Чигунагийи анжоми омодагийи низомий ба унвони ек вожиби шаръий дар жавомеъи мухталифи мовжуд.
(3- қисмат)
Дар шархи ин хадис имоми Нававий гуфта аст: “ Ин тўвбихи шадид дар мовриди фаромуши тирандозий баъди аз ёдгирийи он, дар мовриди каси астки ин корро ёд мегирад сипас бидуни узр онро тарк мекунадки, ин холат ба шиддат мовриди карохат қарор гирифта аст.” Ин ваъийд дар хаққи каси астки тирандозийро ёд мегирад сипас бар намудани он мувозибат намекунад то инки онро фаромуш мекунад пас холи касики аслан онро намеомузад, бояд чигуна бошад?!
Пас ин мовриди комилан жиддий аст ва шўхи ва мазохий дар он нест. Бар хар мусалмон вожиб аст то ба андозайи хаддиақал мумкин аз тамриноти низомий жихати омодаги барои қитол бархурдор бошад,хатто агар қитол дар рохи аллох тавассути ек нафар нез сурат пазирад боз машруъ аст. Худованди мутаол мефармояд:
« فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا تُكَلَّفُ إِلا نَفْسَكَ وَحَرِّضْ الْمُؤْمِنِينَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَاللَّهُ أَشَدُّ بَأْسًا وَأَشَدُّ تَنكِيلا» (نساء/ ۸۴ )
Бар ин асос росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба ёдгирийи фунуни низомий( асб саворий тирандозий ва шино) ба фарзандон нез дастури акид доданд.
Замоники амри вожиб ва зарурий менамуд росулуллох саллаллоху алайхи васаллам касониро жихати фарогирийи он амр менамуд ва дар ин омузиш дин ва маслак ёд диханда нодида гирифта мешуд чунончи дар жомеъи Термизий аз Зайд ибни Собит нақл мекунад:” Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам маро фармон додки забони сарёнийро ёд бигирам”. Ва имоми Шофеъий нез аз инки илми пизишкий назди насоро махсур гашта нигарон буданд ва муслиминро тарғиб мекардандки онро аз онхо биёмузанд ва худ мустақил гарданд.
Дар ин сурат омузиши низомий ба далили ахамиятики аз лахози “ вожиби айний” будан дар “вазъи мовжуд” дорад ва ба далили инки муқаддима астки танхо тавассути он ек вожиб анжом мегирад ва аз мафосид ва мушкилоти адида жиловгирий менамояд, пардохтан ба он бо хифзи арзишхойи исломий худ ва бидуни дар назар гирифтани бовархо ва дини омузиш диханда, вожиб мебошад. [۴]”
Омузиш дидан ва тамрин кардан дар замони қадим барои хаммайи мусалмонон муяссар ва осон буд ва он хам ба далили сода будани силохи жангий аз лахози каммият ва кейфият буд, аммо хамрох бо пазириши аслаха, он хам бо кашфи борут, ва зухури силоххойи кушанда ва сангин, хокимони золим аз тарси инки мардум ононро мовриди мухосиба қарор диханд, хамл кардани силох ва тамрин бар он ба гурухи муайяни аз мардумки бо онон валоъ ва дусти доштанд ва артеш номида мешуданд, мухсур намуданд. Ва пейваста боқий мардум аз он махрум буданд.
Балки илова бар он мардум дар бештари овқот мақхури ин иқлияти мусаллах буданд ва барои инки мурдуми ин мақхур будан хақиқийки шомили холишон шуда астро ихсос накунанд хокимони золим онхоро ғарқи тамоми ончизи намудандки онхоро аз ин амр ғофил созад; аз кешмекеш кардан бар луқмайи айш ва тижорат гирифта то машғулияти бар лахв ва лаъаб ва мусиқий ва саргармий, ва аз мусобиқот ва рафтан ба бошгоххойи варзиший то найрангхойи расонахойи жамъий ва ахзоб ва интихобот ва рафтан ба мажлис ва даргирихойи лафзий ақидатий ва дигар равишхойи шайтонийки барои найранг ва гул задани мардум мадди назаришон буд.
Дар ин шароити жадидки собиқайи торихий надорад чи бояд кард? Агар татбиқ ва амалий намудани ек вожиби шаръий ( мисли вузуъ) ва фарзи айн ( мисли намоз) аз коноли табиияш сурат нагирифт бояд ба тарки вожиб ва фарзи айн иқдом намуд ё ба рохкори жадиди панох жуст?
(идома дорад……..)