سَوال :بُوگوُنگِی کوُندَه اَهلِی سُنَّتنِی آرَسِیدَه اوُنلَب جِهادِی رَهبَرلَرنِی گُواهِی بُولِیب توُرِیبمِیز، اوُلَرنِی هَر بِیرِینِی شَرعِی هَیئَتلَرِی بار، اَگر شَخص بوُلَرنِی بِیرِینِی تَنلَیدِیگن بُولسَه، مُشکِلات توُغِیلمَیدِیمِی؟
جَواب: اِسلامدَه رَهبَرِیَت اوُچُون اوُزِیگه خاص شَرائِطلَر تَأیِین قِیلِینگن وَ بُو شَرائِطلَرگه رِعایَت قِیلِیشلِیکنِی طَلَب قِیلِینَدِی، فَقَط ضَرُورَت وَ مَجبُورِی حالَتدَه گِینَه طَلَب قِیلِینگن نَرسَه لَردَن باشقَه سِیگه تَن بِیرِیلَدِی. اَگر شَرِیعَت بُویِیچَه جاهِل وَ حُکوُمَت قُدرَتِیگه اِیگه بُولگن مُسُلمان بِیر حاکِم، اِمامِی اَبُو حَنِیفَه یا اِمامِی جَعفَر صادِیق یا اِمامِی مالِک وَ اِمامِی شافِیعِی وَ اِمامِی اَحمَد اِبنِ حَنبَل وَ اِمامِی اِبنِ حَزم اَندَلُوسِی وَ باشقَه لَرگه اوُحشَش مِینگلَب مُجتَهِد عالِملَرگه اِیگه بُولسَه هَم،اوُزِینِی جاهِلانَه فِکرِینِی مَنَه بُو مُجتَهِدلَرنِی عِلمِیدَن اَفضَل کوُرِیشِی وَ بُو مُجتَهِدلَرنِی نَظَرِینِی کوُرمَگنلِیکگه آلِیب، بُو اوُلامالَرنِی قَرشِیسِیگه اَهلِی بِدعَتنِی اَطرافِیگه جَملَشِی وَ مُنافِقلَر تُودَه سِی هَم بُو اوُلامالَردَن اوُستُون قُدرَتگه اَیلَنِیشِی وَ مَنَه بُو حاکِم اَهلِی بِدعَتنِی حِمایَه سِی آستِیدَه مَنَه بُو مُجتَهِدلَرگه، اوُلوُغوار عالِملَرگه نِسبَتاً فاجِیعَه لِی اِیشلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیشِی هَم مُومکِین. بُونِینگ اوُچُون مَنَه بُو مُجتَهِد، خُیرُالقُرُون اَئِمَّه لَرنِی حَتَّی باشقَه عَصرلَردَگِی عَمَللِی عالِملَرنِی حَیاتِیگه بِیر نَظَر تَشلَسَنگِیز بُو حَقِیدَه مَعلوُماتگه اِیگه بُولَسِیز.
اِسلامِی حُکوُمَت اوُزِیدَه گِی توُرلِی- هِیل تَشکِیلاتلَرِی بُولگنِی سَبَبلِی هَم، عالِم وَ فَقِیه رَهبَرگه اِیگه بُولمَس اِیکَن، بُو حُکوُمَتنِی شَرعِی حالدَه الله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر اَساسِیدَه اِدارَه قِیلِیشِینِی اِمکانِی بُولمَیدِی. اَهلِی سُنَّت مَنَه بُو “دارُ الاِسلامنِی” رَهبَرِیگه مُجتَهِد دِییِیشَدِی وَ شِیعَه لَر اِیسَه فَقِیه دِییِیشَدِی. یَعنِی اَصلِیدَه ماهِیَت بِیتتَه بُولِیب، اوُلَرنِی فَرقِی بِیر هِیل مَعنالِی اِیککِی اِسمدَن عِبارَت اِیکَنلِیگِیدَه حالاص. اوُلَرنِی بِیرِی مُجتَهِد وِلایَتِی دِیسَه، اِیککِینچِیسِی اِیسَه فَقِیه نِی وِلایَتِی دِییدِی. بُو یِیردَه اَنَه اوُشَه اوُزُوم،اَنگوُر،عِنَب، اِستافِیل بُویِیچَه تُورک،فارس، عَرَب ،رُوملِیکنِی داستانِیگه اوُحشَیدِی، هَمَّه سِی هِیلمَه – هِیل اِسم بُولِیب، اَمّا بِیر هِیل مَعنانِی بِیلدِیرَدِی.
مُؤمِنلَر بُوتُون تَرِیخ دَوامِیدَه، اَگر مَنَه بُو مُجتَهِدلَر توُرلِی- هِیل کوُز- قَرَشلَرگه اِیگه بوُلِیشگن بُولسَه هَم، مُجتَهِد کِیشِیلَرنِینگ قُدرَتگه کِیلِیشِیدَن ضَرَر کوُرگن اِیمَس، اَگر اوُلَر اوُلِی الاَمر مُتَحَصِّصلَرِینِینگ شُوراسِینِی کَنَلِی آرقَلِی حُکوُمَت قُدرَتِیگه کِیلِیشگن بُولسَه، اوُلَر مُؤمِنلَر وَ دُنیا اوُچُون بَرَکات حِسابلَنِیشَدِی. الله نِی عِذنِی بِیلَن. شوُنِینگدِیک اَگر مُؤمِن کِیشِی رَهبَرِیَت اِیشِیدَه مُجتَهِد وَ فَقِیه رَهبَرلَرنِی اوُرنِیگه اوُلَردَن کوُرَه پَستراقدَه گِی کِیشِیلَرنِی تَنلَیدِیگن بُولسَه وَ بوُندَی کِیشِیلَرنِی حاکِم بُولِیشِیگه حَرَکَت قِیلسَه، اوُ الله گه وَ رَسُولِیگه وَ مُؤمِنلَرگه خِیانَت قِیلِیبدِی.
مُؤمِنلَر بُوتُون تَرِیخ دَوامِیدَه، اَگر مَنَه بُو مُجتَهِدلَر توُرلِی- هِیل کوُز- قَرَشلَرگه اِیگه بُولِیشگن بُولسَه هَم، مُجتَهِد کِیشِیلَرنِینگ قُدرَتگَه کِیلِیشِیدَن ضَرَر کوُرگن اِیمَس، اَگر اوُلَر اوُلِی الاَمر مَتَحَصِّصلَرِینِینگ شُوراسِینِی کَنَلِی آرقَلِی حُکوُمَت قُدرَتِیگه کِیلِیشگن بُولسَه، اوُلَر مُؤمِنلَر وَ دُنیا اوُچُون بَرَکات حِسابلَنِیشَدِی. الله نِی عِذنِی بِیلَن. شوُنِینگدِیک اَگر مُؤمِن کِیشِی رَهبَرِیَت اِیشِیدَه مُجتَهِد وَ فَقِیه رَهبَرلَرنِی اوُرنِیگه اوُلَردَن کوُرَه پَستراقدَگِی کِیشِیلَرنِی تَنلَیدِیگن بوُلسَه وَ بوُندَی کِیشِیلَرنِی حاکِم بوُلِیشِیگه حَرَکَت قِیلسَه، اوُ الله گه وَ رَسُولِیگه وَ مُؤمِنلَرگه خِیانَت قِیلِیبدِی.
اِمامِی بَیهَقِی رَحِمَهُ الله وَ باشقَه لَر اِبنِ عَبّاس رَضِیَ الله عَنهُ دَن نَقل قِیلِیشلَرِیچَه، رَسُول الله صلی الله علیه وسلم مَرحَمَت قِیلَدِیلَر:
مَنْ تَوَلَّى مِنْ أُمَرَاءِ الْمُسْلِمِينَ شَيْئًا فَاسْتَعْمَلَ عَلَيْهِمْ رَجُلًا وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّ فِيهِمْ مَنْ هُوَ أَوْلَى بِذَلِكَ وَأَعْلَمُ مِنْهُ بِكِتَابِ اللهِ وَسُنَّةِ رَسُولِهِ ، فَقَدْ خَانَ اللهَ وَرَسُولَهُ وَجَمِيعَ الْمُؤْمِنِينَ. (الحاكم في مستدركه 4/ 104 و…)
کِیمکِی مُسُلمانلَرنِی باشقَرُو اِیشلَرِی بُویِیچَه، مُسُلمانلَرنِی آرَسِیدَه اوُندَن کوُرَه مُناسِبراق وَ الله نِی کِتابِی وَ رَسُولِینِی سُنَّتِیگه نِسبَتاً آگاهراق کِیشِی بارلِیگِینِی بِیلِیب تُورِیب، مُناسِب کِیشِیدَن باشقَه پَستراقدَگِی کِیشِینِی رَهبَرِیَتگه قوُیَه دِیگن بُولسَه، الله وَ رَسُولِیگه وَ بَرچَه مُؤمِنلَرگه خِیانَت قِیلگن بُولَدِی. مَنَه شُو مَضمُوندَه عُمَر اِبنِ خَطّاب رَضِیَ الله عَنهُ دَن رِوایَت قِیلِینگنکِی:
مَن اسْتعملَ رجلاً لِمَوَدَّةٍ أو لِقَرابَةٍ ، لا يستعمِلُه إلاَّ لذلك؛ فقد خانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ والمؤمِنينَ(مسند الفاروق لابن كثير2/ 536)
کِیمکِی بِیر کِیشِینِی یَحشِی کوُرگنلِیگِی یاکِی اوُزِینِی یَقِینلَرِیدَن بُولگنلِیگِی بائِث مُدِیرِیَتگه، رَهبَرلِیکگه اِیشگه تَأیِینلَیدِیگن بُولسَه، بُو آدَم الله گه وَ رَسُولِیگه وَ مُؤمِنلَرگه خِیانَت قِیلگن بُولَدِی.
شُوندَی بُولگندَن سُونگ، بِیزلَر نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی خِلافَتنِی قوُلدَن بای بِیرِیب پادشاهلِیکلَر وَ اِسلامِی مَجبُورِی بَدَل حاکِیمِیَتلَرگه دُچار بُولگن زَمانَه مِیزدَه، یَنَه یَنگِیدَن نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتنِی قوُلگه کِیرِیتگوُنِیمِیزچَه، رَهبَرِیَت اِیشِیدَه خاص بِیر مَذهَبنِی یاکِی خاص بِیر کِیشِینِی حِمایَه قِیلمَیمِیز، بَلکِی فَقَط مِعیارلَرنِی حِمایَه قِیلِیشِیمِیز کِیرَک. بِیزلَر بَرچَه اِسلامِی مَذهَبلَر قَبُول قِیلَدِیگن مِعیارلَرنِی رُویابگه چِیقِیشِیگه حَرَکَت قِیلَمِیز، شوُندَه بُو بِیزلَرنِی اَسباب صِیفَتِیدَه مُسُلمانلَرنِینگ واحِد اِجماعسِیگه وَ واحِد جَماعَتِیگه یِیتکَزِیب بارَدِی. الله نِی عِذنِی بِیلَن.
س. امروزه می بینیم که در میان رهبران اصلی جهادی اهل سنت کسانی رهبر جهادی می شوند که اشتباهات زیادی می کنند، علت اصلی کجاست؟
ج: اگر به تاریخ مسلمین بعد از خلفای راشدین نگاه کنیم متوجه می شویم که اهل سنت قرنهاست که رهبری مجتهد بر دارالاسلام خود ندیده است و به حکم ضرورت و در حالت طاریء و غیر عادی کسانی را به عنوان رهبریت انتخاب کرده که اصلاً شایستگی رهبریت بر اساس معیارهای مورد پذیرش اهل سنت را نداشته اند و همگی حکم مردار داشته اند جهت حفظ مصلحتهای ضروری اسلام و دارالاسلام و مومنین. پس از مردار با وجود فوایدی که جهت رفع ضرورت دارد نباید انتظاری غیر از فساد و بوی بد و کرم زدگی و … داشت .
به عنوان مثال اگر می بینی در کشوری مثل سومالی کسی چون أحمد عبدي غودني ملقب به «الشيخ مختار عبد الرحمن أبو الزبير» رهبر الشباب المجاهدین می شود این شخص در شهر «هرگیسا» در سومالی لند در شرکت مخابرات خاص سومالی «تيليصوم» به عنوان حسابدار کار می کرد و علوم شرعی در حد عمومی داشت، یا سرهنگ حسن طاهراویس از توابین نظامی حکومت سکولار سیاد بری بود که رهبر دادگاههای اسلامی سومالی می شود .
یا اگر می بینی که فرمانده «إياد أگ غالي» رهبر مجاهدین مالی شده است این شخص قبلاً دارای تفکرات سکولاریستی و چپ و سوسیالیستی بود و مدتها در ارتش قذافی و در عملیاتهای مختلفی بر علیه مجاهدین شریعت گرا و مخالفین قذافی شرکت کرده بود که بعدها با آشنائی به منهج جهادی اسلامی تغییر مسیر می دهد و رهبریت مجاهدین شمال مالی را بر عهده گرفته است.
یا حتی شخصی چون اسامه بن لادن در رشتههای علم اقتصاد و مدیریت بازرگانی تحصیل کرده بود، و کسانی چون ایمن الظواهری و عبدالقادر عبدالعزیز در رشته ی پزشکی مهارت داشتند و شخصی چون ابومصعب زرقاوی نیز به این درجه از دانش آکادمیک هم دست پیدا نکرده بود و در زندان با اندیشه های جهادی آشنا می شود.
در این صورت در بهترین برداشت باید بگوئیم که خالد بن ولید رضی الله عنه به عنوان رهبر انتخاب شده و کسی چون رسول الله صلی الله علیه وسلم و ابوبکر صدیق هم نیست که اشتباهات او را تذکر دهد و جلو اشتباهات او را بگیرد. به نظر شما ثمره چه خواهد شد؟
اکثریت مطلق رهبران جهادی میان فرقه های معرف به اهل سنت به این شکل همچون خالد بن ولید رضی الله عنه از جاهلیت به اسلام روی آورده اند و مستقیماً وارد میدانهای جهاد با کفار سکولار و اشغالگر خارجی و مزدوران محلی شده اند و تمام آنهائی که ادعای داشتن علم دارند در زیر سایه ی همین کفار سکولار و اشغالگر خارجی و طاغوتهای محلی و دور از میدانهای جهاد به سر می برند؛ فقط کافی است اطرافت را نگاه کنی تا حقایق را ببینید.
اگر می بینیم که از این دسته از فرماندهان ما که از نجدیت تقلید می کنند اشتباهات فاحشی رخ می دهد امری طبیعی است و اگر می بینیم از فرماندهانی چون عبدالله عزام و اسامه بن لادن اشتباهات کمتری دیده می شود به دلیل منهج اخوانی و سید قطبی آنهاست و اگر دیده می شود که از ملا عمر رهبر طالبان اشتباهات کمتر از اینها دیده می شود چون خود این شخص همچون طلبه ای از کلاسهای دروس شرعی بلند شده و وارد میدانهای جهاد شده بود.
به هر حال عدم وجود رهبری مجتهد در میدانهای جهاد نزد فرقه های معروف به اهل سنت یک واقعیت است و وجود اشتباهات فاحش از رهبرانی چون خالد بن ولید رضی الله عنه که به حکم ضرورت در جایگاه چنین رهبریت مجتهدی قرار گرفته اند کاملاً قابل پیش بینی است. بخصوص اگر این رهبران در گروههای متفرق و رنگارنگ ظهور کنند که همیشه مرکز تفرق و جنگ داخلی و سستی و بی ابهتی و شکست برای اهل دعوت و جهاد بوده اند.