سَوال: اَبُو اَعلی مَودُودِی وَ سَیِّید قُطبگه اوُحشَگنلَرنِینگ مُعاوِیَه رَضِیَ الله عَنهُ گه اوُحشَگن صَحابَه لَردَن عَیب تاپِیب طَعنَه قِیلِیشلَرِیدَن بوُلگن هَدَف نِیمَه؟ مَنَه بُو اَهلِی سُنَّتنِی مُقَدَّساتلَرِینِی حَقارَت قِیلِیش وَ اَهلِی سُنَّتگه خِیانَت اِیمَسمِی؟ سَیِّید قُطبگه اوُحشَگن کِیشِیگه مُعاوِیَه رَضِیَ الله عَنهُ گه طَعنَه قِیلِیشلِیگِی مُناسِب اِیشمِی؟
(1 – قیسم)
جَواب: بُو یِیردَه شُو نَرسَه گه دِققَت قِیلَیلِیک، مَنَه بُونگه اوُحشَش مِثاللَرنِی بَیان قِیلِیشدَن مَقصَد، اوُلَردَن عَیب تاپِیب طَعنَه قِیلِیش اِیمَس، بَلکِی اوُلَردَن دَرس وَ عِبرَت آلِیش بوُلَدِی. بَنِی جُذَیمَه نِی قَتل قِیلِیشدَگِی خالِد اِبنِ وَلِیدنِی اِجتِهادِیگه وَ اُسامَه اِبنِ زَیدنِی اِجتِهادِیگه اوُحشَش خَطا اِجتِهادلَرنِی بَیان قِیلِیشدَن مَقصَد هَم مَنَه بوُندَی خَطا اِجتِهادلَردَن، تَعوِیلاتلَردَن چِیتلَنِیش وَ اوُلَرنِی تَکرارلَمَسلِیکدِیر، رَسُول الله صلی الله علیه وسلم خالِد اِبنِ وَلِیدنِی خَطا تَعوِیلِیدَن بَراعَت قِیلگنلَرِیدِیک بِیزلَر هَم اوُلَرنِی مَنَه بُو اِیشلَرِیدَن بَراعَت قِیلِیشِیمِیز کِیرَک، پَیغَمبَرِیمِیز اِیککِی مَرتَه مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیلَرکِی: اللَّهُمَّ إنِّي أبْرَأُ إلَيْكَ ممَّا صَنَعَ خَالِدٌ.[1] یاکِی رَسُول الله صلی الله علیه وسلم اُسامَه اِبنِ زَیدگه خِطاب قِیلِیب اَیتگن اِیدِیلَرکِی:
«يا أسامةُ، أَقَتَلْتَهُ بَعْدَ مَا قَالَ: لا إلهَ إلَّا اللهُ؟!» “اِی اُسامَه لا اِلَهَ اِلّا الله نِی اَیتگندَن سُونگ اوُنِی اوُلدِیردِینگمِی؟” اُسامَه مَنَه بُو شَخصنِی اوُلدِیرِیشدَگِی اوُزِینِی خَطا اِجتِهادِی وَ تَعوِیلِینِی اَساسلَگن پَیتدَه رَسُول الله صلی الله علیه وسلم مَرحَمَت قِیلدِیلَرکِی: «أَفَلَا شَقَقْتَ عَنْ قَلْبِهِ حَتَّى تَعْلَمَ أَقَالَهَا أَمْ لَا؟!»[2] مَنَه بُو سَبَبگه کوُرَه اَیتگنِی یا اَیتمَگنِینِی بِیلِیش اوُچُون اوُنِی دِیلِینِی یارِیب کوُردِینگمِی؟ اُسامَه اَیتدِیکِی: رسول الله صلی الله علیه وسلم مَنَه بُو سُوزنِی شُو دَرَجَه دَه تَکرارلَدِیلَرکِی،کاشکِی مَنَه شُو کوُنِی اِسلام کِیلتِیرگنِیمدَه وَ اوُندَن آلدِین مُسُلمان بوُلمَگنِیمدَه اِیدِی، دِیب آرزُو قِیلدِیم.
حَبَشَه گه هِجرَت قِیلگن وَ بَدر جَنگِیدَه وَ باشقَه جَنگلَردَه رَسُول الله صلی الله علیه وسلمنِی یانِیدَه توُرِیب اِیشتِراک اِیتگن صَحابَه قُدّامَه اِبنِ مَظعوُن جُمَهِی قوُیِیدَگِی آیَتدَن خَطا تَعوِیل قِیلگن اِیدِی، بُو صَحابَه عُمَر اِبنِ خَطابنِی فَرزَندلَرِی عَبدُالله وَ حَفصَه نِی تاغَه سِی وَ عُمَرنِی سِینگلِیسِی صافِیَه نِی حُوجَه یِینِی بوُلَدِی:
لَیْسَ عَلَى الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِیمَا طَعِمُواْ إِذَا مَا اتَّقَواْ وَّآمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ ثُمَّ اتَّقَواْ وَّآمَنُواْ ثُمَّ اتَّقَواْ وَّأَحْسَنُواْ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ(مائده/93)
اَیمان کِیلتِیرگن وَ یَحشِی عَمَللَر قِیلگن ذاتلَر اوُچُون – اَگر (حَرام نَرسَه لَردَن) سَقلَنِیب ، اِیمان وَ یَحشِی عَمَللَرِیدَه ثابِت بوُلسَه لَر، سُونگرَه اوُزلَرِینِی سَقلَب ( اوُ نَرسَه لَرنِینگ حَراملِیگِیگه ) اِیمان کِیلتِیرسَه لَر،سوُنگرَه اَلله دَن قوُرقِیب ،چِیرایلِی عَمَللَر قِیلسَه لَر- (اِیلگرِی) یِیب – اِیچگن نَرسَه لَرِیدَه گوُناه یوُقدِیر. اَلله چِیرایلِی عَمَل قِیلگوُچِیلَرنِی سِیوَدِی.
مَنَه شُو صَحابَه مَست قِیلوُچِی اِیچِیملِیکنِی اِیچِیش گوُناهِیگه دُوچار بوُلَدِی وَ اوُنگه توُشوُنتِیرِیب رَوشَن قِیلِینگندَن سُونگ عُمَر اِبنِ خَطاب تامانِیدَن اوُنگه حَد اِجرا قِیلِینَدِی. [3]
اَلله تَعالی قُرآندَه پَیغَمبَرلَرنِینگ نوُحنِی، یُونُسنِی،اِبراهِیمنِی،مُوسَی نِی حَتّی پَیغَمبَرِی خاتَم صَلی الله علیه وسلمنی خَطا اِجتِهادلَرِینِی بِیر قِیسمِینِی بَیان قِیلگن. مَنَه بُو پَیغَمبَرلَردَن عَیب تاپِیش وَ اوُلَرگه طَعنَه قِیلِیش اِیمَس، بَلکِی اوُلَردَن عِبرَت وَ دَرس آلِیشدِیر، اَلله تَعالی قِیامَت کوُنِیگچَه پَیغَمبَرلَرنِی وَ اوُزِینِی اَولِیالَرِینِی مَنَه بُو خَطالَرِینِی حِمایَه قِیلَدِی وَ بِیزلَر حُوددِی باشقَه آیَتلَرنِی اوُقِیب دَرس، عِبرَت آلگنِیمِیزدِیک مَنَه بُو آیَتلَرنِی قِرائَت قِیلِیب عِبرَتلَنَمِیز.
(دوامی بار….)
[1] بخاری4339-7189
[2] بخاری4269-6872/ مسلم96-97/ وعن أُسامةَ بنِ زَيْد، رضي اللَّه عنهما، قال: بعثَنَا رسولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم إلى الحُرَقَةِ مِنْ جُهَيْنَةَ ، فَصَبَّحْنا الْقَوْمَ عَلى مِياهِهم، وَلحِقْتُ أَنَا وَرَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ رَجُلاً مِنهُمْ فَلَمَّا غَشِيناهُ قال: لا إِلهِ إلاَّ اللَّه، فَكَفَّ عَنْهُ الأَنْصارِي، وَطَعَنْتُهُ بِرْمِحِي حَتَّى قَتَلْتُه، فَلَمَّا قَدِمْنَا المَدينَةَ ، بلَغَ ذلِكَ النَّبِيَّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم، فقال لي: « يا أُسامةُ أَقَتَلْتَهُ بَعْدَ ما قال: لا إِلهَ إِلاَّ اللَّه؟ قلت: يا رسولَ اللَّه إِنَّمَا كَانَ مُتَعَوِّذا، فَقال: « أَقًتَلْتَهُ بَعْدَ مَا قَالَ لا إِلهَ إِلاَّ اللَّهُ؟،» فَما زَالَ يُكَرِّرُهَا عَلَيَّ حَتَّى تَمنَّيْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ أَسْلَمْتُ قَبْلَ ذلِكَ الْيَوْم. متـفقٌ عليه./ از اسامه بن زيد رضی الله عنهما مرويست که گفت:رسول الله صلی الله عليه وسلم ما را به منطقهء حرقه از قبيلهء جهينه فرستاد، و ما سپيده دم مردم را در سر آبهای شان يافتيم. من و مردی از انصار يکی از آنان را تعقيب کرديم و چون به وی رسيديم گفت: لا اله الا الله، انصاری خود را از او بازداشت و من او را به نيزه زده کشتم و چون به مدينه رسيديم اين خبر به پيامبر صلی الله عليه وسلم رسيده و به من فرمود: آيا بعد از آنکه لا اله الا الله گفت، وی را کشتی؟ گفتم: يا رسول الله صلی الله عليه وسلم او پناه جوينده بود.باز فرمود: آيا او را بعد از آنکه لا اله الا الله گفت، کشتی؟ و اين سخن را به اندازهء تکرار فرمود که آرزو کردم کاش پيش از اين روز مسلمان نشده بودم.
وفي روايةٍ : فَقالَ رسولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: « أَقال: لا إِلهَ إِلاَّ اللَّهُ وَقَتَلْتَه؟، قلت: يا رسولَ اللَّه، إِنَّمَا قَالَهَا خَوْفاً مِنَ السِّلاح، قال: « أَفَلا شَقَقْتَ عَنْ قَلْبِهِ حَتَّى تَعْلَمَ أَقَالَهَا أَمْ لا؟،» فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي أَسْلَمْتُ يَؤْمئذ./ و در روايتی آمده که باز رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمود: آيا لا اله الا الله گفت، و او را کشتی؟گفتم: يا رسول الله صلی الله عليه وسلم از بيم اسلحه اين کلمه را گفت. فرمود: آيا دلش را شق کردی تا بدانی از اين سبب آنرا گفته يا نه؟ و به اندازهء اين سخن را تکرار نمود که آرزو کردم کاش در آن روز اسلام می آوردم.
[3] ابن اثیر، علی بن ابیالکرم، الکامل، ج۲، ص۵۶۹. / ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۱۰۵./ ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله، الاستیعاب فی معرفه الاصحاب،، ج۳، ص۱۲۷۷./ بلاذری، احمد، فتوح البلدان، ج۱، ص۱۰۰./ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۵، ص۳۲۲.