Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс : фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган
(14- қисм)
Бу ва бунга ўхшаш инсонлар зикр қилиб ўтган ижобий ўринларни хаммасини, аллохни шариатидаги қонунлар шодликка боис бўладиган абзорлар сифатида қабул қилади. Аллох таоло номларини биз айтиб ўтган мана бу ижобий ўринларни тасдиқлаш билан бирга, бундан бошқа мавжуд майда ўринларни шодликнинг зохирий белгиси сифатида, ўзининг шариатида ва асосий қонунларида умумий бир жамланма кўринишида, учта асосий омилни инсонда доимий шодлик ва бахтни вужудга келтирувчи манбаъ сифатида таништирган, улар “хаёлдаги бахт ва шодликка” айланмасидан олдин мана бу шодликларни ташкиллаштиради ва бошқариб контрол қилади ва хидоят қилади:
1-Ушбу асосий ўринлардан бири шодликнинг энг мухим ва асосий омили сифатида, ла илаха иллаллох ва Мухаммадур росулуллохга ихлос билан иймон келтириш ва чин дилдан ишонишдир. Ташвиш, изтироб ва тушкинликни йўқлиги ва қалб хотиржамлигини қўлга киритиш хар қандай шодликни асосий нави хисобланади, мана буни ғайри шаръий дастурлардан ва қонунлардан четланиш ва аллохнинг шариатидаги қонунларга сўзсиз итоат қилиш орқалигина қўлга киритилади. Аллох таоло мархамат қиладики:
الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ (رعد/28)
Улар иймон келтирган ва қалблари аллохни зикр қилиш- эслаш билан ором оладиган зотлардир. Огох бўлингизким, аллохни зикр қилиш билан қалблар ором олур.
Шу ерда бир нарсани айтиб ўтмоқчиман, мўъминларни даражаси мусулмонларни даражасидан юқорироқ бўлгани каби, таскин топишни даражаси иймон даражасидан юқорироқда туради:
وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِی الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِن قَالَ بَلَى وَلَکِن لِّیَطْمَئِنَّ قَلْبِی(بقره/260)
Эсланг (эй Мухаммад), Иброхим: “парвардигор,менга ўликларни қандай қилиб тирилтиришингни кўрсат”, деганида, аллох: “ишонмайсанми?”- деди. Иброхим айтди: “йўқ, ишонаман-ку, лекин дилим яна хам таскин топиши учун”.
Шахс тоғутга куфр келтириш ва аллохга иймон келтириш орқали аллохни шариатидаги қонунларнинг қадриятларига ва аллох таолони рахмати,ваъдаси,огохлантиришларига боғланиб қолган пайтида, у ўзининг шодлигини аллох таолодан бошқа хеч қандай нарсага ва хеч кимга боғламайди, шу сабабли хам у хамиша шодлик неъматидан бахраманд бўлади, чунки:
وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَ أَبْکي.
Энди шахс ўзини шодлигини фақат ўткинчи моддий ишларга боғлаб олган пайтида, ана бу ишлар тамом бўлган пайтида у хам ғам- ташвишга дучор бўлиши табиий бир холат.
Сиз бир тасаввур қилиб кўринг, хамма одамлар учун расм олишга имконият яратиб берган жорж эстман кодакдек инсонни 95 миллион доллор даромади бўлган, лекин у 1932 йилда мол-дунёдан ва дунё лаззатларидан тўйиб кетгани сабабли, 82 ёшида ўзини ўзи отиб ўлдиради. Кодак васиятномасини охирги жумласида қуйидагиларни ёзиб қолдирган эди: ” мен керакли ишимни бажариб бўлдим. Демак мени бу ерда қолишимга эхтиёж қолмади.”
Яна бир бошқа бир намуна адолъф меркел бўлиб, у 74 ёшида 2009 йилда 43 миллиярд доллор даромади бўлишига ва дори ишлаб чиқарувчи ва автомобил ишлаб чиқарувчи бир неча катта ширкатга эга бўлишига ва уни қўл остида 100000 дан ортиқ ишчилар ишлашига қарамасдан ва дунёда 44 чи ўриндаги бадавлат киши бўла туриб, ширкатларидан бирининг акцияси 50 фоизга тушиб кетгани туфайли ўзини поездни остига ташлаб ўлдиради, у мана бу вазиятда бадавлат кишиларнинг 44 чи ўрнидан 96чи ўринга тушиб кетарди холос.
Мана бу борада намуналар жуда кўп, унда шахслар ўзларини шодликларини дунёвий ўткинчи ишларга боғлаб олишган, улар бу ишларни қўлга киритишган пайтда кудокка ўхшаб ўзларини ўлдиришади ёки бўлмасам агар меркелга ўхшаб мол-давлатлари бир миқдор ноқис бўлиб қолса хам ўзларини нобуд қилиб ташлашади.
Аммо мўъмин шахс ўзини шодлигини аллохни шариатидаги қонунга ва аллох таолони ваъдаларига боғлаган пайтида, гунохлардан пархез қилишлик хам унга шодлик келтиради, аллохни йўлида жиход қилишлик ва силайи рахмни барқарор қилишлик хам унга шодлик ва бахт келтиради, мехмон кутиб олишлик ва аллохни бандаларини мушкилотларини енгиллатиш ва аллох таолони дастурларини ижро қилишлик хам унга шодлик ва хурсандчилик келтиради, яъни у
خَیرُ النَّاسِ أنفَعَهُم لِلنَّاس،
эканини яхши билади, амр ба маъруф ва нахий аз мункар, даъват ишлари ва одамлар учун аллохни шариатидаги қонунларни, исломий хукуматни қайтадан олиб келишдан тортиб, инсонларга моддий манфаъат етказиш ва умум одамларга фойда келтирадиган ишларни амалга оширишлик уни рухиясини шод ва хурсанд қилади, уни умидини ва ўзига бўлган ишончини юқорига кўтаради.
Хатто шахс ўзини ораста тутишлиги ва ўзини либосларига ,ташқи кўринишига эътибор беришлиги хам мўъмин кишини шодлигига шодлик қўшади, чунки аллох таоло мархамат қиладики:
«يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ» (اعراف/31)
Эй одам болалари, хар бир сажда чоғида зийнатланингиз (яъни тоза либосда бўлингиз) хамда ( хохлаганингизча) еб – ичаверинглар, фақат исроф қилманглар. Зотан, у исроф қилгувчи кимсаларни севмас.
Мана бу борада намуналар жуда кўп, аммо бу ерда ишора қилиниши керак бўлган нуқта шуки, кўз ёш тўкишлик аллохни шариатидаги қонунида шодликни тўлдирувчиларидан бири сифатида, хамда ғам-андухдан қутулиш ва ғам- андухни танадан чиқариб ташлаш учун энг фойдали ва энг олий, табиий бир чора деб хисобланади.
Кўз ёш тўкишлик инсонни тушкинликка тушишдан сақлашидан ташқари, у хаким худованд томонидан инъом қилинган инкор қилиб бўлмайдиган неъматлардан бири саналади, у инсонни тинчлантириш учун инсонга берилган энг яхши, афзал воситалардан биридур. Шунга асосланган холда кўз ёш тўкишлик ва кулишлик шодликни давомий бўлишида бир-бирини тўлдирувчи хисобланади. Аллох таоло хам мана бу мақсадни қўлга киритилгунча хам кулдиради ва хам кўз ёш тўктиради:
« وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَ أَبْکي».
Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам кўз ёш тўкиш ва хатто киши ўзини кўз ёш тўкишга мажбурлаш учун хам бир қанча тавсиялар берганлар.
Мана бу дунёвий хаётдаги инсонларнинг рухий ва ички саломатликларини аллохни шариатидаги қонунлар томонидан тўғри риоят қилиниши демакдир, албатта мана бу шодликни мухофизат қилишлик ва ғам- ғуссани бошқа усулга кўра танадан чиқариб юборишлик, мўъмин бўлмаган кишилар учун хазм қилиб бўлмайдиган нарса бўлиши мумкин.
(давоми бор………)