مُقَدّمات دَرسلَرِی/ اوُچِینچِی دَرس: طاغوُتنِی تَنِیب آلِیشلِیک، اِسلامگه کِیرِیشدَگِی اَوَّلگِی قَدَمدوُر.
(12-قیسم)
یادِیمدَه آخِیرگِی مَرتَه یَقِینلَرِیمدَن بِیرِی بِیلَن دِیدارلَشگن پَیتِیمدَه، اوُ کِیشِی آچِیقچَه سِیگه اَیتدِیکِی، مِین اوُچُون مِللَت وَ نَجاد جُودَه مُهِم، فَلانچِی کوُرد بالَه نِی مِین پَیغَمبَرنِی فَلانچِی صَحابَه سِیدَن کوُرَه یَحشِیراق کوُرَمَن، اوُ هَم فَقَط اوُنِی کوُرد بوُلگنلِیگِی سَبَبلِی حالاص. بُو کِیشِینِی صُحبَتلَرِی هَم جُودَه قوُپال وَ واقِیعِیَتدَن اوُزاق حالدَه اِیدِی، یَعنِی سِکوُلارِیستلَر وَ مَحَلِّی طاغوُتلَرنِینگ سپُوتنِیک کَنَللَرِیدَگِی یالغانلَرگه اَساسلَنگن اِیدِی، بُو بَندَه خُدانِی یَحشِی تَنِیگنِیم بائِث اوُ بِیلَن بَحثلَشِیب اوُتِیرِیشنِی لازِم تاپمَدِیم، چُونکِی بُو کِیشِیدَگِی مَعلوُماتلَرنِی هَمَّه سِی اَخبارات واسِیطَه لَرِیدَگِی یالغانلَرگه اَساسلَنگن اِیدِی،اَمّا بُو بَندَه خُدا مِینِی سُوکوُت قِیلگه نِیمدَن فایدَه لَه نِیب مُؤمِنلَرگه حَملَه قِیلدِی وَ سِکوُلار کوُردلَرنِی نَجادلَرِی سَبَبلِی پاکلَی باشلَه دِی،عُمُومِی قِیلِیب اَیتگندَه مُجاهِد مُؤمِنلَرنِی شَخصِیَتِینِی تِیرار قِیلِیب اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه حَملَه قِیلَه دِی. شوُندَه اِمامِی مالِک رَحِمَهُ الله نِی اَیتگن سوُزلَرِی یادِیمگه توُشدِی: “اَگر بِیر شَخص سِین بِیلَن بَحثلَشسَه، اوُنگه سُنَّتنِی بَیان قِیل وَ اوُ بِیلَن بَحثلَشمَه، چوُنکِی اوُنگه سُنَّتنِی بَیان قِیلگن پَیتِینگدَه حُجَّتنِی اوُنگه قَرشِی قوُیگن بُولَه سَن، اِیندِی اَگر یَنَه بَحثلَه شه دِیگن بوُلسَه، سِین بِیلَن اِیمَس بَلکِی اَلله بِیلَن بَحثلَه شَیاتگن بُولَه دِی؛ شوُندَی اِیکَن سُنَّتنِی بَیان قِیل وَ سُنَّتنِی واسِیطَه سِیدَه بَحثلَشمَه، چوُنکِی سُنَّت اوُنگه آچِیق- آیدِین بَیان قِیلِینگن کِیشِی بَحثلَشمَسلِیگِی کِیرَک.”
شوُنگه اَساسلَه نِیب مَنَه بُو لَهظَه دَه یَقِین قَرِینداشِیمنِی سوُزلَرِیگه مُناسِب رَوِیشدَه،اِمامِی اَحمَد، نَسائِی وَ باشقَه لَر رِوایَت قِیلگن اُبَی اِبنِ کَعَبنِینگ رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمدَن قِیلگن رِوایَتِینِی اوُنگه اوُقِیب بِیرِیشِیمگه توُغرِی کِیلدِی، چوُنکِی بوُندَی جاهِیلِیَت سَرِی دَعوَت قِیلَه یاتگن هَر قَندَی کِیشِیگه خاص مَرحَلَه لَردَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم تامانِیدَن هَم کِنایَه سِیز، آچِیق – آیدِین اَیتِیلگن سوُزدِیر:
« فَأَعْضُوهُ بِهِنَّ أَبِيهِ وَلَا تُكَنُّوا» [1] “بار، آتَه نگنِی جِنسِی آلَتِینِی تِیشلَب آل.”
اَلله تَعالی شُو پَیغَمبَرنِی اَخلاقِی حَقِیدَه اَیتگن اِیدِیکِی: وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ (قلم/4)، اَلبَتَّه سِیز اوُلوُغ خُلق اوُستِیدَه دِیرسِیز.
اوُ کِیشِی پَیغَمبَر بوُلِیب یوُبارِیلِیشلَرِیدَن آلدِین هَم کافِرلَر اوُ ذاتنِینگ چِیرَایلِی خُلقلَرِیگه گُواهلِیک بِیرِیشگن، اوُ کِیشِی قَندَی قِیلِیب بوُندَی کَلِیمَه نِی زَبانِیگه آلگن؟
بِیر شَخصنِینگ سِیزگه وَ اوُزِیگه قِیلَیاتگن ظُلمِی شوُ دَرَجَه گه یِیتَدِیکِی، اوُنگه نِسبَتاً “اِینگ یَحشِی اوُصلوُب” بِیلَن مُناسَبَت بِیلدِیرِیشنِی عِلاجِی بُولمَی قالَدِی،لازِم بُولگن مَرحَلَه لَردَه بُو شَخصنِی اوُیغاتِیش اوُچُون اوُنگه شاک بِیرِیلَدِی وَ اوُنِی یامان لِیکلَرِینِی تِیلگه آلِیشِینگِیز کِیرَک، شوُندَه نِیمَه بوُلگنِینِی وَ قَندَی جایگاهگه بارِیب قالگنِینِی توُشوُنَدِی. اَلله تَعالی مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:
لَّا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَن ظُلِمَ ۚ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا عَلِيمًا (نساء/148)،
اَلله یامان سُوزلَرنِینگ ( یَعنِی دُعایِی بَدنِینگ) آشکارَه اَیتِیلِیشِینِی سُویمَیدِی. مَگَر مَظلوُم تامانِیدَن بُولسَه (جائِزدِیر). اَلله اِیشِیتگوُچِی، بِیلگوُچِی ذاتدِیر.
(دوامی بار…..)
[1] قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ تَعَزَّى بِعَزَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ فَأَعْضُوهُ بِهِنَّ أَبِيهِ وَلَا تُكَنُّوا» رواه البخاري في (الأدب المفرد) [963/1 بتحقيقي ] ، والنسائي في (السنن الكبرى) (5/272) [8864] و (6/242) [10812] وفي (عمل اليوم والليلة) [976] ، وأحمد في (المسند) (5/136) وابنه في (زوائد المسند) (5/136) ، وابن أبي شيبة في (المصنف) (15/33) [19030] أو (7/456) [37183] ، وأبو عبيد القاسم بن سلام في (غريب الحديث) (3/163) [422] و (3/288) [467] (ط مجمع اللغة العربية) ، والحربي في (الغريب) (3/919) ، والطحاوي في (شرح مشكل الآثار) [3204] و [3207] ، والهيثم بن كليب الشاشي في (مسنده) (3/374) [1499] ، وابن حبان في [3153الإحسان] أو [736 موارد] ، والطبراني في (المعجم الكبير) (1/198-199) [532] ، والقطيعي في (جزء الألف دينار) [209] ، وأبو نعيم في (معرفة الصحابة) [756] ، والبغوي في (شرح السنة) (13/120-121) [3541] ، والضياء المقدسي في (المختارة) [1242] و [1244] ، والمزي في (تهذيب الكمال) (19/339-330) و (19/330) النسائي في ((السنن الكبرى)) (8864) واللفظ له، وأحمد (21234) / آلبانی ، تخريج مشكاة المصابيح 4828/ شعيب الأرناؤوط: تخريج المسند 21236 / الألباني ، السلسلة الصحيحة269 / تخريج صحيح ابن حبان 3153 / ابن حجر العسقلاني: تخريج مشكاة المصابيح 4/404 / الألباني : السلسلة الصحيحة1/538 / محمد الأمين الشنقيطي: أضواء البيان3/527 / السخاوي: الأجوبة المرضية2/623 / شعيب الأرناؤوط: تخريج المسند21233 / السيوطي: الجامع الصغير629 / الألباني: صحيح الجامع567 / أخرجه أحمد (21271)، والنسائي في ((السنن الكبرى)) (10810)، والطبراني (1/198) (534) باختلاف يسير. ابن تيمية في منهاج السنة:قال أهل العلم: يجوز التصريح باسم العورة للحاجة والمصلحة… كما في حديث أبي بن كعب عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: من تعزى بعزاء الجاهلية فأعضوه بهن أبيه ولا تكنوا.انتهى،
