Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс : фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(26- қисм)

Ха, мўъмин шахс агар хохласа, ўзининг пок нияти билан бирга яхшиликни жуда кўп йўлларини топа олади ва дунёда хамма нарса аллохни шариатидаги қонунлар йўлига тушади ва албатта булар унга савоб хам келтиради:

قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ * لَا شَرِيكَ لَهُ ۖ وَبِذَٰلِكَ أُمِرْتُ…(انعام/162-163)[1]

Ошкор кўриниб турганидек, овоз айтишлик хам шодликни фитрий абзорларидан бири ва хаётни бир қирраси бўлиб, уни аллох таоло учун ишлатилиши керак, шубхасиз аллохни шариатидаги қонунлар дунёвий хаётда мухтож бўлинадиган фитрий масалаларни бостириб ташлаш учун келган эмас, балки у мана бу эхтиёжларни бошқариш, ташкиллаштириш, контрол қилиш ва уни хидоят қилиш келган. Ибни Таймия айтади:

«اِنَّ الأنْبیاءَ قَدْ بُعِثوُا بِتَکْمیلِ الْفِطْرَةِ و تَقْریرِهـْا لا بِتَبْدِیلِها و تَغْیِیرِها»

Анбиёлар фитратни ўзгартириш учун эмас, балки комил қилиш ва уни собит қилиш учун юборилишган.

Энди агар мана бу фитратни аллохни шариатидаги қонунлар билан контрол қилиб хидоят қилинса, матлуб ва покиза,халол ишга айланади, аллох таоло мана бундай покиза ишлар хақида мархамат қиладики:

یَسْألُونَکَ ماذا اَحَلَّ اللهُ لَهُمْ قُلْ اَحَلَّ لکُمْ الطَّیِّباتِ (مائده/4)

(Эй Мухаммад, мўъминлар) сиздан ўзлари учун нималар халол қилинганини сўрайдилар. Айтинг: “сизлар учун барча покиза нарсалар халол қилинди. Ха, бизлар хаётдаги ишларимизни бошқариш ва покизалаш орқали айта оламизки:

الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُۖ (مائده/5)

Бугун сизлар учун барча покиза нарсалар халол қилинди.

Энди мана бу овоз айтишлик аллохни шариатидаги қонунларни бошқаруви сабабли, тоййиб покиза нарсага айланади ва бир фитрий эхтиёжни тўғри шаклга келтиради ва инсонни ғайри шаръий овоз айтишлардан узоқлаштиради ва шахсни гунохга ботган овоз айтишлар томонга боришига йўл қўймайди, чунки шахс баъзи бир кимсалар томонидан офатга айланиши,булғанини мумкин; энди шундай кишилар хам борки, улар мана бу овоз айтишга ё унга қулоқ солишга одатланиб қолишган, уларни мақсади хам ўзларини ва бошқаларни вақтларини хуш ўтказишдан иборат, бу ерда мана бу иш лағв ишга айланади, бу масжидни эшигини тагида ўтириб олиб вақтларини бекор ўтказаётган чолларни ишига ўхшайди, ёки бўлмасам сиз ўзингиз одатланган фалон ўйинни кўришингиз………мана бундай шахс одатланиб қолган вақтни бекорга ўтказишлар ёки умрни бекорга кетказишлар, мусулмонларни сифати эмас, балки кофирларни сифати хисобланади, бу ахли китоб кофирлари баъзи вақтлар айтган сўзларга ўхшайди, аллох таоло уларга қандай муомала қилиш хақида мархамат қилади:

وَإِذَا سَمِعُوا اللَّغْوَ أَعْرَضُوا عَنْهُ وَقَالُوا لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَکُمْ أَعْمَالُکُمْ سَلَامٌ عَلَیْکُمْ لَا نَبْتَغِی الْجَاهِلِینَ ‏(قصص/55)

Қачонки, бехуда ( сўз ё ишни) эшитсалар ундан юз ўгирурлар ва “бизларнинг амалларимиз ўзимиз учун, сизларнинг амалларингиз хам ўзларингиз учундир. Омон бўлинглар. Бизлар нодон кимсалар билан (хамсухбат) бўлишни истамаймиз”, дерлар.

Аслида бор хақиқат хам шу, мусулмонлар даъватга, жиходга, аллохни динига ва аллохни бандаларига хизмат қилишга эхтиёжи бўлар экан ва уни зиммасида ўзини ва дунёдаги бошқа ситам кўрган инсонларни олдида ана ўшанча масъулият бўлар экан ва ўзларини қиёматларини баробарида ўшанча вазифаларга эга бўлар эканлар, фалончи кўчани бошида ё масжидни олдида туриб ўзларини қиёматлари учун хеч қандай фойдаси бўлмаган нарсалар билан машғул бўлишларида бир маъно борми? Ёки юзлаб балки минглаб соат вақтингизни футболни, хайвонот оламини тамошо қилишга сарфлашингизда бир маъно борми? Бўлиб хам шахс ана бу сарфлаган вақтини юздан бирини хам динга оид дарсларни эшитишга ё кўришга ё таълим олишга сарфламайди.

Мана бу дўстларимиз нодон ва жохилларни йўлларидан юриб кетишяпти, улар ўзларини шундай ишлар билан машғул қилиб қўйишганки, умрларининг соатига қиёс қилинса бу ишлар нихоятда арзимас, лағв ишлар хисобланади, ақлли шахс бу ишлардан ўзини четга тортиши ва қуйидаги сўзларни айтиши керак:

لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَکُمْ أَعْمَالُکُمْ سَلَامٌ عَلَیْکُمْ لَا نَبْتَغِی الْجَاهِلِینَ.

Агар овоз айтишликни ё овоз эшитишни кўпайтириб юбориб уни бир одатга айлантириб юборилса ва бу вақтни бекор ўтказилишига,хамда ўзи билан бошқаларга яхшиликни етмаслигига боис бўлса,бу жоиз бўлмайди, мусулмонлар мана бу сифатда ўзларини кофирларга ўхшатиб олган бўладилар.

Мана бундай бефойда ва беарзиш ишларни қилишлик билан фақат вақт талаф бўлади, энди агар шахс бу ишни ўзига касб қилиб олиб, бу орқали машхур бўлиб танилса, албатта бу кофирларни сифатларидан бўлади ва мусулмонлар булғаниб қолган қалбий касалликлардан ва булғанишлардан бири хисобланади,бу ердаги бошқа бир нуқта шуки, ана бу лағв сўзлар, динни хақорат қилиш ё сўкишдан иборат бўлмаса шундай бўлади. Чунки қудратни қўлга киритилган пайтда, кофирларни хақоратларига фақат куч-қувват билан жавоб берилади, хақоратларни овозини ўчиришлик ассалому алайкумга йўқ дейишдан иборат. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам каъаб ибни ашраф, абу ифк, назр ибни хорис ва бошқалар билан шундай муомала қилган эдилар. Хақорат қилиш ва сўкиш фақат лағв билан эмас, балки танқид қилишдан хам жуда катта фарқ қилади.

Мана бу ишларни қилишлик, ғийбатга ва одамларни хаққини зоя бўлишига ёки вожиб ишни тарк қилинишига ё гунохга боис бўлмаган тақдирдагина лағв, беарзиш ва бефойда иш хисобланади, энди мана бу даражага етган бўлса, бу лағв эмас, балки ўзига хос ўлчовига эга бўлган бошқа жиноятларга,гунохларга ўхшаган жиноят саналади. Масалан бир жория қизча росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хузурларида, уммул мўъминин Оиша розиаллоху анхони хоналарида овоз ўқиётган пайтида:

“وَفِينَا نَبِيٌّ يَعْلَمُ مَا فِي غَدٍ«

бизни орамизда пайғамбар бор ва у эртага нима ишлар бўлишини билади, шунда росулуллох саллаллоху алайхи васаллам унга тезда эслатадиларки:

لَا تَقُولِي هَكَذَا وَقُولِي مَا كُنْتِ تَقُولِينَ[2]«

бундай демагин, балки олдин айтаётган сўзларингни айт.”

(давоми бор……..)

[1]بگو:نماز و عبادت و زیستن و مردن من از آن خدا است که پروردگار جهانیان است . خدا را هیچ شریکی نیست ، و به همین دستور داده شده‌ام.

[2]رواه البخاري ( 3779)

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ