Хозирги янги асрдаги дорул исломни намуналари (1) (25 қисм)
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган
8- қисм)
Энди шу ергача “қолиб” ва “абзор”ни жойгохини ва хилма-хил қолибларни ташкил қилган мағзини масаласини ва шахслар,жамоатлар,хукуматлар, турли-хил ақидалар ўзларининг хос мақсадлари йўлида бир қолиб ва абзордан фойдаланиш эхтимоли борлиги очиқ-ойдин бўлди.
Демак очиқ-ойдин кўриниб турганидек,бизлар “турли-хил дорул исломларни” текшириб уларни бир-бири билан солиштираётган мархалаларда,уларни ичига қўйилган ақида ва мазхаблар борасида эмас,балки “дорул ислом” хукуматини “қолиби” ва “абзори” хақида сухбат қиламиз ва мана бу “турли-хил дорул исломларни” қайси бири “нубувват манхажига асосланган хилофатга” яқинроқ эканига эътибор берамиз.
Бизлар яна қайтадан қўлга киритиш учун харакат қилаётган аввалги “абзор” ва “қолиб” бўлмиш “нубувват манхажига асосланган хилофат” иккита мушаххас ва аслга эга бўлиб, олтинчи муқаддамот дарсларида бу хақида қуйидаги унвонлар остида муфассал сухбат қилганмиз:
1-Хоким, давлат ва хукуматнинг ва мусулмонларни хукуматидаги турли-хил уюшмаларнинг ички амалларини устида хавфсизлик масалаларидан ташқари умумий аслий назорат қилишлик.
2-Улил амр шўросини асли, хукуматни ижроий ишларини хаммаси ва дорул исломнинг умумий хаётига тегишли бўлган ижтиход қилса бўладиган ишларни барчаси вохид шўро ва вохид ижмоъни канали орқали ироя берилади.
Улил амр шўроси барча мутахассисликларда мавжуд бўлиши мумкин, у олий бошқарув мажлиси ёки хал қилиш ва никох ишларигача етиб боради. Бизлар “нубувват манхажига асосланган хилофат” даврида умавийларнинг ёки аббосийларнинг ва бошқаларнинг шохигарлик давридаги хозирги замонга ўхшаган мазхабни замонавий шаклига гувох бўлмаганимизни асосий иллати хам мана шу улил амр ва мутахассислар шўросини борлиги бўлган.
Мана бунга асосланган холда ва хукуматнинг тузилишини истинод қилган холда ва турли-хил халқ уюшмаларини, шўроларни борлиги ва ички ,ташқи дипломатикани назарга олиб шуни тушуниб етамизки, бизларни бугунги кунги дунёйимизда хам “абзорлар”, “қолиблар” ва хукумат системаси бизларда мавжуд, “нубувват манхажига асосланган хилофатга” жуда хам яқиндир, шуни айтиб ўтиш лозимки агарчи сиёсатларни шаръий усулларга кўра бино қилинган бўлса хам, аммо ижро қилиш бўйича орқада қолинган, лекин шунга қарамасдан агар бизлар адолат,инсоф,тақво ахли бўладиган бўлсак, бизларни орамиз билан росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг ваъда қилган
«ثُمَّ تَكُونُ خِلَافَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ»
йўлини рўёбга чиқишига бир неча қадам масофа қолган холос.
Ахли суннатни манбаъларида хам агар вожиб бўлган яхши ишларни бажариш шароити мухайё бўлган бўлса ва мана бу ишлар ундан кўра каттароқ, янада асосий вожиброқ бўлган ишлар учун шароит яратишга бир имкон бўладиган бўлса, мана бундай яхши ва вожиб ишларни бажариш жоиз эмас,деган жойи йўқ; балки қуйидаги қоидага кўра
«مَا لاَ يَتِمُّ الْوَاجِبُ إِلاَّ بِهِ؛ فَهُوَ وَاجِبٌ»[1]
Мана бундай яхши ишларни бажаришни вожиб деб саналган, зеро вожибларни мукаммал қилишлик хам вожиб хисобланади. Гўёки бундай масалаларда тахорат олиш намозга ўхшаган вожибни муқаддамасидир ва намозга ўхшаган вожиб тахоратсиз амалга оширилмайди,демак тахорат хам зарурий,лозим ва мана бу вожибни комил қилувчи нарсалардандир, мана шу суратда исломий изтирорий бадал хукуматни сақлаб қолишлик ва уни “нубувват манхажига асосланган хилофат” даражасига кўтаришлик хам ана ўша вожибларни жумласига киради.
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته
[1] المغنی لا بن قدامه(9/236)