
Рахбарият дар дорул ислом.
Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох
(11- қисмат)
Шофеъия:
Имоми Харамайн Жавиний мухимтарин илал ва асбоби жихати теъдоди рахбарон дар ек замонро ном мебурд ва мегуяд: густариши сарзаминхойи исломий ва дурий сарзаминхойи исломий аз марокизи идорий ва хукуматийи дорул ислом, ақабнишинийи ислом аз сарзаминхойики қудрати рахбари аслий бар онхо намемонад, инсонхойики ба куллий иртиботишон бо рахбарият қатъ шуда ва имом ва рахбар наметавонад мудирияти бар онхо дошта бошад ва ……. агар ин иттифоқ биёфтад ва рахбар натавонад бар онхо назорат ва мудирияти дошта бошад чанин ашхоси метавонанд барои худ рахбар ва имоми интихоб кунанд. [1]
Агар диққат кунем иллат ва сабаби инки касони мўътақид ба жавози вужуди ду ё чанд рахбар дар замони вохид шуданд ” зарурат” аст ва гарна вахдати муслимин асл аст ва ин теъдоди рахбарий танхо ба далили зарурат ва истисноъи махз аст ва чунончи медонем
«الضَّرُورَةُ تُقَدَّرُ بِقَدَرِهَا»
Зарурат танхо ба андозайи аз он истефода мешавадки он заруратро аз бейн бибарад ва замоники зарурат аз бейн рафт хукм ба холати аслийи он бармегардад ва асл боқий мемонад. Хам акнун ба сурати комил ин зарурат ба далили вужуди системхойи мухталифи иртиботий аз бейн рафта аст ва рахбари дорул ислом метавонад бар тамоми ” дорул ислом” ба хар андозайики васиъ бошад назорат ва мудирият дошта бошад.
Бо ин вужуд ингор ин афрод хам дар миёни мазохиби исломий бисёр андак ва шоз буданд ва мазохиби ёд шуда ин хукми изтирор ва заруратро хам омили жихати ақди имомат ва рахбарий барои бештар аз ек нафар намедонанд.
Қози Самноний ханафий рохимахуллох ( 499 х) мегуяд: дар мовриди имом ва рахбар замоники сарзаминхо вусъат дошта ва ба андозайи аз хам дур бошандки дастуроти рахбар ба онхо нарасад ва ё вазиати ин сарзаминхо ба рахбар нарасад, оё бар ахли он макон ижоза доранд барои худ имом ва рахбари интихоб кунанд ё на? Назди жумхури мо барои онхо интихоби имом ва рахбари жадид мужоз нест. .[2]
Қалқашандий шофеъий рохимахуллох ( 821 х) нез мегуяд: агар байъат барои ду имом бо хам баста шавад ақди еки аз онхо дуруст нест, агар дар ду сарзамин комилан аз хам дур бошанд назди асхоби шофеъийи мо ду дидгох вужуд дорад, сахихтарин ин дидгоххоки жумхур ва тамоми уламо бар он хастанд инки байъати онхо ботил аст ва мужоз нест. [3]
Холо дар кинори ин мазохиби исломий иддайи хам вужуд дорандки мутлақан теъдоди рахбарро дуруст медонанд:
1-Карромия:
Ибни Хазм Андалусий рохимахуллох сахих будани вужуди ду рахбар дар дунёйи исломро ба Мухаммад ибни Карром Сажистоний ва Аби Сабох самарқандий ва тарафдорони инхо нисбат медихад ва Шахристоний хам мегуяд ин раъй мутаъаллиқ ба карромия ( тарафдорони Мухаммад ибни Карром Сажистоний) аст ва мегуяд: инхо байъат барои ду имом дар ду сарзаминро мужоз донистанд, манзури инхо хам исботи имомати Муовия ба хамрохи иддайи аз сахоба дар шом ва исботи имомати амирал мўъминин Али дар Мадина ва ироқайн ба иттифоқи жамоати аз сахоба буд. .[4]
Дар мовриди ин нигариш бояд ба сурати мухтасар арз кунамки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд:
تَمْرُقُ مَارِقَةٌ عِنْدَ فُرْقَةٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ، يَقْتُلُهَا أَوْلَى الطَّائِفَتَيْنِ بِالْحَقِّ[5]
Хенгомики мусалмонон дучори тафрақа шуданд мориқайн аз қудрати хукуматий хориж мешаванд дар он хенгом шойистатарин тоифа ба хақ бо онхо межанганд, касики ба хақ шойистатар аст бо онхо межангад.
(идома дорад……)
[1] غياث الأمم)) (ص: 28).
[2] السمنانی ، روضة القضاة و طریق النجاة ، 1/68 / واختلف في الإمام إذ اكان ببلد بعيد لا يقدرعلى استعلام حاله وما يعرض له، هل لأهل ذلك الموضع أن ينصبوا غيره أم لا؟ فعند جمهورنا ليس لهم ذلك
[3] القلقشند ، مآثر الإنافة فی معالم الخلافة ، 46 /1 / فلو عقدت البيعة لاثنين معاً لم تنعقد لواحد منهما فلو كانا في إقليمين متباعدين ففيه وجهان لأصحابنا الشافعية، أصحهما ما عليه الجمهور بطلان بيعتهما
[4] الشهرستاني، أبو الفتح محمد بن عبد الكريم بن أبي بكر أحمد، الملل و النحل، بدون ط، مؤسسة الحلبي، بيروت، بدون ت، 1 /113 / إنهم جوزوا عقد البيعة لإمامين في قطرين، وغرضهم إثبات إمامة معاوية في الشام باتفاق جماعة من أصحابه، وإثبات أمير المؤمنين علي بالمدينة والعراقيين باتفاق جماعة من الصحابة
[5] مسلم 1774