Рахбарият дар дорул ислом.
Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох
(14- қисмат)
” Дар он холки зимоми коритон ба сурати екпорча ба дасти еки аз шумост, хар каси назди шумо биёяд ва қасди ижоди ихтилоф ё тафрақа афканий дар миёни жамоати екпорчайи шуморо дошта бошад, уро бикушид”
Дар инжо фарқ надорад ин ахли тафарруқики бояд кушта шавад инсони жоир ва фосиқи аст ё инсони одили. Имоми Нававий рохимахуллох дар шархи хадиси
« سَتَكُونُ خُلَفَاءُ فَتَكْثُرُ، قَالُوا: فَمَا تَأْمُرُنَا؟ قَالَ: فُوا بِبَيْعَةِ الْأَوَّلِ، فَالْأَوَّلِ، وَأَعْطُوهُمْ حَقَّهُمْ » [1]
Мегуяд: дар ин хадис мўжизайи аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам зохир шуда аст ва маънийи хадис ин астки харгох баъди аз ек халифа ба халифайи дигар байъат дода шуд, пас байъати аввал сахих аст ва вожиб аст ба он вафо шавад. Ва байъати дувум ботил аст ва вафойи ба он харом аст. Ва бар у харом астки онро талаб кунад, ва ексон астки нафари дувумики мунъақид шуда аст аз таъйини нафари аввал ба унвони имом, огохий дошта бошад ё нисбат ба он жохил бошад. Ва фарқи намекунадки онхо дар ду сарзамин жудо бошанд ё дар ек сарзамин, ё еки аз онхо дар сарзамини имом бошад ва дигари дар жойи дигар, ин хамон раъйи дурусти астки асхоби мо ( яъни шофеъийхо) ва жамохири уламо бар он хастанд….. ва уламо иттифоқи назар доранд бар инки жоиз нест дар ек замон бо ду халифа байъат дода шавад, фарқи намекунад дорул ислом васиъ бошад ё на.” [2][3]
Дар ривояти дигар омада астки :
قيلَ: يا رسولَ اللهِ، مَن نؤَمِّرُ بَعدَكَ؟
Гуфта шуд ё росулуллох чи каси баъди аз шумо амир хохад шуд?
قال: إنْ تؤَمِّروا أبا بكرٍ تَجِدوه أَمينًا زاهِدًا في الدُّنيا راغِبًا في الآخِرةِ،
Пайғамбар фармуд: агар Абу Бакрро амири худ қарор дихид уро порсо дар амри дунё ва муштоқи охират хохид ёфт.
وإنْ تؤَمِّروا عُمرَ تَجِدوه قَويًّا أَمينًا لا يَخافُ في اللهِ لَومةَ لائِمٍ،
Ва агар Умарро амири худ қарор дихид уро қавий ва амини худ хохид ёфтки дар рохи худо аз сарзаниши хеч сарзанишгарий наметарсад
وإنْ تؤَمِّروا عليًّا – ولا أُراكُم فاعِلينَ- تَجِدوه هاديًا مَهديًّا يَأخُذُ بكُم الطَّريقَ المُستقيمَ.[4]
Ва агар Алиро амири худ қарор дихид- ва дар шумо намебинам чанин кори анжом дихид- у хидоятгар аст ва шуморо ба сироти мустақим хидоят мекунад.
Дар инжо агар интихоби ду рахбар сахих мебуд росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба он ишора мекард. Аммо мебинемки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам танхо интихоби ек нафарро сахих медонад. .[5]
Албатта ижмоъи сахоба хам бар ин астки набояд дар дорул ислом бештар аз рахбар вужуд дошта бошад. Ба унвони мисол мухожирин дар сақифа бани соида бо дархости ансор мабний бар вужуди ек рахбар аз онхо ва рахбари аз мухожирин мувофиқат накарданд ва ансор хам рози шудандки набояд ду рахбар вужуд дошта бошад ва ба ин шикл ижмоъи бейни сахоба розиаллоху анхум ба вужуд омад.
(идома дорад…….)
[1] مسلم1842 / بخاری 3455
[2] النووی ، المنهاج شرح النووی علی مسلم، .232 -231 /12 / :معنى هذا الحديث إذا بُويع لخليفة بعد خليفة فبيعةالأول صحيحة يجب الوفاء بها، وبيعة الثاني باطلة يحرم الوفاء بها، ويحرم عليه طلبها وسواء عقدوا للثاني عالمين بعقد الأول أم جاهلين، وسواءكانا في بلدين أو بلد أو أحدهمافي بلد الإمام المنفصل والآخر في غيره، هذا هو الصواب الذي عليه أصحابنا وجماهيرالعلماء
[3] النووی، صحيح مسلم به شرح نووی،ج ۱۲ ص ۲۲۱، ۲۲۲
[4] ابن حجر العسقلاني : الإصابة: 2/509 / مسند أحمد 2/158 / والبزار (783)، والطبراني في المعجم الأوسط(2166)
[5] .136 /1 ،أدب الدنیا و الدین ، الماورد