چِیتلَب اوُتِیب بُولمَیدِیگن اِسلامِی “اِتِّحاد” جَرَیانِی، بوُگوُنگِی کوُندَگِی تَفَرُّقدَن اِسلامِی “وَحدَت”گه اوُتِیش دَورِیدِیر. (4)

(3 –قیسم)

صُوفِیلَر، اَشعَرِیلَر، ماترُودِیلَرنِی بَرچَه سِی وَ اَهلِی قِبلَه نِی هَمَّه سِی مَنَه بُو اوُرِینلَرگه اِیمان کِیلتِیرِیشمَیدِیمِی؟ اوُلَر اِیمان کِیلتِیرگن اِیکَن، کِیلِینگلَر اوُلَرنِی اَهلِی اِیمان دِییدِیگن اَلله وَ رَسُولِینِی، جِبرِیلنِی سوُزلَرِینِی قَبُول قِیلَیلِیک وَ اَهلِی هَوا وَ هَوَسنِی سُوزلَرِینِی بِیر چِیتگه تَشلَیلِیک وَ کوُز- قَرَشلَرِیمِیزنِی اَلله دَن، رَسُولِیدَن، جِبرِیلدَن نَمُونَه آلِیب اوُزگرتِیرَیلِیک.

اَلله تَعالی وَ رَسُولِی صلی الله علیه وسلم بِیزلَرنِی شوُندَی دَعوَت قِیلگن، مَنَه بُو دَعوَتگه فَقَط اِیککِی اوُرِین بِیلَن جَواب بِیرسَه بُولَدِی:

إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (نور/51) اَلله وَ اوُنِینگ پَیغَمبَرِیگه اوُرتَلَرِیدَه حُکم چِیقَرِیش اوُچُون چارلَنگن وَقتلَرِیدَه، مُؤمِنلَرنِینگ سُوزِی “اِیشِیتدِیک وَ بُویسِیندِیک”،( دِیماقدِیر). اَنَه اوُشَه لَر نَجات تاپگوُچِیلَردِیر.
یاکِی اَلله گه اوُزلَرِیگه بِیرِیلگن نَرسَه نِی مَحکَم اوُشلَشلِیککَه وَ عَمَل قِیلِیشلِیککَه پَیمان بِیرِیشگندَن سُونگ قَالُوا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا (بقره/93) اِیشِیتدِیک وَ لِیکِن عاصِیلِیک قِیلدِیک! – دِییِیشدِی. دِیگن کافِرلَرگه اوُحشَش بوُلِیشِی موُمکِین.

رسول الله صلی الله علیه وسلم یَنَه بِیشتَه اوُرِینگه اَمر قِیلدِیلَر: أَنا آمرُكُم بخَمسٍ اللَّهُ أمرَني بِهِنَّ، السَّمعُ والطَّاعةُ والجِهادُ والهجرةُ والجمَاعةُ^[1] اَلله تَعالی اوُلَرنِی مِینگه بُویُورگن بِیشتَه نَرسَه گه سِیزلَرنِی اَمر قِیلَمَن: اِیشِیتِیش، اِطاعَت قِیلِیش، جِهاد، هِجرَت قِیلِیش وَ جَماعَت بِیلَن بِیرگه بُولِیش.

اِیندِی سِیز مُشَخَّص قِیلِیب بِیرِینگچِی، اَلله وَ رَسُولِی صلی الله علیه وسلمنِی آچِیق وَ رَوشَن خَبَرلَرِیگه نِسبَتاً توُتگن اوُرنِینگِیز قَیسِی؟ 1- مُؤمِنلَر وَ مُفلِیحِین اوُرنِیمِی؟ «سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا» 2- یَهُودلَرنِی اوُرنِیمِی؟ «سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا»

اَنَس اِبنِ مالِک رَضِیَ الله عَنهُ رَسُول الله صلی الله علیه وسلمدَن رِوایَت قِیلِیب اَیتَدِیکِی:

«أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، فَإِذَا قَالُوهَا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ، إِلَّا بِحَقِّهَا» قِيلَ: وَمَا حَقُّهَا؟ قَالَ: «زِنًى بَعْدَ إِحْصَانٍ، أَوْ كُفْرٌ بَعْدَ إِسْلَامٍ، أَوْ قَتْلُ نَفْسٍ فَيُقْتَلُ بِهِ»^[2] مِین آدَملَر لا اِلَهَ اِلَّا اَلله دِیگوُنلَرِیچَه جَنگ قِیلِیشگه مَعمُور بُولدِیم. اَگر اوُنِی اَیتِیشسَه، جان وَ ماللَرِینِی مِینِی تامانِیمدَن حِمایَه لَب آلِیشِیبدِی. مَگر اوُلَرنِی اوُزلَرِی اوُلِیمگه وَ ماللَرِینِی اِیگللَب آلِیشگه مُستَحَق بوُلِیشسَه. اوُلِیمگه مُستَحَق بوُلِیب ماللَرِینِی اِیگللَب آلِینَدِیگن کِیشِیلَر کِیملَر بُولَدِی؟ مَرحَمَت قِیلدِیلَرکِی: توُرمُوش قُورگندَن سُونگه زِنا قِیلگنلَر یا مُرتَد بُولگنلَر وَ اِسلامدَن قَیتِیب کِیتگنلَر یاکِی باشقَه بِیر کِیشِینِی اوُلدِیرگن کِیشِیلَر؛ مَنَه بُو حالَتلَردَه اوُلدِیرِیلَدِی.

باشقَه بِیر حَدِیثدَه رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:

لا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، يَشْهَدُ أنْ لا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وأَنِّي رَسولُ اللَّهِ، إلَّا بإحْدَى ثَلاثٍ: النَّفْسُ بالنَّفْسِ، والثَّيِّبُ الزَّانِي، والمارِقُ مِنَ الدِّينِ التَّارِكُ لِلْجَماعَةِ.^[3] النَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالثَّيِّبُ الزَّانِي وَالْمُرْتَدُّ عَنِ الإِسْلامِ التَّارِكُ لِدِينِهِ فَغَيَّرَ إِيمَانَهُ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ [4].

لا اله الّا الله و محمد الرسول الله دِیب شَهادَت بِیرِیب توُرگن مُسُلمان کِیشِینِی جانِینِی آلِیش حَلال اِیمَس، مَگر اوُچ صُورَتدَه مُومکِین: توُرمُوش قوُرگن ( اِیرکَک یا عَیال) زِنا قِیلسَه، نَفسنِی مُقابِیلِیدَه نَفس اوُلدِیرِیلَدِی وَ دِینِینِی تَرک قِیلِیب کِیتگن کِیشِی وَ جَماعَتدَن اوُزاقلَشِیب کِیتگن کِیشِی. یَعنِی مُسُلمان شَخصنِی قانِی فَقَط اوُچ حالَتدَه حَلال بوُلَدِی: 1- توُرمُوش قوُرگن اِیرکَک یا عَیال زِنا قِیلگن پَیتِیدَه، 2- بِیر نَفسنِی اوُلدِیرگن کِیشِی، 3- مُرتَد بُولگن کِیشِی.

اَنَس اِبنِ مالِک رَضِیَ الله عَنهُ دَن سَوال قِیلِینَدِی: يَا أَبَا حَمْزَةَ، مَا يُحَرِّمُ دَمَ العَبْدِ وَمَالَهُ؟ فَقَالَ: مَنْ شَهِدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاسْتَقْبَلَ قِبْلَتَنَا، وَصَلَّى صَلاَتَنَا، وَأَكَلَ ذَبِيحَتَنَا، فَهُوَ المُسْلِمُ، لَهُ مَا لِلْمُسْلِمِ، وَعَلَيْهِ مَا عَلَى المُسْلِمِ ^[5] اِی اَبا حَمزَه! بَندَه نِی قانِی وَ مالِینِی نِیمَه مُختَرَم قِیلَدِی؟ اَیتدِیکِی: اَلله نِی یَگانَه لِیگِیگه شَهادَت بِیرگن وَ قِبلَه مِیزگه یُوزلَنگن وَ بِیزگه اوُحشَب نَماز اوُقِیگن وَ بِیزلَر سُویگن نَرسَه لَردَن یِیگن هَر بِیر کِیشِی ؛ مُسُلماندِیر. مُسُلماننِی بَرچَه حُقوُقلَرِیگه اِیگه دِیر.

(دوامی بار…..)

[1] صحیح ترمذی 2863/ صحیح الترغیب 552

[2] المعجم الأوسط، طبرانی،(1/25-26) / ؛ هیثمی در مجمع الزوائد(1/24-27)؛ متقی هندی در کنز العمّال فی سنن الاقوال و الافعال. تفسیرطبری، ج 15 ص 81/ تفسیر ابن ابی حاتم، ج8 ص 2729/ مقدسی در الأحادیث المختاره ج 5 ص 280 ح 1917 (مفهوم واحد با الفاظ مختلف)

[3] بخاری 6878 و مسلم / ملا علي قاري ، شرح مسند أبي حنيفة 359

[4] سنن أبي داود4352

[5] بخاری 388 / السنن الصغرى للنسائي 3946

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ