Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.
(104- қисм)
Уламолардан биридан илм масаласида бир савол сўралган пайтида, у киши жавоб бермайдилар. Савол берган шахс айтадики: мана бу хадисни эшитмаганмисиз:
مَنْ كَتَمَ عِلْمًا يَعْلَمُهُ، جِيءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلْجَمًا بِلِجَامٍ مِنْ نَارٍ
“кимки бир илмга эга бўлса ва уни яширса, қиёмат кунида бўйнига оловдан бўлган юган боғланади”? Шунда у киши мархамат қилдилар: хозир юганни ташлаб кетавер, буни фахмига ва фиқхига ақли етадиган киши топилган пайтда, агар мен ундан илмимни пинхон қилсам, келиб мени юганлаб қўй.
Хатто имоми Хасан Басрийдек киши хам, хожилар томонидан урнаяйн хадиси ва уларни росулуллох саллаллоху алайхи васаллам тарафидан жазоланиши хақида сўралган пайтларида, хадисни инкор қиладилар, чунки у киши хожилар олдин бу хадисни янада кўпроқ қон тўкиш учун восита қилганликларидан хабардор эдилар ва хозирга келиб шу хадисни истинод қилган холда янада кўпроқ қон тўкишни бошлашарди. Абдуррохман ибни Махдий рохимахуллох ўша иккинчи хижрий асрда айтадики: “ Киши эшитган нарсаларини баъзисини ўзини олдида сақламагунича имомат ва унга иқтидо қилиш даражасига эришмайди.” ...
Хозирги пайтда мусулмонлар нубувват манхажига асосланган исломий хукумат бўлмаганлиги ва ундан сўнг вужудга келган барча фасодлар, ақидавий ва рафторий булғанишлар сабабли, уларнинг хаммаси бир хил меъзондаги билимга эга эмаслар, уларнинг жамияти хам бир хил сатхда жойлашган эмас, хатто хар бир шахс ва гурух ва жамият тушуниб етилиши керак бўлган ўзига хос бир чораларга эхтиёжи бор, шунга муносиб холда
«تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى»
га кўра амал қилиниши керак.
Ха, маълум қатламдагилар билан эмас, балки хамма одамлар билан муомала қилиш шевасини ўрганишимиз керак. Шу сабабли хам жохилиятни нави унинг харакатини навини ва унга нисбатан муносабат билдириш навини таъйинлаб беради, хар замондаги жохилиятни нави бошқа замондагисига нисбатан фарқли бўлиши мумкин, шунинг учун хам унга нисбатан муносабат билдириш нави ва харакат қилиш нави хам фарқ қилади, ёки хатто бир замондаги жохилият бир маконни ўзида бошқа бир маконга нисбатан хам фарқ қилиши мумкин, шу сабабли хам уларнинг хар бирига нисбатан билдириладиган муносабат хар-хил бўлади.
Жохилиятни барчасида муштарак нуқталар мавжуд бўлиши мумкин, аммо бу жохилиятнинг махаллий ўзига хос белгилари фалон шахс ё фалон хонадон ё фалон қишлоқ ё фалон шахар ё фалон вилоят ё диёрдаги жохилиятни дармон қилишни дардига еган чорани нусхасини кўчириб олиб бирма-бир бошқа жамиятлардаги инсонларни устида имтихон қилиб кўра олмайсиз. Уларнинг хаммаси бемор, аммо хаммаларини касаллиги бир хил эмас, бир хил дори билан уларни хаммасини дармон қилиб бўлмайди. Бир дори бир бемор учун муносиб бўлиши мумкин, аммо бошқа бир бемор учун у захарни хукмида бўлиши хам мумкин.
Бундан ташқари мана бу дорини одамлар тушунадиган ва яшаётган содда тил билан даражаларга муносиб холда берилиши керак ва улар билан спутник тили ё сиёсий ё иқтисодий, маданият тилига ўхшаш ўзларини тили билан сухбатлашишимиз лозим.
وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِیُبَیِّنَ (ابراهیم/4)
Биз хар бир пайғамбарни ( хукмларимизни) баён қилиб бериши учун ўз қавмининг тили билан (сўзлайдиган қилиб) юборганмиз.
Масалан курдистондаги одамларнинг сиёсий ва иқтисодий тили,уларнинг аввалги даражадаги эхтиёжлари, афғонистонлик одамларнинг сиёсий тили ва уларнинг аввалги даражадаги эхтиёжлари хатто араблар билан хам жуда катта фарқи бор, улар билан ўша янги кунни тили орқали эхтиёжларига муносиб равишда сухбатлашиш керак бўлади.
Шунингдек одамлардан кутиладиган умидлар хам шахс ва жамиятнинг имкониятига муносиб бўлиши керак, чунки агар кутиладиган умид шахс ёки жамиятнинг имкониятидан кўпроқ бўладиган бўлса, бу нарса шахс ва жамиятнинг узр ва бахона эшикларини очишига сабаб бўлади,агар бу нарса яна узоқ муддат давом этадиган бўлса, улар мана бу муборак харакат билан йўлдош бўлишдан бош тортишлари мумкин.
Бу яъни хар бир шўро ўзининг йўлдошларига “ўзларининг имкониятларини яхшилаб ўрганишларини ва ўзларининг илдизларига асосланиб ўсишлари ва ўзларидаги хақиқатга суянишларини” ўргатиши керак , деганидур. Мана бундай пойдеворни тайёрлаш орқали ўзларини жамиятларидаги исломий хукуматни биносини қуриш бўйича бутун жахондаги бошқа мусулмонларнинг кучларига хам суяна олишади.
(давоми бор………)