Дарсхойи муқаддамотий / дарси хаштум: шодий ба унвони ек ниёзи фитрий ва чигунагийи мудирият ва контроли он.
Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир хўромий.
(3-қисмат)
Ин умури фитрийро аллох таоло мутаносиб бо хадафи хилқати инсонхо дар инсон қарор дода аст, ва шахс метавонад бо парвариши ин асбобхо ва абзорхо ба он хадафики барояш халқ шуда аст даст пейдо кунад.
. فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ (روم/30)
Руйи худро холисона мутаважжихи дини ( ислом) кун. Ин саришти астки худованд мардумонро бар он саришт аст. Набояд саришти худоро тағйир дод. Ин аст дин ва ойини мохкам ва устувор, ва лекин аксари мардум ( чанин чизиро) намедонанд.
Ба забони содатар метавонем бигуемки умури фитрий новъи мейл ва героиши ба хубихойи астки аллох таоло дар вужуди инсон қарор дода аст, ва ин мейл ва героишро бо қонуни шариатиш мудирият, контрол ва хидоят мекунад. Яъни умур билқуввайи хастандки тавоноийи табдил шудан ба билфеълро доранд, ва хамин умури фитрий чанон хастандки мейлро дар инсон ба вужуд меоварандки инсон ба суйи хубийхо ва умури нек иштиёқ ва алоқа пейдо кунад, ва яъни дар воқеъ ба далили ин алоқа ва иштиёқиш ба суйи ин чизхойи пасандида ва ба даст овардани онхо харакат кунад умури фитрий заминахойи хомий хастандки мегуянд хубий хуб аст ва бадий хам бад аст пас ба самти хубий биравад ва бадий накунад, аммо чи хуб аст ва чи бад аст инро қонуни шариати аллох таъйин мекунад.
Ин умури билқуввайи фитрий ба мурури замон ва бар асоси омузишхо ва арзишхо ва қавониники ба шахс дода мешаванд, ва шароит ва заминахойики барои рушд ва шукуфойии онхо дар гирифта мешавад, ором ором ва ба тадриж худишонро нишон медиханд, ва таъсири худишонро бар шахс мегузоранд, ва мо зохиран метавонем ин умурро дар рафтори шахс бибинем, ва барои мо хам қобили дидан мешаванд ва мо метавонем масалан бигуем ин шахс муваххид аст,ё хейрхох аст,ё хақиқат талаб аст. Чун медонем аллох таоло инсонроки халқ карда аст ин умури фитрийро дар даруниш қарор дода аст,аммо ин инсон дар хамон ибтидойи амр чизи намедонад ва ин омузишхо ва қавонин хастандки аз тариқи се абзори шанидан ва дидан ва фахмидан ба ин умури фитрий хат медиханд:
وَاللّهُ أَخْرَجَکُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَیْئاً وَجَعَلَ لَکُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ (نحل/78)
Худованд шуморо аз шикамхойи модаронитон берун овард дар холики чизи намедонистид, ва у ба шумо гуш ва чашм ва дил дод то сипасгузорий кунид.
Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд:
:كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ[1]
Баччахо бар фитрат мутаваллид мешаванд ва ин волидин хастандки онхоро яхудий ва насроний ва мажус тарбият мекунанд.
Дар инжо волидин хастандки ба баччахо ёд медиханд чи хуб аст ва чи бад аст, баъад мохворахо ва расонахо ва мадорис ва дустон ва хукуматхо ва қавонини хоким бар жомеъ хастандки имруза барои ин баччахо аз махди кудак то замони марг таъйин мекунанд чи хуб аст ва чи бад аст, ба ин шева ин сарнахики аллох таоло ба ин бачча барои пейдо кардани рохи қонуни шариати аллох ва хидоят ба у дода шуда аст, тавассути волидин ва мохворахо ва соири умур метавонанд бо маърифий кунандки дар назари аллох хуб нестанд, ва бадхойиро ба шахс маърифий кунандки дар назари аллох бад нестанд,ва ба ин шикл ба фитрати солими ин шахс садама мезананд,ва дар қоғози ноневишта ва пок бачча чизхоиро менависандки ғалат хастанд. Дар инжостки мегуем волидин баччаро фосид карданд,ва ё волидин заминаро фарохам кардандки мохворахо ва соири умур баччаро фосид кунанд.
Ин умури фитрий мисли донахо ва базрхойи хастандки ниёзи ба замини муносиб ва шароити жаввий ва мухити муносиб ва хидоят ва муроқибати муносиби доранд то ба он шиклики аллох хоста рушд кунанд,ин умур дар ибтидо ниёзи ба расидагий надоранд, аммо дар идомайи рох, ва дар замони худиш, мухтожи таважжух ва парвариш бар асоси арзишхо ва қавонини шариати аллох хастанд.
Героиши ба ростгуйи ва танаффур аз дуруғгуйи дар хамма вужуд дорад, ё героиши ба амонатдори ва танаффур аз хиёнат дар хамма хаст, ё героиши ба издивож ва ташкили хонувода ва танаффур аз тажарруд дар хамма хаст, героиш ба сирват ва танаффур аз фақр дар хамма хаст,ва мавориди зиёдий дигарий хам хастандки ба сурати фитрий дар хамма хаст, аммо хар кудом аз ин маворид бояд дар мархалайи худиш ва дар хамони худиш ба бачча омузиш дода бишавадки масири дуруст расидани ба ин хубийхо кудом аст? Ба ек бачча ширхор омузиши ростгуйи ва пархез аз дуруғгуйи дода намешавад,чун ин мейл ва героиш дар ин син хидоят ва мудирият намешавад аммо дар синни болотар чиро мешавад, ё ба баччайи дабистоний намеоянд дар мовриди издивож ва ташкили хонувода омузиш бидиханд, чун ин мейл ва героиш дар синни болотари худишро нишон медихад ва бояд дар он син хидоят ва омузиш дода шавад, умури фитрий дигар хам ба хамин шева хастанд.
(идома дорад………)
[1] متفق علیه