Четлаб ўтиб бўлмайдиган исломий “иттиход жараёни, бугунги кундаги тафарруқдан исломий “вахдат”га ўтиш давридир.(4)
(3-қисм)
Суфийлар,ашъарийлар, мотрудийларни барчаси ва ахли қиблани хаммаси мана бу ўринларга иймон келтиришмайдими? Улар иймон келтирган экан, келинглар уларни ахли иймон дейдиган аллох ва росулини,жибрилни сўзларини қабул қилайлик ва ахли хаво ва хавасни сўзларини бир четга ташлайлик ва кўз- қарашларимизни аллохдан,росулидан,жибрилдан намуна олиб ўзгартирайлик.
Аллох таоло ва росули саллаллоху алайхи васаллам бизларни шундай даъват қилган, мана бу даъватга фақат икки ўрин билан жавоб берса бўлади:
إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (نور/51)
Аллох ва унинг пайғамбарига ўрталарида хукм чиқариш учун чорланган вақтларида, мўъминларнинг сўзи “эшитдик ва бўйсиндик”, (демоқдир). Ана ўшалар нажот топгувчилардир.
Ёки аллохга ўзларига берилган нарсани махкам ушлашликка ва амал қилишликка паймон беришгандан сўнг
قَالُوا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا (بقره/93)
Эшитдик ва лекин осийлик қилдик!-дейишди.
деган яхудий кофирларга ўхшаш бўлиши мумкин.
Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам яна бешта ўринга амр қиладилар:
أَنا آمرُكُم بخَمسٍ اللَّهُ أمرَني بِهِنَّ، السَّمعُ والطَّاعةُ والجِهادُ والهجرةُ والجمَاعةُ[1]
Аллох таоло уларни менга буюрган бешта нарсага сизларни амр қиламан: эшитиш, итоат қилиш, жиход, хижрат қилиш, ва жамоат билан бирга бўлиш.
Энди сиз мушаххас қилиб берингчи, аллох ва росули саллаллоху алайхи васалламни очиқ ва равшан хабарларига нисбатан тутган ўрнингиз қайси?
1- мўъминлар ва муфлихинни ўрними?
«سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا»
2- яхудларни ўрними?
«سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا»
Анас ибни Молик розиаллоху анху росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан ривоят қилиб айтадики:
«أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، فَإِذَا قَالُوهَا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ، إِلَّا بِحَقِّهَا» قِيلَ: وَمَا حَقُّهَا؟ قَالَ: «زِنًى بَعْدَ إِحْصَانٍ، أَوْ كُفْرٌ بَعْدَ إِسْلَامٍ، أَوْ قَتْلُ نَفْسٍ فَيُقْتَلُ بِهِ»[2]
Мен одамлар ла илаха иллаллох дегунларича жанг қилишга маъмур бўлдим. Агар уни айтишса, жон ва молларини мени томонимдан химоялаб олишибди. Магар уларни ўзлари ўлимга ва молларини эгаллаб олишга мустахақ бўлишса. Ўлимга мустахақ бўлиб молларини эгаллаб олинадиган кишилар кимлар бўлади? Мархамат қилдиларки: турмуш қургандан сўнг зино қилганлар ё муртад бўлганлар ва исломдан қайтиб кетганлар ёки бошқа бир кишини ўлдирган кишилар; мана бу холатларда ўлдирилади.
Бошқа бир хадисда росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:
لا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، يَشْهَدُ أنْ لا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وأَنِّي رَسولُ اللَّهِ، إلَّا بإحْدَى ثَلاثٍ: النَّفْسُ بالنَّفْسِ، والثَّيِّبُ الزَّانِي، والمارِقُ مِنَ الدِّينِ التَّارِكُ لِلْجَماعَةِ.[3] النَّفْسُ بِالنَّفْسِ وَالثَّيِّبُ الزَّانِي وَالْمُرْتَدُّ عَنِ الإِسْلامِ التَّارِكُ لِدِينِهِ فَغَيَّرَ إِيمَانَهُ الْمُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ [4].
Ла илаха иллаллох ва Мухаммадур росулуллох деб шаходат бериб турган мусулмон кишини жонини олиш халол эмас, магар уч суратда мумкин: турмуш қурган (эркак ё аёл) зино қилса, нафсни муқобилида нафс ўлдирилади ва динини тарк қилиб кетган киши ва жамоатдан узоқлашиб кетган киши. Яъни мусулмон шахсни қони фақат уч холатда халол бўлади: 1- турмуш қурган эркак ё аёл зино қилган пайтида,2- бир нафсни ўлдирган киши, 3- муртад бўлган киши.
Анас ибни Молик розиаллоху анхудан савол қилинади:
يَا أَبَا حَمْزَةَ، مَا يُحَرِّمُ دَمَ العَبْدِ وَمَالَهُ؟ فَقَالَ: مَنْ شَهِدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاسْتَقْبَلَ قِبْلَتَنَا، وَصَلَّى صَلاَتَنَا، وَأَكَلَ ذَبِيحَتَنَا، فَهُوَ المُسْلِمُ، لَهُ مَا لِلْمُسْلِمِ، وَعَلَيْهِ مَا عَلَى المُسْلِمِ [5]
Эй або Хамза! Бандани қони ва молини нима мухтарам қилади? Айтдики: аллохни ягоналигига шаходат берган ва қибламизга юзланган ва бизга ўхшаб намоз ўқиган ва бизлар сўйган нарсалардан еган хар бир киши ; мусулмондир. Мусулмонни барча хуқуқларига эгадир.
(давоми бор……)
[1] صحیح ترمذی 2863/ صحیح الترغیب 552
[2] المعجم الأوسط، طبرانی،(1/25-26) / ؛ هیثمی در مجمع الزوائد(1/24-27)؛ متقی هندی در کنز العمّال فی سنن الاقوال و الافعال. تفسیرطبری، ج 15 ص 81/ تفسیر ابن ابی حاتم، ج8 ص 2729/ مقدسی در الأحادیث المختاره ج 5 ص 280 ح 1917 (مفهوم واحد با الفاظ مختلف)
[3] بخاری 6878 و مسلم / ملا علي قاري ، شرح مسند أبي حنيفة 359
[4] سنن أبي داود4352
[5] بخاری 388 / السنن الصغرى للنسائي 3946