Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.
(38- қисм)
Ўша замондан бошлаб хозирги кунгача бизлар мана бу нубувват манхажига асосланган хукуматнинг изтирорий бадал хукуматларига гувох бўлиб турибмиз, ўша замондан бошлаб то хозирги кунгача вохид шўрони ва вохид ижмоъни ва вохид умматни ва вохид жамоатни системаси ўзини ўрнини салтанатли,меъросий системага ва кўп сонли ижмоъларга ва кўп сонли умматларга ва кўп сонли жамоатларга берган. Шундай соддалик билан салтанатли хукумат, нубувват манхажига асосланган исломий хукуматни нобуд бўлиши ва вохид шўрони, вохид ижмоъни ва вохид жамоатни нобуд бўлиши орқали тафарруқни аслий омили хам бўлди.
Ха, шўро назар эгаларининг ва мутахассисларнинг жамланиши учун бир марказ бўлиб, у ерда улар ўзлари эга бўлган мутахассислик билан масалаларни текширишади ва ижмоъ қолибидаги тўғри ва вохид чорани кўрсатиб беришади. Мана бу мухим восита ва абзор ўртадан йўқолиб кетган пайтида, жамиятдаги кундалик ижтиходларга бўлган эхтиёж йўқолиб қолмайдику, шу сабабли хам ижмоъи вохидни ироя бериш учун жойга эга бўлмаган мужтахидлар ва назар эгалари жамиятнинг кундалик эхтиёжларига жавоб беришга мажбур бўлишади ва ўзларининг шахсий кўз-қарашларини,ижтиходларини жамиятга кўндаланг қилишади, жамиятда хам табиий равишда хар бир гурух мана бу тарқоқ назар эгаларига ёки мана бу шахсий ижтиходлардан бирига тобеъ бўлади, чунки уларни эхтиёжи бор ва улар кундалик эхтиёжларга жавоб беришлари керак.
Шўродаги назарлар борасидаги ихтилоф зотан ижобий бахоланади ва бу кундалик эхтиёжлар билан мувофиқлашиш ва ривожланишни омили хам бўлади, шўро вохид ижмоъ билан мана бу турли-хил кўз-қарашларни орасидан энг яхши кўз-қарашни ироя бериш орқали ташкиллаштиради, улил амрни жамланмасидан вужудга келган мана бу шўро, турли-хил раъйларни ва турли-хил тафсирларни ва хилма-хил ижтиходларни ўртага ташланишига боис бўлади. Худди шу шўро барча далилларни ва турли-хил ижтиходларни текшириб чиқади ва нихоят вохид ижмоъси билан уларни орасидан энг яхшироғини ва аслий мезонларга мувофиқ келганини мусулмонларнинг вохид умматига ва вохид жамоатига тақдим қилади ва уни назари бўйича заиф ва ғайри мустадил бўлган бошқа раъйларни,ижтиходларни,тафсирларни қайтариб юборади. Аммо мана бу шўро раъй алмашиш ва энг яхши назарни қўлга киритиш ва вохид ижмоъни ироя бериш учун мавжуд бўлмайдиган бўлса , худди шу хукумат ва жамоат хохланса ва хохланмаса хам бир қанча дасталарга бўлинишга,тафарруққа боис бўлади. Ўтган асрларда вохид шўрони ва вохид ижмоъни йўқлиги ана ўшанча тафарруққа сабаб бўлди.
Хасан ибни Али розиаллоху анхуни хилофатидан сўнг ва султонлар томонидан улил амр шўроси нобуд қилингач ва нубувват манхажига асосланган исломий хукуматни ўрнига шохигарлик тузуми келтирилгач, одамлар алохида суратда тарқоқ холда шахсий ва оилавий ё ижтимоъий, иқтисодий ва бошқа ишлар бўйича, ўзларини даврларидаги донишмандлардан, уламолардан саволларини сўрашган. Шу тарзда хар бир макон ва замонда донишмандлар кўриб турган нарса қуйидагилардан иборат эди, хилофат ва нубувват манхажига асосланган исломий хукумат инқирозга учраган, шўро хам ўртадан йўқолган, улил амр хам қолган эмас, лекин шахсий ижтиходларни жамиятга ироя бериш хам тафарруққа боис бўлади, агар баён қилмасам бир нарсаларни биламан, агар айтмасам яшириб хиёнат қилган бўламан, мана бу ўринлар зарурийдур, бу холатда у хам мажбур, жамиятни эхтиёжи хам равшанлаштириб беришни тақозо қилади, мана бу ўринларнинг хаммаси уламоларни хар бири алохида шаръий манбаълардан ахкомларни чиқаришни бошлашга ва ўзларини якка холдаги ижтиходларини ироя беришга ночор ва мажбур қиларди. Жуда хам осонлик билан умматни вахдати парчаланиб кетди ва пўлатдек вохид уммат ва мусулмонларнинг вохид жамоати хам аста-секинлик билан йиллар ўтган сари нобуд бўлди, уни ўрнига кўп сонли умматлар ва кўп сонли жамоатлар ўсиб чиқди ва жамият ўнлаб шоха ва гурухларга, хилма- хил мазхабларга тақсимланиб кетди.
Мана бу суратда очиқ ва равшан кўриниб турган нарса шуки, вохид шўрони ва вохид ижмоъни ўрнига якка шахсларнинг ижтиходи ва истинботи яъни мазхаб келди. Ошкора кўриб турганимиздек, нубувват манхажига асосланган исломий хукуматни даврида мазхаб бўлган эмас, вохид шўро ва вохид ижмоъ мана бундай хукуматни панохида, вахдатни замонатчиси ва исломий умматни сақловчиси бўлган, буни баробарида эса нубувват манхажига асосланган исломий хукуматни йўқлиги ва вохид шўрони ва вохид ижмоъни инқирозга учраши, турли-хил мазхабларни пайдо бўлишига боис бўлди, худди шу тафсирлар ва мазхаблар бу мазхабларга эргашувчиларни қўли билан тафарруқни омилига айланди, шўро умматнинг вахдатини замонатчиси бўлганидек, тарқоқ холдаги тафсирлар тафарруқни асбобларидан бўлди.
Шўрога асосланган хукумат нобуд бўлиб салтанатли хукуматнинг иш бошлаши, вохид уммат ва вохид жамоатни худди бўри талаган галладек қилди, яъни улар турли-туман ва хар-хил шаклдаги тафарруқга гирифтор бўлишди. Албатта ўтган ислом тарихидаги 14 аср мобайнида буюк мужохидлар ғайри исломий хукуматларга ё исломий изтирорий бадал хукуматларга хотима беришга ва нубувват манхажига асосланган исломий хукуматни қайтадан таъсис қилишга харакат қилишди. Албатта мана бу мардонавор кишиларнинг харакатлари, исломий озодликни истовчиларнинг харакатини бутунлай тўхтаб қолмаслигига сабаб бўлди, аммо афсуски хозирги кунгача турли-хил, аммо мушаххас иллатларга кўра мана бу қиёмларнинг аксари ўзини комил натижасини қўлга кирита олмади. Охирги асрда биз кўрган уч- тўрт ўрин хам нубувват манхажига асосланган исломий хукуматнинг изтирорий бадали бўлган эди. Салтанат ва диктаторликни вужудга келишидан келиб чиққан хатмий ва амалий натижа мутафарриқ ижтиходларни туғулишига ва умматнинг мазхабий фирқаларга тақсимланишига ва шўрони нобуд бўлиши эса жамиятдаги вахдатни нобуд бўлишига олиб келди.
Бизнинг биродарларимиз ва опа-сингилларимиз шу нарсага яхшилаб диққат қилишлари керакки, фақат уммат ва вохид жамоатгина залолат ва саргардонлик йўлида харакат қилмайди холос, аллох таоло хам мана шу умматдан вужудга келган жамоат билан биргадур. Энди мана бу уммат миллионлаб балки миллиярдлаб нафардан ташкил топган бўладими ёки ўзини замонидаги ягона мўъмин бўлган саййидимиз Иброхимга ўхшаб бир нафардан ташкил топган бўладими, бу мухим эмас:
«إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِلَّهِ حَنِيفًا وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ» (نحل/120)
Албатта, Иброхим аллохга итоат қилгувчи, хақ йўлдан тойилмаган бир уммат- имом эди. У мушриклардан эмас эди.
(давоми бор……..)
