اَلله دَن تَقوا قِیلِیش اوُزِی نِیمَه؟ قَندَی قِیلِیب تَقوایِیمِیزنِی مِیزانِینِی بِیلسَک بوُلَدِی؟
(11 –قیسم)
اِیندِی بُو نَفسنِی مَکانِی قَیِیردَه؟ نَفسنِی مَکانِی اِنساننِی قَلبِیدَه دِیر، دِیلنِی پاکلَش نَفسنِی پاکلَشلِیک بُولَدِی وَ مَنَه بُو دِیلنِی فَقَط اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر بِیلَنگِینَه پاکلَسَه بوُلَدِی حالاص. دِیلِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر اَساسِیدَه پاکلَنگن کِیشِی، اَلله نِی تَقواسِیگه اِیگه بوُلَدِی. اَگر دِیلِینگ پاکلَنسَه کوُزِینگ هَم پاکلَنَدِی، قوُلِینگ هَم پاکلَنَدِی، بوُتوُن حَیاتِینگ پاکلَنَدِی، اَمّا اَگر دِیلِینگ غَیرِی شَرعِی عَقِیدَه لَر، قانوُنلَر، عَمَللَر بِیلَن فاسِد بوُلگن بوُلسَه، هَمَّه نَرسَه نگ ناپاک، فاسِد بُولَدِی.
رسول الله صلی الله علیه وسلم مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی: ألا وإنَّ في الجَسَدِ مُضْغَةً، إذا صَلَحَتْ، صَلَحَ الجَسَدُ كُلُّهُ، وإذا فَسَدَتْ، فَسَدَ الجَسَدُ كُلُّهُ، ألا وهي القَلْبُ [1] آگاه بُولِینگِیزکِیم، بَدَندَه بِیر بُولَک گوُشت بار بُولِیب اَگر اوُ اِصلاح بُولسَه بَدَننِی هَمَّه سِی اِصلاح بوُلَدِی،اَگر اوُ فاسِد بُولسَه بَدَننِی هَمَّه سِی فاسِد بوُلَدِی، آگاه بوُلِینگِیزکِیم اوُ قَلبدِیر.
مَنَه بُو یِیردَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر بِیلَن اِصلاح بُولگن قَلب عَقلنِی اِیشلَتَدِی، فِکر قِیلَدِی. فِکرلَش وَ عَقلنِی اِیشلَتِیش قَلبنِی اِیشِیدِیر: أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا ۖ فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ (حج/46) اَخِیر اوُلَر ( یَعنِی مَککَه مُشرِکلَرِی) یِیر یُوزِینِی سَیر قِیلِیب – اَیلَنمَیدِیلَرمِی، ( اَنَه اوُشَندَه) اوُلَر اوُچُون دانا دِیللَر، تِینگلَیدِیگن قوُلاقلَر بوُلوُر اِیدِی. زِیرا، کوُزلَر کوُر بوُلمَس، بَلکِی کوُکرَکلَردَگِی کوُنگِیللَر کوُر بُولوُر.
شُونگه اوُحشَش فِکرلَش،فَهملَش، دَرک قِیلِیش هَم قَلبنِی اِیشِی حِسابلَنَدِی: وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ ۖ لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَا يَسْمَعُونَ بِهَا ۚ أُولَٰئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ (اعراف/179) بِیز جِین وَ اِنسدَن کوُپلَرِینِی جَهَنَّم اوُچُون یَرَتگنِیمِیز مُحَقَّقدِیر. اوُلَرنِینگ دِیللَرِی بارُو اَنگلَی آلمَیدِیلَر، کوُزلَرِی بارُو کوُرَه آلمَیدِیلَر، قوُلاقلَرِی بارُو اِیشِیتمَیدِیلَر. اوُلَر چاروَه لَر کَبِیدِیرلَر،یوُق، اوُلَر ( بِیعَقل، بِیفَهملِیکدَه) چاروَه لَردَن هَم بَتتَرراقدِیرلَر. اَنَه اوُشَه لَر غَفلَتدَه قالگن کِیمسَه لَردِیر.
اَگر سِین فَلانچِیگه قَرَب: مَنَه بُو طاغوُتگه کُفر کِیلتِیرگن بُولسَنگ، مَنَه بُو شَیطانگه قوُشِیمچَه رَوِیشدَه آشکار “آلتِیتَه لِیک کافِرلَردَن” هَم اوُزاقلَشِیشِینگ کِیرَک وَ اِیچکِی پِینهان کافِرلَردَن اِیختِیاط بُولِیشِینگ لازِم، هَمدَه اوُزِینگنِی هَم اِیختِیاط قِیلِیشِینگ کِیرَک، دِیسَنگ، اَمّا بُو آدَم گوُیاکِی هِیچ نَرسَه کوُرمَگندِیک وَ اِیشِیتمَگندِیک کِیتَه وِیرسَه، قُرآننِی مَرحَمَت قِیلِیشِیچَه مَنَه بُو شَخصلَرنِی مُشکِلِی اوُلَرنِی کوُزلَرِیدَه اِیمَس، بَلکِی کَسَللِیکنِی اِیلدِیزِی اوُلَرنِی کوُر بوُلِیب قالگن قَلبلَرِیدَه دِیر: فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ (حج/ 46)
شوُندَی بوُلگچ، مِینِی دَعوَتچِی بِرادَرِیم وَ آپَه – سِینگلِیم: اَوَّلا اوُزِینگنِی اِصلاح قِیلِیشنِی باشلَگِین وَ مُتَّقِین کِیشِیلَر جُملَه سِیدَن بوُلگِین، اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَدِیکِی: « فَمَنِ اتَّقَى وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ » (اعراف /35) کِیمدَه – کِیم (شِرکدَن) سَقلَنِیب، اوُزِینِی اوُنگلَب آلسَه، اوُلَرگه خَوف- خَطَر یوُقدِیر وَ اوُلَر غَمگِین بُولمَیدِیلَر. مَنَه بوُندَن سُونگ: شوُنِی یَحشِی بِیلگِینکِی سِین اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر تامانگه دَعوَت قِیلَیاتگن کِیشِیلَرنِی بَرچَه سِی سِینِی سوُزلَرِینگنِی هَمَّه سِینِی اِیشِیتِیب قَبُول قِیلِیشمَیدِی.
نَفسِینگنِی سِکوُلرِیستِیک قانوُنلَر بِیلَن تَربِیَه لَگن نَجَس سِکوُلارِیستلَر، اوُزلَرِینِی سِکوُلارِیستِیک قانوُنلَرِیدَن باشقَه نَرسَه نِی قَبُول قِیلِیشمَیدِی، اَگر اوُلَرگه مِینگ مَرتَه تَکرارلَسَنگ هَم هِیچ نَرسَه نِی اِیشِیتمَگندِیک کِیتَه وِیرَدِی، مَنَه بُو حالَتدَه سِین اوُزِینگگه نِسبَتاً شُبهَه لَنمَسلِیگِینگ کِیرَک، بُو یِیردَه مُشکِل سِیندَن اِیمَس، بَلکِی اوُلَرنِی فاسِد، بوُلغَنِیب کِیتگن نَفسلَرِیدَندِیر، چُونکِی بُو نَفسلَرنِی اِسلامنِی زِیددِیدَه گِی قانوُنلَر بِیلَن قاتِیب تاشگه اوُحشَب کِیتگن شوُ سَبَبلِی هَم بِیر نَرسَه اوُنگه کِیرَه آلمَیدِی:
ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُکُم مِّن بَعْدِ ذَلِکَ فَهِیَ کَالْحِجَارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَإِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا یَتَفَجَّرُ مِنْهُ الأَنْهَارُ وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا یَشَّقَّقُ فَیَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاء وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا یَهْبِطُ مِنْ خَشْیَةِ اللّهِ وَمَا اللّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ (بقره/74) سوُنگرَه – شوُندَی مُعجِزَه لَرنِی کوُرگندَن کِییِین هَم دِیللَرِینگِیز قاتَدِی. بَس، اوُ دِیللَر تاش کَبِیدِیر یاکِی اوُندَن- دَه قَتتِیقراقدِیر. زِیرا، شوُندَی تاشلَر بارکِی، اوُلَردَن دَریا آتِیلِیب چِیقَدِی، یَنَه شوُندَیلَرِی بارکِی، یارِیلِیب اِیچِیدَن سُو چِیقَدِی، یَنَه شوُندَیلَرِی هَم بارکِی اَلله دَن قوُرققَه نِیدَن پَستگه قوُلَیدِی. اَلله قِیلَیاتگن عَمَللَرِینگِینگدَن غافِل اِیمَسدِیر.
(دوامی بار…..)
[1] أخرجه البخاري (52)، ومسلم (1599)