Дарсхойи муқаддамотий / дарси хаштум: шодий ба унвони ек ниёзи фитрий ва чигунагийи мудирият ва контроли он.
Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир хўромий.
(44- қисмат)
Ба унвони мисол дар замони росулуллох саллаллоху алайхи васаллам куффор чун Назр бин Хорис буданки бо хариди достонхо ва афсонахойи кўхани бостонийи Эрон аз хийра намояд
« وَ مِنَ النّاس مَن يَشتَري لَهوَ الحديث»
буданд, баъди аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва дар миёни муслимин хам мунофиқин ва секулярзадахойи миёни муслимин намоди зохирийи
« وَ مِنَ النّاس مَن يَشتَري لَهوَ الحديث»
Будандки бо хариди бардахо ва абзори олоти мусиқий саъй доштанд хамин кори амсоли Назр бин Хорисро анжом бидиханд ва “ лахвул хадиси” ин довра хам хамин мусиқий буд ба унвони мисол:
Ибни Масъуд розиаллоху анху дар баёни маъонийи каламайи “ лахвул хадис дар ин оя мегуяд: ба худо сўганд манзури оя овоз аст. На овози холи балки овоз хамрохи мусиқий. Ва ин тафсир аз ибни Аббос ва Жобир ва Икрима ва Саъид бин Жубайр ва Мужохид ва Макхул ва Амр бин Шуъайб ва Али бин Бадима хам нақл шуда аст. [1].
Нувайр бин Аби Фохита аз падариш ва у аз ибни Аббос дарборайи ояи
«وَ مِنَ النَّاس مَن يَشتَري لَهوَ الحَديث»
Ривоят мекунадки фармуд: дарборайи марди астки канизи мехарад то шаб ва руз барояш овоз бихонад. Ибни Аби Нажих аз Мужохид ривоят кардаки манзури оя харидани овоза хўн ( ғулом ё каниз) бо қиймати фаровон ва гуш сипордан ба овоз ва суханони бехудаш мебошад. Макхул хам чанин назари дошта ва Абу Исхоқ ин тафсирро баргузида аст.
Суъоли Омир бин Саъадки ба арусий меравад ва иттифоқи асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васалламро мебинад ва мепурсад : эй ёрони росули худо, эй бадриён, дорид ба овози канизон гуш медихид?! Ва онхо жавоб медиханд : бинишин. Агар дуст дори бо мо гуш де ва агар намехохи буру; чун росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ижозайи лахвро дар арусий ба мо дода аст.
. قَدْ رُخِّصَ لَنَا فِي اللَّهْوِ عِنْدَ الْعُرْسِ.[2]
Инро мерасонадки хузур дар ингуна маросимхойи овозхўни мамнуъ ва харом набуда аст, чун худи Омир бин Саъад хам омада дар он ва иттифоқий инхоро дида аст,балки таъажжуб ва суъоли Омир аз ин будаки хузур дар ингуна маконхо дар шаъни касони мисли асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васаллам набуда, ва дар кул дар шаъни собиқунал аввалун ва инсонхойи боланд мартабайи хар жомеъайи нест, аммо истисноъоти вужуд дорадки метавонанд ширкат кунанд. Ва ин моро ёди ин сухани хакимона меандозадки :
حَسَنَاتُ الْأَبْرَارِ سَیئَاتُ الْمُقَرَّبِین
Корхойи хуби никон ( гохи) гунохи муқаррибон махсуб мешавад.
Нуктайи мухиммики бояд борхо ба он ишора бишавад то жиноёти мисли алжазоир бар асоси фатвойи инсонхойи номутаодил ва номезони мисли Абу Қатода фаластиний такрор нашавад ин астки : вужуди ин маросимхо харом ва мамнуъ набуда аст чун агар харом ва мамнуъ буданд қатъан хукумати хулафои рошида онро мамнуъ мекарданд ва мисли монеъини закот ва ғейрих бо онхо бархурд мешуд.
Ин дигар назди асхоб ва хулафои рошида бо доштани чанон қудрати хукуматий шўхи бардор нестки каси биёяд ошкоро ва аланий хароми аллохро халол кунад ё халоли аллохро харом кунад. Пас набояд жури бардошт кардки ба хулафои рошидин тўвхин бишавад. Ва жури масаларо тўвзих додки масалан каси мисли Абдуллох бин Жаъфар бин Аби Толиб биёяд ва дар муомалайи ошкоро ва аланийи харид ва фуруши канизи овозхўн ширкат кунад, ва озодона онро бихарад, ва озодона ба садояш хам гуш бидихад, ва бо ин кориш ошкоро ва озодона дар жилови чашми хулафои рошидин муртакиби тахлил ва тахрим шуда бошад ва онхо хаминтури фақат нигох карда бошанд. На агар каси танхо масалайи Қуддомаро бидонад мутаважжих мешавадки ин тўвхинхо ба сахоба ва бахусус ба хулафои рошидин намечасбад.
(идома дорад…….)
[1]ابن جرير از يونس بن عبدالأعلي از ابن وهب از يزيد بن يونس از ابو صخر از ابو معاويه البجلي از سعيد بن جبير از ابو الصهباء البکري روايت ميکند/نیز عمروبن علي از صفوان بن عيسي از حميد الخراط از عمار از سعيدبن جبير از ابو الصهباء روايت ميکند
[2] المستدرك على الصحيحين/ سنن النسائي/ المصنف