Дарси хафтуми муқаддамотий / шинохти мухтасари бидъат дар манобеъи шаръий.
Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир хўромий.
(13- қисмат)
Дар инжо, имоми Шофеъий рохимахуллох дар назар гирифтани ин қовли Умар бин Хаттоб розиаллоху анху ва дарки амиқи бидъат аз лахози луғавий ва шаръий он мегуяд:
:«الْبِدْعَةُ بِدْعَتَانِ، مَحْمُودَةٌ وَ مَذْمُومَةٌ، فَمَا وَافَقَ السُّنَّةَ فَهُوَ مَحْمُودٌ وَ مَا خَالَفَهَا فَهُوَ مَذْمُومٌ»،
Бидъат ду нов аст:бидъати писандида ва бидъати нопасанд. Хар бидъатики мувофиқи суннат бошад, бидъати писандида аст ва хар бидъатики мухолифи суннат бошад, бидъати нопасанд аст. [1]
Ва дар жойи дигари мефармояд: чизхойи жадидики ижод мешаванд ду даста хастанд: дастайи мухолифи китоб ва суннати пайғамбар ва каломи сахоба ва ижмоъ аст ва ин бидъат, гумрохий аст ва дастайики аз умури хейр ижод мешавадки мухолифи китоб ва суннат ва ижмоъ нест ва ин мавориди жадид ижод шуда, мовриди мазаммат нест.[2]
Ибни Ражаб Ханбалий рохимахуллох хам дар ин бора мегуяд:”манзури имоми Шофеъий рохимахуллох ин астки дар асл, бидъати мазмум, бидъати астки дар шариат хеч аслий надошта бошад. Истелохи шариат ба хамин бидъат гуфта мешавад, аммо бидъати писандида он астки бо суннати мувофиқ бошад; яъни дар суннат, асли вужуд дошта бошадки ба он баргардад; ин ба далили мувофиқ будани он бо суннат аст, ва ин бидъати луғавий аст на бидъати шаръий.” [3].
Ровшан аст манзури имоми Шофеъий рохимахуллох хамон манзури Умар бин Хаттоб розиаллоху анху буд,яъни бидъати луғавий на шаръий. Чун, “ тамоми” бидъатхойи шаръий гумрохианд, кулли бидъатин золалатун; чун, бидъат аз лахози шаръий жойгузин кардани огохонайи чизи жадиди бо еки аз қавонини шариати аллох,манобеъи шариат ва мухолифи шариати аллох астки ба сурати амдий ва бидуни узри шаръий анжом мешавад.
Жойи дигарики метавон аз каламайи бидъат,мафхуми ғейри аз истелохи шаръийи мовриди назар дар “ кулли бидъатин золалатун” ро аз он истинбот кард дар мовриди масоили астки тобеъи урф ва одат ва зиндагийи оддий мардуманд,ва ин масоил илова бар онки мухолифати бо қонуни шариати аллох надоранд аммо,хамиша дар холи тағйир ва тоза шудан хастанд. Қоида дар ингуна маворид ин астки ,
الاصل في العاداتِ الإِباحةُ،
Яъни асл дар мовриди одот ва одоб ва русуми мардум то замоники мухолифати бо қонуни шариати аллох надошта бошад бар мубох будан ва жоиз будан аст.
Мисли анвоъи равишхойи шодий ва лахв ва умури фархангийи милалки бо шариат дар тазод нестанд ва дар замонхо ва маконхойи мухталифи дар холи тағйир ва тахаввул ва нав шудан буданд ва хастанд, ва мумкин аст хар каси чизи жадидийро ба вужуд оварда бошад, ё дар жомеъайи чизи жадидиро ироя дода бошад; мисли : бози хабашихо дар масжиди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва нигох кардан ба он.
Хар амри фархангий мисли лахв ва лаъаб,тижорат, пушок,хўрок ва ғейрих замони мазмумандки бо қонуни шариати аллох тазоди пейдо кунанд
«وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا» (جمعه/۱۱)،
(бархи аз асхоб, дар еки аз жумъахо) хенгомики тижорат ва ё саргармийро диданд аз пиромун ва атрофи ту пароканда шуданд, ва туро истода ( бар минбар, дар холи хутба) рахо карданд.
- Жойи дигарики метавон аз каламайи бидъат, мафхуми ғейри аз истелохи шаръий мовриди назар дар “ кулли бидъатин золалатун” ро аз он истинбот кард марбут мешавад ба амрики барои тахаққуқи хадафи шаръий ё ба хукми зарурат ва изтирор, ибдоъ мешавад ва ба вужуд меояд.
Мисли жамъ кардани қуръон ва аходис дар китоби мушаххас,ё тўлиди илми нахв, балоға,жарх ва таъдил барои фахми сахихи манобеъи шаръий, ё невиштани кутуби торих ва хатто бозгу кардани хамма новъ хабари дар он, мисли торихи табарий барои дарк ва ибрат аз ончи гузашта
«لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُولِي الْأَلْبَابِ»(یوسف/11)،
Ё ворид кардани равиши жадидий мисли девон тавассути Умар бин Хаттоб розиаллоху анху барои хуб ижро кардани
«أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ»
Ё тўлиди ек силохи жанги ё василайи амнияти барои ижройи сахихи
«آمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ»،
Ё рузи барои дарахткори жихати ташвиқи мардум ба коштани дарахт, ё хафтайи ба номи масожид барои ошно кардани насли жавон тахти хужуми равоний бесобиқайи расонахойи мухталиф куффори секуляр жахоний ва муртаддини махаллий ва мунофиқин ва секулярзадахо ба жойгохи шаръийи масжид,ё хафтайи ба унвони хонувода ва волидейн барои ошно кардани фарзандон ба жойгохи шаръий хонувода ва волидейн, ё ихтисос додани рузи хосси дар хафта ба номи “ жиход, фарзи айн аст” барои ошноий ба жойгохи жиход дар вазъи мовжуди муслимин, ё қарор додани чанд руз дар мох ё сол барои маърифи ва шиносондани ахамият ва жойгохи “се абзор” ба унвони сипар ва асбоби ташкил ва бозгардондани уммати вохид ва жамоати вохида ва вахдати огохона, хадафманд ва харакатийи муслимин, [4]،ва ё истисоси айёми барои маърифийи сийрайи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ё еки аз футухоти бузурги исломи,ё еки аз қахрамонони бузурги исломи ва ғейрих то расидан ба хадафи шаръийки ин маросим ба унвони ек абзор ба он манзур дар назар гирифта шуда аст; мисли баргузорийи хафтайи шайх Мухаммад бин Абдулваххоб дар донишгохи мулки саъуд дар Арабистонки бин Боз дар матолиби тахти унвони
«كلمة في أسبوع الشيخ محمد بن عبد الوهاب»
Дар мовриди он тўвзихоти комили додаки метавонид нигох кунид.
(идома дорад…….)
[1]– فتح الباری، ج ۱۳، ص ۲۵۳، أخرجه أبو نعيم بمعناه من طريق إبراهيم بن الجنيد عن الشافعي
[2]– همان؛ ما أخرجه البيهقي في مناقبه عن الشافعي
[3]– جمع العلوم والحكم، ص ۲۵۳
[4] معرفی کردن این «سه ابزار» خیلی مهم است، روزهایی در هفته یا سال به آن اختصاص داده شود