Савол: Абу Аъло мавдудий ва саййид Қутбга ўхшаганларнинг муовия розиаллоху анхуга ўхшаган сахобалардан айб топиб таъна қилишларидан бўлган хадаф нима? Мана бу ахли суннатни муқаддасотларини хақорат қилиш ва ахли суннатга хиёнат эмасми? Саййид Қутбга ўхшаган кишига муовия розиаллоху анхуга таъна қилишлиги муносиб ишми?
( 2- қисм)
Масалан мисол тариқасида айтадиган бўлсак,бизлар ўзимизни секуляр яқинларимизни хаққига дуо қилишни шаръий эмаслиги хақида сухбат қилган пайтимизда саййидимиз Иброхим алайхиссаломни хатоларига ишора қилишга уни айтишга мажбурмиз:
إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ (ممتحنه/4)
Фақат Иброхим ўз(ининг кофир бўлган) отасига:”албатта мен ( аллохдан) сен учун мағфират сўрайман,
Ёки бўлмасам ахли даъват ва даъватдан қочмаслик ва даъватдан қочишлик зулм бўлиши ва махсусан фарзи аъйн бўлган замонларда шахсни золимлар жумласига кириб қолишига сабаб бўлиши хақида сухбат қилинган пайтда саййидимиз Юнусни достонига ишора қиламиз, чунки бизлар бундан ибрат олиб золимлар жумласидан бўлиб қолмаслигимиз учун керак:
لَّا إِلَهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَکَ إِنِّی کُنتُ مِنَ الظَّالِمِینَ (انبیاء/87)
“Хеч илох йўқ, магар ўзинг бордирсан, эй пок парвардигор, дархақиқат мен (ўз жонимга) жабр қилгувчиладан бўлиб қолдим”,деб нидо қилган (пайтини эсланг)
Сахобалар,тобеъинлар ва бошқа мужохид мўъминлар хам мана шу қоидага тобеъдирлар. Ибни Хажар Асқалоний рохимахуллох айтадики: “ахли суннат шунга иттифоқ қилишганки, сахобалардан хеч қайси бири қилган ишлари сабабли айбланмаслиги керак”. Бизлар бу ерда уларни айбламаймиз, балки уларни комил хурмат қилган холда уларнинг хато ижтиходларини баён қиламиз ва тўғри назарни билдирамиз. [1]
-“Ла илаха иллаллох” ахлини қонидан мухофизат қилиш ва “ла илаха иллаллох” ахлига нисбатан ёмон гумон қилишдан сақланиш ва мўъминга нисбатан ёмон гумон қилишни харомлиги
«وأن يُظَنَّ بِهِ ظَنَّ السَّوءِ»[2]
ва”ахкомларни тартиблаш ва хукм содир қилиш зохирий сабабларга асосан қилиниши” хақида сухбат қилар эканмиз, Усома ибни Зайд розиаллоху анхуни достонига ва у кишини хато ижтиходи,таъвилига ишора қиламиз, бу ерда биз у кишини хақорат қилиб ёки баъзиларни сўзига кўра таъна қилмоқчи эмасмиз ,балки бу ишдан дарс олиб ибратланмоқчимиз; [3]
-Ёки Абу Аъло Мавдудийга ўхшаб исломий хокимиятни касаллик илмини тарихини ўрганиш бўйича “хилофат ва мулукият” номли китобни ёзган пайтида, исломий хилофатни шохигарликка айланиш сабаблари хақида сухбат қилиши хам табиий нарса, албатта бу ерда муовиянинг катта бидъатни омили сифатида айтилади. Масалан айтадики: мана бу исломий хукумат қонуний ва усулга асосланган эди, у қонунларга асосланган холда тузиб чиқилган эди………. муовия вилоят хокими сифатида қонун бўйича байъат берилган халифага байъат беришдан бош тортишликка хаққи йўқ эди. [4][5]
-Ёки саййид Қутб хилофати рошидинни ва рахбариятни хуқуқи ва дорул исломни бархақ рахбариятига қарши қўзғалон ва қиём қилишни ношаръий эканлигини текшириб бу хақида сухбат қилган пайтида муовияга ишора қилишга мажбур. Саййид Қутб (1387 қамарийда шахид бўлган) айтадики: аслида исломий умматни бутун ер юзи бўйича фақат бир имоми бор, одамлар бир имомга байъат қилган пайтида агар бир бошқа шахс имомликни иддаъо қиладиган бўлса мўъминлар уни ўлдиришлари лозим; чунки улар боғийлардир. Мана шу аслни эътиборга олган холда, имоми Али жамал ва соффайнда ахли бағийга қарши жанг қилди ва катта сахобалар хам у кишини ёнида бўлишган. Агар диққат қилсак шуни билиб оламизки, аслида саййид Қутб янги бир нарсани айтмаган,балки фақатгина сахобаларни ва мусулмонлар аиммасини ижмоъсини баён қилган холос. [6][7][8]
-Ёки ибни Таймияга ўхшаган кишилар хилофати рошида давридаги қўғзалончилар жараёнини кўздан кечириб касаллик илмини тарихини текшириб чиққан пайтида Усмон ибни Аффонни хукуматини босиб ўтган йўлига ишора қилиши лозим бўлади. [9]
(давоми бор…..)
[1] ابن حجر عسقلانی، فتح الباری 13/37
[2] رواه البيهقي في «شعب الإيمان» (5/296) (6706)، الألباني في «سلسلة الأحاديث الصحيحة» (3420)./ تنبيه الخواطر ج 1 ص 52 .
[3] القرطبی، الفتح ۱۲/۲۴۳
[4] ابوالاعلی مودودی، خلافت و ملوکیت، ص 399.
[5] -خلافت و ملوکیتص 141-144
[6] سید بن قطب، فی ظلال القرآن، ج6، ص3343
[7] سید بن قطب، فی ظلال القرآن، ج6، ص3343
[8] الموسوعة الفقهیة، وزارة الاوقاف و الشؤون الاسلامیه، ج۱، ص۳۳، نیز: ص۴۲- ۴۳، کویت، ۹۸۰م./ سلاوی، احمد، الاستقصاء، ج۸، ص۷، جم، به کوشش جعفر ناصری و محمد ناصری، دارالبیضاء، ۹۹۷م./ طاش کوپریزاده، احمد، ج۱، ص۴۶، ص۴۹، الشقائق النعمانیة، بیروت، ۹۷۵م.
[9] ابن تیمیه، منهاج السنة جلد ٧ صفحه ٤٥١ و ٤٥٢./ عثمان به قدرت كه رسيد در اول كارش ، آرامش و صبر و هدايت و رحمت و بخشش بود، و ( عثمان) نه قوت و قدرت عمر را داشت و نه سياست عمر را ، و نه كمال عدل عمر را داشت و نه زهد عمر را داشت، و اين شد كه بعضي ها در او طمع هايي كردند، و از اقوام خود در امور حكومت و اموال كساني را بر قدرت گماشت و به سبب به كارگيري خويشاوندانش بر او ايراداتي گرفتند، و اين كار ( فتنه جويي ها) باعث رغبت بعضي ها به دنيا و نترسيدن از الله و از شخص خليفه شد و اين سبب ضعف ايشان شد و به دليل به كار گيري خويشاوندانش در امور ولايت و اموال فتنه اي به وجود آمد كه نتيجه اش شهادت مظلومانه ايشان شد.