیب – تارتِیشَه دِیگن کِیمسَه لَر اَلله نَزدِیدَه هَم، اِیمان کِیلتِیرگن ذاتلَر نَزدِیدَه هَم کَتتَه نَفرَتگه دوُچار بوُلوُرلَر. اَلله هَر بِیر مُتَکَبِّر وَ زُورَواننِینگ قَلبِینِی مَنَه شوُندَی مُهرلَب قوُیُور.

(دوامی بار……..)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(110- قیسم)

اَلله تَعالَی اَهلِی کِتاب حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلگن پَیتِیدَه:  الَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَعْرِفُونَهُ کَمَا یَعْرِفُونَ أَبْنَاءهُمْ وَإِنَّ فَرِیقاً مِّنْهُمْ لَیَکْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ یَعْلَمُونَ (بقره/146) بِیز کِتاب عَطا اِیتگن کِیمسَه لَر (یَهوُدِی وَ نَصرانِیلَر) اوُنِی (مُحَمَّد پَیغَمبَرنِی) اوُز فَرزَندلَرِینِی تَنِیگن کَبِی تَنِیدِیلَر. ( یَعنِی اوُزلَرِینِی اِلاهِی کِتابلَرِیدَه اوُ حَقِیدَه اوُقِیگنلَر)، وَ اَلبَتَّه اوُلَردَن بِیر گوُرُوهِی بِیلگنلَرِی حالدَه حَقِیقَتنِی بِیرکِیتَه دِیلَر.

بِیر کِیشِی اوُزِینِی فَرزَندِی اِیکَه نِینِی یَحشِی بِیلگن حالِیدَه، بُو مِینِی فَرزَندِیم اِیمَس دِییِیشِی اوُچُون، اوُ قَنچَه لِیک اوُجَر وَ حَققَه قَرشِی جَنگ قِیلوُچِی بوُلِیشِی کِیرَک، فَقَطگِینَه مُتَکَبِّر وَ اوُجَر کِیمسَه بوُنچَه لِیک فاسِد وَ ظالِم بوُلِیشِی موُمکِین وَ اوُ اوُزِینِی حَققَه تَسلِیم بوُلِیشدَن کوُرَه یوُقارِیراقدَه دِیب بِیلَه دِی، اوُ اوُزِینِی اَلله تَعالَی جوُنَتگن حَقدَن کوُرَه عالِیراقدَه دِیب حِسابلَیدِی.

آگاهانَه اوُزلَرِینِی اوُجَرلِیک،قَیصَرلِیک، حَقدَن قاچِیشلِیک، حَقگه قَرشِی جَنگ قِیلِیشلِیک کَبِی مَنَه بوُندَی خَطَرلِی صِیفَتلَردَه کافِرلَرگه اوُحشَتگن بِرادَرلَرِیمِیز،تِیزراق مَنَه بُو بوُلغَه نِیشلَردَن قوُتوُلِیشنِی فِکرِیدَه بُولِیشلَرِی کِیرَک، بوُلمَسَم اوُلَرنِی باشِیگه مَنَه بوُ یامان مَنبَعنِینگ رُوحِی وَ رَفتارِی ثَمَرَه سِی، نَتِیجَه لَرِی کِیلَه دِی، اوُجَرلِیک وَ قَیصَرلِیکدَن کِیلِیب چِیققَن مَنَه بُو بوُلغَه نِیشلَر،آنگلِی وَ مَقصَدلِی حَرَکَتلَه نُوچِی وَحدَتنِینگ اِینگ بوُیُوک توُسِیقلَرِیدَن بِیرِی حِسابلَه نَه دِی. مِثال طَرِیقَه سِیدَه اَیتِیلسَه:

  • بِیر کِیشِی اِسلام دِینِی سِکوُلارِیزم دِینِینِینگ اَصلِی رَقِیبِی اِیکَه نِینِی وَ مَنَه بُو سِکوُلارِیستلَر مُسُلمانلَر دِینلَرِینِی توُرت مَفهُومِیدَن قوُللَرِینِی تارتمَه گوُنلَرِیچَه، اوُلَرنِی مُرتَد قِیلمَه گوُنلَرِیچَه مُسُلمانلَر بِیلَن هَمِیشَه جَنگ قِیلِیشلَرِینِی جوُدَه یَحشِی بِیلَه دِی، لِیکِن اوُ اوُزِینِی اِیختِیارِی بِیلَن سِکوُلارِیستلَرنِی وَ اوُلَرنِینگ دِیماکرَه تِیَه سِینِی حِمایَه قِیلَه دِی وَ آشکارَه مُسُلمانلَرنِینگ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتِینِی نِشانگه آلَه دِی.
  • بِیر کِیشِی اَهلِی قِبلَه نِینگ 1-2-3-4 چِی سانلِی دُشمَنلَرِی قَیسِی اِیکَه نِینِی یَحشِی بِیلَه دِی، اَمّا فَلانچِی قَومنِی یا فَلانچِی مَذهَبنِی یامان کوُرگه نِی، نَفرَتلَنگه نِی سَبَبلِی اوُزِینِی اِیختِیارِی بِیلَن مَنَه بوُ شَرعِی دُشمَنشوُناسِینِی وَ دُشمَنلَرنِی دَرَجَه لَرگه اَجرَه تِیشنِی بوُزِیب تَشلَیدِی وَ حَتَّی بَعضِی اوُرِینلَردَه بِیرِینچِی وَ اِیککِینچِی وَ اوُچِینچِی سانلِی دُشمَننِی فایدَه سِیگه آشکارَه اَهلِی قِبلَه بوُلگن مُسُلمانلَرگه قَرشِی رُوحِی یا قوُراللِی جَنگگه کِیرَه دِی، بُو نَرسَه نِی بِیزلَر حاضِرگِی کوُندَه سوُرِیَه نِی، اَفغانِستاننِی وَ سُومالِینِی مِثالِیدَه کوُرِیب توُرِیبمِیز.
  • بِیر کِیشِی اَگر بِیر شَخصنِی یا اَهلِی قِبلَه دَن بوُلگن گوُرُوهنِی اِسلامدَن چِیقَه رِیشنِی وَ اوُلَرنِی تَکفِیر قِیلِیشنِی هاحلَسَه، اوُلَرنِی جِنایَتنِی اِثبات قِیلِیش بوُیِیچَه توُرت فِیلتِیردَن اوُتکَه زِیشِی وَ اوُنِی اَلله،رَسُولِی تامانِیدَن تَصدِیقلَه نِیشِی، تَکفِیرنِی شَرطلَرِیدَن وَ تَکفِیرنِی مانِعلِیکلَرِیدَن اوُتکَه زِیشِی وَ اَگر جِنایَتچِی دِیب تَشخِیص بِیرِیلسَه، بُو وَقتدَگِینَه اوُلَرنِی مُرتَد دِیب ناملَب اوُلَرنِی اوُستِیدَه مُرتَدلَرنِی اَحکاملَرِینِی اِجرا قِیلِیشِی موُمکِینلِیگِینِی جوُدَه هَم یَحشِی بِیلَه دِی، اَمّا قَصددَن وَ آگاهانَه مَنَه بُو مَرحَلَه لَرنِی هِیچ قَیسِی بِیرِینِی بَجَرمَیدِی وَ آسانلِیک بِیلَن اوُزِیگه مُخالِف بُولگن باشقَه اَهلِی قِبلَه نِی تَکفِیر قِیلِیش آرقَه لِی کَتتَه جِنایَتگه دوُچار بوُلَه دِی وَ آشکارَه مُسُلمانلَرنِینگ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتِینِی قَرشِیسِیدَه توُسِیقنِی وُجُودگه کِیلتِیرَه دِی.
  • بِیر کِیشِی یَهوُدِیلَرنِی، نَصارالَرنِی، مَجُوسِیلَرنِی، صابِیئِنلَرنِی حُکمِی مُشرِکلَردَن فَرق قِیلِیشِینِی وَ مُشرِکلَر یا سِکوُلارِیستلَر باشقَه نَرسَه اِیکَه نِینِی، باشقَه لَر اِیسَه اوُلَردَن فَرقلِی اِیکَه نِینِی یَحشِی بِیلَه دِی وَ اَلله تَعالَی یَهوُدِیلَرنِی، نَصارالَرنِی،مَجُوسِیلَر، صابِیئِنلَرنِی مُشرِکلَر جُملَه سِیدَن حِسابلَه مَه گنلِیگِینِی هَم جوُدَه یَحشِی بِیلَه دِی، اَمّا بِیزلَرنِینگ مَنَه بُو بِرادَرلَرِیمِیز اَلله نِی حُکمِینِی آشکارَه بِیر چِیتگه سُورِیب قوُیِیب، بَعضِی نَجدِی اوُلَمالَرنِینگ وَ آلِ سَعُودنِی سَلطَنَت اوُلَمالَرِینِینگ خَطا رَعیلَرِینِی اِستِناد قِیلگن حالدَه،آسانلِیک بِیلَن اَهلِی قِبلَه نِی مُشرِکلَر جُملَه سِیدَن دِیب سَنَیدِی وَ آسانلِیک بِیلَن مُسُلمانلَرنِینگ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتِینِی قَرشِیسِیدَه توُسِیقنِی،مانِعنِی وُجُودگه کِیلتِیرَه دِی.
  • بِیر کِیشِی آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتنِی حِفظ قِیلِیش وَ تَفَرُّقدَن پَرهِیز قِیلِیش وَ بوُتُون جَهان کافِرلَرِینِینگ، مَحَلِّی مُرتَدلَرنِینگ اوُلکَن قُدرَتِینِی قَرشِیسِیدَه مُسُلمانلَرنِینگ اوُلکَن قُدرَتِینِی وُجُودگه کِیلتِیرِیش اوُچُون نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت  وَ اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت وَ مُجاهِدلَرنِینگ شوُراوِی مَجلِیسِیدَن تَشکِیل تاپگن اوُچ اَبزارگِینَه مَوجُود اِیکَه نِینِی یَحشِی بِیلَه دِی،اَمّا اوُ اوُزِینِی اِیختِیارِی بِیلَن اوُجَرلِیک قِیلَه دِی وَ فَلانچِی تَفسِیرگه یا مَذهَبگه مُخالِف بوُلگه نِی یاکِی اوُرِین، مَقام تَلَشگه نِی سَبَبلِی مُسُلمانلَرنِینگ بُویُوک قُدرَتِیدَن چِیتلَه شَه دِی وَ خَطا یوُلدَن کِیتَه دِی.

(دوامی بار……..)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(109- قیسم)

هَر قَندَی حالَتدَه اوُجَرلِیک قُرآندَه لَجُّو لَفظِی بِیلَن کِیلگن، اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلگن سوُزگه اوُحشَیدِی:   «لَّلَجُّوا فِی طُغْیَانِهِمْ یَعْمَهُونَ» (مومنون/75)، یاکِی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:  «بَل لَّجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ» (ملک/21)  لِیکِن حوُددِی شوُ مَعنانِی بِیرَه دِیگن باشقَه کَلِیمَه لَر هَم بار،مَثَلاً : آیاق تِیرَب آلِیش، نوُح قَومِی حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:  «وَأصَرُّوُا وَاستَكبَروُا» یَنَه بِیر باشقَه کَلِیمَه قَیصَرلِیک. قَیصَرلِیک هَم قُرآندَه بِیر نِیچَه بار کِیلتِیرِیلگن:

–  وَتِلْكَ عَادٌ جَحَدُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهُ وَاتَّبَعُوا أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ(هود/59). پَروَردِیگارلَرِینِینگ آیَتلَرِینِی اِنکار قِیلگن، اوُنِینگ پَیغَمبَرلَرِیگه عِصیان قِیلگن وَ بَرچَه قَیصَر، ظالِملَر اَمرُو فَرمانِیگه بوُیِینسوُنگن عاد قَبِیلَه سِی – اَنَه اوُشَه لَردِیر.

– أَلْقِيَا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ  (ق/ 24) ( شوُندَن کِییِین دوُزَخ خادِملَرِیدَن اِیککِی فَرِیشتَه گه اَیتِیلوُر): بَرچَه ( حَقگه قَرشِیلِیک قِیلگوُچِی) قَیصَر، یَحشِیلِیکنِی مَنع قِیلگوُچِینِی جَهَنَّمگه تَشلَنگلَر!

– كَلَّا إِنَّهُ كَانَ لِآيَاتِنَا عَنِيدًا (مدثر/16) یوُق، ( اوُنِینگ طَعمَه سِی بِیهُودَه دِیر)! چوُنکِی اوُ بِیزنِینگ آیَتلَرِیمِیزگه قَیصَرلِیک قِیلگوُچِیدِیر.

آچِیق – آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک اوُجَرلِیک،قَیصَرلِیک وَ باطِلگه آیاق تِیرَب توُرِیب آلِیشلِیک، مُسُلمانلَرنِی اِیمَس بَلکِی کافِرلَرنِی صِیفَتلَرِیدَن حِسابلَه نَه دِی. شوُنِی هَم یَحشِی بِیلِیشِیمِیز کِیرَککِی، جَهالَت سَبَبلِی قِیلِینگن گوُناهلَر کِیچِیرِیلَه دِی، آدَمنِی گوُناهِیگه اوُحشَش، اَمّا اوُجَرلِیک سَبَبِیدَن قِیلِینگن گوُناه اِیسَه کِیچِیرِیلمَیدِی، حوُددِی شَیطاننِی تَکَبُّرِی وَ نَجادپَرَستلِیگِی کَبِی.

اوُجَر اِنسان هَم – شَیطانگه اوُحشَب – حَق وَ باطِل یا یَحشِی وَ یامان یا زِیان وَ فایدَه بِیلَن اِیشِی یوُق. شوُ سَبَبلِی هَم اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   «سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْلَا يُؤْمِنُونَ» نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکِی اوُلَرگه حَقنِی بَیان قِیلسَنگ یاکِی اوُلَرگه هَر قَنچَه نَصِیحَت قِیلسَنگ، اوُلَر اَیتِیشَه دِیکِی:  «سَمِعْنا وَ عَصَيْنا» یَعنِی “اِیشِیتدِیک وَ عاصِی بوُلدِیک”، یَهُودِیلَر هَم سَیِّدِیمِیز مُوسَی گه اَیتگن اِیدِیلَرکِی:  «وَقَالُواْ مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِ مِن آیَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحْنُ لَکَ بِمُؤْمِنِینَ» (اعراف/132) اوُلَر (مُوسَی گه): “بِیزلَرنِی سِحرلَش اوُچُون قَندَی آیَت – مُعجِیزَه  کِیلتِیرسَنگ هَم بِیز سِینگه هَرگِیز اِیمان کِیلتِیرگوُچِی اِیمَسمِیز”، دِیگنلَرِیدَن کِییِین اوُستلَرِیگه توُفان (سِیل)، چِیگِیرتکَه، بِیت، بَقَه وَ قان (بَلالَرِینِی) آچِیق آیَت – مُعجِیزَه لَر قِیلِیب یوُباردِیک. قَچانکِی اوُلَرنِینگ اوُستِیگه بُو عَذاب توُشگچ: “اِی مُوسَی، سِینگه بِیرگن وَعدَه سِی حَققِی – حوُرمَتِی، پَروَردِیگارِینگگه دُعا قِیل.

شُو سَبَبلِی اَلله تَعالی بُو دُنیادَه مَنَه بوُلَرنِی اوُلَرگه جوُنَتدِی. اوُلَر قِیامَتدَه هَم یامان وَضِیعیَتگه اِیگه بوُلَه دِیلَر:  «سَوَاء عَلَیْنَا أَجَزِعْنَا أَمْ صَبَرْنَا مَا لَنَا مِن مَّحِیصٍ ‏» (ابراهیم/21) ( اِیندِی اِیسَه) داد- وای قِیلَه مِیزمِی، صَبر- قَناعَت قِیلَه مِیزمِی، بِیز اوُچُون بَرابَردِیر- هِیچ قَندَی نَجات یوُقدِیر”.

مُتَکَبِّر وَ اوُجَر اِنسان هَر قَندَی بَدبَختلِیکلَرگه لایِیق. چوُنکِی تَکَبُّر وَ اوُجَرلِیک،اِنساننِینگ بَرچَه بَدبَختلِیکلَرِینِی مَنبَعسِی، بوُلاغِی حِسابلَه نَه دِی، تَکَبُّر وَ اوُجَرلِیک بار بوُلگن جایدَه صُلح وَ آسایِیش یوُقالِیشِیدَن تَشقَه رِی: تَفَرُّق،باشقَه لَرنِی مَسخَرَه قِیلِیش، غَیرِی شَرعِی قَصاص آلِیشلَر،قوُراللِی یا رُوحِی جَنگ وَ نِزالَر یاکِی اوُتگن آتَه – بابالَرنِی وَ حاضِرگِی زَماندَگِی مِللَتلَرنِی ناتوُغرِی سُنَّتلَرِیگه تابِع بوُلِیش، بوُندَن باشقَه یوُزلَب  کَسَللِیکلَرگه  سَبَب بوُلَه دِی. اِیندِی بوُ یِیردَه شَخصنِی اوُستِیدَه  أَمَّارَةٌ بِالسُّوءِنَفسِی حاکِم بوُلَه دِی.

اوُجَرلِیک دائِمِی بوُلگن پَیتِیدَه اَلله تَعالَی قُرآندَه اَیتَه دِیکِی: «ذرهُم»، تَشلَب قوُی. «فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ» (توبه/95) اوُلَردَن یوُز اوُگِیرِینگلَر. یاکِی کافِرلَرنِینگ مَنَه بُو صِیفَتِیگه دوُچار بوُلگن مُنافِق وَ سِکوُلارزَدَه لَرگه قَرَتَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:  « فَإِن جَآؤُوکَ فَاحْکُم بَیْنَهُم أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَإِن تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَن یَضُرُّوکَ شَیْئاً »)مائده/ 42) بَس، اَگر سِیزگه کِیلسَه لَر(هاحلَه سَنگِیز)، اوُرتَه لَرِیدَه حَکَملِیک قِیلِینگ،(هاحلَه سَنگِیز) اوُلَردَن یُوز اوُگِیرِینگ. اَگر اوُلَردَن یوُز اوُگِیرسَنگِیز، زِنهار سِیزگه بِیران ضَرَر یِیتکَه زَه آلمَسلَر.

مَنَه بُو حالَتدَه اوُجَرلِیک نَه فَقَط نَفسنِی هَلاک قِیلَه دِی، بَلکِی اوُنِی تَشقِی وَ اِجتِمائِی تَأثِیرلَرِی هَم بار، اوُ جَمِیعیَتگه وَ مُهِیط گه تَأثِیر قِیلَه دِی وَ جَمِیعیَتنِی بوُلغَیدِی. بوُندَی شَخصلَر اِیچکِی مُواظَنَتگه اِیگه بوُلِیشمَیدِی وَ شَخصِی،عائِلَه وِی،اِجتِمائِی اِیشلَردَه هَم اِنقِراضگه یوُز توُتِیشَه دِی، اَگر بِیز بَعضِی بِرادَرلَرِیمِیزگه  مُواظَنَتسِیز وَ مِعزانسِیز دِیگن بوُلسَک، اوُلَردَگِی بَعضِی عَقِیدَه وِی وَ رَفتارِی حَقِیقَتلَرنِی بَیان قِیلگنمِیز خالاص. اَلبَتَّه مَنَه بُو مُواظَنَتسِیز  وَ مِعزانسِیز بِرادَرلَرِیمِیزنِی اَکثَرِینِی جاهِللِیگِی اوُلَرنِینگ اوُجَرلَر بِیلَن یوُلداش بوُلِیشِیگه عامِل بوُلگن.

یَنَه قَیتَه رِیب اَیتَه مَن، مَنَه بُو خَطَرلِی، اوُجَرلِیک صِیفَتِی مُسُلمانلَرنِی اِیمَس،بَلکِی کافِرلَرنِیکِیدوُر، بُو صِیفَت حوُددِی تَفَرُّققَه اوُحشَب مُسُلمانلَرنِیکِی اِیمَس کافِرلَرنِیکِی، (وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ * مِنَ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ). اِیندِی اَگر بوُ بِیلَن مُسُلمانلَر بوُلغَنگن بوُلسَه لَر، اوُلَر مَنَه بُو خاص صِیفَتدَه اوُزلَرِینِی کافِرلَرگه اوُحشَه تِیبدِیلَر وَ بُو خاص صِیفَتدَه کافِرلَر کَبِی بوُلِیشِیبدِی. عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ»[1] بِیر قَومگه  اوُزِینِی اوُحشَه تِیشلِیک، لِباس کِییِیشدَه وَ باشِیگه سَللَه اوُرَشدَه، ساقال قوُیِیشدَه وَ شوُنگه اوُحشَه گن باشقَه اوُرِینلَردَه اِیمَس، بَلکِی مَنَه بوُنگه اوُحشَش اوُرِینلَرگه اَیتِیلگن، باشقَه اوُرِینلَردَه رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم بِیلَن باشقَه مُسُلمان یا غَیرِی مُسُلمان عَرَبلَرنِی اوُرتَه سِیدَه فَرق بوُلگن اِیمَس. اَگر بِیر بِیگانَه آدَم صَحابَه لَرنِی حُضوُرِیگه یَنگِی کِیلگن بوُلسَه، اَیتَر اِیدِیکِی: رَسُول الله  سِیزلَرنِی قَیسِی بِیرِینگِیز بُولَه سِیز؟

(دوامی بار…….)


[1]رواه أبو داود

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(108- قیسم)

نَتانِی یِیوراپَه اِتِّفاقِیدَگِی کافِر سِکوُلارِیست لَشکَرنِی توُرکِیَه سِکوُلار حُکوُمَتِینِی کَنَلِی آرقَه لِی اوُجَلاننِی – کوُردلَرنِینگ حاضِرگِی مُسَیلَمَه یِی کَذّابِی – اِیشچِیلَر حِزبِیدَگِی مُرتَد سِکوُلارِیستلَرِیگه قَرشِی آلِیب بارگن جَنگِیدَه، عِفرِیندَه کوُردِستاننِینگ سِکوُلار مُرتَدلَرِی مُسُلمانلَرنِینگ قُرآنِینِی قَندَی یاندِیرگه نِینِی وَ اَلله نِی، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی، اِسلام دِینِینِی ناموُسِی حَقارَتلَر بِیلَن حَقارَت قِیلِیشگه نِینِی کوُردِیک.

مَنَه بُو کوُرد مُرتَد سِکوُلارِیستلَر اَوَّلا اوُزلَرِی یِیوراپَه اِتِّفاقِینِی توُپراغِیدَه یَشَیاتگه نِینِی یَحشِی بِیلِیشَه دِی، وَ اوُلَر یَشَب توُرگن جایدَگِی نَتانِی یِیوراپَه اِتِّفاقِیدَگِی لَشکَرِی نَتادَگِی اِتِّفاقداشلَرِیدَن بِیرِی بوُلمِیش توُرکِیَه نِی کَنَلَی آرقَه لِی اوُجَلاننِی مُرتَد سِکوُلارِیستلَرِیگه قَرشِی جَنگ قِیلِیشیَپگه نِینِی هَم یَحشِی بِیلِیشَه دِی، اِیککِینچِیدَن مَنَه بُو کوُرد مُرتَد سِکوُلارِیستلَرِی اوُجَلاننِینگ مُرتَد سِکوُلارِیستلَرِینِینگ راسِّیَه نِی سابِیق نَوکَرلَرِی وَ اَمِیرِیکَه نِی حاضِرگِی حِذمَتکارلَرِی اِیکَه نِینِی وَ بُو اِیککِی دَولَت اوُلَرنِی نَتاگه ساتِیب یوُبارگه نِینِی جوُدَه هَم یَحشِی بِیلِیشَه دِی. مَنَه بُو حالَتدَه اِیککِیتَه کافِر سِکوُلار، مُرتَد گوُرُوه بِیر- بِیرِی بِیلَن جَنگ قِیلَه یاتگه نِینِی هَم یَحشِی بِیلِیشَه دِی، اِیندِی مَنَه بُو اوُرتَه دَه اوُلَرنِینگ قُرآن یاندِیرِیشلَرِی وَ اَلله نِی، رَسُول الله  صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی، اِسلام دِینِینِی حَقارَت قِیلِیشلَرِی قَندَی مَعنانِی بِیلدِیرَه دِی؟ وَالله وَ بِللَّه وَ تَالله بِیزلَر اَلله گه، قُرآنگه وَ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمگه وَ اوُزِیمِیزگه نِسبَتاً قِیلِینگن حَقارَتلَر اوُچُون، اَگر مَنَه بُو اوُجَر،مُرتَد سِکوُلارِیستلَر تَوبَه قِیلمَه گن بوُلسَه لَر، قَصاص آلَه مِیز، بُو قَصاص آلِیش بِیر مُددَت کِیچِیکِیشِی موُمکِین. فَوَ الله لَنثأرنّ! والله لَنثأرنّ ولو بعد حين.  بِیزلَر مَنَه بُو کوُننِی کوُتیَپمِیز،سِیزلَر اوُجَر سِکوُلار مُرتَدلَر هَم بُو نَرسَه نِی کوُتِیب توُرِینگلَر.

 شوُندَی بوُلگچ مَنَه بُو قَدر- قِیمَتسِیز، فَسادچِی، جِنایَتکار نَسِیانالِیستلَرنِی اوُزِینِی قِیمَتِی رَسُول الله صلی الله علیه وسلم مَرحَمَت قِیلگن دَرَجَه دَه خالاص یَعنِی “بارِیب آتَه لَرِینِی جِنسِی آلَه تِینِی تِیشلَب آلِیشسِین” – چوُنکِی اوُلَرنِینگ نَجادِی وَ فَحرِی مَنَه بُو کَنَل آرقَه لِی اوُلَرگه مِعراث بوُلِیب قالگن – اوُلَر هَمِیشَه تَفَرُّقنِی، بوُزغوُنچِیلِیکنِی،رَقابَتچِیلَر یَسَشنِی، فِتنَه لَشتِیرِیشنِی عامِلِی وَ اوُزلَرِینِی هَمدَه باشقَه لَرنِی صُلحِینِی، آسایِیشِینِی یوُقالِیشِینِی ، وَحدَتنِی نابوُد قِیلِینِیشِینِی سَبَبچِیسِیدوُرلَر.

اَگرچِی اوُزِیمِیزنِی آرَه مِیزدَگِی مَنَه بُو کافِر سِکوُلار وَ مُرتَد نَسِیانالِیستلَر – اوُزلَرِینِینگ مِللَتلَرِینِی آرَه سِیدَه هَر قَندَی جِنایَتنِی کوُردایَتِی عُنوانِی آستِیدَه عَمَلگه آشِیرِیشگن – اَمّا گِیتلِیرگه، مُسِیلِینِیگه، آتَه توُرککَه، صَدَّم حُسَینگه وَ باشقَه لَرگه اوُحشَه گن اِیشلَرنِی قِیلمَه گن مَنَه بُو کِیمسَه لَر،گِیتلِیر بوُلِیشنِی یا صَدَّم حُسَین یا آتَه توُرک بوُلِیش اوُچُون قابِیلِیَتگه اِیگه اِیمَسلَر دِیگن مَعنانِی اَنگلَتمَیدِی. بَلکِی زَمان وَ مَکاندَگِی اوُرِینلَرِی اوُلَرگه مَنَه بُو رُحصَتنِی بِیرمَیدِی، بوُلمَسَم اوُلَر قِیلِیب اوُتگن اِیشلَرِینِی کَرتَه سِیگه نَظَر تَشلَه سَنگِیز، اوُلَر آچِیق – آیدِین گِیتلِیرگه، صَدَّم حُسَینگه،آتَه توُرککَه اَیلَه نِیش قابِیلِیَتِیگه اِیگه اِیکَه نِینِی کوُرَه سِیز.

مَنَه بُو مِللَتچِیلِیک وَ قَومپَرَستلِیک تَکَبُّرنِینگ عاقِبَتلَرِیدَن بِیرِی بوُلِیب، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم تَکَبُّر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی:  لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ» قَالَ رَجُلٌ: إِنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَنًا وَنَعْلُهُ حَسَنَةً، قَالَ: «إِنَّ اللهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ، الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ، وَغَمْطُ النَّاسِ» کِیمنِینگ قَلبِیدَه زَرَّه چَه کِبر مَوجُود بوُلسَه جَنَّتدَن مَحرُوم بُولَه دِی. کِبر یَعنِی: حَقدَن یوُز اوُگِیرِیش وَ پایمال قِیلِیش وَ آدَملَرنِی حَقِیر سَنَشلِیک.

اِیندِی فاسِد وَ بِی اَرزِیش مِللَتچِیلِیکدَن تَشقَه رِی، مُسُلمانلَرنِینگ آنگلِی وَ مَقصَدلِی، حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتِیگه مانِعلِیک قِیلَه دِیگن نَرسَه لَردَن بِیرِی، تَکَبُّردَن کِیلِیب چِیقَه دِیگن اوُجَرلِیک وَ قَیصَرلِیک حِسابلَه نَه دِی. اوُجَرلِیک یَعنِی: اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر قَیتَرگن وَ نَهِی قِیلگن اِیشلَرنِی دَوام اِیتتِیرِیش وَ بُو بارَه دَه دُشمَنچِیلِیکنِی آخِیرِیگه چَه آلِیب بارِیش دِیمَکدِیر. شَخص حَقِیقَتدَه نَهِی قِیلِینگه نِینِی بِیلَه دِی وَ بوُندَن آگاه، اَمّا اوُزِینِی هاحشِی بِیلَن مَنَه بُو حَقگه قَرشِی دُشمَنچِیلِیک قِیلَه دِی. بُو یِیردَه باطِلنِی اوُستِیدَه آیاق تِیرَب آلِیشنِی بِیر نَوِی بار. مَثَلاً مُسُلمانلَر هَم حَقنِی اوُستِیدَه مَحکَم توُرِیب آلِیشَه دِی وَ بوُنگه صَبر دِییِیلَه دِی. صَبردَه قَطعِیَت وَ مَحکَم توُرِیش مَوجُود، اوُجَرلِیک وَ قَیصَرلِیکدَه اِیسَه باطِلنِی اوُستِیدَه آیاق تِیرَب آلِینَه دِی. صَبر وَ قَطعِیَت بِیر اَرزِیشِی بار نَرسَه نِی اوُستِیدَه آیاق تِیرَب آلِیش بوُلسَه، اوُجَرلِیک اَیسَه اَرزِیشِی بار نَرسَه نِی زِدِّیگه آیاق تِیرَب آلِیشدَن عِبارَت.  

 مَنَه بُو اَرزِیش وَ اَرزِیشنِی زِدِّینِی کِیم تامانِیدَن تَعیِین قِیلِینِیشِی هَم جوُدَه مُهِم. گاهِیدَه اَرزِیشلَر عَقِیدَه لَرنِی هِیلمَه – هِیللِیگِیگه قَرَب هَر – هِیل بوُلَه دِی، مَنَه بُو هَم شُبهَه وَ مُشکِلاتنِی وُجُودگه کِیلتِیرَه دِی. سِکوُلارِیست بِیر نَرسَه نِی اَرزِیشِی بار دِیب بِیلسَه، اَمّا اَلله اوُزِینِی شَرِیعَتِیدَه حوُددِی شوُ نَرسَه نِی اَرزِیشنِی زِدِّی دِیب حِسابلَیدِی.

مُسُلمان شَخص اِسلامگه کِیرِیب کِیلگن قَدَمِینِی اَوَّلِیدَه “یوُق” “لا” بِیلَن کِیرِیب کِیلَه دِی. «لا اله » وَ طاغوُتگه کُفر کِیلتِیرِیش بِیلن بِیرِینچِی اِیشِیکنِی آچَه دِی. اوُ بِیرِینچِی نَوبَتدَه اِیشنِی باشِیدَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه مُخالِف بوُلگن قانوُنلَرنِی،دَستوُرلَرنِی، کِیرَک وَ کِیرَکسِیز نَرسَه لَرنِی،نَهِی قِیلِینگن نَرسَه لَرنِی هَمَّه سِینِی بِیر چِیتگه اوُلاقتِیرِیب رَد قِیلَه دِی؛ مَنَه بُو اِیشنِی قِیلگچ اِیشِیکنِی آچِیب اِسلامنِی مَنزِیلِیگه کِیرَه دِی وَ  «الا الله» نِی اَلله گه اِیمان کِیلتِیرِیشنِی تِیلگه آلَه دِی وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی قَرشِیسِیدَه “اِیشِیتدِیک وَ اِطاعَت قِیلدِیک” اوُرنِینِی مَحکَم اوُشلَیدِی، اوُ هَر کوُنِی بِیر نِیچَه بار «ایاک نعبد و ایاک نستعین» جُملَه سِی بِیلَن اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه تابِع بوُلِیشگه عَهد قِیلَه دِی.

بُو یِیردَه شوُ نَرسَه نِی قَبوُل قِیلِیش کِیرَککِی، نِیمَه یَحشِی وَ نِیمَه یامان اِیکَه نِینِی اَلله تَعیِین قِیلَه دِی؟ قَیسِی نَرسَه قانوُنِی اِیکَه نِی قَیسِی نَرسَه اِیسَه ناقانوُنِی اِیکَه نِینِی؟ قَیسِی نَرسَه آزاد وَ قَیسِی بِیرِی مَمنوُع اِیکَه نِینِی؟ اَلله نِینگ اوُزِیگه خاص بوُلگن مَنَه بُو حَقلَرنِی اوُجَرلِیک وَ تَکبُّر بِیلَن یا هَوایِی نَفسِینگگه بِیرَه سَن یاکِی اَلله نِی اِینگ یامان مَخلوُقاتِیگه بِیرَه سَن؟

(دوامی بار…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(107- قیسم)

رَحم – شَوقَت شوُندَی بِیر اِیشکِی، ضَرُورَت وَ اِیختِیاج پَیتِیدَه وُجُودگه کِیلَه دِی وَ بِیر تامانلَمَه بوُلَه دِی. مَثَلاً آنَه نِی بالَه سِیگه نِسبَتاً رَحم- شَوقَتِی، اَگر شوُ رَحم- شَوقَت بوُلمَه گه نِیدَه اِنساننِی حَیاتِی دَوام اِیتمَسدِی. رَحم – شَوقَت هَم عَمَلدَگِی بِیر اِیش بوُلِیب، فَقَط اوُنِی فَرقِی شوُکِی،اِیحتِیاج پَیدا بوُلگن مَرحَلَه دَه اوُزِینِی نَمایان قِیلَه دِی. مَخصُوصاً عَیال یا اِیرکَک کَسَللِیککَه یا مُشکِلاتگه یا قَرِیچِیلِیککَه اوُحشَه گن شَرائِطلَردَه مُختاج بوُلِیب قالگندَه کوُرِینَه دِی.

رَحم- شَوقَتنِینگ اِینگ مُهِم خُصُوصِیَتلَرِی شوُندَه کِی، اوُ بِیر تامانلَمَه وَ بِی غَرَض بوُلَه دِی، مَثَلاً عائِلَه وِی حَیاتدَه اَگر اِیرکَک یا عَیالنِی هَر قَیسِی بِیرِی بِیر- بِیرِینِی مَقابِیلِیدَه بِیر عَمَلنِی یا حِذمَتنِی قِیلگن بوُلسَه لَر، قَرشِیسِیدَگِی تاماندَن بوُنِی عِوَضِیگه بِیر نَرسَه نِی کوُتمَیدِی. اَلله تَعالَی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:  وَمَا أرسَلنَاکَ إلاّ رَحمَه لِلعَالَمِین. یَعنِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ رَحمَت یِیتکَه زِیش اِیشلَرِی بِیر طَرَفلَمَه وَ بوُنِی عِوَضِیگه هِیچ نَرسَه نِی اوُمِید قِیلمَه گن حالدَه بوُلگن اِیدِی، شُو سَبَبلِی هَم آچِیق – آیدِین مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:  وَمَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِیَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِینَ (شعراء/109) مِین سِیزلَردَن بُو (دَعوَتِیم) اوُچُون اَجر- مُکافات سوُرَه مَیمَن. مِینِینگ اَجر- مُکافاتِیم فَقَط بَرچَه عالِملَرنِینگ پَروَردِیگارِی اَلله نِینگ زِمَّه سِیدَه دِیر.

بُو یِیردَه بِیزلَر نَصارالَردَن کوُتَه یاتگن وَ اوُلَرنِی مُسُلمانلَرگه یَقِینلَشتِیرگن نَرسَه رَحم- شَوقَت اِیمَس مَوَدَّهدوُر، اَمّا هَمَّه نَرسَه نِی بوُزِیب تَشلَیدِیگن نَرسَه تَکَبَر بوُلَه دِی. تَکَبُّر هَمَّه اوُچُون خَطَرلِی بِیر آفَتدوُر. تَکَبُّر وَ اوُنگه تِیگِیشلِی بُولگن اوُجَرلِیک هَر قَندَی سَطحدَه بوُلِیشِیدَن قَطعِی نَظَر، فَقَطگِینَه رَحم – شَوقَتنِی اِیمَس، بَلکِی یَحشِی کوُرِیش، آرامِیش،مُحَبَّت، مَوَدَّه نِی اوُزِی بِیلَن بِیرگه آلِیب کِیتَه دِی.

اَصلِیدَه کافِرلَرگه تِیگِیشلِی بوُلگن، اَمّا بَعضِی مُسُلمانلَر هَم اوُنگه چَه لِینگن اوُجَرلِیک،تَکَبُّر وَ حَقدَن قاچِیشلِیک، کافِرلَرنِی حُصُوصِیَتلَرِیدَن بوُلِیب، مَوَدَّهنِی،صُلحنِی،وَحدَتنِی یوُقاتِیش اوُچُون اِینگ کَتتَه عامِل وَ اِینگ کَتتَه مانِع سَنَلَه دِی وَ اِیچکِی جَنگلَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشنِی اَصل عامِلِی حِسابلَه نَه دِی. یَنَه بِیر مَرتَه قَیتَه رِیب اَیتَه مَن، تَکَبُّر بار جایدَه آرامِیش، صُلحگه اوُرِین قالمَیدِی.

کافِرلَر وَ مَحَلِّی مُرتَدلَر اِیگه بوُلگن مَنَه بُو تَکَبُّر وَ اوُجَرلِیک اوُچُون بِیر نَمُونَه نِی دوُستلَرِیمِیزگه اَیتِیب بِیرماقچِیمَن، بُو نَمُونَه اوُتگن بِیر نِیچَه کوُن دَوامِیدَه بِیزلَرنِی هَمَّه مِیز وَ دوُستلَرِیمِیزنِی حَفَه قِیلگن وَ بَرچَه مِیز مَنَه بُو آشکار دُشمَننِی دَفع قِیلِیشگه چارَه قِیدِیرگن اِیدِیک. بِیزلَر وَطَننِی یَحشِی کوُرِیش دِیگن نَرسَه بارلِیگِینِی وَ بُو بِیر حِسِّیات اِیکَه نِینِی یَحشِی بِیلَه مِیز، اَمّا بوُنِی قَرشِیسِیدَه نَسِیانالِیزم دِیگن نَرسَه هَم بار، لِیکِن بوُ نَرسَه سِکوُلارِیستلَرنِی اوُرتَه سِیدَه فَقَطگِینَه بِیر حِسّیات اِیمَس، بَلکِی بِیر قانوُن،دَستوُر وَعَقِیدَه هَمدَه شَخصِیَتنِی تَصدِیقلَیدِیگن بِیر عامِل هَم حِسابلَه نَه دِی. سِیزلَر مَنَه بُو نَسِیانالِیزمنِی توُرلِی- هِیل مِللَتلَرنِی اوُرتَه سِیدَه فارس، عَرَب، توُرک، پَشتوُن وَ باشقَه لَرنِی مِثالِیدَه کوُرَه آلَه سِیز، کوُردلَرنِی اوُرتَه سِیدَه – سِکوُلار کوُردلَرنِینگ اوُزلَرِینِی سوُزِی بِیلَن اَیتگندَه – کوُردایَه تِی دِییِیلَه دِی.

 ناسِیانالِیست ناملِی مَوجُودات بار جَایدَه آسایِیش هَم یوُقالَه دِی وَ اوُنِی اوُرنِینِی جَنگ،ظُلم اِیگللَیدِی، اِیندِی اَگر قوُلِیدَن کِیلسَه مَنَه شوُ جَنگ وَ ظُلمنِی اَسلَحَه آرقَه لِی اوُزِینِی مُخالِفلَرِیگه یوُکلَیدِی، حوُددِی شوُ اِیشنِی سِکوُلار گِیتلِیر یِیوراپَه دَه یا سِکوُلار مُصطَفَی کَمال پاشا توُرکِیَه دَه یا سِکوُلار حُسَین صَدَّم عِراقدَه قِیلگن اِیدِی، یاکِی حاضِردَه عِراقنِینگ کوُردِستان اِیقلِیمِیدَه وَ سُورِیَه نِی کوُردِستانِیدَه سِکوُلارلَرگه نَوکَر بُولگن کِیمسَه لَر حاضِرگِی پَیتدَه قِیلَه یاتگن اِیشگه اوُحشَیدِی. اَگر اوُلَر اَسلَحَه وَ جَنگ بِیلن بِیر نَرسَه گه قادِر بوُلِیشمَسَه؛ بُو اِیشنِی ساوُوق  وَ یُومشاق،روُحِی جَنگ بِیلَن عَمَلگه آشِیرِیشَه دِی، مَنَه بُو نَجادنِینگ باشقَه نَجادلَرگه نِسبَتاً آدابسِیزلِیگِیدَن، حَقارَت قِیلِیشِیدَن باشلَه نِیب مُخالِفلَرِینِینگ دِینِینِی تَحقِیر قِیلِیش وَ حَقارَت قِیلِیشگه چَه بارَه دِی.

(دوامی بار……)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(106- قیسم)

“اوُجَرلِیک” “آنگلِی،مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت” اوُچُون یَنَه بِیر مانِعلِیکلَردَن وَ خَطَرلِی آفَتلَردَن بِیرِی حِسابلَه نَه دِی

“اوُجَرلِیک” تَکَبُّرنِینگ هَلاک قِیلوُچِی کَسَللِیگِیدَن باشلَه نَه دِی. اِنساندَه اوُچتَه نَفس بارلِیگِینِی یَحشِی بِیلَه مِیز،عِلم اَهلِی قُرآندَگِی آیَتلَرنِی حُجَّت کِیلتِیرگن حالدَه بوُنگه اِیشارَه قِیلِیشگن: لَوَّمَه نَفسِی یاکِی مَلامَت قِیلوُچِی، «وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ» نَفس شَخصنِینگ قَدر- قِیمَتلَرنِی زِدِّیگه قَدَم تَشلَه شِیگه رُحصَت بِیرمَیدِی. اَگر اِنسان مَلامَت قِیلوُچِی نَفسنِینگ مَلامَتلَرِینِی قَبوُل قِیلَه دِیگن بوُلسَه، مُطمَئِنَّه دَرَجَه سِیگه چِیقَه دِی:  «يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي» اَمّا اَگر قَبُول قِیلمَیدِیگن بوُلسَه اَمّارَه دَرَجَه سِیگه توُشِیب کِیتَه دِی، اوُ یامانلِیکلَر مَنفِی جِهَتلَرگه تارتِیب کِیتَه دِی.  وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَلَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِإِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّي إِنَّرَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ .

مَنَه بُو َأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ نَفسِی شَخص اِیشانَه دِیگن حَقِیقَتلَرنِی سِتَمکارلِیک وَ تَکَبُّر بِیلَن اِنکار قِیلَه دِی، بوُنِینگ مُؤمِنلَرنِی اِیمَس، بَلکِی کافِرلَرنِی وَ مُنافِقلَرنِی صِیفَتلَرِیدَن اِیکَنلِیگِی اَنِیق نَرسَه، بُو اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلگن کافِرلَرنِینگ صِیفَتلَرِیدَن سَنَلَه دِی:  وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَیْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْماً وَعُلُوّاً فَانظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِینَ ‏(نمل/14) وَ اوُزلَرِینِی اَنِیق بِیلگن حاللَرِیدَه ظُلم وَ کِبر قِیلِیب، اوُ (مُؤجِیزَه لَرنِی) اِنکار اِیتدِیلَر. اِیندِی (اِی مُحَمَّد)، اوُ بوُزغوُنچِی کِیمسَه لَرنِینگ عاقِبَتِی قَندَی بوُلگه نِینِی کوُرِینگ.

مَنَه بُو حالَتدَه آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، اوُزلَرِینِی حَق دِیب بِیلگن وَ دِیللَرِیدَه اِیشانچ وَ خاطِرجَملِیککَه اِیگه بُولگن تَرِیخدَه اوُتگن فَسادچِی وَ بوُزغوُنچِی کِیمسَه لَرنِی یوُلِینِی دَوام اِیتتِیرِیش، اَصلِیدَه تَکَبُّر وَ اوُجَرلِیک دائِرَه سِیگه قَدَم قوُیِیش دِیمَکدِیر: تَکَبُّر اوُزِی بِیلَن بِیرگه هِیچ قَچان آرامِیش وَ صُلحنِی کِیلتِیرمَیدِی، بَلکِی اوُ تَکَبُّردَن جوُدا بوُلمَیدِیگن دُشمَنچِیلِیک جُملَه سِیگه کِیرَه دِی، تَکَبُّر قَنچَه لِیک کوُپ بوُلسَه مَوَدَّه شوُنچَه لِیک کَمَیَه دِی وَ جَنگ طَلَب قِیلِیش وَ مُسُلمانلَرنِی باستِیرِیش هَم کوُپَیَه دِی. بوُندَن آلدِینگِی دُشمَنلَرنِی شَرعِی دَرَجَه لَرگه اَجرَه تِیش دَرسِیمِیزدَه هَم اَیتِیب اوُتگه نِیمِیزدِیک، اَلله تَعالَی نَصارالَرنِی پَستراق دَگِی دَرَجَه لَرگه قوُیگه نِینِی عِللَتِی، اوُلَردَگِی مَوَدَّه نِی بارلِیگِی وَ تَکَبُّرنِی یوُقلِیگِیدوُر.  

 لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِینَ آمَنُواْ الْیَهُودَ وَالَّذِینَ أَشْرَکُواْ وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِینَ آمَنُواْ الَّذِینَ قَالُوَاْ إِنَّا نَصَارَى ذَلِکَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّیسِینَ وَرُهْبَاناً وَأَنَّهُمْ لاَ یَسْتَکْبِرُونَ(مائده/82) اِیمان کِیلتِیرگن کِیمسَه لَرگه اِینگ قَتتِیق عَداوَت قِیلگوُچِی آدَملَر یَهُودِیلَر وَ مُشرِک بوُلگن کِیمسَه لَر اِیکَه نِینِی کوُرَه سِیز. اِیمان کِیلتِیرگن ذاتلَرگه اِینگ یَقِین دوُست بوُلگوُچِیلَر اِیسَه: “بِیز نَصرانِیلَرمِیز”،دِیگن کِیشِیلَر اِیکَه نِینِی کوُرَه سِیز. بُونگه سَبَب اوُلَرنِینگ آرَه سِیدَه عالِملَر وَ راهِبلَر بار اِیکَنلِیگِی وَ اوُلَرنِینگ کِبر- هَوا قِیلمَسلِیکلَرِیدوُر.

آچِیق کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، مَوَدَّه تَکَبُّر وَ دُشمَنچِیلِیکنِی قَرشِیسِیدَه تُورِیبدِی وَ اوُلَر بِیر- بِیرِی بِیلَن قَرَمَه – قَرشِی عَلاقَه گه اِیگه. مَوَدَّه هَر قَنچَه کوُپراق بوُلسَه تَکَبُّر وَ دُشمَنچِیلِیک کَمَه یَه دِی وَ تَکَبُّر قَنچَه لِیک کوُپَیسَه، مَوَدَّه کَمَه یَه دِی وَ دُشمَنچِیلِیک کوُپَه یَه دِی. اِیندِی مَنَه بُو مَوَدَّه اوُزِی نِیمَه؟ عُمُومِی قِیررَه لَرگه اِیگه بوُلگن مِثال بِیلَن آلدِینگه حَرَکَت قِیلَه مِیز: اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجاً لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ (روم/21) اوُنِینگ آیَتلَرِیدَن ( یَنَه بِیرِی) – اوُ ذات سِیزلَر هَمدَم بوُلِیشلَرِینگِیز اوُچُون اوُزلَرِینگِیزدَن جُفتلَر یَرَه تِیشِی وَ اوُرتَه لَرِینگِیزدَن آشنالِیک وَ مِهر- مُحَبَّت پَیدا قِیلِیشِیدِیر. اَلبَتَّه بوُندَه تَفَکُّر قِیلَه دِیگن قَوم اوُچُون آیَت- عِبرَت باردِیر.

دِیمَک آرامِیش، صُلح وَ آسایِیش، هَمدَه تَرتِیبسِیزلِیکدَن، تَرقاقلِیکدَن، رُوحِی وَ حِسِّی نِزالَردَن خَلاص بوُلِیش نِکاهنِینگ اَساسِی مَقصَدلَرِیدَن حِسابلَه نَه دِی. مِهر،باغلَه نِیش بِیرِینچِی نَوبَتدَه هَر بِیر اِیر- حاطِیننِینگ قَلبِیدَه وُجُودگه کِیلَه دِی وَ شَکللَه نَه دِی، اِیندِی مَنَه بوُلَرنِی مَوَدَّه وَ رَحم – شَوقَت بِیلَن اِیختِیاط قِیلِینِیشِی وَ سَقلَه نِیشِی کِیرَک. مَوَدَّه آرقَه لِی اوُلَرنِی دِیللَرِیدَه اوُرنَه شِیب یوُکسَه لَه دِی وَ ضَرُورَت،مُشکِلات وَ قِییِینچِیلِیکلَردَه رَحم – شَوقَت بِیلَن نَمایان بوُلَه دِی.

مِهر وَ مُحَبَّت باشلَنغِیچ نوُقطَه وَ کِیرَکلِی شَرط سَنَلَه دِی، اَمّا اوُلَرنِی یالغِیز اوُزِی کِفایَه قِیلمَیدِی. مَنَه بُو مِهر بِیر تامانلَمَه بوُلِیشِی موُمکِین یا حَتَّی یالغان وَ حُوجَه کوُرسِینگه بوُلِیشِی یا اوُتکِینچِی بوُلِیشِی موُمکِین یاکِی بوُلمَسَم فَقَط آغِیزدَگِی نَرسَه بوُلِیشِی هَم موُمکِین. اَمّا مَوَدَّه،مُحَبَّت وَ یَحشِی کوُرِیشنِی بِیر طوُرِی بوُلِیب، اوُ هَر اِیککِی تاماننِی ظاهِرِیدَه،عَمَلِیدَه اوُزِینِی کوُرسَه تَه دِی، اوُ هَر اِیککِی تاماندَه بوُلَه دِی وَ هَر اِیککِی تامان عَمَلدَه اوُزلَرِینِی یَحشِی کوُرِیشِی وَ مُحَبَّتِی بِیلَن اوُنِی بِیر- بِیرلَرِیگه کوُرسَه تِیشَه دِی. 

(دوامی بار……..)