مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(39- قیسم)
اِیراهِیم عَلَیهِ السَّلامنِی توُتگن اوُرِینلَرِی سَبَبلِی اِبنِ مَسعُودنِی اَیتگنلَرِی یادِیمِیزگه توُشَه دِی: «الْجَمَاعَةُ مَا وَافَقَ طَاعَةَ اللَّهِ وَإِنْ كُنْتَ وَحْدَكَ» .یا « الْجَمَاعَةُ مَا وَافَقَ الحق و لو كُنْتَ وَحْدَكَ»[1] “حَقگه موافق بولگه نی جماعت حسابله نه دی، اگرچی بیر اوزینگ تنها بولسنگ هم.”
بُو یِیردَگِی مُهِم نَرسَه شوُکِی، “اوُشَه زَماندَگِی بَرچَه مُؤمِنلَرجَملَنمَه سِیدَن “اوُمَّت” وُجُودگه کِیلِیشِی کِیرَک وَ اوُندَن واحِد “جَماعَت ” وُجُودگه کِیلَه دِی وَ اَلله مَنَه بُو جَماعَتنِی حِمایَه قِیلَه دِی. شَرِیعَتنِی هِیچ قَیسِی جایِیدَه اوُمَّتلَر وَ توُرلِی- هِیل، تَرقاق جَماعَتلَر حَقِیدَه صُحبَت قِیلِینگن اِیمَس، اَلله تَعالَی تَرقاق اِنسانلَر اوُچُون تَحدِیددَن باشقَه بِیرار یَحشِیلِیکنِی وَعدَه بِیرمَه گن.
حَه، اوُمَّت هَرگِیز سَرگردان بوُلمَیدِی وَ مُنافِقلَرنِی،سِکوُلارزَدَه لَرنِی یَعنِی اَدَشگنلَرنِی یُولِیدَه گوُمراهلِیکدَه حَرَکَت قِیلمَیدِی. یَعنِی سِیز بِیرِینچِی بوُلِیب نَمازِینگِیزدَه « إِیَّاکَ نَعْبُدُ وإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ » عَهدِینِی بِیرَه سِیز وَ بُو عَهددَن سُونگ اوُزِینگِیزنِی تِیلَه گِینگِیزنِی اوُرتَه گه تَشلَب اَیتَه سِیزکِی: «اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ» یَعنِی مِینِی « الَّذِینَ أَنعَمتَ عَلَیهِمْ » یَعنِی آخِیرِی جَماعَتگه یِیتِیب بارَه دِیگن اوُمَّتنِی یُولِیگه یوُللَب هِدایَت قِیلگِین. اوُ یوُل سَرگردانلِیک وَ سَردَمگوُملِیککَه آلِیب بارَه دِیگن «غَیرِ المَغضُوبِ عَلَیهِمْ» کافِرلَرنِی یوُلِی هَم اِیمَس وَ «وَلاَ الضَّالِّینَ» مُنافِقلَرنِی وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِی یوُلِی هَم اِیمَس. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی:
1- إِنَّ اللَّهَلَا يَجْمَعُ أُمَّتِي – أَوْ قَالَ: أُمَّةَ مُحَمَّدٍ – عَلَى ضَلَالَةٍ، وَيَدُ اللَّهِ مَعَ الجَمَاعَةِ، وَمَنْ شَذَّ شَذَّ إِلَى النَّارِ[2] اَلبتّه خُداوَند مِینِی اوُمَّتِیمنِی – یاکِی مَرحَمَت قِیلگنلَر: محمّدنی اومّتینی – گوُمراهلِیکدَه جَملَه مَیدِی. خُدانِی قوُلِی جَماعَت بِیلَن بِیرگه دُور وَ یَککَه قالَه دِیگن کِیمسَه جَهَنَّمنِی آلاوِیگه کِیرَه دِی. حوُددِی شوُ رِوایَت قوُیِیدَگِی لَفظلَر بِیلَن اِبنِ عُمَر وَ باشقَه لَردَن رِوایَت قِیلِینگن: «لَا يَجْمَعُ اللَّهُ أُمَّتِي عَلَى الضَّلَالَةِ أَبَدًا» و «مَا كَانَ اللَّهُ لِيَجْمَعَ هَذِهِ الأُمَّةَ عَلَى الضَّلالَةِ أَبَدًا وَيَدُ اللَّهِ عَلَى الجماعة» و: «لَنْ تَجْتَمِعَ أُمَّتِي عَلَى الضَّلَالَةِ أَبَدًا، فَعَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ فَإِنَّ يَدَ اللهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ[3]
2- سَأَلْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ أَرْبَعًا فَأَعْطَانِي ثَلَاثًا وَمَنَعَنِي وَاحِدَةً: سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَجْمَعَ أُمَّتِي عَلَى ضَلَالَةٍ فَأَعْطَانِيهَا، وَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُظْهِرَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ، وَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُهْلِكَهُمْ بِالسِّنِينَ كَمَا أَهْلَكَ الْأُمَمَ قَبْلَهُمْ فَأَعْطَانِيهَا، وَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَلْبِسَهُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَهُمْ بَأْسَ بَعْضٍ فَمَنَعَنِيهَا “[4]
3- إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ: لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ، وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ، وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ “[5]“”
4- عَنْ كَعْبِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: “إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ أَجَارَ لِي عَلَى أُمَّتِي مِنْ ثَلاثٍ لا يَجُوعُوا وَلا يَجْتَمِعُوا عَلَى ضَلالَةٍ وَلا يستباح بيضة المسلمين
مَنَه بُو رِوایَتلَرنِی بَرچَه سِیدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: اَلله تَعالَی “اوُمَّتِیمنِی” مُتَفَرِّق بوُلمَسلِیگِینِی زَمانَت قِیلمَه گن بوُلسَه هَم، اَمّا “اوُمَّتِیم” حَقِیدَه اوُچتَه نَرسَه نِی وَعدَه سِینِی مِینگه بِیردِی، اوُلَردَن بِیرِی شوُکِی، “اوُمَّتِیم” گوُمراهلِیککَه هَم نَظَر بوُلمَیدِی، اِیککِینچِیسِی “اوُمَّتِیم” آچ قالمَیدِی وَ اوُچِینچِیسِی دُشمَن “اوُمَّتِیم”نِی اوُستِیدَن اوُستوُن بوُلَه آلمَیدِی. حَه، “اوُمَّت” گوُمراهلِیککَه وَ زَلالَتگه،سَرگردانلِیککَه هَم نَظَر بوُلمَیدِی وَ جَملَنمَیدِی، اِیندِی اَگر “اوُمَّت” بوُلمَسَه – چِی؟ اوُتگن تَرِیخ دَوامِیدَه اَنَه اوُشَنچَه سَرگردانلِیکنِی، فِرقَه لَرنِینگ وَ تَفسِیرلَرنِینگ وَ توُرلِی- هِیل گوُرُوهلَرنِینگ گوُمراهلِیگِینِی کوُرمَه دِیکمِی؟ یاکِی حاضِردَه هَم اوُلَرگه گوُواه بُولمَه یَپمِیزمِی؟
اِیندِی اَگر “اوُمَّت” بوُلسَه دُشمَن مُسُلمانلَرگه اوُستوُن بوُلمَیدِی، اَمّا اَگر بوُلمَسَه – چِی؟ دُشمَن اَندَلوُسدَه اوُستوُن بوُلمَه دِیمِی وَ 781 یِیل دَوامِیدَه مُسُلمانلَر حُکمرانلِیک قِیلگندَن سُونگ اوُ یِیرگه حَملَه قِیلمَه دِیمِی؟ حاضِردَه هَم بِیر عَصردَن آشِیق مُددَت دَوامِیدَه بوُتوُن جَهان سِکوُلار کافِرلَرِی وَ مُرتَد کافِرلَر وَ مَحَلِّی سِکوُلارلَر مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَن قِیلمَه یَپتِیلَرمِی؟ حاضِرنِی اوُزِیدَه هَم کافِرلَر مُسُلمانلَردَن اوُستوُن اِیمَسمِی؟
بوُندَن تَشقَرِی اَگر “اوُمَّت” بوُلسَه مُسُلمانلَر آچ قالِیشمَیدِی. اَمّا اَگر “اوُمَّت” بُولمَسَه – چِی، حوُددِی حاضِرگه اوُحشَش؟ مُسُلمانلَرنِی آرَه سِیدَه آچلِیک وَ فَقِیرلِیک وُجُودگه کِیلمَیدِیمِی؟ “اوُمَّت”نِی بارلِیگِی بِیلَن آچلِیکنِی اوُرتَه سِیدَگِی عَلاقَه بِیر – بِیرِیگه تِیسکَه رِی بوُلَه دِی، یَعنِی اَگر “اوُمَّت” مَوجُود بوُلسَه، آچلِیک بوُلمَیدِی، اَمّا اَگر “اوُمَّت” مَوجُود بوُلمَس اِیکَن، آچلِیک بار بوُلَه دِی، حوُددِی شوُنگه اوُحشَش دُشمَنلَرنِینگ مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَن حُکمرانلِیکلَرِی هَم بار بوُلَه دِی. دِیمَک اَگر آچلِیک بوُلَر اِیکَن، “اوُمَّت” مَوجُود اِیمَس وَ اَیتِیب اوُتِیلگن وَعدَه لَرنِی هَمَّه سِی واحِد “اوُمَّت”گه تِیگِیشلِی، اَگر کِیشِی آچلِیک وَ فَقِیرلِیکنِی یُوقاتماقچِی بوُلسَه، وَ «الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ» نِی هَمَّه مُسُلمانلَردَه کوُرِیشنِی هاحلَسَه، اَلبَتَّه یَنَه قَیتَه دَن واحِد “اوُمَّت”نِی وُجُودگه کِیلتِیرِیش کِیرَک.
اِیندِی اَلله رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمگه بِیرگن مَنَه بُو وَعدَه رُویابگه چِیقِیشِی وَ آچلِیک، فَقِیرلِیک، تَفَرُّق، ناتِینچلِیک وَ دُشمَننِی حُکمرانلِیگِی، زَلِیللِیک یوُقالِیشِی اوُچُون شَخصلَر هَمِیشَه واحِد “اوُمَّت” وَ واحِد “جَماعَت” سَرِی حَرَکَت قِیلِیشلَرِی کِیرَک، شوُندَه اَلله بِیرگن وَعدَه نِی نازِیل بوُلِیشِیگه شایِیستَه بوُلِیشَه دِی.
فَعَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ ، اَگر شَخص “جَماعَت”نِی یوُلِیدَه حَرَکَت قِیلمَس اِیکَن، دَرواقِع عَذابنِی یوُلِیدَه حَرَکَت قِیلِیبدِی، بُو حَقِیدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلگنلَر: «الْجَمَاعَةُ رَحْمَةٌ ، وَالْفُرْقَةُ عَذَابٌ».
حَه، جَماعَت رَحمَت وَ تَفَرُّق عَذابدوُر. سِیزنِی نَظَرِینگِیز بُویِیچَه، شوُنچَه دُشمَننِی مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَن اوُستوُن بوُلِیشلَرِی وَ اَنَه اوُشَنچَه قِیرغِینلَر،وَیرانگرچِیلِیکلَر وَ عَیاللَرنِی، فَرزَندلَرنِی،یاشُو – قَرِیلَرنِی،نامُوسلَرنِی، مُسُلمانلَرنِینگ دِیارلَرِینِینگ دُشمَن تامانِیدَن نابوُد بوُلِیشِی وَ مُسُلمانلَرنِی اوُزِی تامانِیدَن قِیلِینگن اَنَه اوُشَنچَه تَفَرُّق وَ اِیچکِی جَنگلَر، قِیرغِینلَر وَ اَنَه اوُشَنچَه آچلِیک، فَقِیرلِیک وَمُسُلمانلَرنِینگ اوُرتَه سِیدَگِی گوُمراهلِیکلَر، عَقِیدَه وِی وَ رَفتارِی بوُلغَه نِیشلَر عَذاب اِیمَسمِی؟ مَنَه بوُلَرنِی هَمَّه سِیگه واحِد اوُمَّتنِی یوُقلِیگِی سَبَب بوُلمَه گنمِی؟
(دوامی بار……..)
[1] به روایت ابن عساكر با سند صحيح از ابن مسعود
[2] أخرج الترمذي في جامعه عن ابن عمر رضي ا الله عنهما . رقم الحديث 2167/ وللحديث شواهد عند الحاكم (1/115-116) و عند ابن أبي عاصم في كتابه السنة(85,84,83,82,80) وذكره ابن ماجة في سننه من حديث أنس (3950) وذكره السيوطي في الجامع الصغير (1818)وقال حديث حسن وصححه الشيخ الألباني في الجامع الصغير (1844) وللحديث شاهد عند الامام أحمد في المسند (5/145)وفي سنن الدارمي(1/29) وعند أبي داود 4/452 وانظر كذلك مجمع الزوائد للهيثمي 1/177 باب في الاجماعقال أبو محمد بن حزم في الاحكام4/131 وقد روي أنه قال:(لاتجتمع أمتي على ضلالة )وهذاو ان لم يصح لفظه ولا سنده فمعناه صحيح
[3] في المعجم الكبير للطبراني (٢١٧١، ٣٤٤٠، ١٣٦٢٣): صححه الشيخ الألباني بهذا اللفظ في ظلال الجنة (٨٠).
[4] في مسند الإمام أحمد (٢٧٢٢٤ ( عَنْ أَبِي بَصْرَةَ الْغِفَارِيِّ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[5] سنن الدارمي (٥٥(