Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс : фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган
(6- қисм)
Аллох таоло мушрик ва секуляристларга омонлик бериб уларни мусулмонлар жумласидан деб хисоблайди, вақтики улар тавба қилиб намоз ўқисалар:
فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَخَلُّواْ سَبِیلَهُمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (توبه/5)
فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَإِخْوَانُکُمْ فِی الدِّینِ وَنُفَصِّلُ الآیاتِ لِقَوْمٍ یعْلَمُونَ (توبه/11)
Жаннат ахли жиноятчи кимсалардан сўраган пайтларида:
«فِی جَنَّاتٍ یَتَسَاءلُونَ * عَنِ الْمُجْرِمِینَ »
сизларни жаханнамга ва сақарга тушишингизга нима боис бўлди,
«مَا سَلَکَکُمْ فِی سَقَرَ ؟»
уларни жавобларидан бири шуки, улар намозни барпо қилишмаган:
قَالُواْ لَمْ نَکُ مِنَ ٱلْمُصَلِّینَ (مدثر/32-43)
Улар айтурлар: “бизлар намоз ўқигувчилардан бўлмадик.
Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам намоз ўқимайдиган кимсалар хақида мархамат қилганларки:
«بَیْنَ الرَّجُلِ وَ بَیْنَ الْکُفْرِ تَرْکُ الصَّلاةِ»[1]
Киши билан куфрни ўртасидаги фарқ, намозни тарк қилишдур.
«اَلْعَهْدُ الَّذی بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ الصَّلاةُ فَمَنْ تَرَکَها فَقَدْ کَفَرَ»[2]
Бизларни кофирлардан жудо қиладиган ахд ва паймон намоздур, намозни тарк қилган киши кофир бўлади.
«عُرى الإسْلامِ وَ قَواعِدُ الدِّینِ ثَلاثَةٌ، عَلَیهِنَّ أسِّسَ الإسْلامُ مَنْ تَرَکَ واحِدَةً مِنْهُنَّ فَهُوَ بِها کافِرٌ، حَلالُ الدَّمِ: شَهادَةُ أنْ لا اله إلاّ الله، وَ الصَّلاةُ الْمَکْتُوبَةُ، وَ صَوْمُ رَمَضانَ»[3]
Исломнинг бир-бирига боғланган халқалари ва динни поялари учта нарса бўлиб, ислом уларни устига бино қилинган, агар киши улардан бирини тарк қилса, уни тарк қилгани сабабли кофир бўлади ва қони халол хисобланади.
Аллох таолодан бошқа хеч қандай маъбуд йўқлигига иқрор бўлишлик ……..хар кунги вожиб намозларни ўқишлик…….рамозон ойида рўза тутишлик. Бошқа бир ривоятда қуйидагича келтирилган:
من ترك منهنَّ واحدةً فهوكافر باللّه، ولا يقبل منه صَرْفٌ ولا عدلٌ، و قد حل دمه وماله”
Кимки мана булардан бирини тарк қилса, кофир бўлибди ва уни фарз ва суннат ибодатлари қабул қилинмайди ва шубхасиз қон ва моли хам халол саналади.
Росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг барча асхоблари хам намозни тарк қилган кишини кофир ва исломдан чиққан деб хисоблашади. Мана бу заминада Али ибни Аби Толибдан ва ибни Масъуддан ва Жобир ибни Абдуллохдан ва Абу Дардоъдан ва ибни Аббосдан турли-хил ривоятлар нақл қилинган ва очиқ-ойдин намоз ўқимаган кимсани кофир дейилган.
Энди агар бир киши намозни қабул қилса ва дангасалиги сабабли ё дунёга машғул бўлгани учун баъзи вақтларда уни ўқимаса ( яъни бутунлай уни тарк қилмаган бўлса) ахли суннатнинг машхур тўрт фирқасини аиммалари бу борада учта назар беришган:
– Имоми Ханафий рохимахуллох айтадики, бундай бепарво шахс фосиқдур, уни шу даражада уриш керакки, баданидан қон оқсин, сўнгра уни намозига қайтмагунича зиндонга ташланади.
– Имоми Молик ва Шофеъий хам айтишадики: бундай дангаса, бепарво шахс фосиқдур, аммо унга шаллоқ ургач зиндонга ташлашни ўзи кифоя қилмайди, балки агар у намозини тарк қилишда давом этадиган бўлса, шаръий хад сифатида уни ўлдириш керак.
– Имоми Ахмад айтадики: номоз ўқимайдиган кимса кофирдур, ундан тавба қилишни сўрашлик вожиб бўлади, агар тавба қилмаса уни бўйнини узиб ташлансин, у учун ўлдиришдан бошқа жазо йўқ.
Хўп, мана булар аллохни шариатидаги қонунлар ва қалби бемор бўлган шахснинг хукмидур, у намозни барпо қилмаслик касаллигини ўзини амалларида кўрсатган, дунёда бундан хам каттароқ жиноят борми? Чунки бу иртидод хаддидаги жиноят, энди мана бундай хатарли жиноятни қилган жиноятчини қалби энг фосид қалб хисобланмайдими?
Шу тарзда фосид амаллар фосид қалблардан келиб чиқади. Фосид амал фосид қалбни белгисидур, булғанган амал бузилган ва касал қалбни нишонаси бўлади. Шу сабабли хам росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладилар:
إِنَّ اللهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ، وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ، وَأَعْمَالِكُمْ. [4]
Худованд сизларни чехрангизга ва молингизга қарамайди, балки сизларни дилингизга ва амалларингизга қарайди.
Шу ерда мусулмон киши қалбига аллохни шариатидаги қонун билан шифо бериши ва сўнгра уни амаллари хам қалбини саломатлигини андозасича соғлом ва пок бўлиши керак, чунки амаллар қалбга тобеъ бўлади. Соғлом қалбга эга бўлган инсон аллохни шариатидаги қонунидан четга чиққан нарсалардан безор бўлиб нафратланади ва аллохни шариатидаги қонунга хилоф бўлган нарсалардан узоқлашади:
Аллох таоло мана бундай мўъминларга қарата мархамат қилади:
… وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ(حجرات/ 7)
Лекин аллох сизларга (иймони комил, тақво имтихонидан ўтган зотларга) иймонни суюкли қилди ва уни дилларингизга чиройли кўрсатди хамда сизларга куфрни, (аллох ва пайғамбарга) итоатсизликни ва исённи ёмон кўрсатиб қўйди. Ана ўшаларгина (яъни иймон йўлида собит қадам бўлиб, куфр – исённи ёмон кўрган кишиларгина) тўғри йўлга юргувчи зотлардир.
فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَنِعْمَةً وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ (حجرات/8)
(Бу) аллох томонидан бўлган фазлу мархамат ва неъматдир.
Шу сабабли хам барча солих ва муслих кишиларни дуоси қуйидагича бўлган:
رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً ۚ إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ (آل عمران/8)
“Парвардигоро, бизни хидоят қилганингдан кейин – энди дилларимизни хақ йўлдан оғдирма ва бизга ўз хузурингдан рахмат ато эт! Албатта сенгина барча яхшиликларни ато этгувчисан!”
Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:
اللَّهُمَّ مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ صَرِّفْ قُلُوبَنَا عَلَى طَاعَتِكَ»[5] ،
У киши асхобларга ўргатар эдиларки, мана бу хам уларни дуоларидан бири бўлиши керак:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ… قَلْبًا سَلِيمًا، وَأَسْأَلُكَ لِسَانًا صَادِقًا»؛[6]
Шу ерда аллох таоло қиёмат куни учун хам таъкидлаб баён қиладики:
یَوْمَ لَا یَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ (شعراء/88)
У кунда на молу давлат ва на бола- чақа фойда бермас;
إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ (شعراء/89)
Магар аллох хузурига тоза дил билан келган кишиларгина (фойда берур).
(давоми бор……..)
[1] مسلم و ابوداود و ترمذی و ابنماجه و احمدبنحنبل
[2] احمد و صاحبان سنن
[3]ابویعلی آن را با »اسناد حسن« روایت کرده است.
[4]رواه مسلم في كتاب البر والصلة والآداب، باب تحريم ظلم المسلم وخذله واحتقاره وذمه وعرضه وماله 4/ 1987 [2564].
[5]رواه مسلم في كتاب القدر، باب تصريف الله تعالى القلوب كيف شاء 4/ 2045 [2654].
[6]رواه أحمد 4/ 123، 125، والترمذي في كتاب الدعوات، باب منه [23] 5/ 476 [3407]، والنسائي في كتاب السهو، باب [61] نوع آخر من الدعاء 3/ 54 [1304] بلفظ: كان يقول في صلاته، وصححه ابن حبان 5/ 310 [1974].