Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.
Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир хўромий.
(72- қисмат)
Умайр- розиаллоху анху ва арзоху- чанд донайи хурморо аз ғилофиш берун овард ва шуруъ ба хурдани он кард ва гуфт: агар ман зинда бимонам то ин чанд дона хурморо бихурам он зиндаги тулоний хохад буд. Ва баъад аз он хурмохойироки бохуд дошт, дур андохт ва бо мушрикин жангид то кушта шуд. .[1]
Намунайи дигарики ба таъсири омузиши иймон ва яқин ба қиёмат ва ваъдахойи аллох ва огохихойи шаръий дар харакат будани мўъминин ишора дорад ба ек бодиянишин бармегардад:
Ин марди бодиянишин назди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам омад ва иймон овард ва бо ишон хамрох шуд. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба бархи сахоба тўвсия кард то аз у пазироий ва муроқибат кунанд. Ин бодиянишин дар ғазвайи хайбар ширкат кард. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам аз ғаноим, сахми ба у дод. Гуфт: ин чист? Гуфтанд: сахми ту аз ғаноим аст. У онхоро бардошт ва назди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам омад ва гуфт: эй росулуллох инхо чист? Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуд: сахми ту аз моли ғанимат аст. Бодиянишин гуфт: ман ба хотири инхо аз ту пейравий накардам; балки аз ту пейравий кардам то дар мубориза бо куффор, ба ман тири исобат кунад ва бимирам ва вориди бехишт гардам. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуд: агар рост мегуйи, худо нез хаминтури ба ту муомала хохад кард. У бархост ва вориди маърака шуд ва баъди аз муддати, жанозашро оварданд. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуд: оё ин, хамон шахси аст? Гуфтанд: бале. Фармуд: у дар гуфтори хувиш содиқ буд, худо нез бо у хамонтури муомала кард. Онгох росуллуллох саллаллоху алайхи васаллам ин мужохиди шахидро дар ридойи худиш пичид ва бар у намоз хонд ва барояш чанин дуо кард: бори илохо! Ин бандат дар рохи ту хижрат намуд ва шахид шуд ва ман бар у гувохам. [2]
- Намунайи севумики мехохем ба он ишора кунемки чигуна пас аз омузиши иймон ва илми шаръийи даража аввал метавонад мўъмининро харакатий бо биёварад ба сахоба жалилул қадр Умар ибни Жамух ихтисос дорад.
- Умар ибни Жамух баъди аз шаст ва чанд сол бо пойи ланг мехост дар жанги ухуд ширкат кунад. Худованд вайро ба хотири пойи лангиш маъзур карда буд аммо ба назди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам шитофт ва гуфт: мехохам бо хамин пойи ланг дар бехишт қадам бизанам ва бо заниш барои хамиша худохофизи кард ва ру ба қибла истод ва гуфт: “ бори худоё маро ба даража шаходат ноил фармо, маро маъйус , ноумид ва дилшикаста ба хона бармагардон”.
- Замоники бо басират
«أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ »
Ибтидо иймон омузиш дода мешавад, чанин инсонхойи тўлид мешавандки дар бархурд бо қавонин ва дастуроти шариати аллох танхо ва танхо ва бидуни муъаттали ва чак ва чуна ек мовқиф мегиранд:
«سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا»
Шанидем ва итоат кардем. Хамин ва бас.
Инон инсонхойи беиродайи нестандки куркурона аз инсонхо табаъият кунанд, инон инсонхойи мустақил ва бо иродайи хастандки дақиқан медонанд чи мекунанд? Ва чиро кориро анжом медиханд? Ва самарайи ин коришон хам чист? Мухтаво ва мафоди ровшани ин санади муомалайи аллох бо мўъмининро хуб баррасий кунидки дар жохойи мухталифи хам ба он ишора кардам. Аллох таоло дар ин санад мефармояд:
إِنَّ اللّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ فَیَقْتُلُونَ وَیُقْتَلُونَ وَعْداً عَلَیْهِ حَقّاً فِی التَّوْرَاةِ وَالإِنجِیلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبْشِرُواْ بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بَایَعْتُم بِهِ وَذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ (توبه/111)
Бегумон аллох ( колойи ) жон ва моли мўъминонро ба( бахои) бехишт харидори мекунад. ( онон бояд) дар рохи худо бижанганд ва бикушанд ва кушта шаванд. Ин ваъдайи астки худованд онро дар ( китобхойи осмоний) таврот ва инжил ва қуръон( ба унвони санади мўътабари сабт карда аст) ва ваъда ростини онро дода аст, ва чи каси аз худо ба ахди худ вафо кунандатар аст? Пас ба муомалайики кардаид шод бошид, ва ин пирузи ва ростгори бузургие.
Чанин уммати сокин ва гандида ва бетафовут ва бехиёл ва беғайрат нестанд, балки уммати харакатий хастанд, ва нишон медихандки амалгаро хастанд, танхо харф намезананд ва танхо иддао намекунанд, балки кор анжом медиханд. Замоники мо иймонро ба хам масиронимон ёд додем ба дунболи он астки қуръон ва қавонини шариатро ба онон ироя медихем, ин омузиш ба иймони онон изофа мекунад:
: إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ(انفال/2)
Мўъминон, танхо касони хастандки хар вақти номи худо бурда шавад, дилхойишон харросон мешавад ( ва дар анжоми некихо ва хубихо бештар талош мекунанд) ва хенгомики оёти у бар онон хонда мешавад, бар иймонишон меафзояд, ва бар парвардигори худ таваккул мекунанд.
(идома дорад………)
[1]رواه مسلم/ ۱۹۰۱
[2]نسائی، ج 4، ص 60 – شرح معانی الآثار، طحاوی، ج 1، ص