Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.
(44- қисм)
Шу шева билан аллох таоло турли-хил жойларда шўрога амр қилади.
«الَّذِینَ آمَنُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ»
сифатига эга бўлган кишилар хақида баён қилиб мархамат қиладики:
وَالَّذِینَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَیْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ (شوری/38)
Улар парвардигорларига ижобат- итоат этган ва намозни тўкис адо қилган зотлардир. Уларнинг ишлари (мудом) ўзаро шўро – маслахат ( билан) бўлур ва биз уларни ризқлантирган нарсалардан инфоқ- эхсон қилурлар.
Аллох таоло бизларни мана бундай ишларга даъват қилган ва биз хам аллох таолони даъватига ижобий жавоб қайтаришимиз керак бўлади:
1-Ақомус солата “солата” феъли мозийдур.
2-Амрухум шўро байнахум “шўро” жумлайи исмия бўлади ва уни ахамиятини, нақшини меъзонини билдиради.
3-Мимма розақнахум юнфиқун “юнфиқун” феъли музориъ бўлади.
Ха, сиз бир махлуқ томонидан таомланиш учун шаръий даъват қилинган пайтингизда унга ижобий жавоб беришингиз керак бўлади:
إِذَا دُعِىَ أَحَدُکُمْ إِلَى طَعَامٍ فَلْیُجِبْ فَإِنْ شَاءَ طَعِمَ وَإِنْ شَاءَ تَرَکَ .
Сизлардан бирортангиз таомланишга даъват қилинса, уни қабул қилсин. Агар хохласа таомлансин ва агар хохламаса таомланмасин. Бизларнинг ўтган асрларда ва хозирдаги аиммаларимизни ва солих буюк кишиларимизни кўплари мустахаб рўза тутган холларида бундай шаръий даъватда иштирок этардилар ва уй эгаси томонидан уларни хаққига хайрли дуолар қилинган.
Хўп, энди бутун жахонни яратган зот бизларни даъват қилибди, у зотни даъватини ижобат қилмайдиган бўлсак, бу иш маъқул бўладими? Аллох таоло амр қиладики:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا (نساء/59)
Эй мўъминлар, аллохга итоат қилингиз ва пайғамбарга хамда ўзларингиздан бўлган ( яъни мусулмон) хокимларга буйинсунингиз! бордию бирон нарса хақида талашиб қолсангиз, – агар хақиқатан аллохга ва охират кунига ишонсангиз- у нарсани аллохга ва пайғамбарига қайтарингиз! мана шу яхшироқ ва чиройлироқ ечимдир.
Мана бу суратда аллох таоло бизларни ўзимиз учун энг яхши ечим бўлган ишга даъват қилибди. Бизларга мана бундай ошкора хитоб қилиниб бу ишга амр этилган пайтимизда қуйидаги ўриндан жой оламиз:
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا.( احزاب/ 36)
Аллох ва унинг пайғамбари бир ишни хукм қилган- буюрган вақтида бирор мўъмин ва мўъмина учун ( аллохнинг хукмини қўйиб) ўз ишларидан ихтиёр қилиш жоиз эмасдир. Ким аллох ва унинг пайғамбарига осий бўлса, бас у очиқ йўлдан озиш билан йўлдан озибди.
Очиқ-ойдин кўриниб турганидек, ижтиходга асосланган шўро исломий шаръий йўналиш бўйичадур. Аллох таоло мана бу шева билан шундай шўрони канали орқали чиқарилган,истинбот қилинган хукмни дин сифатида қабул қилади ва уни илохий ахкомларни, тушунтиришларни ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг суннатларини қаторида деб хисоблайди.
أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ؛
Атиъуни такрорланиб келишини далили ташкил қилинган улил амр шўросига мусулмонларнинг итоат қилишлари учун очиқ баён хисобланади. Энди мусулмон шахс хар қандай осуда ё қўрқинчли масалалар бўйича шундай шўрога мурожаат қилиши керак:
وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ…
мана бу хайратланарли хабарни кетидан:
وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا؛
ха, жуда хам хатарлидур, агар аллох таъйин қилган улил амр шўросини каналидан бошқа хукм ва дастурга тобеъ бўлинадиган бўлса, бу шайтонга эргашиш билан баробар хисобланади. Бу нихоятда хатарли нарса.
Бу ердаги бошқа бир нуқта шуки, аллох таоло амр қилган пайтида:
أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ،
Чунки у зот улил амрни махлуқ бўлганлиги боис хатодан холи бўлмасликларини ва бирор масалани устида бахслашиб қолишлари хам мумкин эканини, хамда натижага эриша олмасликларини ва оқибатда эса вохид умматни ва мусулмонларни жамоатини орасида тафарруқни ижод бўлишига боис бўлишини яхши билган, шу сабабли тезлик билан мана бу муаммони ечимини кўрсатиб беради:
فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ…….
Ва агар бирор нарсада ихтилоф қилсангизлар уни аллохга ( қуръонга кўндаланг қилиш билан) ва пайғамбарга ( суннатга қайтариш билан) қайтаринглар. Ва мана бу амрни нихоятда нозик ва хатарли шарт билан охирига етказади:
إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ.
агар аллохга ва қайта тирилиш кунига иймон келтирсангизлар.
Энди агар фалончи шахс ёки фалончи гурух, фалончи мазхаб ва фалончи хизбга иймон келтирган бўлса, бу одам ана ўшаларни олдига бориб ўзини мушкилини хал қилиши керак, аммо агар аллохга ва қиёмат кунига иймон келтирган бўлса, фақат аллох кўрсатган нарса ечим бўла олади холос:
“مَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ ” (حشر/7).
Пайғамбар ўзи сизларга ато этган нарсани олинглар, у зот сизларни қайтарган нарсадан қайтинглар ва аллохдан қўрқинглар! Албатта аллохнинг жазоси қаттиқдир.
(давоми бор…….)