Дорул ислом ва дорул куфр, ахком ва вазоиф.
Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох
(2- қисмат)
“Адиллатул фиқх” бо баёни чорчуби асосий ва шаръий , жихати хадафманд кардан ва ба натижа расондани тамоми бахсхо ва гуфтагухо ва тахқиқоти исломий- агар дар дохили шўройи улил амри фуқахо мовриди истефода қарор бигирад ва ин шўро хам аз пуштивонайи қудрати хукуматий ва низоми дорул ислом бархурдор бошад- рохро бар харгуна кажравий ва суъистефодайи мебандад ва мужтахид ё хар касики мехохад аз ахкоми шаръий истинтож ва дидгохи худишро баён кунад ба ин усул ва адилла мурожаъа мекунад.
Ин адилла ва далоили шаръий ба ду дастайи мухим 1.муттафиқун алайх. 2.мухталифун фийх тақсим мешаванд. Муттафиқун алайхки тамоми фирқахойи маъруф ба ахли суннат бар он иттифоқ доранд: ( 1. Қуръон 2. Суннат 3. Ижмоъ 4. Қиёс- ташайюъ ба жойи қиёс ақлро далил медонанд) ва мухталифун фийх хам : ( 5 . истихсон 6. Истижоб 7. Урф ва одат 8. Шаръ мин қаблина 9. Масолихи мурсила 10 саддуз заройеъ 11. Таттабиъул истиқроъ 12. Қовлу сахобий ва ……..
Бидуни шак сарчишма ва ришахойи тамоми ин усул ва адилла ва ин истелохот ба қонуни шариати аллох бармегардад. Ё дар кинори ин усул мо шохиди қавоиди дар фиқх ва истелохоти дигари хастем мисли: қоидайи :
« اليقين لا يَزُولُ بِالشك»
Яъни бо шак кардан чизи собит намешавад ва ба он шак эътибори нест.
-Аллох таоло фармуда олами пас аз марг ва бехишт ва жаханнам ин аст ё фармуда қонуни шариатиш ин аст ва бояд дар жомеъа пиёда шавад дигар шак ва гумонхойи жохилхо ва бахусус секуляристхо – ё ба забони арабий мушрикин – арзиш ва эътибори надорад.
-Мутмаъин ва яқин дорики шахс мусалмон аст дар ин сурат бо шак ва гумон наметавони аз ислом хорижиш куни ва шак ва гумонхойи шумо хеч эътибори надорад.
Холо мумкин аст иддайи аз жохилин ба фиқхи исломий ва ё дастахойи аз дорудастайи мунофиқин ё секулярзадахо бипурсандки ин қоида ва истелохи
« اليقين لا يَزُولُ بِالشك»
Аз кужо омада аст? Инки на дар қуръон вужуд дорад на дар суннати сахих. ё бигуянд ин аз тўлидот ва бардоштхойи мужтахидин аст ва бихоханд ба ин шикл аз эътибори он кам кунанд. Аммо хамчунонки арз кардам тамоми ин қавоид ва истелохот риша дар қуръон ва суннат дорад.
Аллох таоло мефармояд:
وَمَا يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنًّا إِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا (يونس/ 36)
Бештари секуляристхо ( ё ба забони арабий мушрикин) ( дар мўътақидоти худ) жуз аз шак ва гумон пейравий намекунанд. Шак ва гумон хам аслан инсонро аз хақ ва хақиқат бениёз намесозад ( ва шак жойи яқинро пур накунад ва ба дард намехурад.)
Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд:
إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي صَلاَتِهِ، فَلَمْ يَدْرِ كَمْ صَلَّى، ثَلاَثًا أَمْ أَرْبَعً، فَلْيَطْرَحِ الشَّكَّ وَلْيَبْنِ عَلَى مَا اسْتَيْقَنَ، ثُمَّ يَسْجُدُ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ [1]
” хар гох еки аз шумо дар намоз барояш шак хосил шуд ва намедонистки чохор ракаъат хонда аст ё се ракаъат шакро рахо кунад ва ба ончики яқин аст амал кунад ( се ракаъат яқиний аст ва чохор ракаъат мовриди шак аст пас баноро бар се ракаъат мегузорад ва ракаъати чохорумро мехонад) сипас пеш аз салом додан ду саждайи сахв мебарад.
Пас возих астки ришахойи ин қоидайи фиқхийи
« اليقين لا يَزُولُ بِالشك»
хам дар оёти қуръон вужуд дорад ва хам дар суннати сахихи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам.
Ё мисли қоидайи:
الأمورُ بمقاصدها،
ки ба бахши аз ибодатхо яъни ибодатхойи даруний ва қалбий мепардозанд. Яъни бо ихтилофи ният ахкоми шаръий хам тағйир мекунанд.
Масалан ба еки мегуйи ин пулро бигир. Агар ба унвони бахшидан бошад хукми хадяро мегирад, агар ба нияти қарз бошад бояд онро баргардонад, агар ба унвони амонат дар ихтиёри шахс қарор гирад бояд аз ин пул мухофизат кунад ва онро баргардонад. Пас бо ихтилофи ният ахком хам тағйир мекунанд.
Аллох таоло мефармояд:
لاَّ یُؤَاخِذُکُمُ اللّهُ بِاللَّغْوِ فِیَ أَیْمَانِکُمْ وَلَکِن یُؤَاخِذُکُم بِمَا کَسَبَتْ قُلُوبُکُمْ (بقرة/ 225)
Худованд шуморо ба хотири сўгандхойики бидуни таважжух ёд мекунид ( ва аз руйи одат, на аз руйи қасд ва ният аз дахон мепарад) муъохиза нахохад кард ва лекин шуморо дар баробари ончи дилхойитон касб карда аст ( ва аз руйи амд ва ирода ва ихтиёр буда аст) муъохиза мекунад.
(идома дорад………)
[1] مسلم571 (2/ 84) سنن الترمذى (2/ 193) أبو داود (1024)، والنسائي (1238) واللفظ له، وابن ماجه (1210)