نویسنده: admin

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(127- қисм)

5- Ғазабни назорат қилиб бошқарадиган абзордан бири жисмий холатни ўзгартиришдир: агар шахс турган бўлса, ўтиради ё агар ўтирган бўлса, туриб бир оз юради ёки имкони бўлса ўша маконни тарк қилиб чиқиб кетади, масалан агар манзилида бўлса кўчага чиқиб пиёда юради ва манзилни тарк қилади.

6- Яна бир шаръий абзорлардан бири  тахорат олишдур: чунки ғазабланган пайтда баданни харорати юқорига кўтарилади ва қон тезлик билан айлана бошлайди, бу нарса хушёрликни ва иродани назорат қилишни пасайишига сабаб бўлади. Тахорат олинганда баданни харорати пасаяди.

7- Ғазабни бошқарадиган шаръий абзорлардан яна бири, ғазабни омилини шаръий ахамиятини меъзонини кўрсатиб беришлик ва ундан мухимроқ бўлган ишлар билан машғул бўлишдир. Масалан саййидимиз Хорунни давридаги бузоққа сиғинганларни даъват ва басират билан тўғри йўлга солишни иложи бўлмаган пайтда, бу холат бизларни ғазабимизни келтириши табиий, аммо агар биз бу ғазабимизни уларни устида бўшатадиган бўлсак, бу ундан хам каттароқ тафарруқ ширкига боис бўлади ва кичик ширкдан катта ширкка дучор бўлган бўламиз, шу сабабли хам токи хамма қабул қиладиган рахбар келмагунча  бор куч-қудратимизни вахдатни хифз қилишга тафарруқни ижод қилмасликка сарфлаймиз. Бугунги кунда фақат вохид шўро ва вохид ижмоъ ва вохид уммат ва вохид жамоатни йўли орқали уч абзорни каналига кўра бу рахбарни вужудга келтирса бўлади. Бу ерда уларнинг  қилаётган ширклари бизларни ғазаблантиради, аммо тафарруқ ширки ундан хам баттарроқдур, шунинг учун бизлар хамма қабул қиладиган рахбарни вужудга келтириш томонга харакат қиламиз.

Ёки шахсдан жамоат сари, жамоатдан мужохидларнинг шўросини мажлиси сари ва ундан исломий изтирорий бадал хукумат сари ё ундан нубувват манхажига асосланган исломий хукумат сари  харакат қилаётган пайтимизда, мана бу йўлда уларнинг фожирликлари бизларни ғазабимизни келтирадиган  фожир амирларга рўбарў келишимиз мумкин, аммо мана бундай амир қалқон бўлганлиги ва бутун жахон босқинчи кофирларни,муртадларни, мунофиқларни ва махаллий вахший секулярзадаларни дафъ қилишни ахамияти ва уч абзорни йўли орқали харакат қилишни ахамияти ва умматни ташкил қилишни,мақсадимизга етишни ахамиятига назар ташлайдиган бўлсак, бу ишлар шахсни ўзига қайтадиган фожирликдан кўра мухимроқ эканини тушуниб етамиз ва ўзимизни ўша мухимроқ бўлган ишлар билан машғул қиламиз. Худди шунга ўхшаган ишларни ибни Таймия ва Салохиддин Айюбий амалга оширишган.

8- Ғазабни назорат қилиш ва бошқаришни, хамда уни шаръий йўлга хидоят қилишни  шаръий абзорларидан яна бири, сабр- тоқат қилишни кучайтириш ва оят,хадисларни ўрганиш орқали сабр қилишдан, саргузаштларни мутолаъа қилишдан ёки ўринсиз, айниган, бостирилган  ғазабни қоралайдиган  маърузаларни эшитишдан  ва бундай  маърузаларга иштирок этишдан иборат.

9- Ғазабни бошқаришни шаръий абзорларидан яна бири, бошқаларни хақларини тўғри таниб олиш ва  муқобил тарафдан бундай муносабатни кутишдир, чунки хаммамиз инсонмиз ва хато қилишимиз табиий. Бошқаларни хуқуқларини таниб олиш бўйича исломни буйруқларига қулоқ соламиз, масалан аёлларга қандай муносабатда бўлиш борасида.

Мана бу борада бир мисолни сизларга айтиб бермоқчиман, бу бошқаларни хуқуқларини сахих равиш билан таниб олишимизга ва ғазабни бошқаришга  ёрдам беради: ибни Хажар Хайтамий ва бошқа бир неча уламоларни зикр қилишларича, бир шахс Умар ибни Хаттобни олдига келиб ўзини аёлини жаврашидан шикоят қилмоқчи бўлади, лекин у Умар ибни Хаттобни манзилига келган пайтида Умарни аёли хам худди шундай жавраётганига, аммо Умар унга хеч нарса демаганига  гувох бўлади; шу сабабли хам шикоят қилиш фикридан қайтади ва ўзига айтадики: агар амирал мўъмининни ахволи бундай бўладиган бўлса, мени холим қандай бўлсин? Шунинг учун у қайтиб кетади.

Шу лахзада Умар манзилидан чиқиб уни кўриб қолади ва уни чақиради:     

مَا حَاجَتُك يَا أَخِي؟

Биродар хожатинг нима эди? Бу шахс айтадики: аёлимни ахлоқи хақида шикоят қилмоқчи бўлган эдим, аммо сизни аёлингиз сизга нима деганига гувох бўлдим ва қайтиб кетишга қарор қилдим ва ўзимга қараб айтдимки: агар амирал мўъмининни ахволи бундай бўладиган бўлса, мени холим нима бўлсин? Умар ибни Хаттоб унга айтдики:

  إنَّمَا تَحَمَّلْتُهَا لِحُقُوقٍ لَهَا عَلَيَّ: إنَّهَا طَبَّاخَةٌ لِطَعَامِي خَبَّازَةٌ لِخُبْزِي غَسَّالَةٌ لِثِيَابِي رَضَّاعَةٌ لِوَلَدِي، وَلَيْسَ ذَلِكَ بِوَاجِبٍ عَلَيْهَا، وَيَسْكُنُ قَلْبِي بِهَا عَنْ الْحَرَامِ، فَأَنَا أَتَحَمَّلُهَا لِذَلِكَ،

Унинг мана бу жаврашларига бўйнимдаги хақлар сабабли сабр- тоқат қиламан: у мен учун таом пишириб беради, менга нон пиширади ва либосларимни ювади, болаларимга сут беради ва уларни парвариш қилади, аммо бу ишлар унга вожиб эмас, мени қалбим хам уни воситасида сукунат  ва оромиш топади ва харом тарафга юрмайман. Шунинг учун хам уни жаврашларига сабр- тоқат қиламан. У киши айтдики: эй амирал мўъминин мени аёлим хам худди шундай, Умар ибни Хаттоб унга айтдики: эй биродар унга сабр- тоқат қилгин.

فَتَحَمَّلْهَا يَا أَخِي فَإِنَّمَا هِيَ مُدَّةٌ يَسِيرَةٌ.

10- Ғазабни бошқариш ва назорат қилишни шаръий абзорларидан яна бири, шаръий билимни янада кўпайтириш ва ўзимизни танқид қилинишимизни қабул қила олишдан иборат, бўлиб хам бу ўзимизга эътимод қилишни белгиларидан хам хисобланади.

11- Ғазабни бошқариб назорат қиладиган шаръий абзорлардан яна бири муқобил тарафни хаққига дуо қилиш,мағфират талаб қилишдан иборат, шу иш қалбдаги кинани йўқолишига ва кина дилга ўрнашиб олмаслигига сабаб бўлади, бундан ташқари портлаб кетадиган ғазабни кўрсатилишига ва муқобил тарафга нисбатан хақоратли муносабатда бўлинишига монеъ бўла олади.

12- Ғазабни бошқариб назорат қиладиган шаръий абзорлардан яна бири, инсон албатта имтихон қилинади,деган иймонда бўлишлик ва аллох таоло мана бу шахсни бу ходиса орқали имтихон қилган бўлиши мумкин,деган фикрда бўлишликдур.

13- Ғазабни бошқариб назорат қиладиган шаръий абзорлардан яна бири, ўринсиз ғазаб иймонни заифлигини нишоналаридан бири  бўлишидан ташқари ақл ва жисмдаги заифликка хам далолат қилади, у қудратни нишонаси бўла олмайди. Масалан хасадчи,бахил, девона, бемор ва аксаран ёши катта кишилар жуда тез асабийлашишади.

Хасадчи,бахил киши ички касалликка эга бўлади ва уни ботинида заифлик мавжуд, шу сабабли хам жуда тез ғазабланади.

Девона яъни ақли кам киши хам ақлида заифлик бор, шунинг учун тезда қизишиб асабийлашади. Бемор шахс хам жисмида заифлик бор, бу нарса унинг тез асабийлашишига боис бўлади.

(давоми бор………)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(127- قیسم)

1. غَضَبنِی نَظارَت قِیلِیب باشقَه رَه دِیگن اَبزاردَن بِیرِی جِسمِی حالَتنِی اوُزگرتِیرِیشدِیر: اَگر شَخص توُرگن بوُلسَه، اوُتِیرَه دِی یا اَگر اوُتِیرگن بوُلسَه، توُرِیب بِیر آز یُورَه دِی یاکِی اِمکانِی بوُلسَه اوُشَه مَکاننِی تَرک قِیلِیب چِیقِیب کِیتَه دِی، مَثَلاً اَگر مَنزِیلِیدَه بوُلسَه کوُچَه گه چِیقِیب پِیادَه یوُرَه دِی وَ مَنزِیلنِی تَرک قِیلَه دِی.
2. یَنَه بِیر شَرعِی اَبزارلَردَن بِیرِی طَهارَت آلِیشدوُر: چوُنکِی غَضَبلَنگن پَیتدَه بَدَننِی حَرارَتِی یوُقارِیگه کوُتَه رِیلَه دِی وَ قان تِیزلِیک بِیلَن اَیلَه نَه باشلَیدِی، بُو نَرسَه خوُشیارلِیکنِی وَ اِرادَه نِی نَظارَت قِیلِیشنِی پَسَه یِیشِیگه سَبَب بوُلَه دِی. طَهارَت آلِینگندَه بَدَننِی حَرارَتِی پَسَه یَه دِی.
3. غَضَبنِی باشقَه رَه دِیگن شَرعِی اَبزارلَردَن یَنَه بِیرِی، غَضَبنِی عامِلِینِی شَرعِی اَهَمِیَتِینِی مِعزانِینِی کوُرسَه تِیب بِیرِیشلِیک وَ اوُندَن مُهِمراق بوُلگن اِیشلَر بِیلَن مَشغُول بوُلِیشدِیر. مَثَلاً سَیِّیدِیمِیز هاروُننِی دَورِیدَگِی بوُزاققَه سِیغِینگنلَرنِی دَعوَت وَ بَصِیرَت بِیلَن توُغرِی یوُلگه سالِیشنِی عِلاجِی بوُلمَه گن پَیتدَه، بوُ حالَت بِیزلَرنِی غَضَبِیمِیزنِی کِیلتِیرِیشِی طَبِیعِی، اَمّا اَگر بِیز بُو غَضَبِیمِیزنِی اوُلَرنِی اوُستِیدَه بوُشَه تَه دِیگن بوُلسَک، بُو اوُندَن هَم کَتتَه راق تَفَرُّق شِیرکِیگه باعِث بوُلَه دِی وَ کِیچِیک شِیرکدَن کَتتَه شِیرککَه دوُچار بوُلگن  بوُلَه مِیز، شوُ سَبَبلِی هَم تاکِی هَمَّه قَبوُل قِیلَه دِیگن رَهبَر کِیلمَه گوُنچَه بار کوُچ – قُدرَتِیمِیزنِی وَحدَتنِی حِفظ قِیلِیشگه تَفَرُّقنِی اِیجاد قِیلمَسلِیککَه صَرفلَیمِیز. بوُگوُنگِی کوُندَه فَقَط واحِد شوُرا وَ واحِد اِجماع وَ واحِد اوُمَّت وَ واحِد جَماعَتنِی یوُلِی آرقَه لِی اوُچ اَبزارنِی کَنَلِیگه کوُرَه بُو رَهبَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرسَه بوُلَه دِی. بُو یِیردَه اوُلَرنِی  قِیلَه یاتگن شِیرکلَرِی بِیزلَرنِی غَضَبلَنتِیرَه دِی، اَمّا تَفَرُّق شِیرکِی اوُندَن هَم بَتتَرراقدوُر، شوُنِینگ اوُچُون بِیزلَر هَمَّه قَبوُل قِیلَه دِیگن رَهبَرنِی وُجوُدگه کِیلتِیرِیش تامانگه حَرَکَت قِیلَه مِیز.

یاکِی شَخصدَن جَماعَت سَرِی، جَماعَتدَن مُجاهِدلَرنِینگ شُوراسِینِی مَجلِیسِی سَرِی وَ اوُندَن اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت سَرِی یا اوُندَن نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت سَرِی حَرَکَت قِیلَه یاتگن پَیتِیمِیزدَه مَنَه بُو یوُلدَه اوُلَرنِی فاجِرلِیکلَرِی بِیزلَرنِی غَضَبِیمِیزنِی کِیلتِیرَه دِیگن فاجِر اَمِیرگه  رُوبَرُو کِیلِیشِیمِیز موُمکِین، اَمّا مَنَه بوُندَی اَمِیر قَلقان بوُلگنلِیگِی وَ بوُتوُن جَهان باسقِینچِی کافِرلَرنِی، مُرتَدلَرنِی، مُنافِقلَرنِی وَ مَحَلِّی وَحشِی سِکوُلارزَدَه لَرنِی دَفع قِیلِیشنِی اَهَمِیَتِی وَ اوُچ اَبزارنِی یوُلِی آرقَه لِی حَرَکَت قِیلِیشنِی اَهَمِیَتِی وَ اوُمَّتنِی تَشکِیل قِیلِیشنِی، مَقصَدِیمِیزگه یِیتِیشنِی اَهَمِیَتِیگه نَظَر تَشلَیدِیگن بوُلسَک، بُو اِیشلَر شَخصنِی اوُزِیگه قَیتَه دِیگن فاجِرلِیکدَن کوُرَه مُهِمراق اِیکَه نِینِی توُشُونِیب یِیتَه مِیز وَ اوُزِیمِیزنِی اوُشَه مُهِراق بوُلگن اِیشلَر بِیلَن مَشغُول قِیلَه مِیز. حوُددِی شوُنگه اوُحشَه گن اِیشلَرنِی اِبنِ تَیمِیَّه وَ صَلاحِ الدِّین اَیُّوبِی عَمَلگه آشِیرِیشگن.

• غَضَبنِی نَظارَت قِیلِیش وَ باشقَه رِیش، هَمدَه اوُنِی شَرعِی یُولگه هِدایَت قِیلِیشنِی شَرعِی اَبزارلَرِیدَن یَنَه بِیرِی، صَبر- طاقَت قِیلِیشنِی کوُچَیتِیرِیش وَ آیَت، حَدِیثلَرنِی اوُرگه نِیش آرقَه لِی صَبر قِیلِیشدَن، سَرگوُذَشتلَرنِی مُطالَعَه قِیلِیشدَن یاکِی اوُرِینسِیز، اَینِیگن، باستِیرِیلگن غَضَبنِی قَارَه لَیدِیگن مَعرُوضَه لَرنِی اِیشِیتِیشدَن وَ بوُندَی مَعرُوضَه لَرگه اِیشتِراک اِیتِیشدَن عِبارَت.
• غَضَبنِی باشقَه رِیشنِی شَرعِی اَبزارلَرِیدَن یَنَه بِیرِی،باشقَه لَرنِی حَقلَرِینِی توُغرِی تَنِیب آلِیش وَ مُقابِل طَرَفدَن بوُندَی مُناسَبَتنِی کوُتِیشدِیر، چوُنکِی هَمَّه مِیز اِنسانمِیز وَ خَطا قِیلِیشِیمِیز طَبِیعِی. باشقَه لَرنِی حُقوُقلَرِینِی تَنِیب آلِیش بوُیِیچَه اِسلامنِی بوُیرُوقلَرِیگه قوُلاق سالَه مِیز، مَثَلاً عَیاللَرگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش بارَه سِیدَه.

 مَنَه بُو بارَه دَه بِیر مِثالنِی سِیزلَرگه اَیتِیب بِیرماقچِیمَن، بُو باشقَه لَرنِی حُقوُقلَرِینِی صَحِیح رَوِیش بِیلَن تَنِیب آلِیشِیمِیزگه وَ غَضَبنِی باشقَه رِیشگه یاردَم بِیرَه دِی: اِبنِ حَجَر هَیتَمِی وَ باشقَه بِیر نِیچَه اوُلَمالَرنِی ذِکر قِیلِیشلَرِیچَه، بِیر شَخص عُمَر اِبنِ خَطّابنِی آلدِیگه کِیلِیب اوُزِینِی عَیالِینِی جَورَه شِیدَن شِکایَت قِیلماقچِی بوُلا دِی، لِیکِن اوُ عُمَر اِبنِ خَطّابنِی مَنزِیلِیگه کِیلگن پَیتِیدَه عُمَرنِی عَیالِی هَم حوُددِی شوُندَی جَورَه یاتگه نِیگه، اَمّا عُمَر اوُنگه هِیچ نَرسَه دِیمَه گه نِیگه گوُواه بوُلَه دِی؛ شُو سَبَبلِی هَم شِکایَت قِیلِیش فِکرِیدَن قَیتَه دِی وَ اوُزِیگه اَیتَه دِیکِی: اَگر اَمِیرَ المُؤمِنِیننِی اَحوالِی بوُندَی بوُلَه دِیگن بُولسَه، مِینِی حالِیم قَندَی بوُلسِین؟ شوُنِینگ اوُچُون اوُ قَیتِیب کِیتَه دِی.

شُو لَهظَه دَه عُمَر مَنزِیلِیدَن چِیقِیب اوُنِی کوُرِیب قالَه دِی وَ اوُنِی چَه قِیرَه دِی: مَا حَاجَتُك يَا أَخِي؟ بِرادَر حاجَه تِینگ نِیمَه اِیدِی؟ بُو شَخص اَیتَه دِیکِی: عَیالِیمنِی اَخلاقِی حَقِیدَه شِکایَت قِیلماقچِی بوُلگن اِیدِیم، اَمّا سِیزنِی عَیالِینگِیز سِیزگه نِیمَه دِیگه نِیگه گوُواه بوُلدِیم وَ قَیتِیب کِیتِیشگه قَرار قِیلدِیم وَ اوُزِیمگه قَرَب اَیتدِیمکِی: اَگر اَمِیرَ المُؤمِنِیننِی اَحوالِی بوُندَی بوُلَه دِیگن بوُلسَه، مِینِی حالِیم نِیمَه بوُلسِین؟ عُمَر اِبنِ خطّاب اوُنگه اَیتدِیکِی:    إنَّمَا تَحَمَّلْتُهَا لِحُقُوقٍ لَهَا عَلَيَّ: إنَّهَا طَبَّاخَةٌ لِطَعَامِي خَبَّازَةٌ لِخُبْزِي غَسَّالَةٌ لِثِيَابِي رَضَّاعَةٌ لِوَلَدِي، وَلَيْسَ ذَلِكَ بِوَاجِبٍ عَلَيْهَا، وَيَسْكُنُ قَلْبِي بِهَا عَنْ الْحَرَامِ، فَأَنَا أَتَحَمَّلُهَا لِذَلِكَ،  اوُنِینگ مَنَه بُو جَورَشلَرِیگه بوُینِیمدَگِی حَقلَر سَبَبلِی صَبر- طاقَت قِیلَه مَن: اوُ مِین اوُچُون طَعام پِیشِیرِیب بِیرَه دِی، مِینگه نان پِیشِیرَه دِی وَ لِباسلَرِیمنِی یوُوَه دِی، بالَه لَرِیمگه سوُت بِیرَه دِی وَ اوُلَرنِی پَروَرِیش قِیلَه دِی، اَمّا بُو اِیشلَر اوُنگه واجِب اِیمَس، مِینِی قَلبِیم هَم اوُنِی واسِیطَه سِیدَه سُکوُنَت وَ آرامِیش تاپَه دِی وَ حَرام طَرَفگه یوُرمَیمَن. شوُنِینگ اوُچُون هَم اوُنِی جَورَشلَرِیگه صَبر- طاقَت قِیلَه مَن. اوُ کِیشِی اَیتدِی: اِی اَمِیرَ المُؤمِنِین مِینِی عَیالِیم هَم حوُددِی شوُندَی، عُمَر اِبنِ خَطّاب اوُنگه اَیتدِیکِی: اِی بِرادَر اوُنگه صَبر- طاقَت قِیلگِین.  فَتَحَمَّلْهَا يَا أَخِي فَإِنَّمَا هِيَ مُدَّةٌ يَسِيرَةٌ. ^[1]

• غَضَبنِی باشقَه رِیش وَ نَظارَت قِیلِیشنِی شَرعِی اَبزارلَرِیدَن یَنَه بِیرِی، شَرعِی بِیلِیمنِی یَنَدَه کوُپَیتِیرِیش وَ اوُزِیمِیزنِی تَنقِید قِیلِینِیشِیمِیزنِی قَبوُل قِیلَه آلِیشدَن عِبارَت، بوُلِیب هَم بُو اوُزِیمِیزگه اِعتِماد قِیلِیشنِی بِیلگِیلَرِیدَن هَم حِسابلَه نَه دِی.
• غَضَبنِی باشقَه رِیب نَظارَت قِیلِینَه دِیگن شَرعِی اَبزارلَردَن یَنَه بِیرِی مُقابِل طَرَفنِی حَققِیگه دُعا قِیلِیش، مَغفِرَت طَلَب قِیلِیشدَن عِبارَت، شوُ اِیش قَلبدَگِی کِینَه نِی یوُقالِیشِیگه وَ کِینَه دِیلگه اوُرنَه شِیب آلمَسلِیگِیگه سَبَب بوُلَه دِی، بوُندَن تَشقَه رِی پارتلَب کِیتَه دِیگن غَضَبنِی کوُرسَه تِیلِیشِیگه وَ مُقابِل طَرَفگه نِسبَتاً حَقارَتلِی مُناسَبَتدَه بوُلِینِیشِیگه مانِع بوُلَه آلَه دِی.
• غَضَبنِی باشقَه رِیب نَظارَت قِیلَه دِیگن شَرعِی اَبزارلَردَن یَنَه بِیرِی، اِنسان اَلبَتَّه اِمتِحان قِیلِینَه دِی، دِیگن اِیماندَه بوُلِیشلِیک وَ اَلله تَعالَی مَنَه بُو شَخصنِی بوُ حادِیثَه آرقَه لِی اِمتِحان قِیلگن بوُلِیشِی موُمکِین، دِیگن فِکردَه بوُلِیشلِیکدوُر.
• غَضَبنِی باشقَه رِیب نَظارَت قِیلَه دِیگن شَرعِی اَبزارلَردَن یَنَه بِیرِی، اوُرِینسِیز غَضَب اِیماننِی ضَعِیفلِیگِینِی نِشانَه لَرِیدَن بِیرِی بوُلِیشِیدَن تَشقَه رِی عَقل وَ جِسمدَگِی ضَعِیفلِیککَه هَم دَلالَت قِیلَه دِی، اوُ قُدرَتنِی نِشانَه سِی بوُلَه آلمَیدِی. مَثَلاً حَسَدچِی، بَخِیل، دِیوانَه، بِیمار وَ اَکثَراً یاشِی کَتتَه کِیشِیلَر جوُدَه تِیز عَصَبِیلَه شِیشَه دِی.

حَسَدچِی، بَخِیل کِیشِی اِیچکِی کَسَللِیککَه اِیگه بوُلَه دِی وَ اوُنِی باطِینِیدَه ضَعِیفلِیک مَوجُود، شوُ سَبَبلِی هَم جوُدَه تِیز غَضَبلَه نَه دِی.

دِیوانَه یَعنِی عَقلِی کَم کِیشِی هَم عَقلِیدَه ضَعِیفلِیک بار، شوُنِینگ اوُچُون تِیزدَه قِیزِیشِیب عَصَبِیلَه شَه دِی. بِیمار شَخص هَم جِسمِیدَه ضَعِیفلِیک بار، بُو نَرسَه اوُنِینگ تِیز عَصَبِیلَه شِیشِیگه باعِث بوُلَه دِی.

(دوامی بار…….)

---

[1]ابن حجرالهيتمي في “الزواجر” (2/80)/ /  أبوالليث السمرقندي الفقيه الحنفي في كتابه “تنبيه الغافلين” (ص: 517) /  الشيخ سليمان بن محمد البُجَيْرَمِيّ الفقيها لشافعي في “حاشيته على شرح المنهج” (3/ 441-442)

درسهای مقدماتی/درس ششم: چه باید کرد؟ وحدت آگاهانه، هدفمند و حرکتی

 پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(127- قیسم)

1. ابزار دیگر کنترل و مدیریت خشم تغيير حالت فيزيكي است: اگر فرد ايستاده است بنشيند یا اگر نشسته است بایستد، یا كمي راه برود، یا در صورت امكان مكان را ترك كند، مثلا اگر در منزل است بيرون برود و مكان را كلاً ترك  کند.
2. یکی دیگر از ابزارهای شرعی وضو گرفتن است: چون در حالت خشم، دماي بدن بالا می رود و باعث سرعت گردش خون مي شود و باعث كاهش هوشياري و كنترل اراده می شود. وضو گرفتن باعث مي شود دماي بدن پايين بيايد.
3. یکی دیگر از ابزارهای شرعی مدیریت خشم نشان دادن میزان اهمیت شرعی عامل خشم و مشغول شدن به کارهای دیگر است که از این مهمترهستند. مثلا زمانی که می بینیم که عده ای مثل گوساله پرستان زمان سیدنا هارون دعوت با بصیرت آنها را سر راه نمی آورد این باعث خشم ما می شود، اما اگر ما این خشممان را تخلیه کنیم باعث شرک بزرگتری به نام تفرق می شود و از شرکی کوچکتر به شرک بزرگتری منتقل شدیم، برای همین کل تلاش خودمان را می گزاریم روی حفظ وحدت و عدم تفرق تا زمان بازگشت رهبریت مورد قبول همه که امروزه تنها از طریق شورای واحد، اجماع واحد و امت و جماعت واحد از طریق آن 3 کانال به وجود می آید. در اینجا این شرکی که مرتکب شدند ما را به خشم می آورد اما شرک تفرق از آن بدتر است و ما به حرکت به سمت و سوی به وجود آوردن رهبر مورد قبول همه مشغول می شویم.

یا در مسیر حرکتمان از فرد به جماعت و از جماعت به مجلس شورای مجاهدین و از این به حکومت بدیل اضطراری اسلامی تا زمانی که به حکومت اسلامی علی منهاج نبوه می رسیم ممکن است در این مسیر با امرای فاجری برخورد کنیم که فجور آنها ما را به خشم بیاورد اما زمانی که اهمیت سپر بودن چنین امیری، و دفع کفار اشغالگر جهانی و مرتدین و منافقین و سکولار زده های درنده ی محلی، و اهمیت حرکت از طریق 3 ابزار و تشکیل امت و رسیدن به اهدافمان را نگاه می کنیم می بینیم که این موارد از آن فجوری که به خود شخص بر می گردد مهمتراست و خودمان را به این امور مهمتر مشغول می کنیم . همان کاری که امثال ابن تیمیه و صلاح الدین ایوبی انجامش دادند .

• یکی دیگراز ابزارهای شرعی کنترل و مدیریت خشم و هدایت آن در مسیر شرعیش تقويت بردباري و صبر با يادگيري آيات و احاديث، مطالعه ی سرگذشت ها و يا گوش دادن يا شركت درسخنراني هايي است كه در مذمت خشم نابجا یا خشم سرکوب شده و گندیده گفته شدند.
• یکی دیگراز ابزارهای شرعی مدیریت خشم، شناخت صحيح حقوق ديگران و انتظار داشتن چنين برخوردهايي از طرف مقابل است، چون همه انسان هستيم و داراي اشتباه. در مورد شناخت حقوق دیگران می توانیم به سفارش اسلام به چگونگی برخورد با زنها اشاره کنیم.

در این زمینه مثالی را خدمتتان عرض کنم که چگونه شناخت صحیح حقوق دیگران می تواند در مدیریت خشم به ما کمک کند: ابن حجر هیتمی و عده ای دیگراز علماء ذکر کرده اند که شخصی آمد پیش عمر بن خطاب که از غرزدنهای خانمش شکایت کند، زمانی که به در خانه ی عمر بن خطاب رسید متوجه شد که خانم عمر هم همینجوری دارد روی سر عمر غر می زند و عمر چیزی نمی گوید؛ برا ی همین از شکایت کردن منصرف شد و با خودش گفت: اگر این حال امیر المومنین باشه حال من باید چطورباشد؟ برای همین برگشت.

در همین لحظه عمر از خانه اش بیرون می رفت او را دید و صدایش زد: مَا حَاجَتُك يَا أَخِي؟ چه می خواستی برادر؟ این شخص گفت: آمدم در مورد اخلاق خانمم پیشت شکایت کنم اما شنیدم خانمت چی به تو گفت برگشتم و گفتم: اگر این حال امیر المومنین با خانمش باشد حال من باید چطور باشد؟ عمر به او گفت: إنَّمَا تَحَمَّلْتُهَا لِحُقُوقٍ لَهَا عَلَيَّ: إنَّهَا طَبَّاخَةٌ لِطَعَامِي خَبَّازَةٌ لِخُبْزِي غَسَّالَةٌ لِثِيَابِي رَضَّاعَةٌ لِوَلَدِي، وَلَيْسَ ذَلِكَ بِوَاجِبٍ عَلَيْهَا، وَيَسْكُنُ قَلْبِي بِهَا عَنْ الْحَرَامِ، فَأَنَا أَتَحَمَّلُهَا لِذَلِكَ، این غرزدنهایش را به خاطر حقوقی که بر گردنم دارد تحمل می کنم : او برایم آشپزی می کند، برایم نان می پزد، لباسهای مرا می شورد، بچه های مرا شیر می دهد و ازآنها نگهداری می کند، و اینها بر او واجب نیستند، و قلبم به واسطه ی او سکونت و آرامش پیدا می کند و به سمت حرام نمی رود. برای همین غرزنهایش را تحمل می کنم. آن مرد به او گفت یا امیر المومنین زن من هم همینطوری است، عمر بن خطاب به او گفت: تحملش کن برادر، فَتَحَمَّلْهَا يَا أَخِي فَإِنَّمَا هِيَ مُدَّةٌ يَسِيرَةٌ. [1]

• یکی دیگر از ابزارهای شرعی مدیرت و کنترل خشم بالا بردن آگاهی های شرعی و قدرت نقدپذيري خودمان است که نشانه ای از اعتماد به نفس هم هست.
• یکی دیگر از ابزارهای شرعی مدیرت و کنترل خشم دعا و طلب مغفرت برای طرف مقابل است، که همین کار باعث از بين رفتن كينه  دردل، و عدم اجازه ی نفوذ كينه بر دل می شود، و مانع از بروز خشم انفجاري و برخورد پرخاشگرانه با طرف مقابل می شود.
• یکی دیگر از ابزارهای شرعی مدیرت و کنترل خشم ايمان به اين است كه انسان قطعاً مورد آزمايش قرار مي گيرد و درك اين مطلب كه ممكن است الله تعالی  با اين شخص يا اين حادثه من را آزمايش و امتحان می کند.
• یکی دیگر از ابزارهای شرعی مدیرت و کنترل خشم فهم اين نكته ست كه خشم نابجا علاوه بر ضعف ایمان نشانه ی ضعف درعقل و جسم است، نه نشانه ی قدرت. به عنوان مثال انسانهای حسود، بخيل، ديوانه، مریض، و اکثر انسانهای پیر و مسن زودترعصباني می شوند.

فرد بخيل و حسود بيماري دروني دارد و در درونش ضعف دارد برای همین است زودتر عصبانی می شود.

ديوانه هم ضعف درعقلش دارد كه باعث می شود زودتر از كوره دربرود و عصباني بشود. شخص بيمار هم ضعف و مشكلی درجسمش دارد برای همین است زودتر عصباني می شود.

(ادامه دارد…….)

---

[1]ابن حجرالهيتمي في “الزواجر” (2/80)/ /  أبوالليث السمرقندي الفقيه الحنفي في كتابه “تنبيه الغافلين” (ص: 517) /  الشيخ سليمان بن محمد البُجَيْرَمِيّ الفقيها لشافعي في “حاشيته على شرح المنهج” (3/ 441-442)

Омодагий ва хифозат аз аслаха ва хабаргирий ва хабардехий дар мухофизат аз дунё ва қиёмати худ.

(пиёда шуда аз клипи тасвирийи устод мужохид шайх Абу Хамза мухожир хўромий.)

(7- қисмат)

Ва ба сирохат хитоб ба дорудастайи риёкор ва чанд чехрайи мунофиқин ва секулярзадахо незки  дар зохир адойи муслиминро дар меоваранд аммо хохони хукумати ғейри исломий ва қонун ва барномайи ғейри аз қонун ва барномайи аллох таоло хастанд мефармояд:

‏ فَأَعْقَبَهُمْ نِفَاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلَى يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِمَا أَخْلَفُواْ اللّهَ مَا وَعَدُوهُ وَبِمَا كَانُواْ يَكْذِبُونَ ‏(توبة /77)

Худованд нифоқро дар дилхойишон падидор ва пойдор сохт то он рузики худоро дар он мулоқот мекунанд. Ин ба хотири он астки пеймони худоро шикастанд ва ба хотири онки дуруғ гуфтанд.

‏ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللّهُ مَرَضاً وَلَهُم عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ ‏(بقره/10)

Дар дилхоишон беморий аст ва худованд беморийи ишонро фузуний мебахшад, ва азоби дардноки ба сабаби дуруғгуйи ва инкоришон дар интизоришон аст.

Хар чандки ин куффор худишонро дилхуш карда бошандки бехишт моли онхо ва хамфикронишон аст:

‏ وَتَصِفُ أَلْسِنَتُهُمُ الْكَذِبَ أَنَّ لَهُمُ الْحُسْنَى لاَ جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ الْنَّارَ وَأَنَّهُم مُّفْرَطُونَ ‏( نحل / 62)

Ва дуруғ бар забон меронанд ва мегуянд: ( дар қиёмат) саранжоми нек доранд ( ва бехишт аз он ишон аст). Бидуни шак оташи дўзах бахрайи ишон аст ва онон пеш аз дигарон бидонжо ронда ва афканда мешаванд.

Пас хар ду даста аз куффори ошкор ва пинхонки дуруғ жуз ла янфак зиндагийи маънавий ва зохирийи онхо шуда ғейри аз русиёхий ва жаханнам чизи дар интизоришон нест.

Муслимини фосиқ.

Золъи севум “ мусалласи дуруғсоз” нез шомили муслимини фосиқи мегардадки ё дуруғхойи ду золъи қаблийро бидуни тахқиқ ва ровшангарийи шаръий аз коноли шаръийи он бозгу мекунанд, ё худ ба ин беморийи дуруғгуйи олуда шудандки мухтасси ду золъи қаблий аст.

Дар ин сурат дар миёни муслимин хам боз касони заифул иймон пейдо мешавандки ба сифоти аз сифоти куффори ошкор ва пинхони дохилий олуда мешаванд, аммо бо вужуди ин дар доирайи ислом боқий мемонанд. Иддайи аз ин муслимини олуда шуда мумкин аст ба далоили фариби душманонро хурда бошанд ё иллати нафсоний дошта бошанд ва ниятишон душманий бо аллох ва росулиш ё қонуни шариати аллох набошад,балки зимни иймон ба қонуни шариати аллох ва яқин ба инки ин кор гунох ва журм аст аммо муртакиби он мешаванд ва дар хамон доирайи муслимини кинакор боқий мемонанд ва ба нахви худро вориди доирайи бузург ва васиъи фосиқин хам мекунандки, аллох таоло дар мовриди онхо мефармояд:

: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَن تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَىٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ (حجرات/6)

Эй касоники иймон овардаид! Агар шахси фосиқи хабариро ба шумо расонд дарборайи он тахқиқ кунид, мабодо ба гурухи – бидуни огохий осиб бирасонид, ва аз кардайи худ пушаймон шавид…..

Ин даста аз муслимин хам дар ин сифати дуруғсозий худишонро шабихи куффори ошкор ва пинхони дохилий карданд хар чанд бо ин сифат машмули хукми онхо намешаванд; аммо равиши бархурд бо хар касики худро ба ин сифат олуда карда бошад еки аст.

Бо вужуди ин мусалласи дуруғсоз оё дар миёни душманон суханони рост ва сахих вужуд надорад?

Замоники росулуллох саллаллоху алайхи васаллам тўвзихоти шайтон дар мовриди ахамияти хондани оёти курсий қабли аз хоб дар дур кардани шаётин аз шахс то субхро таъйид мекунад ва мефармояд:

صَدَّقَ وَ هُوَ كَذُوب.

Рост гуфт дар айни холки дуруғгу аст.

«أَمَا إِنَّهُ قَدْ صَدَقَكَ وَهُوَ كَذُوبٌ»:

“ у ба ту рост гуфта аст ва ле бояд бидонидки бисёр дуруғгуст.”

Яъни: интизори рост гуфтан аз пойинтар аз шайтон хам вужуд дорад, ва дар миёни душманони мо бидуни шак суханони рост ва сахих вужуд дорад. Аммо дар умури тахассусий чи маржаъи метавонад сидқи онхоро ташхис ва таъйид кунадки хақ мегуянд ё дуруғ?

 1.Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам.

2.Жонишини росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ( шўройи улил амри мутахассисин).

(идома дорад……..)

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

  (126- қисм)  

Бу ерда очиқ кўриниб турган нарса шуки, исломни мақсади ғазабни бостириш эмас, балки уни назорат қилиш,бошқариш ва ғазабни тартибга солишдан иборат. Бу ерда очиқ-ойдин кўриниб турганидек, ғазабни бошқариш ва назорат қилиш,ғазабни бостириш маъносида келмаган, балки уни огохона  тартибга солиш демакдир. Ғазабни назорат қилиб хидоят қилишлик, инсонда рафторий мувозанатни ижод қилиш ва рафторни бошқариш йўлларидан бири саналади. Бизлар ғазабни вужудга келтирадиган омилларни ва ходисаларни йўқота олмаслигимиз мумкин, ёки ғазабни вужудга келтирадиган омилларга рўбарў бўлишдан хам пархез қила олмаслигимиз мумкин, лекин унга нисбатан ўзимизни қандай муносабат билдиришимизни назорат қилиб бошқара оламиз.

Ғазабни бошқариш учун хам  жуда кўп шаръий абзорлар ва йўллар мавжуд, масалан:

1-“Ла илаха иллаллох ва Мухаммадур росулуллох”га ихлос билан пойбанд бўлишлик ва “самиъна ва атоъна” билан бирга аллохни шариатидаги қонунларга  комил таслим бўлишлик, аслий чора хисобланади.

  2-Умматни вохид шўроси ва вохид жамоатини хамрохлигида харакат қилишлик, бу фақат ва фақат “уч абзорни” йўли орқали вужудга келади холос, шахс фақат мана бундай замонат қилинган холатда гумрохликка ва залолатга дучор бўлмайди. Бўлмасам мана бу “уч абзордан” вужудга келадиган умматдан узоқлашишлик, шахс учун саргардонликка сабаб бўлади ва шахс нотўғри таъвилотлар ва хато ижтиходлар билан ўринсиз ғазабдан фойдаланади ва натижада анъамта алайхимни йўлидан бошқа йўлда харакатланади.

3-Тилни назорат қилишлик, биринчи ўринда бошқарувни, назоратни ва хидоят қилишни талаб қиладиган нарса хисобланади, ихфаз лисанака. Тилингни тий ёки хифз қил.

4-Кечириш ва авф қилишлик хам аллохни шариатидаги қонунларни бир қисми хисобланади.

 فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِیلَ‏(حجر/85).

Бас (шундай экан, эй Мухаммад, сиз жохил кимсаларнинг етказаётган озор-азиятларига сабр- тоқат қилинг ва улардан) чиройли юз ўгириш билан юз ўгиринг!

Кечириш яъни яхши билан яхшироқни ўртасида биз яхшироқни танлаймиз ва “бизларни назоратимиз” аммаротум биссуъ нафсини ё шайтонни қўлига тушиб қолишига рухсат бермаймиз ёки назорат бошқаларни қўлига тушишига хам йўл қўймаймиз, чунки иблисни макрларидан бири мусулмонларга босим ўтказишдан иборат, у яхши билан яхшироқни ўртасида яхшини  танлашимизни истайди.

Энди мадинадаги мусулмонлар тушган ўринларга ўхшаш, шахс яхши билан яхшироқни ўртасида албатта яхшироқни танлаши зарур  бўлиб қолиши мумкин, чунки душман шахсни бошқариш  учун бир мусулмоннинг  яхши ғазабини бошқа бир мусулмонни устига бўшатишга тарғиб қилади, у буни натижасида ўзига керакли манфаъатлардан фойдаланади ва бир мусулмон яхши билан яхшироқни ўртасидан  яхшироқни танлашига йўл қўймайди; Умар ибни Хаттоб ғазабланишлик лозим  бўлган кишилар борасида росулуллох саллаллоху алайхи васалламга айтар эдиларки: менга рухсат беринг уни бўйнига урай. росулуллох саллаллоху алайхи васаллам баъзи ўринларда қаршилик қилиб мархамат қилганлар:

  «یَا عُمَرُ! لاَ یَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّداً یَقْتُلُ أَصْحَابَهُ».

“Эй Умар! Одамлар Мухаммад ўзини ёронларини ўлдиряпти,дейишмасин.” яъни уни ўлдириш аслида яхши, аммо агар кечирилса, уни оқибати яхшироқ бўлади, шу сабабли уни кечириш керак.

Масалалар борасида яхшини ўрнига яхшироқни танлашлик аслан душманни фойдасига ишламайди, чунки биз ундан суистефода қилиш абзорини тортиб олдик, шу сабабли хам улар хатто ўзларини ахборот воситалари орқали  хақ эгаси бўлган мусулмонни ғазабини қўзғашга харакат қилишади ва режалари бўйича яхшироқни ташлаб қўйиб  яхши бўлган ишни қилишга мажбур қилишади, улар гохида мусулмоннинг ўринсиз ғазаб сабабли ўлдирилишини ва мусулмонлар  улар хохлаган йўлга тушиб қолишларини исташади.

Чунки ўринсиз ғазаб осонлик билан инсонда  ақл ва фикр юритиш қудратини ва назорат қилиш қудратини  пасайтириб юборади ва уни ишдан чиқаради, инсоннинг  ақлини хушёрликни энг кам миқдорига тушуриб ташлайди,яъни орқада қолган ё  таназзулдаги инсонларни даражасига олиб бориб қўяди, худди ортда қолган қолоқ инсонлардек пастга тушуриб юборади.  Шахс бундай холатларда гохида иймонига хам зарар етказиб қўяди, хақорат қилиш ва ёмон сўзлар айтиш, масхара қилиш, сўкиш, бошқаларни сирларини фош қилиш билан дўстларини ўртасида душманчилик тушишига сабаб бўлади ва осонлик билан шахсни атрофидаги дўстлари, яқинлари ундан узоқлашиб пароканда бўлишади. Шу сабабли хам аллох таоло росулига қарата мархамат қиладики:

   فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظّاً غَلِیظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْوَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ (آل عمران/159)

(Эй Мухаммад), аллох томонидан бўлган бир мархамат сабабли уларга (сахобаларингизга) юмшоқ сўзли бўлдингиз. Агар қўпол,қаттиқ дил бўлганингизда эди, албатта атрофингиздан тарқалиб кетган бўлар эдилар. Бас, уларни авф этинг, улар учун аллохдан мағфират сўранг ва ишларингизда уларга маслахат солинг!

Мана бу холатдаги кечирим, яъни “қудрат”дур. Шунинг учун хам росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки: қахрамон ва қудратманд киши курашга тушиб ғалаба қозонадиган шахс эмас, балки ғазаби келган пайтида ғазабини ютган киши  қудратманд хисобланади.”

Масжидни устунига боғлаб қўйилган Сумома ибни Усолдан росулуллох саллаллоху алайхи васаллам сўрайдилар:

  «مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ؟»:

 Эй Сумома қандай фикрдасан? ( каллангда қандай фикрлар бор,сен билан қандай муносабатда бўламиз,деб ўйлайсан?) Сумома айтдики:  эй Мухаммад, яхшиликни кутяпман; агар мени ўлдирсанг, ўлимга мустахақ бўлган кишини ўлдирган бўласан, ( аммо агар менга миннат қилиб мени озод қилсанг) миннатдор бўладиган кимсани озод қилган бўласан; ва агар мол-дунё хохласанг, нимани сўрасанг сенга берилади. Аммо росулуллох саллаллоху алайхи васаллам охирида хам  бирор нарса олмасдан мархамат қиладиларки:

«أَطْلِقُوا ثُمَامَةَ»

“Сумомани бўшатиб юборинглар”. Уни ечиб юборишгач, у масжидни яқинидаги хурмозорга бориб ғусл қилиб келди ва айтдики:

«أَشْهَدُ أَنْ لَاإِلَهَ إِلَّااللهُ،  وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ»

Эй Мухаммад, аллохга қасамки бундан олдин ер юзида мен учун  сени чехрангдан кўра манфурроқ чехра йўқ эди, лекин бугун мени наздимда сени чехрангдан кўра махбуброқ чехра йўқдур. Аллохга қасамки бундан олдин мени наздимда сени динингдан кўра манфурроқ дин йўқ эди, аммо хозир сени дининг мени наздимда энг яхши дин хисобланади…….

Ха, мана бу ғазабни керакли ўринларда  бошқариш, назорат қилиш, ўчириш демакдир, яхши ва яхшироқни ўртасидан шахс яхшироғини танлайди, энди мана бу кечирим бир мусулмон кишини устида бўладими ё кофир кишиними, буни фарқи йўқ? Мана бу кечирим яъни қудратни устига яна қудрат қўшишдан иборат. Мана бу тарзда кечира олган киши хақиқий пахлавон, қудратманд шахс хисобланади.

(давоми бор……..)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(126- قیسم)

بُو یِیردَه  آچِیق کوُرِینِیب توُرگن نَرسَه شوُکِی، اِسلامنِی مَقصَدِی غَضَبنِی باستِیرِیش اِیمَس، بَلکِی اوُنِی نَظارَت قِیلِیش، باشقَه رِیش وَ غَضَبنِی تَرتِیبگه سالِیشدَن عِبارَت. بُو یِیردَه آچِیق – آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، غَضَبنِی باشقَه رِیش وَ نَظارَت قِیلِیش، غَضَبنِی باستِیرِیش مَعناسِیدَه کِیلمَه گن،بَلکِی اوُنِی آگاهانَه تَرتِیبگه سالِیش دِیمَکدِیر. غَضَبنِی نَظارَت قِیلِیب هِدایَت قِیلِیشلِیک، اِنساندَه رَفتارِی مُواظَنَتنِی اِیجاد قِیلِیش وَ رَفتارنِی باشقَه رِیش یوُللَرِیدَن بِیرِی سَنَلَه دِی. بِیزلَر غَضَبنِی وُجُودگه کِیلتِیرَه دِیگن عامِللَرنِی وَ حادِیثَه لَرنِی یوُقاتَه آلمَسلِیگِیمِیز موُمکِین، یاکِی غَضَبنِی وُجُودگه کِیلتِیرَه دِیگن عامِللَرگه رُوبَرُو بوُلِیشدَن هَم پَرهِیز قِیلَه آلمَسلِیگِیمِیز موُمکِین، لِیکِن اوُنگه نِسبَتاً اوُزِیمِیزنِی قَندَی مُناسَبَت بِیلدِیرِیشِیمِیزنِی نَظارَت  قِیلِیب باشقَه رَه آلَه مِیز.

غَضَبنِی باشقَه رِیش اوُچُون هَم جوُدَه کوُپ شَرعِی اَبزارلَر وَ یوُللَر مَوجُود، مَثَلاً:

1. «لا اله – الا الله و محمد رسول الله» گه اِخلاص بِیلَن پایبَند بوُلِیشلِیک وَ «سَمِعْنا وَ أَطَعْنا» بِیلَن بِیرگه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه کامِل تَسلِیم بوُلِیشلِیک، اَصلِی چارَه حِسابلَه نَه دِی. 
2. اوُمَّتنِی واحِد شُوراسِی وَ واحِد جَماعَتِینِی هَمراهلِیگِیدَه حَرَکَت قِیلِیشلِیک، بُو فَقَط وَ فَقَط “اوُچ اَبزارنِی” یوُلِی آرقَه لِی وُجُودگه کِیلَه دِی خالاص، شَخص فَقَط مَنَه بوُندَی زَمانَت قِیلِینگن حالدَه گوُمراهلِیککَه وَ زَلالَتگه دوُچار بُولمَیدِی. بوُلمَه سَم مَنَه بُو “اوُچ اَبزاردَن” وُجُودگه کِیلَه دِیگن اوُمَّتدَن اوُزاقلَه شِیشلِیک، شَخص اوُچُون سَرگردانلِیککَه سَبَب بوُلَه دِی وَ شَخص ناتوُغرِی تَعوِیلاتلَر وَ خَطا اِجتِهادلَر بِیلَن اوُرِینسِیز غَضَبدَن فایدَه لَه نَه دِی وَ نَتِیجَه دَه أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ نِی یوُلِیدَن باشقَه یوُلدَه حَرَکَتلَه نَه دِی.
3. تِیلنِی نَظارَت قِیلِیشلِیک، بِیرِینچِی اوُرِیندَه باشقَه رُونِی، نَظارَتنِی وَ هِدایَت قِیلِیشنِی طَلَب قِیلَه دِیگن نَرسَه حِسابلَه نَه دِی، إَحْفِظْ لِسانِکْ. تِیلِینگنِی تِیی یاکِی حِفظ قِیل.
4. کِیچِیرِیش وَ عَوف قِیلِیشلِیک هَم اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی بِیر قِیسمِی حِسابلَه نَه دِی.  فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِیلَ‏(حجر/85). بَس (شوُندَی اِیکَن، اِی مُحَمَّد، سِیز جاهِل کِیمسَه لَرنِینگ یِیتکَه زَه یاتگن آزار- اَذِیَتلَرِیگه صَبر – طاقَت قِیلِینگ وَ اوُلَردَن) چِیرایلِی یوُز اوُگِیرِیش بِیلَن یوُز اوُگِیرِینگ!

کِیچِیرِیش یَعنِی یَحشِی بِیلَن یَحشِیراقنِی اوُرتَه سِیدَه بِیز یَحشِیراقنِی تَنلَیمِیز وَ “بِیزلَرنِی نَظارَتِیمِیز” أَمَّارةٌ بالسُّوء نَفسِینِی یا شَیطاننِی قوُلِیگه توُشِیب قالِیشِیگه رُحصَت بِیرمَیمِیز یاکِی نَظارَت باشقَه لَرنِی قوُلِیگه  تُوشِیشِیگه هَم یوُل قوُیمَیمِیز، چوُنکِی اِبلِیسنِی مَکرلَرِیدَن بِیرِی مُسُلمانلَرگه باسِیم اوُتکَه زِیشدَن عِبارَت، اوُ یَحشِی بِیلَن یَحشِیراقنِی اوُرتَه سِیدَه یَحشِینِی  تَنلَه شِیمِیزنِی اِیستَیدِی.

اِیندِی مَدِینَه دَگِی مُسُلمانلَر توُشگن اوُرِینلَرگه اوُحشَش، شَخص یَحشِی بِیلَن یَحشِیراقنِی اوُرتَه سِیدَه اَلبَتَّه یَحشِیراقنِی تَنلَه شِی ضَرُور بوُلِیب قالِیشِی موُمکِین، چوُنکِی دُشمَن شَخصنِی باشقَه رِیش اوُچُون بِیر مُسُلماننِینگ یَحشِی غَضَبِینِی باشقَه بِیر مُسُلماننِی اوُستِیگه بُوشَه تِیشِیگه تَرغِیب قِیلَه دِی، اوُ بوُنِی نَتِیجَه سِیدَه اوُزِیگه کِیرَکلِی مَنفَعَتلَردَن فایدَه لَه نَه دِی وَ بِیر مُسُلمان یَحشِی بِیلَن یَحشِیراقنِی اوُرتَه سِیدَن یَحشِیراقنِی تَنلَه شِیگه یوُل قوُیمَیدِی؛ عُمَر اِبنِ خَطّاب غَضَبلَه نِیشلِیک لازِم بوُلگن کِیشِیلَر بارَه سِیدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمگه اَیتَر اِیدِیلَرکِی: مِینگه رُحصَت بِیرِینگ اوُنِی بوُینِیگه اوُرَی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بَعضِی اوُرِینلَردَه قَرشِیلِیک قِیلِیب مَرحَمَت قِیلگنلَر:  «یَا عُمَرُ! لاَ یَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّداً یَقْتُلُ أَصْحَابَهُ».  ” اِی عُمَر! آدَملَر مُحَمَّد اوُزِینِی یارانلَرِینِی اوُلدِیریَپتِی، دِییِیشمَه سِین.” یَعنِی اوُنِی اوُلدِیرِیش اَصلِیدَه یَحشِی، اَمّا عاقِبَتِی یَحشِیراق بوُلَه دِی، شوُ سَبَبلِی اوُنِی کِیچِیرِیش کِیرَک.

مَسَلَه لَر بارَه سِیدَه یَحشِینِی اوُرنِیگه یَحشِیراقنِی تَنلَشلِیک اَصلاً دُشمَننِی فایدَه سِیگه اِیشلَه مَیدِی، چوُنکِی بِیز اوُندَن سُوئِستِعفادَه قِیلِیش اَبزارِینِی تارتِیب آلدِیک، شوُ سَبَبلِی هَم اوُلَر حَتَّی اوُزلَرِینِی اَخبارات واسِیطَه لَرِی آرقَه لِی حَق اِیگه سِی بوُلگن مُسُلماننِی غَضَبِینِی قوُزغَشگه حَرَکَت قِیلِیشَه دِی وَ رِیجَه لَرِی بوُیِیچَه یَحشِیراقنِی تَشلَب قوُیِیب یَحشِی بوُلگن اِیشنِی قِیلِیشگه مَجبُور قِیلِیشَه دِی، اوُلَر گاهِیدَه مُسُلماننِینگ اوُرِینسِیز غَضَب سَبَبلِی اوُلدِیرِیلِیشِینِی وَ مُسُلمانلَر اوُلَر هاحلَه گن یوُلگه توُشِیب قالِیشِینِی اِیستَه شَه دِی.

چوُنکِی اوُرِینسِیز غَضَب آسانلِیک بِیلَن اِنساندَه عَقل وَ فِکر یوُرِیتِیش قُدرَتِینِی وَ نَظارَت قِیلِیش قُدرَتِینِی پَسَیتِیرِیب یوُبارَه دِی وَ اوُنِی اِیشدَن چِیقَه رَه دِی، اِنساننِینگ عَقلِینِی خوُشیارلِیکنِی اِینگ کَم مِقدارِیگه توُشوُرِیب تَشلَیدِی، یَعنِی آرقَه دَه قالگن یا تَنَزُّلدَگِی اِنسانلَرنِی دَرَجَه سِیگه آلِیب بارِیب قوُیَه دِی، حوُددِی آرتدَه قالگن قالاق اِنسانلَردِیک پَستگه توُشوُرِیب یُوبارَه دِی. شَخص بوُندَی حالَتلَردَه گاهِیدَه اِیمانِیگه هَم ضَرَر یِیتکَه زِیب قوُیَه دِی، حَقارَت قِیلِیش وَ یامان سوُزلَر اَیتِیش، مَسخَرَه قِیلِیش، سوُکِیش، باشقَه لَرنِی سِیرلَرِینِی فاش قِیلِیش بِیلَن دوُستلَرِینِی اوُرتَه سِیدَه دُشمَنچِیلِیک توُشِیشِیگه سَبَب بوُلَه دِی وَ آسانلِیک بِیلَن شَخصنِی اَطرافِیدَگِی دوُستلَرِی، یَقِینلَرِی اوُندَن اوُزاقلَه شِیب پَراکَندَه بوُلِیشِه دِی. شُو سَبَبلِی هَم اَلله تَعالَی رَسُولِیگه قَرَتَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:     فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظّاً غَلِیظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْوَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ (آل عمران/159) ( اِی مُحَمَّد)، اَلله تامانِیدَن بوُلگن بِیر مَرحَمَت سَبَبلِی اوُلَرگه (صَحابَه لَرِینگِیزگه) یوُمشاق سوُزلِی بوُلدِینگِیز. اَگر قوُپال، قَتتِیق دِیل بوُلگه نِینگِیزدَه اِیدِی، اَلبَتَّه اَطرافِینگِیزدَن تَرقَه لِیب کِیتگن بوُلَر اِیدِیلَر. بَس، اوُلَرنِی عَوف اِیتِینگ، اوُلَر اوُچُون اَلله دَن مَغفِرَت سوُرَنگ وَ اِیشلَرِینگِیزدَه اوُلَرگه مَصلَحَت سالِینگ!  مَنَه بُو حالَتدَگِی کِیچِیرِیم، یَعنِی “قُدرَت”دوُر. شوُنِینگ اوُچُون هَم رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: “قَهرَمان وَ قُدرَتمَند کِیشِی کوُرَشگه توُشِیب غَبَلَه قاذانَه دِیگن شَخص اِیمَس، بَلکِی غَضَبِی کِیلگن پَیتِیدَه غَضَبِینِی یوُتگن کِیشِی قُدرَتمَند حِسابلَه نَه دِی.”

مَسجِیدنِی اوُستوُنِیگه باغلَب قوُیِیلگن ثُمامَه اِبنِ اُثالدَن رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلّم سوُرَیدِیلَر:  «مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ؟»: اِی ثُمامَه قَندَی فِکردَه سَن؟ (کَللَنگدَه قَندَی فِکرلَر بار، سِین بِیلَن قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلَه مِیز، دِیب اوُیلَیسَن؟) ثُمامَه اَیتدِیکِی: اِی مُحُمَّد، یَحشِیلِیکنِی کوُتیَپمَن؛ اَگر مِینِی اوُلدِیرسَنگ، اوُلِیمگه مُستَحَق بوُلگن کِیشِینِی اوُلدِیرگن بوُلَه سَن ( اَمّا اَگر مِینگه مِنَّت قِیلِیب مِینِی آزاد قِیلسَنگ) مِنَّتدار بوُلَه دِیگن کِیمسَه نِی آزاد قِیلگن بُولَه سَن؛ وَ اَگر مال – دُنیا هاحلَه سَنگ، نِیمَه نِی سوُرَه سَنگ سِینگه بِیرِیلَه دِی. اَمّا رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم آخِیرِیدَه هَم بِیرار نَرسَه آلمَسدَن مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: «أَطْلِقُوا ثُمَامَةَ» “ثُمامَه نِی بوُشَه تِیب یوُبارِینگلَر”. اوُنِی یِیچِیب یوُبارِیشگچ، اوُ مَسجِدنِی یَقِینِیدَگِی خوُرمازارگه بارِیب غُسل قِیلِیب کِیلدِی وَ اَیتدِیکِی:  «أَشْهَدُ أَنْ لَاإِلَهَ إِلَّااللهُ،  وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ» اِی مُحَمَّد، اَلله گه قَسَمکِی بوُندَن آلدِین یِیر یوُزِیدَه مِین اوُچُون سِینِی چِیهرَنگدَن کوُرَه مَنفوُرراق چِهرَه یوُق اِیدِی، لِیکِن بوُگوُن مِینِی نَزدِیمدَه سِینِی چِهرَنگدَن کوُرَه مَحبُوبراق چِهرَه یوُقدُور. اَلله گه قَسَمکِی بوُندَن آلدِین مِینِی نَزدِیمدَه سِینِی دِینِینگدَن کوُرَه مَنفُورراق دِین یوُق اِیدِی، اَمّا حاضِر سِینِی دِینِینگ مِینِی نَزدِیمدَه اِینگ یَحشِی دِین حِسابلَه نَه دِی…….

حَه، مَنَه بُو غَضَبنِی کِیرَکلِی اوُرِینلَردَه باشقَه رِیش، نَظارَت قِیلِیش، اوُچِیرِیش دِیمَکدِیر، یَحشِی وَ یَحشِیراقنِی اوُرتَه سِیدَن شَخص یَحشِیراغِینِی تَنلَیدِی، اِیندِی مَنَه بُو کِیچِیرِیم بِیر مُسُلمان کِیشِینِی اوُستِیدَه بوُلَه دِیمِی یا کافِر کِیشِینِیمِی، بوُنِی فَرقِی یوُق؟ مَنَه بُو کِیچِیرِیم یَعنِی قُدرَتنِی اوُستِیگه یَنَه قُدرَت قوُشِیشدَن عِبارَت. مَنَه بُو طَرزدَه کِیچِیرَه آلگن کِیشِی حَقِیقِی پَهلَوان ، قُدرَتمَند شَخص حِسابلَه نَه دِی.

(دوامی بار……)

درسهای مقدماتی/درس ششم:  چه باید کرد؟ وحدت آگاهانه، هدفمند و حرکتی

 پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(126- قسمت)

در اینجا واضح است که هدف اسلام سركوب خشم نيست، بلكه كنترل، مديريت و سازماندهي خشم است. دیدیم صفتي كه الله تعالی برای مديريت خشم به كار برده الْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ است. اين در واقع دعوت به كنترل و مديريت خشم است. روشن است که كنترل و مديريت خشم به معني سركوب خشم نيست، بلكه تنظيم و سازماندهيِ آگاهانه ی خشم است. كنترل و هدايت خشم يكي از راه هاي ايجاد تعادل رفتاري و مديريت رفتار در انسان است. ما ممكن است نتوانیم عوامل و حوادث به وجود آورنده ی خشم را از بين ببريم، يا از رو برو شدن با  این عوامل به وجود آورنده ی خشم پرهيزكنيم، اما مي توانيم چگونگيِ واكنشِ خودمان نسبتِ به آنها راكنترل و مديريت كنيم.

برای این مدیریت خشم هم راهکار و ابزارهای شرعی زیاد است، مثل: 

1.   پایبند بودن مخلصانه به «لا اله – الا الله و محمد رسول الله» و با «سَمِعْنا وَ أَطَعْنا» تسلیم کامل قانون شریعت الله شدن به عنوان اصلی ترین راهکار.
2.   حرکت به همراه شورای واحد امت و جماعت واحدی که تنها و تنها از طریق «3 ابزار» به وجود می آید، که تنها در چنین حالتی ضمانت شده است که شخص دچار گمراهی و ضلالت نشود . و گرنه دوری از امتی که از این «3 ابزار» به وجود می آید باعث سرگردانی شخص می شود، و شخص با تأویلات غلط و اجتهادات اشتباه از خشم نابجا استفاده می کند، و در مسیری غیر از مسیر أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ حرکت می کند.
3. کنترل زبان که اولین چیزی است که باید برای مدیریت و هدایت خشم، آن را کنترل کرد .إَحْفِظْ لِسانِکْ.زبانت را حفظ کن
4. عفو وگذشت که جزئی از همان قانون شریعت الله است :فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِیلَ‏(حجر/85). «گذشت كن گذشتي زيبا» . گذشت يعني بین خوب و خوبتر، خوبتررا انتخاب کردیم و اجازه نمي دهيم “كنترل ما” به دست نفس أمَّارةٌ بالسُّوء و شيطان يا حتي كنترل ما به دست ديگران بيافتد، چون یکی از تلبیسهای ابلیس این است که به مسلمان فشار می آورد بین خوب و خوبتر خوب را انتخاب کند. حالا موقعیتهای اضطراری مثل مسلمین مدینه پیش می آید که شخص لازم است و باید بین خوب و خوبتر حتما خوبتر را انجام بدهد، چون دشمن برای هدايت فرد سعي مي كند اورا تشویق به تخلیه ی خشم خوب یک مسلمان بر یک مسلمان دیگر کند تا از نتایج تخلیه ی چنین خشمی بهره برداری های خودش را بکند، و نگذارد یک مسلمان بین خوب و خوبتر، خوبتر را انتخاب کند؛ عمر بن خطاب به کسانی که خوب بود خشم رویشان پیاده بشود گاه به رسول الله صلی الله علیه وسلم می گفت به من اجازه دهید تا او را به قتل برسانم. رسول الله صلی الله علیه وسلم در مواردی مخالفت می کرد و می فرمود: «یَا عُمَرُ! لاَ یَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّداً یَقْتُلُ أَصْحَابَهُ». «ای عمر! مردم نگویند: محمد یارانش را می‌کشد». یعنی کشتنش خوب است، اما اگر گذشت بشود عواقبش بهتر است و باید گذشت کرد.

این انتخب خوبتر به جای خوب در مسائلی اصلا به نفع دشمن اصلی نیست، چون ابزار سوء استفاده را از او گرفتیم، برای همین است که حتی با رسانه هایشان سعی می کنند مسلمان صاحب حق را خشمگين تر كنند و برنامه ریزی شده آن را وادار کنند که خوب را انجام بدهد و خوبتر را رها کند، و گاه مسلمان رابه خشم نابجا بکشانندش تا بتوانند او را در مسير موردنظرشان قرار بدهند.

چون خشم نابجا به راحتی قدرت فكر و عقل و قدرت كنترل انسان را پايين می آورد و ناكارآمدش مي كند، عقل انسان را به حداقل هوشياري می رساند و به درجه ی انسان هاي عقب مانده او را تنزل می دهد و مثل انسانهای عقب مانده اش می کند. شخص در چنین حالتهائی گاه به ایمانش هم صدمه می زند و با فحاشي و بد دهني، مسخره كردن، توهين، فاش كردن اسرار ديگران باعث دشمني بين دوستان می شود و به راحتی دوستان و اطرافیان شخص از او دور و پراکنده می شوند . برای همین است که الله تعالی به رسولش می فرماید: فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظّاً غَلِیظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْوَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ (آل عمران/159) از پرتو رحمت الهی است که تو با آنان نرمش نمودی . و اگر درشتخوی و سنگ‌دل بودی ازاطراف تو پراکنده می‌شدند . پس از آنان درگذر و برایشان طلب آمرزش نما. در اين صورت گذشت يعني “قدرت”. برای همین است که  رسول اللّه صلی الله علیه وآله وسلم می فرماید: «دلاور و نیرومند آن کسی نیست که کشتی می‌گیرد و پیروز می‌شود، بلکه دلاور آن کسی است که هنگام خشم، خویشتن داری می‌کند»

زمانی که رسول الله صلی الله علیه وسلم از ثُمَامَة بن اثال که به ستون مسجد بستنش می پرسد که «مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ؟»: «ای ثمامه در چه فکری؟ (چه در سر داری و فکر می‌کنی چگونه با تو رفتار خواهم کرد؟) ثُمَامَة گفت:ای محمد، انتظار خیر و خوبی دارم؛ اگر مرا به قتل برسانی، کسی را کشته‌ای که مستحق قتل است (اما اگر منت بگذاری و مرا آزاد کنی) بر فرد سپاس‌گذاری منت نهاده‌ای؛ و اگر مال می‌خواهی هرچه می‌خواهی طلب کن به تو داده می‌شود. اما رسول الله صلی الله علیه وسلم  در نهایت بدون گرفتن چیزی می فرماید:«أَطْلِقُوا ثُمَامَةَ»: «ثمامه را باز کنید». پس از آنکه او را باز کردند به نخلستان نزدیک مسجد رفت و غسل کرد و به مسجد آمد و گفت: «أَشْهَدُ أَنْ لَاإِلَهَ إِلَّااللهُ، وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ» ای محمد، سوگند به الله تا پیش از این در روی زمین چهره‌ای منفورتر از چهره‌ی تو نزد من نبود اما امروز چهره‌ای محبوب‌تر از چهره‌ات نزد من وجود ندارد. سوگند به الله تا پیش از این نزد من دینی منفورتر از دین تو نبود اما الان دین تو پسندیده‌ترین دین‌ها نزد من است……

بله، این یعنی مدیریت، کنترل و مهارت خشم در مواردی که لازم است گذشت بشود وبین خوب و خوبتر شخص خوبتر را انتخاب می کند، چه این گذشت در مورد یک مسلمان باشد یا کافر باشد . این گذشت یعنی اضافه کردن قدرت بر قدرت. و کسی که اینطوری گذشت می کند همان دلاور و پهلوان واقعی است .

(ادامه دارد…….)

Омодагий ва хифозат аз аслаха ва хабаргирий ва хабардехий дар мухофизат аз дунё ва қиёмати худ.

(пиёда шуда аз клипи тасвирийи устод мужохид шайх Абу Хамза мухожир хўромий.)

(6- қисмат)

Бар ин асос астки аллох таоло дар жохойи мухталифи мефармояд ин ситамкоронру хидоят намедихад ва мефармояд:

: فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِباً لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ‏(انعام/144) 

Ва чи каси золимтар аз каси астки бар худо дуруғ бандад то мардумонро аз руйи жахл гумрох созад? Худованд хечгох ситамкоронро хидоят нахохад кард.

Чиро хидоят намедихад? Чун инхо барнома ва қонуни худишонро аз шахси дигари мегиранд, ва аллох таоло хам онхоро рахо карда, ва ба масири қонуни шариатиш рохнамойишон намекунад. Инхо замоники огохона ва амдан ва ба мейли худишон қонуни шариати аллохру кинор гузошта ва барномайи худишонро аз шайтон ва ёрониш мегиранд дигар жойи барои қонуни шариати аллох ва хидоят ба суйи қонуни шариати аллох боқий нагузоштанд. Ва барномайи онхо пур аст ва жойи барои барномайи дигари вужуд надорад.

Бале, инхо аз шахси дигари дарс мегиранд, ва дар килоси дигари нишастанд, ва харгиз бо ин дуруғхойики тўлид мекунанд ва ба фасоди ақл ва қалб ва иймони инсонхо машғуланд ростгор намешаванд:

‏ قُلْ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللّهِ الْكَذِبَ لاَ يُفْلِحُونَ ‏( يونس/ 69)

Бигу: қатъан касоники ба дуруғ чизиро ба худо нисбат медиханд, ростгор намешаванд.

Бале:

:  إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ ‏ (زمر/3)

Худованд дуруғгуйи куфр пешаро хидоят ва рохнамуд намекунад.

إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ ‏(غافر/28)

Қатъан худованд касиро рохнамуд намесозадки тажовузкор ва дуруғ пардоз бошад.

Балки инхо дуруғгуён ва золимини хастандки худишонро мустахаққи лаънати аллох таоло карданд:

: وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللّهِ كَذِباً أُوْلَئِكَ يُعْرَضُونَ عَلَى رَبِّهِمْ وَيَقُولُ الأَشْهَادُ هَؤُلاء الَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَى رَبِّهِمْ أَلاَ لَعْنَةُ اللّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ ‏(هود/ 18)

Чи каси ситамгартар аз каси астки ба худо дуруғ бандад?! Онон ба парвардигоришон арза мегарданд ( ва дар додгохи адли илохий бесон мешаванд) ва гувохон мегуянд: инон бар парвардигори худ дуруғ бастанд. Хон! Нафрин ва лаънати аллох бар золимин бод!

Бале,

وَاللّهُ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ‏(آل عمران/86)

Ва худо гурухи золиминро хидоят нахохад кард.

.‏   أُوْلَئِكَ جَزَآؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللّهِ وَالْمَلآئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ‏ ‏(آل عمران/87)

Ин чанин касони, кейфаришон ин астки лаънати худо ва фариштагон ва мардумони хамма, бар он бошад.

Ва дар нихоят инро нез бидонемки:

:  وَمَن يَلْعَنِ اللّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ نَصِيراً ‏(نساء/52)

Ва харкиро худованд нафрин ва лаънатиш кунад ( ва аз даргохи мархамат ва мухаббати худ биронад) касиро нахохи ёфтки ёвари у гардад.

Вазиат ва саранжоми ин даста аз куффори ошкор ва пинхони дуруғсоз дар қиёмат читур хаст?

Аллох таоло мефармояд:

: وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ تَرَى الَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ ‏( زمر/ 60)

Касоники бар худо дуруғ мебанданд, рузи қиёмат ононро хохи дидки рухойишон сиёх аст. Магар жойгохи мутакаббирон жаханнам нест?

Магар такаббури болотар аз ин вужуд дорадки шахс қонуни шариати аллох дар ихтиёриш бошад аммо онро қабул накунад ва дар баробари қонуни шариати аллох қонун ва барномайи дуруғиниро ба мардум ироя бидихад?

‏ وَيْلٌ لِّكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ ‏( جاثية/ 7)

Вой бар хар дуруғ пардози кинакорики:

:   يَسْمَعُ آيَاتِ اللَّهِ تُتْلَى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِراً كَأَن لَّمْ يَسْمَعْهَا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ‏( جاثية/ 8)

Он касики пейваста оёти худоро мешнавадки бар у хонда мешавад пас аз он аз руйи такаббур исрор меварзад; ингор оёхойи худоро нашанида аст! ( холики чанин аст) пас уро ба азоби бас дардноки мужда биде.

(идома дорад……..)

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(125- қисм)

Бостирилган ё айниган ғазаб:

3-Айниган ғазаб яъни бостирилган ғазаб хисобланади, у қасос олиш ва шужоат қудратига эга эмас, шахс ўзини ва ақидасини,ишончларини, қадр-қийматини, номусини ва бошқаларни баробарида бепарво,беғайрат бўлиб қолади. Оли саъуднинг салтанатидаги фосид салафийлари ё ихвонул муфсидин – ихвонул муслиминнинг адашган шохаси – каби. Буюк кишиларимиздан бирини айтишича: ғайрати бўлмаган кишида яхшилик йўқдир.

Ўринсиз кина, ўринсиз қасос олиш, изтироб, ғайбат қилиш, бошқаларни айбини қидириш, бошқалар хақида жосуслик қилиш, бошқаларни сирларини фош қилиш, озор бериш каби рухий касалликлар тўпланмасига эга бўлган мана бундай шахслар, ўзларидан ташқари атрофидагиларга хам зарба уришади. Бундан ташқари ғазабни бутунлай бостиришни жисмга хам манфий таъсири бор, шахсни турли- хил жисмий касалликларга мубтало қилади, масалан улардан бири жигардан қанд моддаси ишлаб чиқарилишига сабаб бўлади, бу ўзини ўрнида жисмий тутқаноққа олиб келади.

Албатта бизларнинг қадрли биродарларимиз ва опа- сингилларимиз шу нарсага диққат қилишлари керакки, мана бу бостирилган ва зарарли ғазаб, баъзилар учун  ғазабни назорат қилиш ё бошқариш равишларидан бири ёки мўъминларнинг  сифатларидан бир сифат дейилиши мумкин, аммо мана бу икковини ўртасида асосий фарқлар мавжуд. Уларни бири айни қудратга ва қобилиятга эга бўлган пайтда ўзини бошқариш бўлиб, унга тавозеъ хам дейилади, яъни яхшини ўрнига яхшироқни танлаш, иккинчиси эса  ғайратсизлик ва заифлик пайтидаги бостириш бўлиб, унга залиллик ва хорлик хам дейилади.

Аллох таоло қуръонда мўъминларнинг сифатларини баён қилган пайтида, уни белгиларидан бирини  ғазабни устида ғалаба қилиш қудрати деб таништиради:

 الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ. (آل عمران/134)

(У тақводор зотлар) яхши – ёмон кунларда инфоқ – эхсон қиладиган, ғазабларини ичларига ютадиган, одамларнинг (хато – камчиликларини) авф этадиган кишилардир. Аллох бундай яхшилик қилувчиларни севади.

– وَالَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَا لْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَإِذَا مَاغَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ (شوری/37)

Улар катта гунохлардан ва бузуқликлардан четланадиган, ғазабланган вақтларида эса кечириб юборадиган зотлардир.

Ғазабни ичига ютишлик ёки казимул ғойз ва кечиришлик, шахс учун рухий ва жисмий саломатликни келтиради ва ўринсиз ғазабни изхор қилишдаги мушкилотга тўла оқибатларни олдини олади ва хатто ўринли ғазабни хам яхшидан кўра яхшироқ даражасига кўтаради. Яъни агар уни амалга оширмаса яхшироқ бўлади, аммо агар бир киши бу ишни қилган бўлса ёмон иш қилган хисобланмайди, лекин бу ишни қилмаса яхшироқ бўлади, яъни у яхши билан яхшироқни ўртасида яхшироқни танлаган бўлади. Масалан бир киши одам ўлдирган, энди қарши тараф агар уни қасосини олса уни хаққи хисобланади,бу яхши деб саналади,лекин агар шаръий далилларга кўра уни кечирса, яхшироқ ишни қилган бўлади. Бу иш хам ўзига хос самарага эга бўлиб айниган ва бостирилган ғазабдан бутунлай фарқ қилади: масалан:

– Казимул ғойзга эга бўлган шахс  аллох ваъда берган манфаъатларни ўртага қўйиш орқали, аллох хам уни кечириши ва унга мукофот бериши сабабли, қарши тарафга нисбатан ўзини дилида кинага жой бермайди ва аллохни розилигини жалб қилиш билан шайтон кириб келадиган йўлларни ёпиб ташлайди; аммо айниган ва бостирилган ғазаб кинани кўпайтиради ва уни бошқа шева билан  кўрсатиб беради ва шайтонни васвасаси  учун эшикларни очиб беради.

– Айтиб ўтганимиздек казимул ғойз томонидан  ғазабни назорат қилишлик, тавозеъни аломати бўлиб қудратга эга бўлган ўринда ишлатилади ва шахсни иродасини ва ўзига ишончини қудратманд бўлишига сабаб бўлади, бу муқобил тарафни баробаридаги заифлик  нишонаси хисобланмайди, у қасос олишга қодир , аммо бу ишни қилмайди; аммо ғазабни бостиришлик хамиша заифлик ва қўрқув сабабли амалга оширилади ва хақоратни,иродасизликни, хақорат ва залилликни  хис қилишни янада мустахкамланишига олиб келади.

– Ғазабини контрол қилиб бошқара оладиган казимул ғойз бўлган шахс қасос олиб ўтирмайди, у кечириб юборади, аъфина анин нас; аммо ғазабни бостириш қасос олувчи- хужум қилувчи  рафторлар хамрохлигида бўлади, чунки у тўпланиб кўпайиб кетади ва кейинчалик янада шиддат билан бўшатилади.

(давоми бор………)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(125- قیسم)

 باستِیرِیلگن یا اَینِیگن غَضَب:

3-اَینِیگن غَضَب یَعنِی باستِیرِیلگن غَضَب حِسابلَه نَه دِی، اوُ قَصاص آلِیش وَ شُجاعَت قُدرَتِیگه اِیگه اِیمَس، شَخص اوُزِینِی وَ عَقِیدَه سِینِی ، اِیشانچلَرِینِی، قَدر- قِیمَتِینِی، نامُوسِینِی وَ باشقَه لَرنِی بَرابَرِیدَه بِی پَروا، بِی غَیرَت بوُلِیب قالَه دِی. آلِ سَعُودنِینگ سَلطَنَتِیدَگِی فاسِد سَلَفِیلَرِی یا اِخوانُ المُفسِیدِین – اِیخوانُ المُسلِیمِیننِینگ اَدَشگن شاهَه سِی-  کَبِی. بوُیُوک کِیشِیلَرِیمِیزدَن بِیرِینِی اَیتِیشِیچَه: غَیرَتِی بوُلمَه گن کِیشِیدَه یَحشِیلِیک یوُقدِیر.

اوُرِینسِیز کِینَه، اوُرِینسِیز قَصاص آلِیش، اِضطِراب،غِیبَت قِیلِیش، باشقَه لَرنِی عَیبِینِی قِیدِیرِیش، باشقَه لَر حَقِیدَه جاسوُسلِیک قِیلِیش، باشقَه لَرنِی سِیرلَرِینِی فاش قِیلِیش، آزار بِیرِیش کَبِی رُوحِی کَسَللِیکلَر توُپلَنمَه سِیگه اِیگه بوُلگن مَنَه بوُندَی شَخصلَر، اوُزلَرِیدَن تَشقَرِی اَطرافِیدَگِیلَرگه هَم ضَربَه اوُرِیشَه دِی. بوُندَن تَشقَه رِی غَضَبنِی بوُتوُنلَی باستِیرِیشنِی جِسمگه هَم مَنفِی تَأثِیرِی بار، شَخصنِی توُرلِی- هِیل جِسمِی کَسَللِیکلَرگه مُبتَلا قِیلَه دِی، مَثَلاً اوُلَردَن بِیرِی جِگردَن قَند ماددَه سِی اِیشلَب چِیقَه رِیلِیشِیگه  سَبَب بُولَه دِی، بوُ اوُزِینِی اوُرنِیدَه جِسمِی توُتقَه ناققَه آلِیب کِیلَه دِی.

اَلبَتَّه بِیزلَرنِینگ قَدرلِی بِرادَرلَرِیمِیز وَ آپَه – سِینگِیللَرِیمِیز شوُ نَرسَه گه دِققَت قِیلِیشلَرِی کِیرَککِی، مَنَه بوُ باستِیرِیلگن وَ ضَرَرلِی غَضَب، بَعضِیلَر اوُچُون غَضَبنِی نَظارَت قِیلِیش یا باشقَه رِیش رَوِیشلَرِیدَن بِیرِی یاکِی مُؤمِنلَرنِینگ صِیفَتلَرِیدَن بِیر صِیفَت دِییِیلِیشِی موُمکِین، اَمّا مَنَه بوُ اِیککاوِینِی اوُرتَه سِیدَه اَساسِی فَرقلَر مَوجُود. اوُلَرنِی بِیرِی عَینِی قُدرَتگه وَ قابِیلِیَتگه اِیگه بوُلگن پَیتدَه اوُزِینِی باشقَه رِیش بوُلِیب، اوُنگه تَواضِع هَم  دِییِیلَه دِی، یَعنِی یَحشِینِی اوُرنِیگه یَحشِیراقنِی تَنلَش، اِیککِینچِیسِی اِیسَه غَیرَتسِیزلِیک وَ ضَعِیفلِیک پَیتِیدَگِی باستِیرِیش بوُلِیب، اوُنگه زَلِیللِیک وَ حارلِیک هَم دِییِیلَه دِی.

اَلله تَعالَی قُرآندَه مُؤمِنلَرنِینگ صِیفَتلَرِینِی بَیان قِیلگن پَیتِیدَه، اوُنِی بِیلگِیلَرِیدَن بِیرِینِی غَضَبنِی اوُستِیدَه غَلَبَه قِیلِیش قُدرَتِی دِیب تَنِیشتِیرَه دِی:  

– الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ. (آل عمران/134) اوُ تَقوادار ذاتلَر( یَحشِی – یامان کوُنلَردَه اِنفاق – اِحسان قِیلَه دِیگن، غَضَبلَرِینِی اِیچلَرِیگه یوُتَه دِیگن، آدَملَرنِینگ (خَطا – کَمچِیلِیکلَرِینِی) عَوف اِیتَه دِیگن کِیشِیلَردِیر. اَلله بوُندَی یَحشِیلِیک قِیلوُچِیلَرنِی سِیوَه دِی.

– وَالَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَا لْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَإِذَا مَاغَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ (شوری/37) اوُلَر کَتتَه گوُناهلَردَن وَ بوُزوُقلِیکلَردَن چِیتلَه نَه دِیگن، غَضَبلَنگن وَقتلَرِیدَه اِیسَه کِیچِیرِیب یوُبارَه دِیگن ذاتلَردِیر.

غَضَبنِی اِیچِیگه یوُتِیشلِیک یاکِی  اَلْكَاظِمِ الْغَيْظَ وَ کِیچِیرِیشلِیک، شَخص اوُچُون رُوحِی وَ جِسمِی سَلامَتلِیکنِی کِیلتِیرَه دِی وَ اوُرِینسِیز غَضَبنِی اِظهار قِیلِیشدَگِی مُشکِلاتگه توُلَه عاقِبَتلَرنِی آلدِینِی آلَه دِی وَ حَتَّی اوُرِینلِی غَضَبنِی هَم یَحشِیدَن کوُرَه یَحشِیراق دَرَجَه گه کوُتَه رَه دِی. یَعنِی اَگر اوُنِی عَمَلگه آشِیرمَسَه یَحشِیراق بوُلَه دِی، اَمّا اَگر بِیر کِیشِی بُو اِیشنِی قِیلگن بوُلسَه یامان اِیش قِیلگن حِسابلَنمَیدِی، لِیکِن بُو اِیشنِی قِیلمَسَه یَحشِیراق بوُلَه دِی، یَعنِی اوُ یَحشِی بِیلَن یَحشِیراقنِی اوُرتَه سِیدَه یَحشِیراقنِی تَنلَه گن بوُلَه دِی. مَثَلاً بِیر کِیشِی آدَم اوُلدِیرگن، اِیندِی قَرشِی طَرَف اَگر اوُنِی قَصاصِینِی آلسَه اوُنِی حَققِی حِسابلَه نَه دِی، بُو یَحشِی دِیب سَنَلَه دِی، لِیکِن اَگر شَرعِی دَلِیللَرگه کوُرَه اوُنِی کِیچِیرسَه، یَحشِیراق اِیشنِی قِیلگن بوُلَه دِی. بُو اِیش هَم اوُزِیگه خاص ثَمَرَه گه اِیگه بوُلِیب اَینِیگن وَ باستِیرِیلگن غَضَبدَن بوُتوُنلَی فَرق قِیلَه دِی: مَثَلاً :

– الْكَاظِمِ الْغَيْظَ گه اِیگه بُولگن شَخص اَلله وَعدَه بِیرگن مَنفَعَتلَرنِی اوُرتَه گه قوُیِیش آرقَه لِی، اَلله هَم اوُنِی کِیچِیرِیشِی وَ اوُنگه مُکافات بِیرِیشِی سَبَبلِی، قَرشِی طَرَفگه نِسبَتاً اوُزِینِی دِیلِیدَه کِینَه گه جای بِیرمَیدِی وَ اَلله نِی راضِیلِیگِینِی جَلب قِیلِیش بِیلَن شَیطان کِیرِیب کِیلَه دِیگن یوُللَرنِی یاپِیب تَشلَیدِی؛ اَمّا اَینِیگن وَ باستِیرِیلگن غَضَب کِینَه نِی کوُپَیتِیرَه دِی وَ اوُنِی باشقَه شِیوَه بِیلَن کوُرسَه تِیب بِیرَه دِی وَ شَیطاننِی وَسوَسَه سِی اوُچُون اِیشِیکلَرنِی آچِیب بِیرَه دِی.

– اَیتِیب اوُتگه نِیمِیزدِیک الْكَاظِمِ الْغَيْظَ تامانِیدَن غَضَبنِی نَظارَت قِیلِیشلِیک، تَواضِعنِی عَلامَتِی بوُلِیب قُدرَتگه اِیگه بوُلگن اوُرِیندَه اِیشلَه تِیلَه دِی وَ شَخصنِی اِرادَه سِینِی وَ اوُزِیگه اِیشانچِینِی قُدرَتمَند بوُلِیشِیگه سَبَب بوُلَه دِی، بُو مُقابِل طَرَفنِی بَرابَرِیدَگِی ضَعِیفلِیک نِشانَه سِی حِسابلَنمَیدِی، اوُ قَصاص آلِیشگه قادِر،اَمّا بُو اِیشنِی قِیلمَیدِی؛ اَمّا غَضَبنِی باستِیرِیشلِیک هَمِیشَه ضَعِیفلِیک وَ قوُرقوُو سَبَبلِی عَمَلگه آشِیرِیلَه دِی وَ حَقارَتنِی، اِرادَه سِیزلِیکنِی، حَقارَت وَ زَلِیللِیک حِیس قِیلِیشنِی یَنَدَه مُستَحکَملَه نِیشِیگه آلِیب کِیلَه دِی.

– غَضَبِینِی کانترال قِیلِیب باشقَه رَه آلَه دِیگن الْكَاظِمِ الْغَيْظَ بوُلگن شَخص قَصاص آلِیب اوُتِیرمَیدِی، اوُ کِیچِیرِیب یُوبارَه دِی، الْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ؛ اَمّا غَضَبنِی باستِیرِیش قَصاص آلوُچِی – هُجُوم قِیلوُچِی رَفتارلَر هَمراهلِیگِیدَه بوُلَه دِی، چوُنکِی اوُ توُپلَه نِیب کوُپَه یِیب کِیتَه دِی وَ کِییِینچَه لِیک یَنَدَه شِددَت بِیلَن بوُشَه تِیلَه دِی.

(دوامی بار…….)