Дарсхойи муқаддамотий / дарси хаштум: шодий ба унвони ек ниёзи фитрий ва чигунагийи мудирият ва контроли он.
Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир хўромий.
(39- қисмат)
Дар ин сурат бояд гуфтки тамоми ончи дар дунёст лахв ва лаъаб ( саргармий ва бозий) ба шумор меравад аммо ин ба маъни харом будани кулли фаолиятхойи мо дар дунё нест:
وَمَا هَٰذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ ۚ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ ۚ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ (عنکبوت/64)-
Зиндагийи ин дунё жузъ лахв ва лаъаб нест, ва зиндагийи саройи охират зиндагий аст, агар фахм ва шуъур дошта бошанд.
– اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ (حدید/20)
Бидонидки зиндаги дунё танхо бозий, саргармий аст.
– وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ۖ وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ (انعام/32)
Зиндагийи дунё бозий ва саргармий пеш нест, ва саройи охират барои пархезгорон бехтар аст. Оё мефахмид.
Дар инжо дунё ва хар ончи дар он аст ба нисбати қиёмат мешавад лахв,чун мартабайи ночиз ва беарзиши аст, аммо дар айни беарзиши асбоби аст барои бадаст овардани хамон чизи боарзиш. То замоники хукми ин василаро дорад муфид аст, аммо замоники ба он дилбастагий ба вужуд меояд ва пеш аз андоза ба он таважжух мешавад ва шахс ба он одат мекунад онвақт астки музир мешавад.
Дар худи дунё хам умури хастандки дар хидмати ек вожиби мухим ва хадафи бартар ва болотар хастанд ва хукми лахвро доранд, ва агар ба ин асбоб ва васоил ахамият дода бишавад ва ба он одат бишавад ва хадаф гум бишавад онвақт астки инон хам музир мешаванд, мисли рози шудан ба шодийи ноши аз ташкили уммати кучакики аз жамоати кучаки ба вужуд омада ва дилбаста шудан ба он ва мумониъат аз ташкили шўройи жамоатхо ва шодийи бузургтар, ё рози шудан ва шодий ба хотири шўройи жамоатхо ва одат кардан ба он ва дилбаста шудан ба он ва мумониъат аз ташкили хукумати исломий ва хал шудани жамоатхо. Холо инон дар хар мархалайи ек абзор ва неъмати хастанд аммо замоники ба мусибат ва ширки шодийовари тафарруқ
«مِنَ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعًا كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ»
Мунтахий мешаванд ва шахс ба онхо одат мекунад ва дилбаста ишон мешавад онвақт хадаф гум мешавад ва ин абзорхо табдил мешаванд ба лахви манфий, аммо агар бо қонуни шариати аллох мудирият ва контрол ва хидоят шаванд табдил мешаванд ба умури тоййиб ва покизайики бояд аз онхо истефода шавад.
Аммо дунё чигуна астки барои анжом додани ниёзхоит мисли тахсили илм ва кор ва издивож ва ……савоб гирит меояд? Чун хаммайи инонро дар ростойи хидмат ба хадафи аслий яъни касби ризойи аллох ва бехишт ба кор мегири. Ва инхо монеъ расидан ба ин хадафи аслий намешаванд.
Дар инжо возих ва ровшан астки ин лахв мисли соири умур танхо замони манъ мешавадки боиси тарк кардани ек вожиб бишавад:
ﻭ ﺇﺫَﺍ ﺭَﺍَﻭْ ﺗَﺠَﺎﺭَﺓً ﺃﻭْ ﻟَﻬْﻮٍ ﺍﻧْﻔَﻀُّﻮﺍ ﺇﻟـَﯿْﻬَﺎ ﻭَ ﺗَﺮَﮐُﻮﮎَ ﻗﺎﺋِﻤًﺎ ﻗُﻞْ ﻣﺎ ﻋِﻨْﺪَ ﺍﻟﻠﻪ ﺧَﯿْﺮٌ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻠَّﻬْﻮِ ﻭ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺘِّﺠَﺎﺭَﺓ ﻭَ ﺍﻟﻠﻪُ ﺧَﯿْﺮُ ﺍﻟﺮَّﺍﺯِﻗﯿﻦَ (جمعه/11)
Хенгомики тижорат ва ё лахв ва саргармиро диданд аз атрофи ту пароканда шуданд, ва туро истода ( бар минбар, дар холи хутба) рахо карданд! Бигу: ончи дар пеши худо аст, бехтар аз лахв ва саргармий ва бозаргони аст, ва худо бехтарин рузи расон аст.
Ё замони ин саргармий ва лахв ба сурати макрух дар меоядки ба жойгох ва шахсият ва паём ва даъвати шахс латмайи бизанад : Саъад ибни Ос розиаллоху анху мегуяд: дар шўхихоит миёнару бош чун зиёдаравий боиси беарзиши худит ва пурру шудани ахмақхо нисбат ба ту мешавад ва агар дар ин замина хам камкори кунид ва ахли шўхи набоши дар дили онхойики ба ту унс гирифтанд буғз дуруст мешавад ва атрофиён ва хамсухбатхоит хам аз ту фарорий мешаванд. [1]
Дар хар сурат то инжо дар мовриди овоз ва тарона ва ё гуроний хондан ихтилофи миёни аиммайи ахли қибла вужуд надорад, аммо ихтилоф бейни пейравони ин аимма замони ба вужуд меоядки ин овоз хондан хамрохи олоти мусиқий бошад.
(идома дорад……..)
[1]المراح في المزاح” للبدر الغزي .ص/10