
Анвоъи дорул куфр ва табдили дорул ислом ба дорул куфр.
Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох
(8- қисмат)
Имом Нававий рохимахуллох хам замоники мехохад ахкоми ” лақит” ро баён кунад барои дорул ислом се холат меоварад, дар холати севум мегуяд: дор ва сарзаминики муслимин дар он сукунат доштанд сипас онжоро тарк карданд ва куффор бар он сарзамин ғалаба пейдо карданд . [1]
Ба дунболи ин имоми Нававий рохимахуллох таълиқи бар хамин сухани худ мезанад ва мегуядки баъзи аз шофеъийхо ба ин далил чанин сарзаминиро боз жузви дорул ислом махсуб мекунанд чун тасаллути қадимийи муслимин барои идома ва истимрори хукм кофий аст ва баъзи аз мутаъаххирини шофеъий мазхаб хам мегуяндки ин хукм то замони астки муслиминро манъ накунанд ва чунончи муслиминро манъ кунанд табдил ба дорул куфр мешавад. .[2]
Бо ин вужуд Мовардий шофеъий рохимахуллох ” доруш ширк” ро ба се даста тақсим мекунад ва дар мовриди севум мегуяд: ” сарзамини исломки мушрикин бар он ғалаба пейдо кардан мисли Торсус ва Антокия.” Ин бархалофи он чизи астки аз баъзи аз шофеъий мазхабхо нақл мешавад ва мувофиқи дидгохи имоми шофеъий рохимахуллох ва соири мазохиби исломий ва уламойи шофеъий мазхаб аст. [3] [4]
Агар диққат кунем дар сухани касоники мегуянд дорул ислом табдил ба дорул куфр намешавад новъи таноқиз вужуд дорад ба хамин далил ибни Хажар Хайтамий рохимахуллох мегуядки дорул ислом ” суратун ла хукман” табдил ба дорул харб мешавад. Яъни аз назари зохирий табдил ба дорул харб шуда на аз назари хукм. .[5]
Рофеъий шофеъий рохимахуллох нез мегуяд: агар куффор бар сарзамини аз дорул ислом тасаллут пейдо кунанд ” баъзи аз мутаъаххирин мегуянд агар муслиминро дар он манъ накунанд хамчунон дорул ислом боқий мемонад ва гарна чанин сарзамини дорул куфр аст” . .[6]
Албатта хамчунонки имоми Ромлий шофехий рохимахуллох дар мовриди муслимини мовжуд дар ” Оргун” бахши аз Андалуски тавассути насоро ишғол шуда буд фатво медихадки хижрат бар онхо вожиб нест, чун бар асоси харрожики медиханд бидуни онки дар жон ва амвол ба онхо зулм шавад 1. Динишонро ошкор мекунанд 2. Ва шариати аллохро аланан ба мархала ижро дар меоваранд. Дар назари имом Ромлий рохимахуллох ин сарзамини дорул ислом аст ва агар ин муслимин аз он хориж шаванд табдил ба дорул харб мегардад. [7]
Ромлий шофеъий рохимахуллох хам мегуяд: табдили дорул ислом ба дорул куфр ва дорул харб ” сурутун ла хукман” ба сурати зохирий аст на хукмий. Ижлий шофеъий рохимахуллох нез мегуяд: ин [8]
табдил шудани дорул ислом ба дорул харб ” суратун ла хукман” аст ва хенгомики бар сарзамини хукм дода мешавад ба инки дорул ислом аст баъди аз он мутлақан табдил ба дорул куфр намешавад. .[9]
(идома дорад……)
[1] العزيز شرح الوجيز (الشرح الكبير) 1-14 ج7 / کتاب القطی – احکام القیط ص 403 / أحدها : دار يسكنها المسلمون فاللقيط الموجود فيها مسلم وإن كان فيها أهل ذمة تغليباً للإسلام. الثاني : دار فتحها المسلمون وأقروها في يد الكفار بجزية فقد ملكوها أو صالحوهم ولم يملكوها ، فاللقيط فيها مسلم إن كان فيها مسلم واحد فأكثر، وإلا فكافر على الصحيح . الثالث : دار كان المسلمون يسكنونها ثم جلوا عنها وغلب عليها الكفار
[2] وأما عد الأصحاب الضرب الثالث دار إسلام فقد يوجد في كلامهم ما يقتضي أن الاستيلاء القديم يكفي لاستمرار الحكم ، ورأيت لبعض المتأخرين تنزيل ما ذكروه على ما إذا كانوا لا يمنعون المسلمين منها فإن منعوهم فهي دار كفر
[3] فصل ومتى ارتد أهل بلد وجرت فيه أحكامهم صاروا دار حرب في اغتنام أموالهم وسبي ذراريهم الحادثين بعد الردة – إلى أن قال – وبهذا قال الشافعي
[4] كان من بلاد الإسلام التي غلب عليها المشركون حتى صارت دار شرك كطرسوس وإنطاكية ، وما جرى مجرى ذلك من الثغور المملوكة على المسلمين
[5] فقولهم لصار دار حرب المراد به صيرورته كذلك “صورة لا حكما” وإلا لزم أن ما استولوا عليه من دار الإسلام يصير دار حرب ، ولا أظن أصحابنا يسمحون بذلك
[6] ، ورأيت لبعض المتأخرين أن محله إذا لم يمنعوا المسلمين منها وإلا فهي دار كفر
[7] ما أجاب به الإمام الرملي عندما سئل عن “أراغون” وهي في الأندلس وقد تغلب عليها النصارى ، وأقروا المسلمين فيها ، وضربوا عليهم خراج الأرض يؤخذ منهم بقدر ما يستخرجونه منها ، ولم يظلموا في أموالهم ولا في أنفسهم ، ويقيمون الصلوات في المساجد ، ويظهرون شعائر الإسلام جهرةً ، ويقيمون شريعة الله علنا فهل تجب عليهم الهجرة أم لا ؟ فأجاب الإمام الرملي : ( بأنه لا تجب الهجرة على هؤلاء المسلمين من وطنهم ، لقدرتهم على إظهار دينهم به ، ولأنه صلى الله عليه وسلم بعث عثمان يوم الحديبية إلى مكة لقدرته على إظهار دينه بها ، بل لا تجوز الهجرة منه ، لأنه يرجى بإقامتهم به إسلام غيرهم ، ولأنه دار إسلام ، فلو هاجروا منه صار دار حرب)
[8] فقولهم لصار دار حرب المراد به صيرورته كذلك “صورة لا حكماً”
[9] وقوله فيحرم أن يصيره باعتزاله عنه دار حرب أي : “صورة لا حكما” إذ ما حكم بأنه دار إسلام لا يصير بعد ذلك دار كفر مطلقاً