سَوال: خَوارِج خُدانِی بَدتَرِین مَخلوُقاتِی اِیمَسمِی، مُسُلمانلَر اوُچُون اوُلَرنِی اوُلدِیرِیش اَصلِی کافِرلَر وَ طاغوُت توُزُوملَرِیدَن کوُرَه مُقَدَّمراق اِیمَسمِی؟

سَوال: خَوارِج خُدانِی بَدتَرِین مَخلوُقاتِی اِیمَسمِی، مُسُلمانلَر اوُچُون اوُلَرنِی اوُلدِیرِیش اَصلِی کافِرلَر وَ طاغوُت توُزُوملَرِیدَن کوُرَه مُقَدَّمراق اِیمَسمِی؟

(5  -قیسم)

اَمِیرَ المُؤمِنِین عَلِی اِبنِ اَبِی طالِبنِی لَشکَرِیدَگِی مَنَه بُو گوُرُوه نَهرَوان قوُشِینِینِی کَتتَه قِیسمِینِی تَشکِیل قِیلَردِی، مَنَه بُو کِیشِیلَر اَیتِیشَدِیکِی: حُکم فَقَط اَلله تامانِیدَن بُولِیشِی کِیرَک. شوُندَه عَلِی اَیتَدِیکِی: مَنَه بُو حَق کَلام اَمّا باطِلنِی نَظَردَه توُتیَپتِی. رَسُول الله صلی الله علیه وسلم بِیر قَومنِی صِیفَتلَب بِیرگندِیلَر، مِین مَنَه بُو صِیفَتلَرنِی بُو گوُرُوهدَه کوُرِیب توُرِیبمَن:

   يَقُولُونَ الْحَقَّ بِأَلْسِنَتِهِمْ لَا يَجُوزُ هَذَا، مِنْهُمْ، – وَأَشَارَ إِلَى حَلْقِهِ ^[1] اوُلَر حَق سوُزنِی تِیللَرِی بِیلَن اَیتِیشَدِی، اَمّا مَنَه بُو یِیرلَرِیدَن پَستگه اوُتمَیدِی- شوُندَه تاماقلَرِیگه اِیشارَه قِیلگندِیلَر.

رَسُول الله صلی الله علیه وسلم مَنَه بُو دَستَه حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:

إِنَّ مَا أَتَخَوَّفُ عَلَيْكُمْ رَجُلٌ قَرَأَ الْقُرْآنَ حَتَّى إِذَا رُئِيَتْ بَهْجَتُهُ عَلَيْهِ، وَكَانَ رِدْئًا لِلْإِسْلَامِ، غَيَّرَهُ إِلَى مَا شَاءَ اللَّهُ، فَانْسَلَخَ مِنْهُ وَنَبَذَهُ وَرَاءَ ظَهْرِهِ، وَسَعَى عَلَى جَارِهِ بِالسَّيْفِ، وَرَمَاهُ بِالشِّرْكِ»، قَالَ: قُلْتُ: يَا نَبِيَّ اللَّهِ، أَيُّهُمَا أَوْلَى بِالشِّرْكِ، الْمَرْمِيُّ أَمِ الرَّامِي؟ قَالَ: بَلِ الرَّامِي.^[2] مِینِی سِیزلَرنِی اوُستِینگِیزدَه قوُرقَدِیگن نَرسَم شوُکِی، بِیر کِیشِی قُرآن اوُقِیدِی. حَتّی اوُندَه اِینگ گوُزَل بِیر حالَتگه یِیتِیب بارَدِی وَ اِسلام اوُستوُنلَرِیدَن بِیر اوُستوُنگه اَیلَنَدِی ( یَعنِی قُرآننِی یَنگِیلِیگِی، حوُرَّملِیگِی اوُندَه کوُرِینَدِی وَ اِسلامنِی دِفاع قِیلِیش رَنگِینِی، حِیدِینِی اوُزِیگه آلگن بوُلَدِی وَ اِسلامنِی حِمایَه قِیلَدِی، آدَملَرنِی آرَسِیدَه بِیر عالِم حِسابلَنَدِی) سوُنگرَه اَلله هاحلَگن نَرسَه گه اوُزگَرِیب قالَدِی. اِسلامنِی اُصُول وَ اَساسلَرِیدَن حالِی بوُلِیب قالَدِی وَ اوُنِی آرقَگه آتِیب یُوبارَدِی وَ قوُشنِیسِیگه قَرشِی قِیلِیچ کوُتَرَدِی وَ اوُنِی شِیرک کِیلتِیرِیشدَه مُتَّحَم قِیلَدِی. راوِینِی اَیتِیشِیچَه: اِی نَبِیَّ الله، اوُلَرنِی قَیسِی بِیرِی شِرکدَه اَوَّلراق، مُتَّحَم بوُلگن کِیشِیمِی یا مُتَّحَم قِیلَیاتگنمِی؟ –  دِیدِیم. قوُشنِیسِینِی شِرکدَه مُتَّحَم قِیلَیاتگن کِیشِی، دِیدِیلَر.

بوُگوُنگِی کوُندَه بِیز جُودَه کوُپ کِیشِیلَرنِی کوُرَمِیزکِی، بِیر مُختَصَر مُطالَعَه قِیلگندَن وَ اوُزِینِی اَطرافِیدَه گِیلَرنِی آرَسِیدَه یا فَضایِی مَجازِیدَه اَهلِی دِین دِیب تَنِیلگندَن سُونگ، نِهایَتدَه آسانلِیک بِیلَن یَهوُدِی،نَصرانِی، مَجُوس یا صابِیئِن حَتّی اوُزِیگه مُخالِف بُولگن مُسُلمان قوُشنِیسِینِی هَم ناحَقدَن مُشرِک دِییدِی وَ مُشرِک کافِرلَرنِی اَحکاملَرِینِی اوُلَرنِی اوُستِیدَه طَتبِیق قِیلَدِی.

مَنَه بُو کِیمسَه لَر عَلِی اِبنِ اَبِی طالِب بِیلَن بِیرگه بُولگن صَحابَه لَرنِی هَمَّه سِینِی شوُ جُملَه دَن  اِبنِ عَبّاس، اَنَس، اِبنِ عُمُر، حَسَن، حُسَین، عائِشَه، حَفصَه، اُمِّی سَلَمَه گه اوُحشَش بِیر نِیچَه آنَه لَرِیمِیزنِی هَم کافِر دِیب حِسابلَشَردِی؛ اوُلَرنِی گوُرُوهِیگه کِیرمَگن هَمَّه مُسُلمانلَرنِی تابِیعِندَن تارتِیب تابَع تابِیعِنگچَه  تَکفِیر قِیلِیشَردِی. بوُنگه قوُشِیمچَه بُو دَستَه مُعاوِیَه نِی قوُشِینِیدَگِی مِینگلَب نَفَرلَرنِی هَم تَکفِیر قِیلگن اِیدِی، غَیرِی مُکَفَّرَه بوُلگن گوُناهِی کَبِیرَه لَرنِی یَعنِی شَرابخوُرلِیک یا زِنا، اوُغِیرلِیک، یالغان گپِیرِیشگه اوُحشَگن گوُناهلَرنِی قِیلگن کِیشِیلَرنِی هَم تَکفِیر قِیلِیشگن، شوُندَی بوُلگن تَقدِیردَه هَم مَنَه بُو کَتتَه گوُناهلَرِیگه قَرَمَسدَن عَلِی اِبنِ اَبِی طالِب هَم وَ اِسلامدَگِی کَتتَه کِیشِیلَرنِی قَطعِی رَعیِی هَم اَهلِی تَعوِیل بُولگن خَوارِجنِی کافِر اِیمَسلِیگِیگه اِجماع قِیلِیشگن اِیدِی. اَهلِی قِبلَه نِی تَکفِیر قِیلِیشلِیک فَقَطگِینَه مَنَه بُو شَخصلَرنِینگ آگاه حالدَه، قَصددَن، اوُزِینِی اِیختِیارِی وَ اِیشانچ بِیلَن شَهادَتَیننِی بوُزگن پَیتِیدَه موُمکِین بُولَدِی.     ^[3]

دارُ الاِسلامنِی رَهبَرِی وَ باشقَه صَحابَه لَر قوُراللَنگن یا قوُرالسِیز مُنافِقلَردَن عِبارَت اَهلِی تَعوِیل خَوارِجلَرِیگه قَرشِی جَنگنِی باشلَشمَگن، اوُلَر بِی گوُناه اِنسانلَرنِی اوُلدِیرِیب مُسُلمانلَرنِی ماللَرِینِی تَلان- تَراج قِیلگن پَیتلَرییدَه دارُ الاِسلامنِی مَسئوُللَرِی وَ مُؤمِنلَر ظُلمنِی وَ اوُلَرنِی طوُغیانلَرِینِی اوُرتَدَن کوُتَرِیش اوُچُون اوُلَرگه قَرشِی جَنگ قِیلِیشَدِی، بُو جَنگ اوُلَرنِینگ اِسلامدَن چِیقِیب سِکوُلار کافِرلَرنِینگ وَ آشکار مُنافِقلَرنِینگ حُکمِیگه شامِل بوُلگنلِیکلَرِی سَبَبلِی اِیمَس اِیدِی. شُو سَبَبلِی اوُلَرنِی قوُل قِیلِیب هَم آلِینمَگن وَ ماللَرِی هَم غَنِیمَت صِیفَتِیدَه مُصادَرَه قِیلِینمَگن، اوُلَردَن یَرَدار بوُلگنلَر هَم اوُلدِیرِیلمَگن، قاچِیب کِیتگن کِیشِیلَرنِی هَم تَعقِیب قِیلِینمَگن، تَوبَه قِیلِینِیشِی هَم طَلَب قِیلِینمَگن، بَلکِی اوُلَرگه نِسبَتاً باشقَه مُؤمِنلَردِیک مُناسَبَتدَه بوُلِینَردِی، اِبنِ عُمَر وَ اِبنِ عَبّاسگه اوُحشَگن صَحابَه لَر اوُلَرنِی آرتِیدَه نَماز هَم اوُقِیشگن، اوُلَردَن 2000 نَفَرگه یَقِینِی اِبنِ عَبّاس بِیلَن صُحبَتلَشِیب مُنازَرَه آلِیب بارگچ تَوبَه قِیلِیشَدِی وَ دِینگه یاکِی دارُ الاِسلام حاکِمِیَتِیگه قَیتِیشَدِی.   ^[4]

“ذوُ خُوَیصَرَه” گه اوُحشَگن آشکار مُنافِقلَر وَ اوُلَرگه اِیرگشگنلَر هَرگِیز دِینگه قَیتِیشمَیدِی وَ  «لَا يَرْجِعُونَ حَتَّى يَرْتَدَّ عَلَى فَوْقِهِ» گه شامِل بوُلِیشَدِی.

نَهرَواندَگِی اَهلِی تَعوِیل خَوارِجلَرِی دارُ الاِسلامنِی رَهبَرِینِی مِینگلَب صَحابَه لَر بِیلَن بِیرگه تَکفِیر قِیلِیشگن پَیتدَه هَم، عَلِی بوُنگه قَرَمَه- قَرشِی رَوِیشدَه اوُلَرنِی تَکفِیر قِیلگنِی یُوق، عَلیدَن بُو کِیشِیلَر مُشرِکمِی؟- دِیب سُورَلگن پَیتدَه،(چُونکِی آشکار مُنافِقلَر مُشرِکلَرنِی حُکمِیگه شامِل بُولِیشَدِی) عَلِی اَیتدِیکِی: اوُلَر شِیرکدَن قاچِیب کِیلِیشگن. شُوندَن سُونگ اوُلَر مُنافِقلَردَنمِی؟ دِیب سُورَلدِی. اوُ کِیشِی اَیتدِیکِی:  مُنافِقلَر اَلله نِی جوُدهَ کَم ذِکر قِیلِیشَدِی، بُو کِیشِیلَر اِیسَه اَلله نِی جوُدهَ کوُپ ذِکر قِیلَدِیلَر. سوُنگرَه اوُندَی بُولسَه بُو کِیشِیلَر کِیملَر بوُلِیشَدِی؟- سُورَلدِی. اَمِیرَ المُؤمِنِین جَواب بِیردِیلَرکِی:

اخواننا بغوا علینا یا قومٌ بغوا علینا؛  اوُلَر بِیزنِی بِرادَرلَرِیمِیز وَ بِیزگه قَرشِی بَغِی بوُلِیشگن. اوُ کِیشِی اَهلِی نَهرَواندَگِی جَماعَتنِی اَهلِی بَغِی وَ بِرادَر، دِیب ناملَگنلَر، کافِر اِیمَس؛ اَمّا مَنَه بوُ اَهلِی بَغِیلَر اوُ کِیشِینِی آچِیق – آشکار تَکفِیر قِیلِیشگن وَ قوُللَرِی هَم یُوزلَب مُسُلمانلَرنِی قانِیگه بِیلَنگن اِیدِی، کِیییِنچَه لِیک اوُلَرنِی قوُللَرِی عَلِی رَضِیَ الله عَنهُ نِی قانِیگه هَم بِیلَنَدِی، اَمِیرَ المُؤمِنِین عَلِی مَنَه بُو کِیشِیلَر تامانِیدَن شَهِید قِیلِینَدِی، شُو بِیلَن بِیرگه دارُ الاِسلامنِی وَ اِسلامِی خِلافَتنِی عَسکَرلَرِی بُولمِیش یوُزلَب مُسُلمانلَر هَم نَهرَواندَه مَنَه شُو اَهلِی بَغِی تامانِیدَن شَهِید قِیلِینَدِی.

(دوامی بار…..)

[1] مسلم1066

[2] لإحسان في تقريب صحيح ابن حبان، المؤلف: محمد بن حبان بن أحمد بن حبان بن معاذ البُستي، ترتيب: الأمير علاء الدين علي بن بلبان الفارسي، حققه وخرج أحاديثه وعلق عليه: شعيب الأرنؤوط، الناشر: مؤسسة الرسالة، بيروت، الطبعة: الأولى، 1408 هـ – 1988 م. -سلسلة الأحاديث الصحيحة وشيء من فقهها وفوائدها، تأليف محمد ناصر الدين الألباني، الناشر: مكتبة المعارف للنشر والتوزيع، الرياض، الطبعة: الأولى، لمكتبة المعارف. -مختار الصحاح، لزين الدين أبو عبد الله محمد بن أبي بكر بن عبد القادر الحنفي الرازي، تحقيق: يوسف الشيخ محمد، نشر: المكتبة العصرية – الدار النموذجية، بيروت – صيدا، لطبعة: الخامسة، 1420هـ – 1999م. -معجم اللغة العربية المعاصرة، للدكتور أحمد مختار عبد الحميد عمر بمساعدة فريق عمل، الناشر: عالم الكتب، الطبعة: الأولى، 1429 هـ – 2008 م. -شرح مشكل الآثار, أبو جعفر أحمد بن محمد الطحاوي, تحقيق: شعيب الأرنؤوط, مؤسسة الرسالة, الطبعة: الأولى – 1415 هـ، 1494 م.

[3]– اجماع بر عدم کفر خوارج را تعدادی از اهل علم حکایت کرده‌اند: 1- الخطابی آن را حکایت کرده آنجا که می‌گوید: «أَجْمَعَ عُلَمَاءُ الْمُسْلِمِينَ عَلَى أَنَّ الْخَوَارِجَ مَعَ ضَلَالَتِهِمْ فِرْقَةٌ مِنْ فِرَقِ الْمُسْلِمِينَ وَأَجَازُوا مُنَاكَحَتَهُمْ وَأَكْلَ ذَبَائِحِهِمْ وَأَنَّهُمْ لَا يُكَفَّرُونَ مَا دَامُوا مُتَمَسِّكِينَ بِأَصْلِ الْإِسْلَامِ».علمای مسلمین اجماع دارند بر اینکه خوارج، همراه با گمراهی شان، فرقه‌ای از فرقه‌های مسلمانان هستند و ازدواج کردن با آنان و خوردن ذبیحۀ شان جایز است و آنها کافر نمی‌شوند مادامی‌که به اصل اسلام چنگ زده باشند. [فتح الباری از ابن حجر (12/300 شرح حدیث شماره 6933-6934)]./2-  ابن المنذر در الإشراف علی مذاهب الفقهاء (8/255)  ./3-  ابن تیمیه نیز در «منهاج السنة النبوية» و در دیگر کتاب‌هایش این اجماع را حکایت کرده و آن را حمایت و تقویت کرده است. منهاج السنة النبوية (5 /11-12، 241-244، 247-248) (7/ 405-406)، و مجموع الفتاوی (7/ 217-218).

[4] عبد الرزاق الصنعاني في (المصنف ، باب ذكر رفع السلام 10/157 رقم 18678) / أبو نعيم في (الحلية 1/318)، والبيهقي في(السنن الكبرى 8/179)، وابن عبد البر القرطبي في (جامع بيان العلم وفضله 2 / 103 طبعة المنيرية)، ويعقوب بن سفيان البسوي في (المعرفة والتاريخ 1/522)، والحاكم في (المستدرك 2/150-152)، و الإمام أحمد في(المسند 1/342،5/67 رقم 3187، طبعة شاكر).وأشار إليه الحافظ ابن كثير في (البداية والنهاية 7 / 282)، وابن الأثير في  (الكامل) وابن العماد الحنبلي في (الشذرات)، وقال أحمد شاكر في تعليقه على (المسند 5 / 7 6 رقم 3187): إسناده صحيح