Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс : фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган
(34- қисм)
Хозирги пайтда мусибатлар ва мушкилотлар жуда кўп, улар албатта даражаларга тақсимланиши керак ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламни равишларига кўра шундай олдинга харакат қилишимиз керакки, охирида жамиятимизни асосий мушкилоти мусиқа билан овоз айтадиган чўрилар бўлиб қолсин, ана бу пайтга келиб ибни Масъудга ўхшаганлар
«وَ مِنَ النَّاس مَن يَشتِري لَهوَ الحَديثِ ….»
дан мақсад овоз эканига қасам ичишсин, яъни баъзилар чўриларни қиммат нархга сотиб олишган ва бу чўрилар хохлаган вақтларида уларга овоз айтиб беришган, улар бу ишга жуда кўп вақтларини сарфлашган, чунки ибни Масъудни эътиқоди бўйича, сув гиёхларни ўсишига сабаб бўлганидек, оханглар хам инсонларни дилига нифоқни экади; ёки ибни Аббос каби кишилар хам келиб айтишганки: “лахвал хадис”дан манзур чўриларни мусиқа билан овоз айтиши ёки бехуда сўзларидур. Хақиқатда улар қандай хам яхши жамият бўлишган, чунки мана бу нарса уларнинг асосий ва биринчи даражали мушкилотлари бўлган, хатто агар бу мушкилот мавжуд бўлган тақдирда қилиниши керак бўлган иш қуйидагича бўлади:
« و إذا مَرُّوا بِاللَّغوِ مَرَّوا کِراماً» (فرقان/72)
Улар (яъни рахмоннинг суюкли бандалари ) ёлғон гувохлик бермаслар ва лағв (бехуда сўз ё амал) олдидан ўтган вақтларида олижаноблик билан ( яъни ундан юз ўгирган холларида) ўтурлар.
Нубувват манхажига асосланган исломий хукумат бор бўлган даврда жамият шундай соғлом бўлган эди, лекин шохигарлик вужудга келиб исломий изтирорий бадал хукумат ижод бўлгандан сўнг, ислом дастаглари бирин- кетин пора бўлишни бошлади ва булғаниш хам мусулмонларни жамиятини ўртасида аста- секинлик билан кенгайиб борди, жамиятда кенг- кўламда тарқалган мушкилотлардан бири чўрилар томонидан ижро қилинадиган мусиқа бўлган эди, шу сабабли хам Умар ибни Абдулазиз рохимахуллохдек киши хам фарзандини муаллимига ёзган мактубида айтадики: сиздан биринчи бўлиб таълим оладиган нарсаси мусиқадан нафратланиш бўлиши керак, чунки у шайтонни булоғидан келиб чиққан бўлиб, оқибати эса парвардигорни ғазабига олиб боради. Умар ибни Абдулазиз рохимахуллох хулафойи рошидиндан кейинги энг одил шохлардан бўлганига қарамасдан, мусиқага қараб тортилиб кетган кимсаларга таъзир хам таъйин қилган эмас ва бу борада ижро қилса бўладиган худуд хам мавжуд эмасди, балки буни танхо чораси “манфий мубораза” бўлган холос.
“Манфий мубораза” масалан: фалон эътирозда ё сайловда ё мажлисда иштирок этмаслик ё фалон маконга бормаслик ё фалон ахборот каналига кирмаслик ё фалон махсулотни сотиб олмаслик: масалан имоми Молик рохимахуллох чўрилар томонидан мусиқа билан оханг айтилиши ва турли-хил мусиқали йиғилишлар ўтказилишига қарши манфий мубораза бўлиши учун қуйидагича фатво берган эди: кимки чўри сотиб олган бўлса ва сотиб олгандан сўнг бу чўри оханг айтишидан хабар топса, бу нарсани айб хисоблаб эгасига қайтариб берса бўлади.
Сулаймон Тамимий етимларга меърос бўлиб қолган оханг айтадиган чўрини сотишни хохлашган пайтида уларга қарата айтадики: уни оханг айтиш сифатини айтмасдан туриб сотилиши керак, агар оханг айтиш сифатини айтилса 20000 дирхам ва айтилмаган суратда 2000 дирхам бахоланган тақдирда хам, уни сифатини зикр қилиш дуруст бўлмайди. Агар овозни манфаъати мубох бўлганда, бундай молни етимларга манъ қилинмасди.
Имоми Шофеъий рохимахуллох айтадики: агар чўрини эгаси одамларни чўрисини овозини эшитишга чақирса, у сафих, ахмоқ саналади ва уни гувохлиги қабул қилинмайди, бу одамни даюс хам дейилади. Қози Абу Тоййиб айтадики: бу чўрини эгаси одамларни ботилга даъват қилгани сабабли сафих, ахмоқ саналади, одамларни ботилга чақирган,даъват қилган хар қандай кимса сафих,фосиқ хисобланади.
Буларни хаммасини хулоса қилган холда Қатода айтадики, аллохга қасамки балким “лахвал хадис”ни йўлида мол-давлат сарфланмаслиги мумкин, бу ердаги сотиб олишдан бўлган манзур, шахснинг гумрох бўлиши назарда тутилган,чунки у бу холатда ботил сўзни хақ сўздан ва зиённи манфаъатдан кўра афзал кўради, шахсдаги гумрохликни энг катта аломати хақ сўзни ўрнига ботилни танлашидур.
Бугунги кунда “лахвал хадис” ни бизларнинг жамиятимиздаги ўрни қандай? Гумрох ва саргардон қиладиган абзорларни жамланмаси қуйидагилардан иборат, спутник аппарати, телефонлар,компютер, бутун жахон кофирларининг ё муртадлар, мунофиқлар ва секулярзадаларга тегишли турли- туман каналларни очиб кўриш ва фасодни таълим берадиган марказлар. Мана булар пичоқ,қурол, граната, мина каби икки хил усул билан фойдаланса бўладиган абзор хисобланади, буларни хеч ким харом қила олмайди, балки бу ерда ана бу абзорлардан фойдаланиш усули ва равиши шахсни фасодга ботириб ташлайди.
Ха, хозирги даврда мусиқадан ташқари бизлар кўриб турган жуда кўп нарсалар фасодни булоғига айланган, уларни жумласига турли- туман спутник каналлари, уларда қуйилаётган филмлар, бутун жахон секуляр кофирларини ва махаллий муртадларни,мунофиқларни, секулярзадаларни ўзаро тўпланишлари, ана ўшанча интернетдаги ижтимоъий каналлар киради, бу нарсалар назр ибни хорисга ўхшаганлар ёки сахобаларни ва тобеъинларни асридаги мусиқа тарафдорларидан кўра баттарроқ ва замонавийроқ усул ва равиш билан мўъминларга, аллохни шариатидаги қонунга ва хатто мўъминларни борлиғига хамла қилишган.
Бугунги кунда тарихий достонлар ва ёлғон,қадимий,поясиз, асоссиз афсоналар шаклида назр ибни хорисга ўхшаган минглаб кишиларнинг тарихий ўтмишлари тўқиб чиқарилган, мана бу хаёлий достонлар ва афсоналарни янги насл олий ўқув юртларида замонавий услуб ва систематик равишда секуляризм динининг куфр мактабларини химояси остида таълим олишади ва тоғутларнинг таълим олиш марказлари ва фосид ахборот воситалари одамларни миясига қуйишади,бундан ташқари қадимий ва афсонавий тарихни панохи остида секуляристларнинг,хамда башарият тарихидаги бошқа кофирларнинг ширкка тўла нотўғри ишончларини ва куфрларини демократия, секуляризм ва янги секуляристик жамият истелохи кўринишида мусулмонларга сингдириб боришяпти,бўлиб хам мана бу бечора мусулмон хулафойи рошидинни асри каби ягона хокимиятга хам эга эмас, уларни на қудрати ва на убухати бор, панохсиз мусулмонларга қарши олиб борилаётган мана бундай совуқ ва юмшоқ жангни бизлар бутун башарият тарихи давомида кўрган эмасмиз.
Шунга қарамасдан мусулмон шахс мана бу абзорлардан тўғри фойдаланишни дарк қилмаган холда, ана бу фасод ва гумрох қилувчи абзорларни сотиб олади ва хом холатда манзилига, оиласига олиб киради ва ўзини, атрофидагиларни гумрох бўлиши учун шароитни жуда хам осонлик билан мухайё қилади. Агар бугунги кунда ибни Аббос ва ибни Масъудга ўхшаганлар тирик бўлганда ва мусулмонларнинг ўртасидаги “лахвал хадис” ни одамларга кўрсатиб бермоқчи бўлишганда албатта ана бунга ўхшаган ўринларга ишора қилишган бўларди, улар махсусан ота- оналарни ва хонадонларнинг, хамда жамиятнинг бошлиқларини бу ишлардан огохлантирган бўлишарди: улар аллохнинг шариат қонунларига душман бўлган кимсаларни йўлидаги гумрохликни сотиб олишяпти, шахсни ўзини ва бошқаларни гумрох бўлишига сабаб бўладиган нарсалар аллохни шариат қонунларида харом эканини ва “лахвал хадис” хисобланишини улар тушуниб етишмаяпти, аллох таоло бу нарсаларни кўришдан ва эшитишдан нахий қилган, улар ўзлари сотиб олган нарсалари учун жавоб беришади, чунки улар сотиб олган нарсалари билан хам ўзларининг ва хам бошқаларнинг гумрохлигига , аллохни шариатидаги қонунларини назарга олинмаслигига , аллохнинг шариат қонунларидан узоқлашиб кетилишига сабаб бўлишган.
(давоми бор……..)
