Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.
Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир хўромий.
(114- қисмат)
Дар инжо илова бар онки айбишон хам еки нест мошинишон хам бо хар фарқ дорад, василайи харакатийи онхо ек мулло бо ек фикри ханафий диюбандий мотрудий ё ашъарий аст, мошини харакатийи шумо мумкин аст шўро бошад. дар ин сурат бо мил ланги трактор намешавад мил ланги утубус ё қаторро таъмир кард ва инхоро ба харакат андохт.
Дар ин сурат ин бародарони мо бо ирояйи дармони он сарзаминхо барои сарзамини худишки ба дарди беморони сарзамини худиш намехурад, ё бо ирояйи қитъайики нақси мошини сарзаминишон рафъ намекунад, ошкоро ба унвони сад ва монеъи дар баробари пейдо кардани доруйи муносиб қитъайи муносиб амал мекунанд, ва ошкоро дар баробари вахдати огохона, хадафманд ва харакатийи муслимин сад ва монеъ мешаванд, ва бо аъмоли жохилонайи худишон мардумро дар баробари қонуни шариати аллох қарор медиханд.
Шинохти жомеъа ва афроди жомеъа метавонад бехтарин кўмак дар ирояйи дармони муносиб ва қитъайи муносиб барои бартараф кардани беморихо ва уйуб ва нақсхойи он жомеъа ва афрод бошад. аз жумла касоники дуст надоштанд бо баъзи аз мардум, бархи мовзуъоти ижтиходийро дар миён бигузоранд, имоми Ахмад астки дуст надошта аходисироки зохири он қиём ва хуружи бар хокими золим ва ахли бидъатро жоиз медонист барои умум дар он зуруфи замони ва макони баён бишаванд.
Хукумати бадили изтирорийи исломийки аз масалайи халқи қуръон хамоят мекард, ва дар айёми мехнат он хамма мусибат барои худиш ва дигар уламо ба вужуд овард, аммо ишон биёянд ривоятхойики жанги мусаллахона бар алайхи чанин хукумати бадили изтирорийи исломийро жоиз медонистро муносиби он шароити замоний ва маконий бейнал милалий ва мантақаийи муслимин намедонист ва дар ин холати изтирор вокуниши мутаносиб бо ин вазъики пеш омада астро дар пеш гирфт. Хамонтурики баъзи аз асхоб бо вужуди фосид будани хукумати язид аммо заминахойи қиёмро муносиб намедонистанд, ё Абу Ханифа ба ахли Куфа эътимод надошт ва дар нехзати Нафси Закия ширкат накард ва танхо аз назари пулий ва таблиғий ба у кўмак кард. Дар хар сурат мовқеиятхойи дар жомеъайи хосси пеш меояндки на баёни ек хукми барои баъзи аз мардум лозим аст, ва на ширкат кардани дар он, балки бояд онро барои фарохам шудани заминахойи муносибиш ва замони муносибиш дар он жомеъайи хосси нигах дошт.
Аз еки аз уламо дар мовриди масалайи илмий суъол шуд, ишон посух надоданд. Суъол кунанда гуфт: магар ин хадисро нашанидид :
مَنْ كَتَمَ عِلْمًا يَعْلَمُهُ، جِيءَ بِهِيَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلْجَمًا بِلِجَامٍ مِنْ نَارٍ[1]
“ касики илми дошта бошад ва онро китмон намояд рузи қиёмат, ба афсари оташин баста хохад шуд?” ишон фармуданд: афсарро рахо кун ва буру, харгох каси омад ва фиқх ва фахми онро дошт ва ман аз чанин каси илмамро китмон намудам маро ба афсар бибанд.
Хатто каси чун имоми Хасани Басрийки Хажжож аз у дар мовриди хадиси арнаяйн ва мужозоти онхо тавассути росулуллох саллаллоху алайхи васаллам пурсид, имоми Хасан Басрий, хадисро инкор кард, чироки медонист Хажжож қаблан ин хадисро [2]
Василайи барои хунрези бештар қарор дода буд ва алъон бо истинод ба ин хадис пеш аз пеш дар рехтани хун зиёдий равий мекунад.[3].
Абдуррохман ибни Махдий рохимахуллох дар хамон қарни дувум хижрий мегуяд: “ марди ба даражайи имомат нарасадки ба вай иқтидо намуд, магар инки баъзи аз чизхойироки мешнавад дар назди хувиш нигах дорад.” [4]
Холо муслимин ба далили набуди хукумати исломий ала минхажин нубувват ва тамоми мафосид ва олудагихойи ақидатий ва рафторийки баъди аз ин ба вужуд омаданд дар ек мезон аз огохихо нестанд, ва жавомеъи онхо хам дар ек сатхи нестанд, ва хатто шахс ва гурух ва жомеъайи ниёзи ба ек рохкори хосси дорадки бояд фахмида бишавад ва мутаносиби бо он
««تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى»
Ва амал бишавад.
Бале, бояд шевайи бархурди бо хамма мардумро ёд бигирем на қишри хосси аз онхоро. Барои хамин астки новъи жохилият новъи харакатро ва новъи вокунишро мушаххас мекунад, ва мумкин аст новъи жохилияти хар замоний бо замони дигар мутафовут бошад, барои хамин астки хам новъи вокуниш ва хам новъи харакат фарқ мекунад, ё мумкин аст хатто новъи жохилият дар ек замон аз макони ба макони дигари фарқ дошта бошад, барои хамин аст вокуниши нисбат ба хар кудом бо он ки фарқ мекунад.
(идома дорад……..)
[1] سنن ابن ماجه ـ افتتاح الكتاب فی الإيمان وفضائل الصحابة والعلم ـ باب 24 ـ صفحه 98 ـ شماره 266
[2] «حديث عرنيين» اشاره به داستان عكل دارد كه در آن، چند نفر نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمده و ايمان آوردند، و به دليل اينكه شرايط آب و هوا بر ايشان گران آمد، خواستار آن شدند كه پیامبر صلی الله علیه وسلم جای ديگری برايشان تدارك ببيند، رسول الله صلی الله علیه وسلم ايشان را به منطقهای فرستادند كه شتران متعلق به مسلمانان در آنجا میزيستند تا هم آب و هوای بهتر داشته باشند و هم از شير و ابوال شتران بنوشند، اما اينان غدر نموده، و چوپان را به قتل رسانيده و شتران را بردند و مرتد گشتند، رسول الله صلی الله علیه وسلم به هنگام دستگيری ايشان، دست و پايشان را در جهت خلاف همدیگر قطع نموده و چشمهايشان را كور نموده و آنها را در برابر آفتاب قرار دادند تا جان دادند. حديث را انس نقل میكند اما حسن بصری نزد حجاج آن را منكر شمرد تا حجاج بيش از اين خونريزی ننمايد چرا كه بسياری از خونها را به ناحق میريخت.
[3] صحیح البخاری ـ کتاب المغازی ـ باب 34 ـ صفحه 1553 ـ شماره 3956
[4] صحیح مسلم ـ مقدمه ـ باب 3 ـ صفحه 8 ـ شماره 12