Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.
Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир хўромий.
(138- қисмат)
Дар инжо возих астки хадафи ислом саркуби хашм нест, балки контрол ва мудирият ва созмондехи хашм аст. Дидем сифатики аллох таоло барои мудирияти хашм ба кор бурда казимунал ғейз аст. Ин ду воқеъ даъват ба контрол ва мудирияти хашм аст. Ровшан астки контрол ва мудирияти хашм ба маънийи саркуби хашм нест, балки танзим ва созмондехийи огохонайи хашм аст. Контрол ва хидояти хашм еки аз роххойи ижоди таъодули рафторий ва мудирияти рафтор дар инсон аст. Мо мумкин аст натавонем авомил ва хаводиси ба вужуд оварандайи хашмро аз бейн бибарем, ё аз рубару шудани бо ин авомили ба вужуд оварандайи хашм пархез кунем, аммо метавонем чигунагийи вокуниши худимон нисбат ба онхоро контрол ва мудирият кунем.
Барои ин мудирияти хашм хам рохкор ва абзорхойи шаръий зиёд аст, мисли:
1-Пойбанд будани мухлисона ба “ ла илаха – иллаллох ва Мухаммадур росулуллох” ва бо “ самиъна ва атоъна” таслими комили қонуни шариати аллох шудан ба унвони аслийтарин рохкор.
2-харакат ба хамрохи шўройи вохиди уммат ва жамоати вохидики танхо ва танхо аз тариқи “ се абзор” ба вужуд меоядки. Танхо дар чанин холати замонат шуда астки шахс дучори гумрохий ва залолат нашавад. Ва гарна дури аз умматики аз ин “ се абзор” ба вужуд меояд боиси саргардонийи шахс мешавад, ва шахс бо таъвилоти ғалат ва ижтиходоти иштибох аз хашми нобажо истефода мекунад, ва дар масири ғейри аз масири анъамта алайхим харакат мекунад.
3-контроли забонки аввалин чизи астки бояд барои мудирият ва хидояти хашм, онро контрол кард. Ихфаз лисанака, забонитро хифз кун.
4-Авф ва гузаштки жузъи аз хамон қонуни шариати аллох аст:
فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِیلَ(حجر/85).
“ гузашт кун гузашти зебо”. Гузашт яъни бейни хуб ва хубтар, хубтарро интихоб кардем ва ижоза намедихем “ контроли мо” ба дасти нафси амморатун биссуъи ва шайтон ё хатто контроли мо дасти дигарон биёфтад, чун еки аз талбисхойи иблис ин астки ба мусалмон фишор меовардад бейни хуб ва хубтар хубро интихоб кунад. Холо мовқеиятхойи изтирорий мисли муслимини Мадина пеш меоядки шахс лозим аст ва бояд бейни хуб ва хубтар хатман хубтарро анжом бидихад, чун душман барои хидояти фард саъй мекунад уро ташвиқ ба тахлияйи хашми хуб ек мусалмон бар ек мусалмони дигар кунад то аз натоижи тахлияйи чанин хашми бахра бардорихойи худишро бикунад, ва нагузорад ек мусалмон бейни хуб ва хубтар, хубтарро интихоб кунад; Умар ибни Хаттоб ба касоники хуб буд хашм руйишон пиёда бишавад гох ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мегуфт ба ман ижоза дихид то уро ба қатл бирасонам. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар мавориди мухолифат мекард ва мефармуд:
«یَا عُمَرُ! لاَ یَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّداً یَقْتُلُ أَصْحَابَهُ».
“ эй Умар! Мардум нагуянд: Мухаммад ёронишро мекушад”. Яъни куштаниш хуб аст, аммо агар гузашт бишавад авоқибиш бехтар аст ва бояд гузашт кард.
Ин интихоби хубтар ба жойи хуб дар масоили аслан ба нафъи душмани аслий нест, чун абзор суъистефодаро аз у гирифтем, барои хамин астки хатто бо расонахойишон саъй мекунанд мусалмони сохиби хақро хашмгинтар кунанд ва барномарезий шуда онро водор кунандки хубро анжом бидихад ва хубтарро рахо кунад, ва гох мусалмониро ба хашми набажо бикушонандиш то битавонанд уро дар масири мовриди назаришон қарор бидиханд.
Чун хашми нобажо ба рохати қудрати фикр ва ақл ва қудрати контроли инсонро пойин меоварад ва нокор омадиш мекунад, ақли инсонро ба хаддиақали хушёри мерасонад ва ба даражайи инсонхойи ақаб монда уро таназзул медихад ва мисли инсонхойи ақаб мондаш мекунад. Шахс дар чанин холатхойи гох ба иймониш хам садама мезанад ва бо фаххоший ва баддаханий, масхара кардан, тўвхин, фош кардани асрори дигарон боиси душманийи бейни дустон мешавад ва ба рохати дустон ва атрофиёни шахс аз у дур ва пароканда мешаванд. Барои хамин астки аллох таоло ба росулиш мефармояд:
فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظّاً غَلِیظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْوَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ (آل عمران/159)
Аз партуйи рахмати илохий астки ту бо онон нармиш намуди. Ва агар дурушху ва сангдил буди аз атрофи ту пароканда мешуданд. Пас аз онон даргузар ва бароишон талаби омурзиш намо. Дар ин сурат гузашт яъни “қудрат” барои хамин астки росулуллох саллаллоху алайхи ва олихи васаллам мефармояд:
“диловар ва нийруманд он каси нестки кушти мегирад ва пируз мешавад, балки диловар он каси астки хенгоми хашм, хувиштан дорий мекунад”.
(идома дорад………)