Савол: фақирлик фасод келтиришига диққат қилган холда, бир неча хадисларда шу масала келганки, фақирлик келса иймон аксар холда йўқолиб кетади, хозирда афғонистонни молиявий вазияти нихоятда хатарли холда, нима учун исломий иморат тактика сифатида махрумиятларни айланиб ўтиш учун америка билан қисқа муддатли хамкорликлар қилмайди?
Жавоб: ахли суннат деб маъруф бўлган фирқаларни хузурида бундай хадис мавжуд эмас, аммо мана бу мазмунга яқин ривоят шиъа жаъфарийларини наздида топилади:
لَولا رَحمَةُ رَبّي عَلى فُقَراءِ اُمَّتي، كادَ الفَقرُ يَكونُ كُفرا.[1]
Агар парвардигоримни рахмати умматимни фақирларига бўлмаганда, фақирлик уларни куфрни остонасига олиб бориб қўйган бўларди. Аммо аллох таолони рахмати мўъмин фақирларга нисбатан бўлган ва мўъминлар иймонни дунёни эвазига алмаштирган ва куфрга қайтиб кетган эмас, балки фақатгина “зул хувайсара” га ўхшаш мунофиқлар рохат ўзларини иймонларини дунёни матоси эвазига олди-сотди қилишади, улар ўзларини дунёвий манфаъатлари учун дорул ислом ва уни рахбарияти ё бошқалар билан бўлган муносабатларини танзим қилишади, аллох таоло мархамат қиладики:
وَمِنْهُم مَّن یَلْمِزُکَ فِی الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُواْ مِنْهَا رَضُواْ وَإِن لَّمْ یُعْطَوْاْ مِنهَا إِذَا هُمْ یَسْخَطُونَ (توبه/58)،
Уларнинг орасида садақотлар тўғрисида сизга таъна қилгувчи кимсалар хам бордир. Бас, агар ўша садақалардан уларга хам берилса рози бўладилар, агар берилмаса бирдан норози бўлиб қоладилар.
Мўъминлар садри исломда исломий хокимиятга эга бўлмаган пайтларида шаъби аби толиб номли иқтисодий оғир мухосарага сабр-тоқат қилишган, ундан сўнг дорул исломга ва исломий хукуматга эга бўлишгач ахли суфа қаттиқ иқтисодий шароитни тажриба қилишган, мана бу холатни хар иккисида ўзларини иймонларини сақлаш учун нихоятда оғир иқтисодий шароитга тоқат қилишган, улар ўзларини иймонларини иқтисодий
мушкилотларни баробарида олди-сотди муомаласига қўйишмаган ёки иймонларини устида тебранишмаган.
Албатта фақирлик шайтонни ваъдаси ва ижтимоъий манфий ходиса бўлиб башарни қўли билан вужудга келтирилган нарса, худди шайтон унга буюрадиган фахш ишларга ўхшайди, аммо ислом фақирлик ва фахшни даражама- даража йўқотиш учун систематик дастурларга эга:
الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ وَاللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَفَضْلًا وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ (بقره/268)
Шайтон сизларни ( агар инфоқ- эхсон қилсангиз) камбағал бўлиб қолишингиздан қўрқитади ва фахш ишларга буюради. Аллох сизларга ўз тарафидан мағфират ва фазлу карам ( бойлик) ваъда қилади.
Шундай бўлгач фақирлик бойликни адолатсизлик билан тақсим қилиниши ва мўъминлар учун жохилият хокимиятини меъросидан келиб чиққан касалликдир, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам дорул исломни рахбари сифатида ўзларини иқтисодий хаётларини дорул исломни энг паст табақадаги кишиларни хаддида ушлаб турганларига қарамасдан қуйидагича дуо қилардилар:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِن الْكُفْرِ، وَالْفَقْرِ، وَعَذَابِ الْقَبْرِ[2].
Фақирлик инсониятни носоғлом алоқасини оқибатида вужудга келган нарса ва жохилият хокимиятини мўъминлар учун меъроси хисобланади, уни ислом тасдиқламаган, ислом дорул ислом учун хавфсизликни таъминлагандан сўнг “аманахум мин ховф” , фақирликни нобуд қилиш учун “атъамахум мин жуъ” дастурларини ироя беради, хавфсизликни таъминлашни қисқа муддатда амалга оширса бўлади ,аммо очликни бартараф қилиш ва умумий фаравонликни ижод қилиш учун иқтисодий дастурларни, режаларни рўёбга чиқиши вақт талаб қилади, агар мусулмон миллати ўзини истиқлолини,иззатини сақлаб қолишни ва ўзини оёғида тик туришни истаса, истиқлолни ва иқтисодий жихатдан ўзи-ўзини таъминлашни, иқтисодий фаровонликни вақт талаб қилувчи хазиналарига хам сабр-тоқат қилиши лозимдир.
Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:
جُعِلَ رزقي تحتَ ظِلِّ رُمْحي[3]
ёки бундай деб хам мархамат қилганлар:
بُعِثتُ بالسَيفِ بَينَ يَدَي الساعَة حَتى يُعبَدَ الله تَعالى وَحدَهُ لا شَريكَ لَهُ، وَ جُعِلَ رِزقي تَحتَ ظِلِ رُمحِي وَجُعِلَ الذُلَ والصَغارَ على مَن خالَفَ أمري، وَمَن تَشَبَهَ بِقَومٍ فَهوَ مِنهُم .[4]
Шериги йўқ ягона аллохга ибодат қилиниши учун қиёматни олдидан қилич билан юборилиндим. Ризқимни найзамни соясини остида қилинди ( яъни ғаниматда) ва мени дастуримдан бош тортган кишиларни залил ва хор қилинди ва ўзини бир қавмга ўхшатган киши ана ўша қавмдан хисобланади.
(давоми бор…..)
[1] جامع الأخبار : 300 / 817
[2] صحيح النسائي1346-5480 / صحيح أبي داود 509
[3] أحمد 5667/ الألباني، صحيح الجامع2831/ الألباني، مشكلة الفقر24/ ابن عثيمين، شرح مسلم لابن عثيمين6/55
[4] رواه احمد في المسند برقم (4944) و (4589) عن عبدالله بن عمر بن الخطاب القرشي، و رواه الطبراني في (مسند الشاميين) برقم (1211) ، و رواه البيهقي في (شعب الايمان) برقم (1198) ، و رواه (ابن شيبة) برقم في (المصنف) برقم (19006) و (19042) و (32361)، و رواه الطحاوي في (المشكاة الاثار) برقم (198) ، و رواه أيضا الامام (ابن المبارك) و (خطيب البغدادي) في كتاب (الجهاد) و (الفقيه والمتفقيه) عن طاوس بن كيسان اليماني، وأيضا عن انس بن مالك بن نضر بن ضمضم البخاري، برقم (758)، و (104)، و صححه الالبانى رحمه الله في (صحيح الجامع الصغير للسيوطي) برقم (2831) و (مشكاة الفقر) برقم (24) و (صحيح الجامع الصغير) برقم (2828) وقال الالبانى وهذا حديث صحيح و رجاله كلهم ثقات، و صححه شيخ المحدثين احمد شاكر المصري في تخريجه لكتاب مسند امام أحمد بن حنبل رحمهم الله تعالى أجمعين ..