Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.
(79- қисм)
Энди шу нарсани кўриб чиқишимиз керакки, мана бу “уч абзор ва асосий уч канал” қандай қилиб мана бу даражама- даража мархалаларни дарк қилади ва мусулмон шахснинг даражама- даража харакат қилиш хаққини қандай қилиб унга қайтариб беради?
Мусулмон киши иймонни ўрганган ва ўзини қуйидаги қуръон оятига шойиста қилган пайтида,
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا»
қуръон ахкомларини хаммасини ўрганиш, шахснинг қуръон оятларини ўрганиш билан амалини ўртасида баробарликни вужудга келтириш бўйича илгарилашини меъзонига ва замонига боғлиқ бўлади. Турли-хил ривоятларнинг ишора қилишича, сахобалар 10 тадан ортиқ оятни қабул қилишмас эди, улар 10 та оятни тадаббур қилиб таълим олганларидан ва амал қилганларидан ва татбиқ қилганларидан сўнг, кейинги 10та оятни таълим олишга харакат қилишган. Мана бу шева билан улар хам илмни ва хам амал қилишни ўрганишган.
– Ибни Масъуддан ривоят қилиниб айтадики:
«كَانَ الرَّجُلُ مِنَّا إِذَا تَعَلَّمَ عَشْرَ آيَاتٍ ، لَمْ يُجَاوِزْهُنَّ حَتَّى يَعْرِفَ مَعَانِيَهُنَّ وَالْعَمَلَ بِهِنَّ»
- حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ: حَدَّثَنَا مَنْ كَانَ يُقْرِئُنَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ،: أَنَّهُمْ كَانُوا ” يَقْتَرِئُونَ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ آيَاتٍ “، فَلَا يَأْخُذُونَ فِي الْعَشْرِ الْأُخْرَى حَتَّى يَعْلَمُوا مَا فِي هَذِهِ مِنَ الْعِلْمِ وَالْعَمَلِ، قَالُوا: فَعَلِمْنَا الْعِلْمَ وَالْعَمَلَ
- إِنَّمَا أَخَذْنَا الْقُرْآنَ عَنْ قَوْمٍ أَخْبَرُونَا أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا تَعَلَّمُوا عَشْرَ آيَاتٍ لَمْ يُجَاوِزُوهُنَّ إِلَى الْعَشْرِالْأُخِرِ حَتَّى يَعْلَمُوا مَا فِيهِنَّ مِنَ الْعَمَلِ، قَالَ: فَتَعَلَّمْنَا الْعِلْمَ وَالْعَمَلَ جَمِيعًا (وفي رواية: كنا إذا تعلمنا العشر من القرآن لم نتعلم العشرالتي بعدها حتى نتعلم حلالها وحرامها وأمرها ونهيها) وَإنَّهُ سَيَرِثُ الْقُرْآنَ بَعْدَنَا قَوْمٌ يَشْرَبُونَهُ شُرْبَ الْمَاءِ لَا يُجَاوِزُ هَذَا، وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى حَنَكِهِ
Таълим олиб ўрганишларни орасида мувозанатни барқарор қилиш ва мана бу илмни амалга айлантириш, шубхасиз маълум муддатга мухтож бўлади ва бу нарса хар бир шахсда ўзгача бўлиши мумкин ва албатта бу заминада барча мусулмонлар бир хил сатхда жойлашган эмас. Бунга қўшимча равишда, хар бир шахс ўсиш ва балоғатга етиш даврини босиб ўтиши лозим, у албатта бу йўлни босиб ўтиши керак, шунинг учун хам бу харакатланиш харгиз тугамайди, агар бугун бир биродаримиз ё опа- сингилимиз мана бу даврни бошидан ўтказиб тугатса, эртага ва уни эртасига бу йўлни уни синглиси ёки кичик биродари ёки уларнинг фарзандлари ё бошқа мусулмонлар босиб ўтиши керак бўлади. Демак бу жараён доимий бўлиб, у сувнинг харакатсиз холда қолиб айнишига рухсат бермайди.
Бундан ташқари қуръонни таълим олиб ўрганиш, унинг лафзлари ва маъноси енгил бўлгани сабабли, жуда осон:
وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ(قمر/ 17)
Қасамки, биз қуръонни зикр- эслатма олиш учун осон қилиб қўйдик. Бас, бирон эслатма – ибрат олгувчи борми?
Бу ердаги мушкилот, унга амал қилишдан иборат, яъни шахс ўзини қуйидаги оятдагидек тахдидли хитобга сазовор қилмаслиги керак бўлади:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفْعَلُونَ *كَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ*إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُم بُنْيَانٌ مَّرْصُوصٌ(صف/2-4)
Эй мўъминлар, сизлар нега ўзларингиз қилмайдиган нарсани (қиламиз деб) айтурсизлар?! ** Сизларнинг ўзларингиз қилмайдиган ишни (қиламиз,деб) айтишларингиз аллох наздида ўта манфур (ишдир). ** Албатта аллох ўзининг йўлида гўё туташ бинолардек бир сафга тизилган холларида жиход қиладиган зотларни севар.
Шу ерда
«لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفْعَلُونَ» و «الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ»
Жумлаларини устида бир оз тўхтиб фикрланглар, қуролли жамоатларнинг айтаётган сўзлари хақида бир ақл билан тадаббур қилинглар, чунки уларни ўзлари вахдат хақида гапиришади, лекин қилаётган амаллари айтаётган сўзларини,иддаоларини тескарисини кўрсатади.
Хар қандай холатда хам, янги кунни жиходий ва жанговар билимлари деган ном билан машхур бўлган учинчи даражадаги илмлар хам мавжуд, бу илмлар шаръий манбаъларнинг янги кунни шўросини йўли орқали мақсадли амал қилишга тобеъ бўлишади ва янги кундаги тажрибалар орқали вужудга келади. Бу ерда мусулмонларнинг хаммаси бир сатхда эмаслиги очиқ-ойдин маълум, албатта улар илм ва тажриба бўйича бир-биридан фарқли, хилма- хил даражаларга эгадурлар ва уларда бир мувофиқлаштирувчи ташкилотнинг ва созламанинг баданига эхтиёж бор, бу вазифани эса “нубувват манхажига асосланган хилофат” ё исломий изтирорий бадал хукумат ё мужохидларни шўросининг мажлисидан иборат “уч абзор”ни бирортаси зиммасига олади.
(давоми бор……..)