دسته: مطالب به زبان ترکی(اویغوری، اوزبیکی، قزاقی، تورکمن و…)

سَوال :بُوگوُنگِی کوُندَه اَهلِی سُنَّتنِی آرَسِیدَه اوُنلَب جِهادِی رَهبَرلَرنِی گُواهِی بُولِیب توُرِیبمِیز، اوُلَرنِی هَر بِیرِینِی شَرعِی هَیئَتلَرِی بار، اَگر شَخص بوُلَرنِی بِیرِینِی تَنلَیدِیگن بُولسَه، مُشکِلات توُغِیلمَیدِیمِی؟

جَواب: اِسلامدَه رَهبَرِیَت اوُچُون اوُزِیگه خاص شَرائِطلَر تَأیِین قِیلِینگن وَ بُو شَرائِطلَرگه رِعایَت قِیلِیشلِیکنِی طَلَب قِیلِینَدِی، فَقَط ضَرُورَت  وَ مَجبُورِی حالَتدَه گِینَه طَلَب قِیلِینگن نَرسَه لَردَن باشقَه سِیگه تَن بِیرِیلَدِی.  اَگر شَرِیعَت بُویِیچَه جاهِل وَ حُکوُمَت قُدرَتِیگه اِیگه بُولگن مُسُلمان بِیر حاکِم، اِمامِی اَبُو حَنِیفَه یا اِمامِی جَعفَر صادِیق یا اِمامِی مالِک وَ اِمامِی شافِیعِی وَ اِمامِی اَحمَد اِبنِ حَنبَل وَ اِمامِی اِبنِ حَزم اَندَلُوسِی وَ باشقَه لَرگه اوُحشَش مِینگلَب مُجتَهِد عالِملَرگه اِیگه بُولسَه هَم،اوُزِینِی جاهِلانَه فِکرِینِی مَنَه بُو مُجتَهِدلَرنِی عِلمِیدَن اَفضَل کوُرِیشِی وَ بُو مُجتَهِدلَرنِی نَظَرِینِی کوُرمَگنلِیکگه آلِیب، بُو اوُلامالَرنِی قَرشِیسِیگه اَهلِی بِدعَتنِی اَطرافِیگه جَملَشِی وَ مُنافِقلَر تُودَه سِی هَم بُو اوُلامالَردَن اوُستُون قُدرَتگه اَیلَنِیشِی وَ مَنَه بُو حاکِم اَهلِی بِدعَتنِی حِمایَه سِی آستِیدَه مَنَه بُو مُجتَهِدلَرگه، اوُلوُغوار عالِملَرگه  نِسبَتاً فاجِیعَه لِی اِیشلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیشِی هَم مُومکِین. بُونِینگ اوُچُون مَنَه بُو مُجتَهِد، خُیرُالقُرُون اَئِمَّه لَرنِی حَتَّی باشقَه عَصرلَردَگِی عَمَللِی عالِملَرنِی حَیاتِیگه بِیر نَظَر تَشلَسَنگِیز بُو حَقِیدَه مَعلوُماتگه اِیگه بُولَسِیز.

اِسلامِی حُکوُمَت اوُزِیدَه گِی توُرلِی- هِیل تَشکِیلاتلَرِی بُولگنِی سَبَبلِی هَم، عالِم وَ فَقِیه رَهبَرگه اِیگه بُولمَس اِیکَن، بُو حُکوُمَتنِی شَرعِی حالدَه الله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر اَساسِیدَه اِدارَه قِیلِیشِینِی اِمکانِی بُولمَیدِی. اَهلِی سُنَّت مَنَه بُو “دارُ الاِسلامنِی” رَهبَرِیگه مُجتَهِد دِییِیشَدِی وَ شِیعَه لَر اِیسَه فَقِیه دِییِیشَدِی. یَعنِی اَصلِیدَه ماهِیَت بِیتتَه بُولِیب، اوُلَرنِی فَرقِی بِیر هِیل مَعنالِی اِیککِی اِسمدَن عِبارَت اِیکَنلِیگِیدَه حالاص. اوُلَرنِی بِیرِی مُجتَهِد وِلایَتِی دِیسَه، اِیککِینچِیسِی اِیسَه فَقِیه نِی وِلایَتِی دِییدِی. بُو یِیردَه اَنَه اوُشَه اوُزُوم،اَنگوُر،عِنَب، اِستافِیل بُویِیچَه تُورک،فارس، عَرَب ،رُوملِیکنِی داستانِیگه اوُحشَیدِی، هَمَّه سِی هِیلمَه – هِیل اِسم بُولِیب، اَمّا بِیر هِیل مَعنانِی بِیلدِیرَدِی.

مُؤمِنلَر بُوتُون تَرِیخ دَوامِیدَه، اَگر مَنَه بُو مُجتَهِدلَر توُرلِی- هِیل کوُز- قَرَشلَرگه اِیگه بوُلِیشگن بُولسَه هَم، مُجتَهِد کِیشِیلَرنِینگ قُدرَتگه کِیلِیشِیدَن ضَرَر کوُرگن اِیمَس، اَگر اوُلَر اوُلِی الاَمر مُتَحَصِّصلَرِینِینگ شُوراسِینِی کَنَلِی آرقَلِی حُکوُمَت قُدرَتِیگه کِیلِیشگن بُولسَه، اوُلَر مُؤمِنلَر وَ دُنیا اوُچُون بَرَکات حِسابلَنِیشَدِی. الله نِی عِذنِی بِیلَن. شوُنِینگدِیک اَگر مُؤمِن کِیشِی رَهبَرِیَت اِیشِیدَه مُجتَهِد وَ فَقِیه رَهبَرلَرنِی اوُرنِیگه اوُلَردَن کوُرَه پَستراقدَه گِی کِیشِیلَرنِی تَنلَیدِیگن بُولسَه وَ بوُندَی کِیشِیلَرنِی حاکِم بُولِیشِیگه حَرَکَت قِیلسَه، اوُ الله گه وَ رَسُولِیگه  وَ مُؤمِنلَرگه خِیانَت قِیلِیبدِی.

مُؤمِنلَر بُوتُون تَرِیخ دَوامِیدَه، اَگر مَنَه بُو مُجتَهِدلَر توُرلِی- هِیل کوُز- قَرَشلَرگه اِیگه بُولِیشگن بُولسَه هَم، مُجتَهِد کِیشِیلَرنِینگ قُدرَتگَه کِیلِیشِیدَن ضَرَر کوُرگن اِیمَس، اَگر اوُلَر اوُلِی الاَمر مَتَحَصِّصلَرِینِینگ شُوراسِینِی کَنَلِی آرقَلِی حُکوُمَت قُدرَتِیگه کِیلِیشگن بُولسَه، اوُلَر مُؤمِنلَر وَ دُنیا اوُچُون بَرَکات حِسابلَنِیشَدِی. الله نِی عِذنِی بِیلَن. شوُنِینگدِیک اَگر مُؤمِن کِیشِی رَهبَرِیَت اِیشِیدَه مُجتَهِد وَ فَقِیه رَهبَرلَرنِی اوُرنِیگه اوُلَردَن کوُرَه پَستراقدَگِی کِیشِیلَرنِی تَنلَیدِیگن بوُلسَه وَ بوُندَی کِیشِیلَرنِی حاکِم بوُلِیشِیگه حَرَکَت قِیلسَه، اوُ الله گه وَ رَسُولِیگه وَ مُؤمِنلَرگه خِیانَت قِیلِیبدِی.

ادامه خواندن سَوال :بُوگوُنگِی کوُندَه اَهلِی سُنَّتنِی آرَسِیدَه اوُنلَب جِهادِی رَهبَرلَرنِی گُواهِی بُولِیب توُرِیبمِیز، اوُلَرنِی هَر بِیرِینِی شَرعِی هَیئَتلَرِی بار، اَگر شَخص بوُلَرنِی بِیرِینِی تَنلَیدِیگن بُولسَه، مُشکِلات توُغِیلمَیدِیمِی؟

Савол: бугунги кунда ахли суннатни орасида ўнлаб жиходий рахбарларни гувохи бўлиб турибмиз, уларни хар бирини  шаръий хайъатлари бор, агар шахс буларни бирини танлайдиган бўлса, мушкилот туғилмайдими?

Жавоб: исломда рахбарият учун ўзига хос шароитлар таъйин қилинган ва бу шароитларга риоят қилишликни  талаб қилинади, фақат зарурат ва мажбурий холатдагина талаб қилинган нарсалардан бошқасига тан берилади. Агар шариат бўйича жохил ва хукумат қудратига эга бўлган  мусулмон бир хоким, имоми Абу Ханифа ё имоми Жаъфар Содиқ ё имоми Молик ва имоми Шофеъий ва имоми Ахмад ибни Ханбал ва имоми ибни Хазм андалусий ва бошқаларга ўхшаш минглаб  мужтахид олимларга эга бўлса хам, ўзини жохилона фикрини мана бу мужтахидларни илмидан афзал кўриши ва бу мужтахидларни назарини кўрмаганликка олиб,бу уламоларни қаршисига ахли бидъатни атрофига жамлаши ва мунофиқлар тўдаси хам бу уламолардан  устун қудратга айланиши ва мана бу хоким ахли бидъатни химояси остида мана бу мужтахидларга, улуғвор олимларга нисбатан фожеъали ишларни амалга ошириши хам мумкин. Бунинг учун мана бу мужтахид, хойрул қурун аиммаларни хатто бошқа асрлардаги амалли олимларни  хаётига бир назар ташласангиз бу хақида маълумотга эга бўласиз.

Исломий хукумат ўзидаги турли- хил ташкилотлари бўлгани сабабли хам, олим ва фақих рахбарга эга бўлмас экан, бу хукуматни шаръий холда аллохни шариатидаги қонунлар асосида идора қилишини имкони бўлмайди. Ахли суннат мана бу “дорул исломни”  рахбарига мужтахид дейишади ва шиъалар эса фақих дейишади. Яъни аслида мохият битта бўлиб ,уларни фарқи бир хил маъноли икки исмдан иборат эканлигида холос. Уларни бири мужтахидни вилояти деса,иккинчиси эса фақихни вилояти дейди. Бу ерда ана ўша узум,ангур,инаб,истофил бўйича турк,форс,араб,румликни достонига ўхшайди, хаммаси хилма-хил исм бўлиб,аммо  бир хил маънони билдиради.

Мўъминлар бутун тарих давомида, агар мана бу мужтахидлар турли- хил кўз-қарашларга эга бўлишган бўлса хам, мужтахид кишиларнинг  қудратга келишидан зарар кўрган эмас, агар улар улил амр мутахассисларининг шўросини канали орқали хукумат қудратига келишган бўлса, улар мўъминлар ва дунё учун баракот хисобланишади. Аллохни изни билан. Шунингдек агар мўъмин киши рахбарият ишида мужтахид ва фақих рахбарларни ўрнига улардан кўра пастроқдаги кишиларни танлайдиган бўлса ва бундай кишиларни хоким бўлишига харакат қилса, у аллохга ва росулига ва мўъминларга хиёнат қилибди.

ادامه خواندن Савол: бугунги кунда ахли суннатни орасида ўнлаб жиходий рахбарларни гувохи бўлиб турибмиз, уларни хар бирини  шаръий хайъатлари бор, агар шахс буларни бирини танлайдиган бўлса, мушкилот туғилмайдими?

س: امروزه در میان اهل سنت ما شاهد دهها رهبر جهادی هستیم که هر کدام هیئتهای شرعی دارند  حالا چه اشکالی دارد که شخص کدامیک را انتخاب کند؟ 

ج: در اسلام برای رهبریت شرایطی تعیین شده است که مطلوب است و باید رعایت شوند و تنها در حالت ضرورت و اضطرار است که به غیر آن تن داده می شود. اگر یک حاکم مسلمانِ جاهل به شریعت و دارای قدرت حکومتی، هزاران عالم مجتهد مثل امام ابوحنیفه یا امام جعفر صادق یا امام مالک و امام شافعی و امام احمد بن حنبل و امام ابن حزم اندلسی وغیره را در اختیار داشته باشد می تواند رای جاهلانه ی خودش را بر علم این دسته از مجتهدین ترجیح دهد و رای این مجتهدین را نادیده بگیرد، و در برابر این مجتهدین و علماء، اهل بدعت را دور خودش جمع کند و دارودسته ی منافقین هم قدرت برتر شوند و این حاکم با پشتوانه ی اهل بدعت در برابر این مجتهدین و علمای بزرگوار مرتکب فجایعی شود که فقط کافی است سری به زندگی این مجتهدین و ائمه ی خیرالقرون و حتی علمای عامل سایر قرون اسلامی بزنید.

حکومت اسلامی با نهادهای مختلفی که دارد، بدون وجود رهبری عالم و فقیه، امکان اداره ی شرعی آن بر اساس قانون شریعت الله وجود ندارد. اهل سنت به این رهبر «دارالاسلام» می گویند مجتهد و شیعیان می گویند فقیه. یعنی ماهیت یکی است و اختلاف تنها در دو اسمِ هم معنی است. یکی می گوید ولایت مجتهد و دیگری می گوید ولایت فقیه. شد همان داستان انگور و عنب و ازم و استافیل شخص فارس زبان و عرب و ترک و رومی . همه یکی است با اسمهای مختلفی .

مومنین هیچ گاه در طول تاریخ از قدرت گیری مجتهدین ضرر ندیده اند هر چند که این مجتهدین دیدگاههای مختلفی هم داشته باشند و چنانچه از کانال شورای اولی الامر متخصصین به قدرت حکومتی هم دست پیدا کنند برای مومنین و دنیا برکت می شوند. باذن الله . و چنانچه مومنی در امر رهبریت، کسانی پائین تر از اینها را بر چنین رهبران مجتهد و فقیهی برتری بدهد و برای حاکم شدن رهبریتی پائین تر از اینها بکوشد بدون شک دچار خیانت به الله و رسولش و مومنین شده است .

امام بیهقی رحمه الله و دیگران از ابن عباس رضی الله عنهما نقل شد کرده اند که رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: مَنْ تَوَلَّى مِنْ أُمَرَاءِ الْمُسْلِمِينَ شَيْئًا فَاسْتَعْمَلَ عَلَيْهِمْ رَجُلًا وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّ فِيهِمْ مَنْ هُوَ أَوْلَى بِذَلِكَ وَأَعْلَمُ مِنْهُ بِكِتَابِ اللهِ وَسُنَّةِ رَسُولِهِ ، فَقَدْ خَانَ اللهَ وَرَسُولَهُ وَجَمِيعَ الْمُؤْمِنِينَ. (الحاكم في مستدركه 4/ 104 و…) کسی که کارگزاری از مسلمین را به کار بگمارد در حالی که می داند در میان مسلمانان کسی هست که شایسته تر از آن و آگاه تر به کتاب خدا و سنت رسولش وجود دارد، به خدا و رسولش و به تمامی مسلمانان خیانت کرده است. با همین مفهوم از عمر بن الخطاب رضي الله عنه نقل شده که: مَن اسْتعملَ رجلاً لِمَوَدَّةٍ أو لِقَرابَةٍ ، لا يستعمِلُه إلاَّ لذلك؛ فقد خانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ والمؤمِنينَ(مسند الفاروق لابن كثير2/ 536) کسی که شخصی را به خاطر اینکه دوستش دارد یا از نزدیکان او است در کار مدیریت و رهبری انتخاب کند، در این صورت به الله و رسولش و مومنین خیانت کرده است.

ادامه خواندن س: امروزه در میان اهل سنت ما شاهد دهها رهبر جهادی هستیم که هر کدام هیئتهای شرعی دارند  حالا چه اشکالی دارد که شخص کدامیک را انتخاب کند؟ 

مِین مُجاهِد بُولَمَن

مُجِیبُ الرَّحمَن

(8-قیسم)

قَی کَسبدَه الله نِینگ

رِضالِیگِین تاپَمَن؟

اِعداد قِیلِیب بالَه لَرلَه

قِیر- اَدِیرگه چاپَمَن. (دَوامِی بار…..)

Мен мужохид бўламан.

Мужибуррахмон фарғоний

(8-қисм)

Қай касбда аллохнинг

Ризолигин топаман?

Эъдод қилиб болаларла

Қир-адирга чопаман.

(давоми бор…..)

سَوال: بُوگوُنگِی کوُندَگِی باسقِینچِی اِسرائِل اَهلِی کِتابنِی حُکمِیگه کِیرَدِیمِی؟

جَواب: قُرآنِ کَرِیم آیَتلَرِی آچِیق- آیدِین صُورَتدَه یَهُود وَ نَصارالَرگه اَهلِی کِتاب صِیفَتِیدَه اِیشارَه قِیلگن، اَلله تَعالی مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:

أَن تَقُولُوا إِنَّمَا أُنزِلَ الْكِتَابُ عَلَىٰ طَائِفَتَيْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن كُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِينَ (انعام/156)   “بِیزدَن اَوَّلگِی اِیککِی طائِفَه گه کِتاب نازِل بُولگن، بِیز اِیسَه اوُلَرنِینگ دَرسلَرِینِی اوُرگنِیشدَن غافِلمِیز”، دِیمَسلَرِینگِیز اوُچُون،

اَمّا جَمِیعَت وَ دَولَت قَندَی حُکمگه اِیگه اِیکَنِینِی بِیلِیش اوُچُون بُو دَولَتنِی “اَساسِی قانُونلَرِیگه نَظَر تَشلَش کِیرَک. یَهُودِی یا نَصرانِی یا اِسلامِی یا کامُّونِیستگه وَ …….نِسبَتاً دَولَت تَأیِین قِیلگن اَساس وَ مِعیار، فَقَط بُو دَولَتگه حاکِم بوُلگن “اَساسِی قانوُن” لَرگه کوُرَه بُولَدِی.

اَگر صِهیُونِیزم حَرَکَتِینِینگ اَساسچِیلَرِینِی اَثَرلَرِیگه نَظَر تَشلَیدِیگن بُولسَک، مَنَه بُو شَخصلَر اوُزلَرِینِی مَذهَبسِیز مِیلِّیَتچِی حَتَّی خُداسِیز، دِیب تَنِیشتِیرگن، بوُگوُنگِی کوُندَگِی صِهیوُنِیزم رِیجِیمِیدَگِی سِیاسِی حِزبلَرنِینگ اَکثَرِینِی رَهبَرلَرِی اوُزلَرِینِی سِکولار، دِیب بِیلِیشَدِی.

کَتتَه حِزبلَر(پَرتِیَه لَر) دَن بُولمِیش کَدِیمَه، اِیشچِی، لِیکوُد وَ کِیچِیک حِزبلَردَن بُولگن اِزرائِل بِیتِینُو( اِسرائِل، بِیزنِی اوُیِیمِیز) بلاک یَهاد- مُرتَص وَ بوُندَن باشقَه جُودَه کوُپ حِزبلَر سِکولار حِسابلَنَدِی وَ اوُلَر اوُزلَرِینِی سِکولار اِیکَنلِیکلَرِینِی تَأکِیدلَشَدِی.

اُصُول بُویِیچَه مَذهَبچِی یَهُودلَر مَسِیح ظاهِر بُولِیشِیدَن آلدِین تَشکِیل قِیلِینگن یَهُودِیلَر دَولَتِینِی مُوسَی نِی شَرِیعَتِیدَگِی بِدعَت، دِیب حِسابلَشَدِی. 1948 یِیلدَه دِیوِید بن گوُریُون مَنَه بُو مَذهَبِیلَرنِی بَعضِی بِیر دَستَه لَرِینِی اوُزِیگه هَمراه قِیلگنِیگه قَرَمَسدَن، اِستِقلال بَیاننامَه سِیدَه خُدانِی نامِیگه اِیشارَه قِیلِیش بُویِیچَه سِکولار یَهُودِیلَر بِیلَن مَذهَبچِی یَهُودِیلَرنِی اوُرتَسِیدَه بَحث، تارتِیشُولَر وُجُودگه کِیلگن.

ادامه خواندن سَوال: بُوگوُنگِی کوُندَگِی باسقِینچِی اِسرائِل اَهلِی کِتابنِی حُکمِیگه کِیرَدِیمِی؟

Савол: бугунги кундаги босқинчи исроил ахли китобни хукмига кирадими?

Жавоб: қуръони карим оятлари очиқ- ойдин суратда яхуд ва насороларга ахли китоб сифатида ишора қилган,аллох таоло мархамат қиладики:

 أَن تَقُولُوا إِنَّمَا أُنزِلَ الْكِتَابُ عَلَىٰ طَائِفَتَيْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن كُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِينَ (انعام/156)

“биздан аввалги икки тоифага китоб нозил бўлган, биз эса уларнинг дарсларини ўрганишдан ғофилмиз”,демасларингиз учун,

Аммо жамият ва давлат қандай хукмга эга эканини билиш учун бу давлатни “асосий қонунларига назар ташлаш керак. Яхудий ё насроний ё исломий ё коммунистга ва ……нисбатан давлат таъйин қилган асос ва меъёр,фақат бу давлатга хоким бўлган “асосий қонун”ларга кўра бўлади.

Агар сехюнизм харакатининг  асосчиларини асарларига назар ташлайдиган бўлсак, мана бу шахслар ўзларини мазхабсиз миллиятчи хатто худосиз,деб таништирган, бугунги кундаги сехюнизм режимидаги сиёсий хизбларнинг  аксарини рахбарлари ўзларини секуляр,деб билишади.

Катта хизблар( партиялар) дан бўлмиш кадима,ишчи,ликуд ва кичик хизблардан бўлган израил битину( исроил,бизни уйимиз) блок яход- муртас ва бундан бошқа жуда кўп хизблар секуляр хисобланади ва улар ўзларини секуляр эканликларини таъкидлашади.

Усул бўйича мазхабчи  яхудийлар масих зохир бўлишидан олдин ташкил қилинган яхудийлар давлатини мусони  шариатидаги бидъат,деб хисоблашади. 1948 йилда девид бин гурюн мана бу мазхабийларни баъзи бир дасталарини ўзига хамрох қилганига қарамасдан,истиқлол баённомасида худони номига ишора қилиш бўйича секуляр яхудийлар билан  мазхабчи  яхудийларни  ўртасида бахс,тортишувлар вужудга келган.

ادامه خواندن Савол: бугунги кундаги босқинчи исроил ахли китобни хукмига кирадими?

س.   آیا اسرائیلِ غاصب امروزه حُکم اهل کتاب را دارند؟

ج. آیات قرآن به صورت واضح به یهود و نصارا به عنوان اهل کتاب اشاره کرده اند . الله تعالی می فرماید: أَن تَقُولُوا إِنَّمَا أُنزِلَ الْكِتَابُ عَلَىٰ طَائِفَتَيْنِ مِن قَبْلِنَا وَإِن كُنَّا عَن دِرَاسَتِهِمْ لَغَافِلِينَ (انعام/156) تا نگوئید کتاب آسمانی فقط بر دو گروه پیش از ما نازل شده و ما از خواندن آنها غافل بودیم.

اما اینکه جامعه  و کشوری چه حکمی دارند باید به «قانون اساسی» آن کشور نگاه کرد . مناط و معیار تشخیص کشوری به یهودی یا نصرانی یا اسلامی یا کمونیست و … بودن تنها «قانون اساسی» حاکم بر آن کشور است . 

اگر به آثار بنیانگذاران جنبش صهیونیسم نگاه کنیم متوجه خواهیم شد که این اشخاص خود را ملی گراهای غیرمذهبی و حتی ملحد معرفی می‌ کردند و هم اکنون نیز رهبران بیشتر احزاب سیاسی در رژیم صهیونیستی خود را سکولار می ‌دانند.

احزاب بزرگ از جمله کدیما، کارگر و لیکود و نیز احزاب کوچکتری مانند ایزرائیل بیتینو(اسراییل، خانه ما) ‌بلوک یاهاد – مرتص و بسیاری دیگر از جمله احزاب سکولار به شمار می ‌روند و بر سکولاریسم اصرار می ‌ورزند.

اصولاً یهودی های مذهبی ایجاد دولت یهودی پیش از ظهور مسیح را بدعت در شریعت موسی به حساب می ‌آوردند با آنکه در سال ۱۹۴۷ دیوید بن گوریون  دسته هائی از این مذهبی را با خود همراه کرد اما حتی بر سر اشاره به نام خدا در بیانیه استقلال بین یهودیان سکولار و مذهبی مناقشه صورت گرفت.

یهودی ها می خواستند در اول بیانیه اسم خدا برده شود و با نام خدا آغاز شود اما سکولارها بشدت با آن مخالفت می ‌کردند. در نهایت دو طرف بر استفاده از واژه ‌ای توافق کردند که از نظر مذهبیها اشاره به وجود خداوند داشت اما از نظر سکولارها مفهوم متافیزیکی خاصی را دلالت نمی ‌کرد.

ادامه خواندن س.   آیا اسرائیلِ غاصب امروزه حُکم اهل کتاب را دارند؟

مِین مُجاهِد بُولَمَن

مُجِیبُ الرَّحمَن

(7-قیسم)

یاکی بُولسَم کامِّیرسَنت

یِیب یُورَردِیم شَکَرُو- قَند

شَکَلَدُو- اوُیِینچاقلَه

قِیلِیب دُوکاننِی تِیربَند. (دَوامِی بار…..)

Мен мужохид бўламан.

Мужибуррахмон фарғоний

(7-қисм)

Ёки бўлсам коммерсант

Еб юрардим шакару- қанд

Шакаладу- ўйинчоқла

Қилиб дўконни тирбанд.

(давоми бор…..)