دسته: шайх мужохид Абу Хамза хўромийни ўзбек тилидаги асарлари

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(72- қисм)  

Қора ва жигарранг говмиш шерга дўстларини бурдалаб ейишига рухсат беришади. Шер қатл учун  рухсатни қўлга киритгач, хотиржамлик билан икки говмишни кўз ўнгида оқ говмишни қорнини ёриб масаласини хал қилди, икки говмиш томонидан эса уни хеч қандай хатар тахдид қилмайди.

Орадан бир  неча кун ўтди ва шерни қорни очади ва овлаш фикрига тушиб қолади. Шунда жигарранг говмишни олдига бориб айтадики: мен ва сени рангимиз бир-биримизга яқин, аммо мана бу қора говмиш катта бир доғга ўхшаб узоқдан кўриниб туради ва бизлар яширинган жойни фош қилиб қўяди. Агар рухсат берсанг мен уни ўлдирардим ва бизларнинг пинхон бўлган жойимиз овчилардан махфий холда сақланиб  қоларди. Жигарранг  говмиш рухсат бергач шер хотиржамлик билан қора говмишни қорнини хам ёриб ейди.

Бир  муддат ўтгач, шер жигарранг говмишни олдига келиб хеч қандай муқаддимасиз айтадики: мен сени ейиш учун келдим! Жигарранг говмиш айтдики: меними? Шер: ха сени,-дейди.  Жигарранг говмиш айтадики: бўлмасам ўлимдан олдин фарёд уришимга рухсат берсанг, кўнглимни бўшатиб олардим, бу билан ичимдаги ғазаб сўниб ўчарди. Шер бунга рухсат беради. Говмиш уч марта баланд овоз билан айтадики: мен оқ говмиш ейилган куни ўлдирилган эдим. Мен оқ говмиш ейилган куни ўлдирилгана эдим. Мен оқ говмиш ейилган  куни ўлдирилган эдим.

        ألا إني أكلت يوم أكل الثور الأبيض.

Али ибни Аби Толиб розиаллоху анху мана бу достонни баён қилгандан сўнг, шундай  хулоса қилдилар: “ мен  Усмон ўлдирилган куни суст, заиф ва  хеч кимсиз бўлиб бўлиб қолган  эдим.”

 الا و انی لما وهنت یوم قتل عثمان .

Ха, барча мусулмонларнинг қудрати ва хайбати уларнинг исломий  хукуматларида ва рахбариятларида хулоса қилинади, мана шу қудрат ва хайбат ошкор ва пинхон кофирларни баробарида, хамда мувозанатсиз ва мезонсиз мусулмонларни баробарида

«تُرهِبونَ بِه‌عَدُوَّ اللهِوَعَدُوَّکُم»

қўрқитиш фарзини пиёда қилиниши учун бир монеъ сифатида амал қилади. Агар бизлар мана бу нубувват манхажига асосланган исломий хукуматнинг  ё исломий изтирорий бадал хукуматнинг душманларини қаршисида ё аллохни ва ўзимизни душманларимизни қаршисида сукут қиладиган бўлсак, шуни ўзи яқин  келажакда ўзимиз ва хатто авлодларимиз унинг аччиқ натижасини тотиши учун  кифоя қилади.

Хозирги пайтда бизлар фақат шахсий аслахани қудрати маъно бера оладиган шахсларни қаршисида эмасмиз, ё гурух ва жамоатнинг қудрати маъно берадиган гурух ва дасталарни баробарида хам эмасмиз,балки бизлар аллохнинг ва ўзимизнинг муттахид душманимизни хукумат қудратини қаршисида турибмиз, агар бизлар пўлатдек вахдат билан вохид саф холатида аллохга махбуб ва севимли бўладиган бўлсак: 

  إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ .

мана бу вақтда аллох бизларда  иймон ва сабр билан химоя қилинган мана бундай мунсажим қудрат мавжудлиги сабабли, бизни  улкан миқдордаги душманимизни устидан ғолиб қилади:

 كَم مِّن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللّهِ وَاللّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ .

Энди мана бу суратда, аллохни шариатидаги қонунларни ва мана бу фарзни  ижро қилишни танхо йўли ва канали, исломий мазхаблардан бирига кўра хукм қиладиган  исломий хукуматни ё исломий изтирорий бадал хукуматни йўли орқали амалга оширилади.

 Агар мана бу изтирорий бадалга эга бўладиган бўлсак, бу изтирорий холатдан чиқиб кетмагунимизгача бу абзордан танхо абзор сифатида фойдаланишимиз ва тафарруққа,якка холда харакат қилишга дучор бўлмаслигимиз, сабр қилишимиз керак. Ха, мана бу ўринда сабр ўзини маъносини беради. Бу ердаги сабр муваххид инсон учун хамма нарсадан кўра аччиқроқдур, аммо душманни аслаха билан қўрқитиш қонунини,фарзини ижро қиладиган танхо канал шу холос ва мана бу исломий изтирорий бадал хукумат ислох бўлгунича ё уни кайфияти яхшироқ исломий хукуматга айлантирилгунча сабр қилиниши лозим ва ўзимизни сабримиз ва тафарруқдан,якка харакат қилишдан пархез қилиш билан аллох ва росулига  итоат қилишимиз керак: 

 وَأَطِیعُواْ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَلاَ تَنَازَعُواْ فَتَفْشَلُواْ وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ وَاصْبِرُواْ إِنَّ اللّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ .

Олдин хам айтиб ўтганимиздек, Салохиддин Айюбийга ўхшаган кишилар хам мана бу исломий изтирорий бадал хукуматдан салибийларни қаршисида хандақ сифатида фойдаланган ва 19 йил муддат мабойнида мисрдаги шиъа мазхабидаги фотимия хукуматини вазирлигини қабул қилади. Мусулмонларнинг бани умайя ва бани аббос ва усмонийлар билан кофирларга қарши  хамкорлик қилишларига сабаб хам шу бўлган. Совет коммунистларига қарши жангларда ханафий диюбандий бўлган ахли бидъат жамоатлари билан хамкорлик қилинишини иллати хам шу бўлган, америка ва уни иттифоқдошларига қарши толибоннинг махаллий бидъатчи гурухлари билан хамкорлик қилинишини иллати хам шу бўлган эди.  Ибни Таймиянинг ўша даврдаги хукумат билан муғулларга қарши муборазада хамкорлик қилишини иллати хам шу бўлган. Мана буларни хаммаси исломий хукуматни бадали бўлишган, изтирорий холатда аслахани қудрати билан аллохнинг ва ўзимизнинг  ошкор ва пинхон  душманларимизнинг хукуматларини қўрқитишимиз ва келажакни фикрини қилишимиз  керак, чунки хотиржам бўлайликки, агар мавжуд исломий хокимиятни исломийроқ хукумат даражасига кўтармаётган,балки уни секуляр кофир хокимлар ва махаллий муртадлар томонга тортиб кетаётган кишиларни қаршисида бепарво бўлиб сукут қиладиган бўлсак, бу ўзимизга ва келажагимизга қилинган ошкор  хиёнат ва ошкор зулм бўлади, албатта кофир ё муртад хукуматларни қўл остидаги хокимиятда турли-хил фасодлар,зулмлар ва жиноятлар содир қилинади.

(давоми бор……..)

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(71- қисм)  

Хатто агар хулафойи рошидинни хукуматига ўхшаган исломий хукумат мавжуд бўлмаса,лекин барча хулафойи рошидинга  хос исломий фиқх  асосида мусулмонларни устида хукмронлик қилган барча  хукуматларга ўхшаган  исломий изтирорий бадал хукумат бор бўлса, барибир қудрат ва аслаха душманнинг хукуматини қаршисида фақат ва фақат хукумат билангина маъно бера олади, мана бу хукуматлар хам фақатгина вахдат билан вужудга келади, шунинг учун хам аллох таоло мана бу вахдатни хифз қилиш учун чораларни ироя берган. Шаръий душманшуносий ва душманларни даражаларга ажратишга ўхшаш; душманлар хам қўлларидан келганича вахдатни бузиб ташлашга ва уни ўрнига тафарруқни қўйишга  харакат қилишади, бу ишларнинг  мажбурий натижаси хам хукумат қудратини нобуд бўлиши дейилади, уларнинг биринчи қадамлари душманларни даражаларга ажратишни мунофиқлар ва секулярзадалар,уламойи суъ варрувайбиза, мувозанатсиз ва меъзонсиз мусулмонларни йўли орқали хароб қилишдан иборат. Хатто жуда кўп ўринларда мувозанатсиз ва меъзонсиз мусулмонларнинг ўзлари ахли қибланинг душманлари дахолат қилмаган холда, ихтиёрий ва ўзлари хохламаган  холатда шундай ишларни қилишганки, гўё ахли қибланинг  ўзи мана бу душманлар  тузган режа бўйича харакатланаётганга ўхшашади ва натижада эса  мана бу мувозанатсиз,меъзонсиз биродарларимизнинг қилган ишларини самараси бизларнинг ва ўзларининг душманларини чўнтагига тушган.

Ахли қибланинг душманлари мусулмонларнинг хукумат қудратини қўлга киритишларини исташмайди, агар улар бу қудратни қўлга киритишса, уни қўлларидан келганча харакат қилиб нобуд қилишади. Шунинг учун хам аллох таоло тафарруқни мушрикларнинг ва секуляристларнинг сифатларидан деб хисоблайди ва мусулмонларни мана бундай ширкдан эхтиёт  бўлишга чақиради:

       وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ * مِنَ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعًا ۖ كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ  (روم/31-32)

Ва яна қуйидагича мархамат қилади:

وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِی مُسْتَقِیماً فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَن سَبِیلِهِ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ (انعام/153)‏

Албатта, мана шу менинг тўғри йўлимдир! Бас, шу йўлга эргашинглар! (Бошқа ) йўлларга (тобеъ бўлманг) эргашмангизки, улар сизларни унинг йўлидан узиб қўяр. Шояд тақво қилсангиз, деб сизларни мана шу нарсаларга буюрди.”

Энди агар бир киши аллохнинг мана бу аниқ дастурларига қулоқ солмаса ва тафарруқни балосига,ширкига гирифтор қилса, аллох таоло тафрақа солувчи  кимсаларни хеч нарсада пайғамбар билан бирга қилмайди:

 إِنَّ الَّذِینَ فَرَّقُواْ دِینَهُمْ وَکَانُواْ شِیَعاً لَّسْتَ مِنْهُمْ فِی شَیْءٍ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَى اللّهِ ثُمَّ یُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُواْ یَفْعَلُونَ ‏(انعام/159)

Динларини бўлиб, ўзлари хам гурухларга бўлиниб олган кимсалар тўғрисида бирон нарсада (масъул) эмассиз. Уларнинг ишлари фақат аллохнинг ўзига хавола. Кейин уларга қилиб ўтган ишларининг хабарини берур.

Мана бу холатда, иймондан сўнг вахдат  ички бир қудрат сифатида дунёвий қудратни шох калиди хисобланади, энди агар тафарруқ бўладиган бўлса, вахдатсиз энг шахоматли инсонлар хам энг ривожланган аслахалар билан қуролланган тақдирда хам, барибир муваффақиятсизлик, убухатсизлик, залилликдан бошқа нарсани қўлга кирита олишмайди.

  یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا لَقِیتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُواْ وَاذْکُرُواْ اللّهَ کَثِیراً لَّعَلَّکُمْ تُفْلَحُونَ ‏* وَأَطِیعُواْ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَلاَ تَنَازَعُواْ فَتَفْشَلُواْ وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ وَاصْبِرُواْ إِنَّ اللّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ ‏(انفال/45-46)

Эй мўъминлар, (кофир) жамоатга рўбарў бўлганингизда саботли бўлингиз ва доимо аллохни ёд этингиз,шояд нажот топурсизлар. Ва аллохга ва унинг пайғамбарига итоат қилингиз ва (ўзаро) талашиб- тортишмангизки, у холда сустлашиб, куч- қувватингиз кетур. Сабр – тоқат қилингиз! Албатта, аллох сабр қилгувчилар билан биргадур.

Рухсат берсангизлар бир мисол ва ривоятни саййидимиз Али ибни Аби Толиб розиаллоху анхудан таърифлаб берардим, бу орқали биз тафарруқнинг қандай қилиб хаммани қамраб олишини ва хўлу- қуруқни хаммаси бирга ёнишини  тушуниб олардик, мувозанатсиз ва меъзонсиз биродарларимиз ё мунофиқлар,секулярзадалар хатто ташқаридаги қўллар томонидан вужудга келтирилган мана бу тафарруқ жараёни, хатто бетараф бўлиб томошабин холда турган кишиларни хам ўз комига тортиб кетади:

Умайр ривоят қиладики: кунлардан бир кун Али розиаллоху анху бизлар учун минбарда маъруза қилаётган эдилар. Маъруза пайтида хавориж бақир- чақир қилишади ва мажлисдаги тартиб – интизомни бузиб ташлашади, Али маърузани тўхтатишга мажбур бўлиб минбардан пастга тушди. Али ибни Аби Толиб розиаллоху анху манзилига кетди, бизлар хам у кишини кетидан бордик. У киши хафа холда диққат бўлган эдилар, айтдиларки: мен ва сизларнинг Усмонни ўлимидаги  мисолимиз, ўрмонда яшаган учта говмиш билан шерга ўхшашини билармидингиз?

Буни кетидан давом эттирдиларки: мана бу говмишларни бири оқ, бошқаси эса қора ва яна бири жигарранг  эди. Шер говмишларни бирига хамла қилган пайтида, уларни хаммаси бирлашиб ягона бир жисмдек шерга тўсқинлик қилишарди ва шер бир вақтни ўзида хар учта говмишга хамла қилишга қодир бўлмасди.

Шер бирор чора топишни фикрига тушиб қолади ва уларнинг бирдамлигини синдиришга , уларни нобуд қилишга қасд қилади; шунинг учун қора ва жигарранг   говмишни олдига бориб уларга айтадики:  ана бу оқ говмиш оқ, очиқ  ранги сабабли узоқлардан хам кўзга ташланади ва бу масала бизларнинг яширинган жойимизни инсонлар  томонидан кашф қилинишига боис бўлади. Агар бизларнинг яширинган жойимиз фош бўлса, хаммамиз нобуд бўламиз, шундай экан менга рухсат берсангизлар мана бу оқ говмишни шарридан халос қилардим, шундан сўнг хотиржам бўлиб биргаликда яшардик ва бизларни хеч қандай хатар тахдид қилмасди ва бу ўрмонда тинчлик- хотиржамликда тўлиқ  амниятда   яшардик.

(давоми бор……..)

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(70- қисм)  

Баъзилар қилаётган  хато масалалардан бири  шуки,уларга қарши жанг қилаётган кишиларни,албатта кофир ё муртад ё хавориж ё сахавот ё сотқин деб ўйлашади. Аслида эса бундай эмас, улар бағийликка ўхшаган бошқа далиллар сабабли сизларга қарши жанг қилишгандур, ёки хато ижтиход қилган бўлишлари ва иймон,ислом сабабли сиз билан жанг қилмаган бўлишлари  мумкин, хар қандай холатда хам мана бу жанг, сиз улардан иймон ва ислом сифатини тортиб олишингизга боис бўла олмайди:

        وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا (حجرات/9)

(Эй мўъминлар), агар мўъминлардан бўлган икки тоифа (бир-бирлари билан) урушиб қолсалар дархол уларнинг ўртасини ўнглаб қўйинглар!

Хар қандай холатда хам, ахли қиблага нисбатан муомала қилиш ва муносабат билдиришни шаръий равиши, онгли ва мақсадли, харакатланувчи  вахдатни муқаддамотларидан ва олди заминаларидан бир хисобланади, уларни худди бошқа муқаддамотлар ва олди заминалар сингари фирқайи ножияни мужохидлари томонидан риоят қилиниши керак бўлади.

Онгли, мақсадли ва харакатланувчи вахдатни олди шартларидан яна бири “шўро  иродаси”дур. “Шўро иродаси”ни маъноси раъйларни,хулосаларни, шўрони ичидаги тафсирларни  хилма-хиллигини қабул қилиш ва шўрони вохид раъйига таслим бўлишлигидур.

Яъни мусулмонларни шўроси шу нарсани қабул қилиши керакки, шўро  аъзоларини орасида  ихтилофли назарга  эга бўлиниши   ва хулосаларнинг хилма-хиллиги, инсонларнинг нисбий илми ва фикрий ривожланишларига муносиб холда  доимий ривожланиш, хамда  тараққиёт учун керакли нарса ,шўро ўзини вохид ижмоъси билан ўзини раъйини содир қилган пайтида шу нарсани қабул қилишлари керакки, агарчи бу раъй уларнинг раъйларига мухолиф бўлган тақдирда хам, рахбарият ва амирнинг канали орқали келган шўрони вохид раъйига тобеъ бўлишлари лозим. Мана бу жиходий ва муборизотий равишни илгари суриш билангина икки касалликдан яъни кўр-кўрона хазф қилишлик ва жохилона чеклашлик ва нихоят тафрақа ва ахли қибланинг мақсадли вахдатини нобуд бўлишини олдини олса бўлади. “Шўро иродаси”га таслим бўлишлик, бу  онгли ва мақсадли, харакатланувчи вахдатни олди шартларидан, эхтиёжларидан бири хисобланади.

Шаръий душманшуносий ва душманларни даражаларга ажратиш борасидаги ўтган дарсимизда арз қилганимиздек, аллох таоло бизлар танийдиган ошкор душманлар ва пинхон бўлган бизлар танимайдиган душманлар хақида амр қиладики:

  وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِینَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ (انفال/60)

(Эй мўъминлар), улар учун имконингиз борича куч ва эгарланган отларни тайёрлаб қўйингизки, бу билан аллохнинг ва ўзларингизни  душманларингизни хамда улардан ташқари сизлар билмайдиган – аллох биладиган бошқа бировларни хам қўрқувга солурсизлар.

Мунофиқ ва секулярзадаларни таниб олиш дарсида арз қилганимиздек, “қудрат”ни омили бизлар танимайдиган ва фақат аллох уларни танийдиган  мана бу ички пинхон кофирларга нисбатан муносабат билдириш бўйича асосий нақшни ўйнайди, энди аллох таоло ошкора ва очиқ-ойдин баён қиладики, ошкор кофирларни назорат қиладиган ва ошкор кофирларни баробарида аслий тўсиқ хукмида бўлган  нарса хам,”қудрат” бўлади. Қўлимиздан келганича ўзимизни мана бу “қудрат”ни  тайёрлаш билан машғул қилишга амр қилади, токи мана бу “қудрат” билан ошкор таниқли душманларни ва фақат аллох танийдиган пинхон душманларни қўрқитишга қодир бўламиз.  

Аммо қайси “қудрат” уларни қўрқитади? Илмий қудратми? Маданий қудратми? Иқтисодий қудратми? Ё…..? Шу ерда бу саволга росулуллох саллаллоху алайхи васаллам жавоб беришларига рухсат берсангизлар: росулуллох саллаллоху алайхи васаллам баъзи бир рувайбиза ва уламойи суъ келиб оятда келтирилган  қувватни, кучни маъносини бошқа нарсага тафсир ва таъвил қилмасликлари учун мархамат қилганларки: 

“أَلا إِنَّ الْقُوَّةَ الرَّمْيُ،أَلا إِنَّ الْقُوَّةَ الرَّمْيُ، أَلا إِنَّ الْقُوَّةَ الرَّمْيُ

Огох бўлингларки, қувватдан мақсад ўқ отишдур. Огох бўлингизким, қувватдан мақсад ўқ отишдур, огох бўлингизким, қувватдан мақсад ўқ отишдур.

Мана бу холатда аллохнинг ва ўзимизнинг ошкор ва пинхон душманимизни фақатгина аслахани қудрати билан қўрқитса бўлади, хўп, бизларни рўбарўйимиздаги қудрат билан қўрқитилиши  керак бўлган  мана бу душман бир шахсми? Ёки хос бир гурух ва жамоатни қудрати билан қўрқитилиши  лозим бўлган хос бир жамоат ва гурухми? Ёки хукуматми? Агар бир хукумат эмас,балки кўп хукуматлар бўладиган бўлса, буларни   қуролли шахс ё қуролланган гурухни қудрати билан эмас, фақат ва фақат хукумат қудрати билангина  қўрқитса бўлади холос.

Мана бу хукуматий қудратга етишни йўли хам, шахардаги ва қишлоқдаги, махалладаги халфул фузулни ташкил қилиш учун  иттиход ва вахдатдан бошланади, тоинки жамоатга етиб борилади, бундан сўнг мужохидлар шўросини қўлга киритилади, ва нихоят эса исломий хукуматни қудратини қўлга киритилади. Бундан мақсад шуки, фақатгина хукумат қудрати билан аллохнинг ва ўзимизнинг душманларимизни қудратини, хатто мунофиқлар,секулярзадаларни ва меъзонсиз,мувозанатсиз ғалаёнчи мусулмонларни  қудратини қаршисида  туриб беришга қодир бўламиз.

(давоми бор………)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

 (69- қисм)  

Кимки жохилона хатокор мўъминларни қувиб чиқариш жиноятига қўл урадиган  бўлса, мусулмонларга зарба уриш ва ахли қибланинг ошкор ва пинхон душманларига хизмат қилиш бўйича амал қилибди, шубхасиз у мушрикларнинг ва секуляристларнинг ва бошқа душманларнинг режасига мувофиқ равишда амал қилган золим инсон хисобланади. Эътибор беринглар аллох таоло нима деб мархамат қилган:

   وَلاَ تَطْرُدِ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِیِّ یُرِیدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَیْکَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَیْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِکَ عَلَیْهِم مِّن شَیْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَکُونَ مِنَ الظَّالِمِینَ‏(انعام/52-53)

Эртаю кеч парвардигорларининг юзини истаб унга илтижо қиладиган зотларни (хузурингиздан) хайдаманг! Сизнинг зиммангизда уларнинг хисоб- китобларидан хеч нарса йўқдир ва сизнинг хисоб- китобингиздан уларнинг зиммаларида хеч нарса йўқдир. Бас, уларни хайдаб золимлардан бўлиб қолманг!

Бизлар душманларимиз махсусан мушрик ва секуляр душманларимиз юрган йўлдан юришга хаққимиз йўқ, балки:

  وَإِذَا جَاءکَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِآیَاتِنَا فَقُلْ سَلاَمٌ عَلَیْکُمْ کَتَبَ رَبُّکُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَن عَمِلَ مِنکُمْ سُوءاً بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِن بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ ‏(انعام/54)

Қачон сизнинг олдингизга бизнинг оятларимизга иймон келтирадиган зотлар келсалар: “сизларга тинчлик бўлсин, парвардигорингиз ўз зиммасига рахмат қилишни ёзгандир. Сизлардан ким билмасдан бирон ёмонлик (гунох) қилса, сўнгра ўша ёмонлигининг кетидан тавба қилиб, (ўзини) тузатса, бас, (гунохи кечирилади), албатта ( аллох) мағфиратли, мехрибондир.” деб айтинг.

Бу ерда мана бу биродарларимизнинг ёмон ва хуник амаллари нима экани мухим эмас, мухими шуки улар бу ёмон амални жахолатни кетидан қилишган, бизнинг вазифамиз уларни  росулуллох саллаллоху алайхи васалламни равишларига кўра огохлантиришдан иборат, тоинки уларга  мана бу гунохдан тавба қилиш учун шароит мухайё бўлсин, ва натижада улар ақидавий ё рафторий булғанишлардан пок бўлишсин ва мана бу ички ё зохирий касалликдан нажот топишсин.

Бизларнинг вазифамиз фақир ва бемор кишиларни оёқ-ости қилиб  уларни қувиб ташлаш эмас, балки нажот бериш ва дармон қилиш  шароитини уларга мухайё қилишдан иборат. Агар мусулмонларни ғайри шаръий холатда қувиб ташлаш хатосига дучор бўладиган бўлсак, ва мусулмонларни жахолатлари сабабли ўзимиздан узоқлаштириб ташласак ва уларнинг жахолатларини мана бу жохилий жамиятларда уларни узоқлаштириш ва тафарруқ учун сабаб қилган бўлсак, ва улар амалга оширган ёмон амаллар бўйича уларга узр ба жахл келтирмасак,  ўзимиз   вужудга келтирган мана бу вайронгар тафарруқ билан гирифтор бўлиб қолган   пайтимизда  аллох  томонидан ким бизларни қўллаб- қувватлайди? Аллох таоло ўзини нусратидан сўнг мўъминларни нусратнинг   сабабларидан деб кўрсатмаганми?

 هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ .

Мўъминлар аллохни нусратидан сўнг қудратга келишни,насрни нозил бўлишини,ғалабани энг катта сабабларидан хисобланади, бизлар жахолатлари сабабли ёмон амалларга дучор бўлган мана бу жохил мусулмонларни баробарида уламойи суъ варрувайбизани ва аимматул музиллинни, дуату ала абваби жаханнамни канали бўйича амал қилмаймиз ва душманларимизни режаси бўйича уларни узоқлаштириш ва тафарруқни ижод қилиш йўлидан юрмаймиз, балки мана бу бемор ва булғанган биродарларимизни ислох қилишда ва вахдатимизни хифз қилишда  мухим тактика ва қурол бўлмиш сабрдан фойдаланамиз, бўлиб хам сабр жуда  содда нарса эмас. Махсусан хозирги мавжуд вазиятда, аммо қилиниши керак бўлган  қоида шу.

 رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ(اعراف/126)

Бизлар ёмон амаллар ва хатоларга дучор бўлган мусулмон бародарларимиз ва опа-сингилларимизга муомала қилиш бўйича, росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг сахобаларини равишига кўра бирдан бошлаб то 70 тагача узр ва бахоналар  келтирамиз. 70 та дегани бу  жуда хам кўп, яъни қўлимиздан келганича. Энди агар биз келтирган мана бу узрлар хам кифоя қилмайдиган бўлса, балким бизлар хабардор бўлмаган  бошқа узри бордир,деймиз. Мана бу бошқа бир мусулмоннинг хатосини баробарида қилиниши керак бўлган  бошқа бир  мусулмоннинг услуби хисобланади. Бўлиб хам бу ишлар  қайси жамиятда қилинган ? Сахобаларни ва хулафойи рошидинни жамиятида. Энди тоғутий хукуматлар ва мунофиқлар, секулярзадалар, уламойи суъ варрувайбиза ташқи босқинчи кофирларни ва ана ўшанча спутник ахборот воситаларини, ижтимоъий ва таълим-тарбиявий  каналларни химояси билан мана шунча касалликлар, булғанишлар вужудга келтирилган бу  бемор,жохил жамиятда, мусулмонлар учун қанча шаръий узр келтиришимиз керак бўлади?

Баъзи биродарларимиз хатога йўл қўяётган нуқталардан бири шуки, улар шахснинг қилган жиноят амали билан бу шахсни ўзини ўртасига фарқ қўймайдилар. Улар худди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам  Усома ибни Зайд ва Холид ибни Валидни қилган хатоларига нисбатан қилганларидек, ёмон амалга эга бўлган мусулмонларга бундай  муносабатда бўлиша олишмайди. Бизлар биродаримизни ё опа-синглимизни ўзидан эмас, фақат  қилган амалидан бароат қилишимиз керак. Биз мусулмон биродаримиз ва опа-синглимизнинг  ёмон, гумрох амал қилганини кўрган пайтимизда, уларни мутлақо  гумрох бўлди деб хисобламаслигимиз керак. Балки ўша мавзуда уларни жохил ва гумрох деб биламиз. Бу худди Холид ибни Валидга ё Усома ибни Зайдга ё Миқдодга ё махсулини алмаштириш бўйича Билол бошидан кечирган  ходисаларга ўхшайди.

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(68- қисм)  

Бизлар барча ахли қиблани вахдатни  ва ташқи секуляр босқинчиларга, махаллий муртадларга мухолиф бўлган мусулмонларни барчасини паймонларни атрофида ўзимизга хамрох қиламиз ва мана бундай кенг- қамровли вахдатни тарафдоримиз, бу нарса харгиз беақллик билан жамланиш ё дастурсиз келишув маъносида эмас. Бизлар исломий усулларни риоят қилиш билан босқинчиларни зиддидаги, секулярларни зиддидаги ва аллохни шариатидаги қонунни зиддидаги  кучлар билан хамрох  бўлишни тарафдоримиз, муштарак ва аслий душманни кучига қарши муборазада, ситам кўрганларни химоя қилишда ва исломий адолатни хукмрон  қилиш бўйича уларга ёрдам беришда  хамма кучларни бир-бири билан муттахид қилишни тарафдоримиз.        

Хатто аслий душманга қарши жиходни кенгайтириш жараёнида душманни зиддидаги унсурларни хам химоя қилишимиз ва уларни аслий душманга қарши харакатга тарғиб қилишимиз мумкин. Худди шу ишни росулуллох қурайш секуляристларига қарши хузоъага ўхшаган қабилалар билан қилган эдилар.

Мана бу зарурий ва керакли  тактикаларни ижро қилиш бўйича баъзи мувозанатмиз ва меъзонсиз биродарларимиз уни хазм қилиш ва уни дарк қилиш қудратига эга бўлмасликлари мумкин ва ғайри шаръий, хиссиётли сўзларни айтишлари ё қадамларни ташлашлари хам мумкин, мана бундай холатда шундай бир заруратга дуч келинадики, тор назарли,лаёқатсиз ёки ифротий,мувоназатсиз хатто келишувчан  унсурларни танқид қиламиз ва уларнинг мана бу ёқимсиз хислатларини бир четга отиб юборамиз ва мусулмонларнинг  исломий жараёнини мана бу танқидлар билан уларнинг касалликларига дучор бўлишидан ваксина қиламиз.

Ахли қиблага нисбатан сахих муносабатда бўлишни равиши бўйича онгли,мақсадли ва харакатланувчи  вахдатнинг олди эхтиёжи сифатида риоя қилиниши керак бўлган нуқталардан бири, ўзларини четга олган ёки изтирорий холатдагина имоматга ўтиб хутба ўқийдиган ёки икрох,мажбурият холатига тушиб қолган ва фасодроқни фосид билан дафъ қилишдан бошқа чораси қолмаган  уламоларга нисбатан қандай муносабатда бўлишдан иборат.

 Мана бу ўринларни ё бунга ўхшаган ўринларни барчасида бир мусулмон нубувват манхажига асосланган исломий хукумат бўлмаганлиги сабабли ёки исломий изтирорий бадал хукумат хам йўқлиги сабабли ва хатто уламойи суъ варрувайбизани, мунофиқларни, ахли бидъатни жамиятдаги қудратнинг ташкилотларида хукмронлик қилишлари боис хос бир замон ва маконни шароитида тиқилиб қолиши мумкин ва  буни кўриб турган баъзи кишиларда балким бу хам ана ўша бемор кимсаларни ва мунофиқларни,секулярзадаларни жумласиданмикин деган шубхани келтириб чиқариши хам мумкин, бу ердаги қоида шуки мусулмон киши учун қўлдан келганча узр келтириш ва уни шак, шубха йўлидаги  эхтимолий жиноятдан поклашдур, хоким бўлиб турган жохилиятга қарши муборазада бир четга чиқиб олган кишилар учун ўлчов меъёри хам қуйидаги нарсадан иборат:

  مَن رَأى مِنكُم مُنكَرَاً فَليُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، فَإِنْ لَمْ يَستَطعْ فَبِلِسَانِهِ، فَإِنْ لَمْ يَستَطعْ فَبِقَلبِه وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإيمَانِ.

Сизларни орангиздаги хар қандай киши агар бир гунохни кўрадиган бўлса, қўли билан бу гунохни қилинишига монеълик қилсин ва агар бунга қодир бўлмаса тили билан монеълик қилсин ва агар бунга хам қодир бўлмаса – хаддиақал – қалби билан – уни инкор қилсин ва унга рози бўлмасин – қалби билан инкор қилган кишини иймони энг заиф иймон хисобланади.

Қалб билан инкор қилишлик, яъни манфий мубораза, мункар билан мубораза қилишда хар учта равиш бир четга чиқишлик, мункарга ё жиноятчи шахсга  ёрдам бермаслик мавжуддир. Мана бу оддий холатлардаги муборазани қоидаси хисобланади, аммо агар шахс изтирорий холатга тушиб қоладиган бўлса, 

«الضرورات تبیح المحضورات»

қоидасига тобеъ бўлиши керак. Масалан мусулмон киши баттарроқ бўлган нарсани  ёмон нарса билан дафъ қилмоқчи бўлади,ёки фосидроқ бир нарсани йўқотиш учун фосид нарсага чанг солади.

Мана бундай жохил,нодон  жамиятларда мунофиқлар тўдаси билан мўъминларни ўртасидаги чегара аралашиб кетиб уни ажратишга қодир бўлмаслигимиз мумкин, мўъминларни мухофизат қилиш учун ва мусулмонлардан айбловни олиб ташлаш учун энг кичкина шубхаларга хам чанг соламиз, мусулмонларга нисбатан хусни зон ва яхши гумон қилишликни, уларнинг ишларини яхшилик томонга асослаш ва тафсир қилиш учун бир вожиб сифатида қўллаймиз, ва бу ишни мусулмонларни жибхасини қувватлантиришни бир нави деб биламиз.

Аллох таоло бизнинг бандалари учун узр келтиришимизни ва бандаларини шубха билан жиноятдан оқлашимизни яхши кўради:

 ادْرَءُوا الْحُدُودَ عَنِ الْمُسْلِمِينَ مَا اسْتَطَعْتُمْ

бизлар аллохни яхши кўрганлиги ва иймонимизни қувватлантириш учун хам барча ўринсиз  киналарни,нафратларни ва шайтонни хутувотларини бир четга улоқтириб ташлаймиз.

 مَنْ أَحَبَّ لِلَّهِ، وَأَبْغَضَ لِلَّهِ، و أَعْطَى لِلَّهِ، فَقَدِ اسْتَكْمَلَ الإِيمَانَ

“кимки аллох учун яхши кўрса ва аллох учун душманни ёмон кўрса ва аллох учун бир нарсани эхсон қилса, уни иймони комил бўлибди.” Мана бу хам уни амалда дунёвий хаётимизда татбиқ қилинишидур:

«إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ »

Бизлар нубувват манхажига асосланган исломий хукуматни ёки уни изтирорий бадалини панохида барча мусулмонларнинг ва бутун жахондаги  мустазъафин кишиларнинг иродасини кўриниши ва вакили бўлмиш  минтақавий ва жахоний улил амр шўросини ташкил қилинишига эхтиёжимиз бор, бу  умматни ташкил бўлиб боқий қолишига замонатчи ва яна буни биринчи,иккинчи,учинчи,тўртинчи даражали барча душманларни,хамда жиноятчи ахли қиблани устидаги ғалабани  ва қудратни хифз бўлишига,қувватланишига замонатчи деб биламиз.

Бизлар ўзимизнинг жохилона амалларимиз билан аллохни ризоси учун эртаю – кеч зикр  қилаётган ахли қиблани мана бу иттиходдан, мана бу қудратдан, мана бу бутун жахон харакатидан бир четга суришга хаққимиз йўқ, агарчи улар турли-хил далилларга кўра катта айбларга ва хатоларга эга бўлишса хам бу мухим эмас, бизлар уларнинг  хатолари ва айблари учун жавобгар эмасмиз, балки бизлар уларни огохлантиришимиз  ва улар тавба қилишлари учун заминани мухайё қилишимиз керак.

(давоми бор………)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(67- қисм)

Шўро ва вахдат бизларнинг олдинга сари харакатимизни ва қудратни касб қилишни илк заминасини,аллохни нусратининг мухим асбобларини,аллохнинг ваъдаларини рўёбга чиқишини замонатчиси хисобланишини  билганимиздан сўнг,мўъминлар ўзларини  тор назарли  бўлишларига рухсат бермасликлари керак, балки ахли қиблани хаммасини ва секуляризм динига мухолиф бўлганларни хаммасини ва махаллий муртадларга мухолиф бўлганларни хаммасини вохид шўрода бир жойга жамлаб йирик  куч билан умум душманга қарши йирик жиходни кенгайтиришимиз керак.

Бу ерда ишора қилиниши лозим бўлган нуқталардан бири шуки, мусулмонлардан жуда кўпчилиги ички кофирларга,мунофиқларга алданиб қолган бўлиши ва фақат томошабин бўлиб туришлари мумкин, бизлар имкон борича уларни

« أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآَمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ»

атрофига жамлаган холда ўзимиз томонга тортишимиз лозим, ва мана бу мусулмонлар билан ўзимизни жибхамизни кенгайтиришимиз,хамда бутун жахон секуляр босқинчиларни ва махаллий муртадларни фармони остидаги алданган кучларни иложи борича яккалашимиз керак ва уларга муштарак зарбаларни беришимиз лозим. Мана бу хозирги пайтдаги мўъминларнинг стротегиясини,тактикасини асосий шеваси хисобланади.  Ха, бизлар энг арзимас имкониятлардан хам фойдаланишимиз керак, хатто бизлар Умар ибни Хаттобга ўхшаб ўзимизни асримиздаги одамлардан ажралган  либирал  ё неолибирал демократларга, коммунистларга, душманни ихтиёридаги қуролланган, аммо ўзларини ўтмишдаги хатоларидан пушаймон бўлган ва аллохни шариатидаги қонунни, одамларни, ўзларини номусини ва ватанини фойдасига умум халқ мубораза йўлини қасд қилган,хамда мусулмонларни ва ўзларининг мусулмон миллатини қўллаб-қувватлаб шу шаклда ўтмишдаги хатоларини ювмоқчи бўлаётган  хиёнаткор фикрга эга  бўлган  хоин ва муртадлардан фойдаланишимиз лозим.

Албатта мунофиқ ва секулярзадаларни баъзиси хам дунёвий манфаъатларни касб қилиш учун ёки ўзларининг миллатини ё бошқа мўъминларни ё бутун жахон мусулмонларини  умумий фикрлари ва босими остида, миллатларининг  исломий жиходига тобеъ бўлишлари мумкин, уни далили нима бўлишидан қатъий назар мана бу кучларни барчасини бутун жахон босқинчи секуляр душманларга ва махаллий муртадларга қарши муштарак муборазада комил эхтиёт бўлган холда, вохид муттахид шўрони вужудга келтириш керак ва аслий душманга қарши жангни марказлаштириш лозим, худди шунга ўхшаш росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мадинадаги яхудийлар ва бошқа қабилалар билан паймон тузиш ва мунофиқларни,секулярзадаларни бостирган холда ўзларига хамрох қилиш билан аслий душманни устидан ғалаба қозониш учун муттахид, умум, аслий душманга диққатларини жамлаб йирик душманга қарши йирик қудратни мухайё қилганлар.

Агар бир киши ўзининг ўтмишдаги аллохнинг шариатидаги қонунлари ва ўзини ситам кўрган миллати  масаласи бўйича қилган хатоларини тўғриламоқчи бўлса, шубхасиз бу яхши иш ва биз уни чиройли қабул қиламиз, ва агар бир киши хатто агар умумий фикрларни таъсирида мажбур холда осмоний шариатларни барчасини муштарак душманига,махаллий муртадларга ва ўзини миллатини душманига қарши қиём қилса, хамда ўзини заифликка тортилган хамнавлар масаласини химоя қилса ёки фақат “атъамахум минжуъ ва аманахум мин ховф” бўлиш учун ахли қибла билан муттахид бўлса хам, барибир бу холатлар  зарарли  хисобланмайди, шунингдек насронийлар Умар ибни Хаттоб розиаллоху анхуни лашкари билан форсни ва румни фатх қилишда худди шу ўринларни таъминлаш учун муттахид бўлган эди.

Бизлар дастурларимизда мавжуд вазиятга ва кундалик эхтиёжларимизга  муносиб равишда фикримизни янгилаш ва қайта кўриб чиқишдан бошқа чорамиз йўқ, баъзи бир далилларга кўра исломий муборазадан ўзларини бир четга тортаётган кишиларни  шубхаларини йўқотиш ва  самарали  режалар орқали    мана бу муборазада қатнаштиришимиз керак ва мана бу умумий,асосий  жараёнда фаол холда қўлни-қўлга бериб харакат қилаётган  кишиларга нисбатан эса шаръий шева билан  муомала қилишимиз  лозим.

 Бизлар фақат ташқи секуляр босқинчи кофирларни ва муртадларни ва уларнинг тоғутий қолдиқларини  қувиб чиқариш учун мубораза қилиш ва жиход жараёнида ва аллохни шариатидаги қонунларни хукмрон  қилиш,хамда шўроларни вохид улил амр шўросига ва вохид умматга ва вохид жамоатга етгунимизгача такомуллашиш харакатида, бир хақиқий  мужохид ва мубориз билан айёр,маккор бир нотиқни ўртасидаги чегарани ва ислом билан ғайри исломни ўртасидаги чегарани ошкорроқ қилиб кўрсата  оламиз холос.

(давоми бор………)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(66- қисм)  

 Бизларнинг меъзонсиз, мувозанатсиз,  калта  фикрли инқилобчи  биродарларимиз гурухларнинг,шахсларнинг,турли-хил мазхаблар ва ахзоблар, тафсирлардаги ўзгаришларга ахамият беришмайди, улар мавжуд вазиятни ва ўзларини хамда бошқа мусулмонларнинг  кундалик эхтиёжларини эътиборга олишмайди, шунинг учун хам тошдек қотиб қолган,ўжар таъассуб билан хеч қандай мўътабар  шаръий далилсиз, ўтган асрларга тегишли бўлган яъни ўзини замонидаги бир олимнинг тўғри раъйини ёки ўша буюк кишиларнинг ижтиходларини мавжуд вазиятга юклашга харакат қилишади, мавжуд вазиятга мос тушмайдиган  бундай ижтиходларни такрорлаш ва ғайри шаръий чораларни ироя бериш билан қисқа муддатни орасида мусулмонларни олдинга сари қилаётган харакатларига учта мусибатни етказишади:

-Улар ўзларига хамфикр бўлган кишиларни хаддан ошган,мусибатли қадам ташлашларига мажбур қилишади ва мана бу буюк даромадларнинг кучини бекорга кетказишади.

 -Иккинчи мусибат шуки, улар мужохидлар харакатини улкан мусулмонлардан ажратишади ва мужохидни сувсиз бир балиққа айлантиришади.

-Мана бу мувозанатсиз, меъзонсиз дўстларимиз ахли қиблага мажбурлаб юклайдиган мусибатлардан бири, мужохидларни ва озодлик талаб қилувчиларни кучини майдалаб бўлакларга бўлиб ташлашади ва уни нобуд қилишади, натижада эса умум душманга бериладиган марказлаштирилган зарбани берилишини хам барбод қилишади.

 Кўриб турганимиздек, бизларнинг муттахид душманларимиз мувозанатсиз ва меъзонсиз биродарларимиз вужудга келтирган ёриқлардан хаммага зарба уриш учун қўлларидан келганча  суистефода қилишади, ва мусулмонларнинг мана бу ёриқлари ва майдаланишлари орқали ахли қиблани устида ўзларининг тажовузларини ва қароқчилик амалиётларини янада шиддат билан харакатлантиришади.

Булар мувозанатсиз ва лаёқатсиз  биродарларимизнинг келтириб чиқарган самараларини бир қисми бўлади, аммо бизлар лаёқатсиз кимсаларга қарши мубораза қилишни рўкач қилган холда, уларнинг хатоларини такрорлашга ва бирдамликни инкор қилишга  хаққимиз йўқ, ва шунингдек бирдамликни дифоъ қилиш йўлида, ўзларини  калта фикрли,лаёқатсиз кимсаларга қарши мубораза қилишдан юз ўгиргандек қилиб кўрсатадиган хўжа кўрсин ва авомни алдайдиган йўлга тушиб олишимиз керак эмас. Улил амр шўросини ташкил қилиш сари харакатланаётган исломий жараён даъват усулларини хаммасини риоят қилиш ва кичик мункарни ўрнига каттароқ мункарни қўйишдан пархез қилиш  билан, хар иккала гурухга қарши омонсиз, келишилмайдиган муборазани амалга оширади ва ахли қиблани вахдатини,исломий харакатни бирдамлигини  дифоъ қилиш учун ва кичик шўроларни бутун жахон улил амр вохид шўроси сари такомуллаштириш бўйича хеч қандай харакатдан юз ўгирмайди.

 Биз душман билан хатога йўл қўйган дўстларимизни ўртасига фарқ қўйишимиз керак : душманни янчиш керак ва хатога йўл қўйган фирқайи ножияни мужохидларини эса “исломий равиш билан танқид қилишни” ёрдами билан тўғри йўлга хидоят қилиш лозим. Мана бу равишни йўлга қўйиш орқали мўъминларнинг барча кучлари билан муттахид бўлиш ва умум душманга қарши мубораза қилиш учун йирик шўроларда йирик иттиходни вужудга келтириш керак.

Ахли қибла вужудга келтирадиган мана бу йирик иттиход, шубхасиз турли- хил  мазхаблар ва тафсирлар, назарларни жамланмасидур, уларнинг турли-хил масалаларга нисбатан тутган ўрни хам хилма –хил бўлиши мумкин, аммо улар хар қандай холатда хам мавжуддурлар ва мусулмонларнинг катта миқёсдаги жамиятига таъсир қилишади, аллохни шариатидаги қонунларни хукм қилиш ва  исломий хукуматни канали орқали вохид умматни,вохид жамоатни, хамда мусулмонларнинг вохид улил амр шўросини  ижод қилиш  йўлидаги жиходга янада кўпроқ жамоатларни олиб кириш учун, мана бу жамиятлар билан хар қандай сатхдаги  вохид шўрони рахбарини  ва исломий хукуматни қўл остидаги  муштарак иттиходни рад қилмаслик керак. Аллохнинг нусратидан сўнг бир-бирларини танхо қўллаб – қўвватловчи бўлган мўъминларга  махсусан фирқайи ножиядаги  мужохид мўъминларга  ўрталаридаги ихтилофли ўринларга кўз тикиб ўтиришлари шойиста бўлмайди, балки тафсирлардаги нихоятда  таъсир кўрсатувчи, кучли муштарак нуқталарга кўз тикишлари ва эътибор беришлари керак бўлади.

Агар мўъминлар ўзларини бир четга тортадиган бўлишса, исломий инқилобни давомийлиги ва вохид улил амр шўроси ва вохид ижмоъ ва вохид жамоат сари харакатланиш   мумкин бўлмай  қолади. Бизлар исломий турли – хил тафсирлар билан муштарак шўролар ва иттиходлардан фойдаланган холда, уларнинг хидоятлари остидаги одамларга яқинлаша оламиз ва уларга таъсир ўтказишга қодир бўламиз ва уларни муштарак душманга қарши  жиход ва муштарак мубораза учун, хамда муштарак истакларимизни,мақсадларимизни таъминлаш учун сафарбар қила оламиз.  Хар қандай сатхдаги вохид шўрони ё исломий хукуматни назорати остидаги мана бундай муштарак иттиходни рад қилишлик, одамлардан узилиб қолишни ва якка,жудо холдаги йўлга қадам қўйишни англатади, хақиқатда эса бундай ишлар мусулмонларнинг жиходини ва мусулмонларнинг олдинга сари харакатини  заифлаштирадиган ва фақирлик,очликни хамда мусулмонларни устида душманни устунлигини  давом эттирадиган ва аллох мўъминларга ваъда берган аллохни нусрати ва ғалабасини, хилофатни, мусулмонларнинг ер юзида хукмронлигини  кечиктирадиган   жуда вахимали натижаларга сабаб бўлади:

             وَعَدَ اللَّهُ الَّذینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِمْ (نور/55)

Агар аллохнинг мана бу ваъдасини рўёбга чиқишини хохлар эканмиз ва фақирликни,очликни, душманнинг мусулмонларни устида хукмрон бўлишини давомий бўлишига сабаб бўладиган мана бу ваъдаларни янада кўпроқ муддатга кечикишини хохламайдиган бўлсак, аллохнинг нусрати ва ваъдасини рўёбга чиқиши учун шароитларни, асбобларни, заминани мухайё қилишимиз керак.

(давоми бор………)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(65- қисм)

Хозирда хам бизлар бутун жахон улил амр шўросини, вохид умматни ва вохид жамоатни ташкил қилиш сари харакат қилиш йўлида юрар эканмиз, керакли ва зарурий бўлган тўртинчи ўриндаги онгли,мақсадли,харакатланувчи  вахдатнинг муқаддамоти сифатида риоя қилиниши,ахамият берилиши  лозим бўлган асбоблардан бири – хилма-хил гурухларда ва тарқоқ мазхабларда тарқалиб кетган ва ғариб бўлган фирқайи мансурани хаққини  риоя қилиш ва у билан хамрох бўлишга қўшимча равишда – бизлар билан баъзи ўринларда ихтилофга эга бўлган ахли қиблага қандай муносабатда бўлишдан иборат.

Вахдат ва вохид улил амр шўроси сари харакатланиш йўлида ахли қиблага алоқадор мазхаблар ва гурухлар борасида бўрттирилган ва бузиб  кўрсатилган, мунхариф хукм чиқаришга хеч кимнинг хаққи йўқ, бир минтақага ё хос бир мазхабга алоқадор бўлган бир мусулмон ё бир гурух, жамоат ё бирлашма,чегараланган шўро бизнинг назаримиз бўйича, манфий қирраларга эга бўлган   ва хатто фожир амирга эга бўлган тақдирда  хам барибир уни душман билан бир қаторга қўя олмаймиз ва уларни хато амаллари билан бирга ташқи босқинчи тоғутлар  ва махаллий навкарлар томонга йўллай олмаймиз.

 Бир мусулмон ўзига мухолиф бўлган мусулмонни қаршисида қилиши мумкин бўлган хато амаллардан бири, олдиндан адолатсизлик билан бир ёқлама  хукм чиқариш  ва мавжуд  воқеиятдан узоқда юришдир. Шахс рўбарўсидаги фирқани ё гурухни дарк қила олмайди ва бир неча аср олдин ўтган фалончи олимни зехнидаги шу фирқа хақидаги нарса билан улар борасида сўзлайди ва табиий холда мана бундай олдиндан адолатсизлик билан бир ёқлама  хукм чиқариш  мавжуд вазиятга муносиб келмайди ва шахс енгил ва бе арзиш хулосаларни чиқаради.

Бизларнинг мана бу мувозанатсиз ва меъзонсиз биродарларимиз хозирги даврга тегишли эмаслар, улар бир неча аср олдин ўтган даврда яшашади ва улар ёмон оғиз,тухмат қилиш, зўравонлик,ўжарлик билан оёққа  мос андозадаги кафш олишни ўрнига улар кўзлаган андозада бўлиши учун  оёқни кичрайтиришга харакат қилишади. Нима учун? Чунки ўтган бир неча аср олдин яшаган фалончи олимни айтишича, мана бу фирқа ё гурухни оёғини андозаси шу бўлади, бизнинг мана бу мувозанатсиз ва меъзонсиз биродаримиз ўша шахсни наслини хаммасини  ё ўша фирқани кейинги асрлардаги  барча аъзоларини оёғини андозаси ўтган асрлардаги ўша хурматли олим айтган андозада  бўлади,деб ўйлайди.

 Хозирга келиб бизлар иймонни ва керакли, зарурий билимларни таълим олганимиздан ва буни кетидан аллохни нусратидан кейинги танхо химоячимиз фирқайи ножияни ахамияти ва жойгохини тушуниб етканимиздан сўнг, ва амалда мана бу йўлда харакат қилаётганимиз сабабли, мана бу ўзбошимчалик ва воқеиятдан узоқда бўлган хулосаларни улоқтириб ташлайлик. Бизлар бугун  ўзимизнинг кундалик эхтиёжларимизни ва вохид улил амр шўроси ва вохид уммат ва вохид жамоат сари қилаётган харакатларимизни кўряпмиз, ва бугунги кунимизга ва мақсад сари қилаётган харакатларимизга муносиб равишда қарор қабул қиламиз.

Бизлар барча шахслар, гурухлар ва жамоатлар,иттифоқлар,кичик шўроларни ўтмишларини хам назарга оламиз, муъайян бир муддат орасида уларни синовдан ўтказамиз, улар жангга талабгор бўлган яхудийлар ва секуляризм дини,муртадларни қаршисида ахли қибланинг биринчи ўриндаги душмани сифатида ўзларининг мушаххас шаръий тутган ўринларини кўрсата олишган пайтда, яъни улар амалда ахли қиблани сафида туриб ахли қибланинг  1,2,3 чи сонли душманларига қарши шаръий ўринни тутган вақтларида ва каттароқ,вохид исломий шўроларни ташкил қилиш сари харакат жараёнини қўллаб-қувватлаганларида, биз улар билан ва аслий душманга қарши  жангда бизлар билан муштарак манфаъатларга эга бўлган  ахли китобни,шибхи ахли китобни барча кофирлари билан бирга муттахид бўламиз.

 Бизлар мана бу турли-хил одамлар, фирқалар,хилма – хил гурухларни хаммаси билан муттахид бўлган пайтимизда, шаръий ва нихоятда сезгир шаръий услуб бўлмиш амр ба маъруф ва нахий аз мункарни  риоят қилиш билан, хамда ўзини танқид қилиш услубини пиёда қилиш орқали хаммани баробарида фаол ўринни махкам ушлаймиз ва хаммамиз даъватни шаръий услубини риоят қилиш билан бир-биримизни манфий қирраларимизни танқид қиламиз ва шу йўл орқали бир-биримизни ислох бўлишимизга ёрдам берамиз. Шу билан бирга бир-биримизни ижобий қирраларимизни хам хурмат қиламиз ва бу қирраларни янада кўзга кўринарлироқ қиламиз ва бир-биримизни  мана бу ижобий қирраларимизни химоя хам қиламиз. Фақатгина мана шу суратда айбларимизни тезлик билан бартараф қила оламиз ва  душманларимиз мана бу айбларни канали орқали бизларга зарба уришига хам йўл бермаймиз, фақат шу холатдагина вохид ижмоъни қўлга киритгунимизча исломимизнинг олдинга қилаётган харакатини қудратини кучайтира оламиз ва секуляризм динининг иттифоқдошларига яна хам кучлироқ зарбалар уришга қодир бўламиз.

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(64- қисм)

– Биз ишора қилмоқчи бўлган биринчи даражали иймонни ва шаръий илмни таълим олишлик мўъминларни харакатга келтира олиши борасидаги   учинчи намуна, олий қард сахоба Амр ибни Жамухга тегишли.

 Амр ибни Жамух 60 неччи ёшида оқсоқ оёғи билан ухуд жангида қатнашишни хохлайди. Худованд уни оқсоқ оёғи сабабли маъзур қилган эди, аммо у росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хузурларига шошилиб бориб айтадики: мен шу оқсоқ оёғим билан жаннатда юрмоқчиман, сўнг аёли билан бутунлай  хайрлашади ва қиблага қараб туриб айтадики: “эй худо мени шаходат даражасига етказгин, мени  кўнглим синган ва ноумид  холида  манзилимга қайтарма.”

Басират билан

 «أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ »

Аввалдан иймонни таълим бериладиган бўлса, шундай инсонлар вужудга келади, улар аллохни шариатидаги қонунлар ва дастурларни баробарида хеч қандай гап- сўзсиз ўйланиб ўтирмасдан фақат ва фақат ягона ўринни тутишади, у хам бўлса:

«سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا»

эшитдик ва итоат қилдик. Шу холос.

Улар одамларга кўр- кўрона тобеъ бўладиган иродасиз инсонлар жумласидан эмаслар, улар мустақил бўлиб иродага эгадурлар, нима қилиш кераклигини жуда яхши билишади? Ёки нима учун бу ишни қилаётганликларини хам яхши билишади? Қилаётган ишларини самараси нима бўлади?  Аллохнинг мўъминлар билан қиладиган муомаласи борасидаги санадни мухтавосини,манфаъатларини яхшилаб текшириб кўриб чиқинглар, бу хақида турли-хил ўринлардан ишора қилиб ўтганмиз. Аллох таоло мана бу санадда мархамат қиладики:

إِنَّ اللّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ فَیَقْتُلُونَ وَیُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقّاً فِی التَّوْرَاةِ وَالإِنجِیلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُواْ بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بَایَعْتُم بِهِ وَذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ ‏(توبه/111)

Албатта, аллох мўъминларнинг жонларини ва молларини улардан жаннат баробарида сотиб олди- улар аллох йўлида жанг қилишиб (кофирларни) ўлдирадилар ва ( ўзлари хам аллох учун шахид бўлиб) ўлдириладилар. (Бундай мўъминларга жаннат берилишига) аллох таврот,инжил ва қуръонда ўзининг хақ ваъдасини бергандир. аллохдан хам ахдига вофодорроқ ким бор? бас, (эй мўъминлар), қилган бу савдоларингиздан шод бўлингиз. Мана шу хақиқий буюук бахтдир.

Бундай уммат бир жойда ўтараверадиган, бепарво, эътиборсиз, ғайратсиз бўлмайди, балки доим харакат қилиб турувчи умматдир, улар ўзларининг амал қилувчи эканликларини исбот қилиб кўрсатиб беришади, улар фақат гапириб иддао қилиб ўтирмасдан амалда иш олиб боришади. Бизлар ўзимизнинг хамрохларимизга иймонни ўргатган пайтимизда, буни кетидан уларга қуръонни ва шариат қонунларини ироя берамиз, бу таълимлар уларни иймонини кўпайтиради:

 إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ (انفال/2)

Фақат аллох (номи) зикр қилинганида қалбларига қўрқинч тушадиган, унинг оятлари тиловат қилинганда иймонлари зиёда бўладиган ва парвардигорларигагина суянадиган кишилар (хақиқий) мўъминдирлар.

Вужудга келган онгли, мақсадли ва харакатли мана бу умматда аёл ва эркак бир хил суратда вохид мақсадлари сари харакат қилишади:

 ‏فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لَا أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذِينَ:

• هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ
• وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي
• وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا

لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَابًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ (آل عمران/195)

Бас, парвардигорлари уларнинг дуоларини ижобат қилиб (деди): “албатта мен сизлардан бирон амал қилгувчи эркак ё аёлнинг амалини зое қилмагайман. Зеро, бировингиз бировингиздандирсиз ( яъни эркак аёлдан, аёл эркакдан дунёга келган). Бас, ватанларидан хижрат қилган, диёрларидан қувилган, менинг йўлимда азиятлар чеккан ва (менинг йўлимда) жанг қилиб, қатл этилган зотларнинг қилган гунохларини ўчиргайман ва уларни аллохни хузуридан савоб- мукофот қилиб тагларидан дарёлар оқиб турадиган боғларга киритурман. Ва энг гўзал савоб- мукофот аллохнинг хузуридадир.”

Мана бу суратда, росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хабарларига биринчи бўлиб иймон келтирган шахс уммул мўъминин Хадичага ёки ислом ва иймони йўлида қон бериб шахид бўлган аввалги шахс Сумайяга ёки ақаба паймонида, худайбия ғазотида, хунайн ғазотида, ямома жангида иштирок этиб жиход ва мубораза қилган ва хатто жангда қўлларидан бири узилган, ухуд жангида росулуллох саллаллоху алайхи васалламни қуролланган холда дифоъ қилган Нусайбага ўхшаган ва бундан бошқа ўнлаб намунадаги  мўъминларнинг пайдо бўлиши бизларга шуни ошкора айтяптики: мана бу онгли,мақсадли харакатда барча мусулмонлар жинсият бўйича чекланмаган холда аллохни шариатидаги қонунларни ва хоким жохилиятни баробаридаги  ўзларини ўринларини тута олишади, яъни улар бепорво ва томошабин эмаслар, балки улар ўзлари эга ўлган қобилиятларига муносиб холда нақшларини бажаришади ва олдинга харакат қилишади.

(давоми бор………)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(63- қисм)

Бизлар ўзимиз ёлғиз холда ва бизларни қўллаб-қувватловчи химоячиларсиз нубувват манхажига асосланган исломий хукуматни ташкил қилишга  ё исломий изтирорий бадал хукуматни ташкил қилишга ё мана шунча муттахид душманни қувиб чиқаришга қодир бўлмаймиз.

Онгли,мақсадли ва харакатли вахдатнинг эхтиёжлари,муқаддамотларини учинчи ва тўртинчи пояси, бизлар билан баъзи ўринларда ихтилофга эга бўлиши мумкин  бўлган ахли қибла билан қандай муносабатда бўлишдан иборат.

Мусулмонлар иймонни таълим олиб ўрганганларидан сўнг, шаръий қиёматшуносийга ва шаръий илм,билимларга етиб келган пайтларида ва қалблар иймонни қабул қилиш учун очилганда ва  иймон, ишонч ўзини ўрнини эгаллаган вақтда, аллохни шариатидаги қонунларни ўз ихтиёри билан қабул қилишлик  ва аллохни шариатидаги қонунларни ижро қилиш, амалий қилиш учун мусобақа беришлик, шахснинг жони ва бутун дунёсини эвазига муомала қилинадиган маданиятли ишга,арзишга эга бўлган рақобат даражасига чиқади.

Мўъмин шахс бор куч-қувватини аллохни шариатидаги қонунлари у учун назарда тутган мақомни қўлга киритишга сарфлайди ва бу мақомни қўлга киритиш учун дунёда росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг биродарлари бўлган ва турли-хил тафсирлар,мазхабларда, фирқаларда тарқалиб кетган  фирқайи ножия ва ғариблар билан муттахид бўлиб хамрох бўлади, хамда уларга қўшилиш билан бир-бирларини қувватловчига,химоячига айланишади. Мана бу харакатларда паймон аллох билан бўлганлиги ва харакатлантирувчи асос ичкаридан бўлганлиги сабабли, ўртада  бепарворилик ва хиёнат,макр,ғадр,сустлик, ахамият бермаслик, ўзаро хисоб-китоб қилиш, саргардонлик бўлмайди ва бир жойда тўхтаб хам қолинмайди,балки фирқайи ножияни мужохидлари билан бирга хамрох бўлиб мақсад сари  онгли харакат қилинади.   

بَدَأَ المَسَيرُ إِلَى الهَدَف، وَالحُرُّ فِي عَزمٍ زَحَفْ

وَالحُرُّ إِن بَدَأَ المَسِيرَ فَلَن يَكِلّ وَلَن يَقِفْ

– Ислом тарихида мавжуд бўлган  ана ўшанча воқеаларни орасидан учта тасвирга ишора қилиб ўтмоқчиман, бу орқали бизлар мана бу иймон,ишонч,қиёматшуносий,шаръий билимнинг аксар холларда  агарчи саводсиз бўлса хам олим,харакатли инсонларни вужудга келтирганига гувох бўламиз:

Анас розиаллоху анху ривоят қилиб айтадики: росулуллох саллаллоху алайхи васаллам қурайш секуляристлари билан биринчи тўқнашув хисобланган бадр жангида мархамат қилган эдилар: “ сизларни хеч қайси бирингиз бирор ишга қўл урмасин, тоинки мен ундан кўра у ишга яқинроқ бўлсам.” Қурайш секуляристлари мусулмонларга яқинлашишди ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар:

 قُومُوا إلى جَنَّهٍ عَرْضُهَا السَّمواتُ وَالأَرْضُ

Уни кенглиги ер ва осмонларни андозасига тенг бўлган жаннат сари туринглар. Умайр ибни Хаммам ансорий розиаллоху анху айтдики: эй росулуллох уни кенглиги ер ва осмонларни андозасига тенг бўлган жаннат сарими? Мархамат қилдилар: ха. Умайр айтдики: бах,бах! Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар: сени бах, бах дейишингга нима сабаб бўлди? Айтдики: эй росулуллоох аллохга қасамки! Мен уни ахлидан бири бўлишимга умид қилишдан бошқа нарса эмас! Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар: “сен уни ахлидан бўласан.”

Умайр розиаллоху анху ғилофидан бир неча хурмони чиқариб уни ейишни бошлади ва айтдики: агар мен мана бу бир неча дона хурмони ейдиган муддатда тирик қоладиган бўлсам, бу хаёт жуда хам узоқ бўлиб кетган бўлади. шундан сўнг қўлидаги хурмоларни ташлаб юборди ва мушриклар билан то ўлгунича жанг қилди.   .

– Мўъминларнинг харакатда бўлишларида иймонни ва қиёматга ишончни ва аллохни ваъдаларини ва шаръий билимларни таъсири бўйича яна бир намуна, бир сахролик  арабга тегишли:

Мана бу сахролик араб росулуллох саллаллоху алайхи васалламни олдиларига келиб иймон келтиради ва у кишига хамрох бўлади. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам баъзи сахобалар уни мехмон қилиб ғамхўрлик қилишга буюрадилар. Мана бу сахролик араб хайбар ғазотида қатнашади. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ғаниматлардан унинг улушини берадилар. Шунда у айтадики: бу нима? Айтишдики : сенинг ғаниматдаги  улушинг. У бу нарсаларни олиб росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хузурларига келтирди ва айтди: эй росулуллох булар нима? Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар: сенинг ғанимат молдаги улушинг. Сахролик араб айтдики: мен сизга мана бу нарсалар сабабли тобеъ бўлганим йўқ; балки сизга кофирлар билан мубораза қилсам ва менга ўқ тегиб ўлсам ва жаннатга кирсам деб эргашганман. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар: агар рост айтаётган бўлсанг, худо хам сен билан худди шундай муомала қилади. У туриб жангга кетди ва бир муддатдан сўнг уни жасадини олиб келишди. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар: бу ана ўша шахсми? Ха,-дейишди. Мархамат қилдилар: у ўзини сўзида содиқ бўлган экан, худо хам у билан худди шундай муомала қилди. Шунда росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мана бу мужохид шахидни ўзларини ридоларига ўрадилар ва унга намоз ўқидилар ва уни хаққига дуо қилдилар: эй аллох! Бу банданг сени йўлингда хижрат қилди ва шахид бўлди, мен бунга гувохман.

(давоми бор…….)