Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс : фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган
(48- қисм)
Албатта Хофиз ибни Хажар рохимахуллох “Фатхул борий” китобида ва ибни Қоййим рохимахуллох “Иғосах” китобида зохирий мазхабидаги ибни Хазм рохимахуллохни танқид қилиш борасида янада равшанроқ изохларни келтиришган. Шундан келиб чиқиб айтса бўладики, зохирий мазхабидаги ибни Хазм рохимахуллохдан ва у кишига эргашганлардан ташқари хеч ким бу хадисдан хато топишган эмас. Бу суратда буюк олим зохирий мазхабидаги ибни Хазм андалусий рохимахуллохни келтирган далили бир неча хужжатга кўра сахих бўла олмайди:
1-Имоми Бухорий устоди Хишом ибни Аммор билан мулоқот қилганлар ва у кишидан хадисни эшитганлар, демак агар Хишом айтган деб айтса, яъни у кишидан бу сўзни нақл қилган бўлади.
2-Агар у киши Хишомдан эшитмаган бўлганларида эди, у кишидан бу сўзни нақл қилмас эдилар, бу нарса уларнинг ўзаро алоқада бўлганликларини собит қилади ва у киши устодларидан бундан бошқа жуда кўп хадисларни нақл қилганлар, имоми Бухорийга тадлис қилиш тухмати ярашмайди.
3-Имоми Бухорий бу хадисни “сахих” китобларида келтирганлар, агар уни сахих эканига хотиржам бўлмаганларида эди, у киши бу ишни қилмасдилар.
4-У киши бу хадисни жазм сийғасига кўра зикр қилганлар, бу хадисни ривояти заиф эканини баён қиладиган:
«يروي عن رسول الله صلی الله علیه وسلم » يا «يذکر عنه» و….
каби жумлалардан фойдаланмаганлар, балки
:«قال رسول الله صلي الله عليه وسلم“
га ўхшаш жазм ва ишончни ифодалайдиган жумладан фойдаланганлар.
Агар биз мана бу ўринларни барчасини эътиборга олмаган пайтимизда хам хадис сахихдур. Чунки Абу Довуд, Абу Бакр Исмоилий, ибни Можа ва бошқаларга ўхшаш хадис уламоларини наздида уни хужжати муттасилдур.
Хар қандай холатда хам, мана бу заминада ва бунга ўхшаш ўринларда буюк уламоларимиз вохид улил амр шўросининг ва вохид умматнинг ва вохид ижмоънинг йўқлиги сабабли, шахсий ижтиход қилишган бўлсалар, Сулаймон Тамимий рохимахуллохни сўзларини баён қилиш лозим деб хисоблайман, у киши айтган эдиларки: агар хар қандай олимни рухсати ё уни хатосини оладиган бўлсанг, бу иш сенда хамма ёмонликлар жамланишига сабаб бўлади.
4-Ассаламу алайкум биродар. Мусиқа концертлари учун маконларни ижарага олишни хукми қандай бўлади?
Харомни фойдаси учун ижара қилиш сахих бўлмайди ва бунга алоқадор ишлар борасида ихтилофли назар мавжуд эмас. Мусиқадан фойда ва манфаъат олиш хам сахих эмас ва бу ишни қилган кишидан кироя олиш хам тўғри эмас. Бундай мол-давлатдан истемол қилишлик хам одамларни молини ботил йўл билан ейишни бир навига киради ва ўлакса гўштини савдосини хукми билан баробар бўлади.
Шахс хам қўлидаги мол-давлатини мусиқа концертларига сарфламаслиги керак, чунки бу жоиз бўлмаган ишларга харж қилиш хисобланади ва худди ўлакса гўштини сотиб олишга сарфлангандек бўлади. Ибни Абдулбир хам бу амалларни бахоси харомлиги бўйича ижмоъ иддаосини қилган.
5-Нима учун сиз ғулув қилган баъзи мусулмонларга ярим девона( жинни) дейсиз?
Бундан ташқари меъзонсиз ва мувозанатсиз хам деганман. Уларнинг қилган амаллари бу одамларни девоналарга( жинни) ўхшатиб қўйган: суфён ибни Уяйна айтганки: гунох билан булғанган донишмандни ва нодон зохидни фитнасидан эхтиёт бўлинглар, чунки уларни хар бири девоналарча амал қилишади ва ислом умматининг мафосидларига эътибор билан диққат қилган хар қандай киши мана бу икки девонани таъсирини албатта кўради.
6-Ассаламу алайкум. Ибни Усаймин айтадики, аёлларнинг ғарбийларни шевасига ўхшаб рақсга тушишлиги, бу ўзини уларга ўхшатгани бўлади ва бу харом……..
Ха, у киши ва ханбалийлар, ханафийлар хам рақсни макрух дейишади; ва айтишадики: аммо агар ғарблик аёлларни шеваси ва равишига кўра аёлларни рақсга тушишлиги ва кофирларга тақлид қилишлари, харом бўлади. Пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламни мархамат қилган сўзларига кўра:
«مَن تشبه بقوم فهو منهم». [1]
Олдин хам айтиб ўтганимдек, кофирларга ўхшаш масаласи бу ақидавий ва физикий жихатдан уларни сафига ўтишдан иборат, агар фалончи абу жахл кийган фалон либосни кийган бўлса, энди уни хукми хам уни хукмига ўтиб қолади,дегани эмас. Ёки агар сиз хозирда курдларга ўхшаб пойкуби қилсангиз, сиз хам курд ё шофеъий бўлиб қоласиз ё агар сиз туркманларнинг ханжар рақсига тушсангиз, сиз хам ханафий бўлиб қоласиз ёки агар сиз кофирларнинг фалончи машинасини ишлаб чиқарсангиз ва унга минсангиз, сиз хам уларга ўхшаб қоласиз,дегани эмас………
Хабашийлар росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хузурларида ўзларини равишларига кўра рақсга тушишган, яъни мана бу равиш мусулмонларга хос бўлган эмасди, балки уларни аксари хозирги пайтда ғайри мусулмон бўлган хабашийларга тегишли эди. Рақс бу бир фан ва урф хисобланади, фан ва урфлар хам модомики аллохни шариатига мухолиф бўлмас экан, унга қаршилик қилинмайди, бу ерда сиз уни қайси қавмдан олганлигингиз хам мухим эмас.
(давоми бор…….)
[1]لقاء الباب المفتوح ” (س 1085).
