اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (8)

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (8)

…….مَسَلَه نِی سَلبِی تامانِیدَه اِیسَه، ظُلمنِی آلدِینِی فَقَطگِینَه یُوللَنمَه بِیرِیش، نَصِیحَت قِیلِیش بِیلَن آلِیب بوُلمَیدِی. ظالِملَر اوُزلَرِینِی ظُلملَرِی اوُچُون شوُندَی خِیلَه لَر وَ اَبزارلَردَن فایدَلَه نِیشَدِیکِی، اوُلَرنِی اِیشلَرِیگه کِفایَه قِیلِیش اوُچُون نِهایَتدَه کُوچلِی قُوَّتگه اِیگه بُولِیش کِیرَک. شوُ بِیلَن بِیرگه اَگر بِیر بَشَرِی تَفَکُّر بِیر نَرسَه نِی ظُلم، دِیب حِسابلَیدِیگن بُولسَه، باشقَه بِیر تَفَکُّر اوُنِی ظُلم حِسابلَمَسلِیگِی، اوُنِی قانُونِی، دِیب قَبُول قِیلِیشِی موُمکِین، اَمّا اَلله نِی شَرِیعَتِیدَه بُو حَقِیدَه باشقَه نَظَر مَوجُود بُولِیشِی مُومکِین. بُوندَی صُورَتدَه شَرِیعَت قانُونلَرِی باشقَه قانوُنلَر اوُستِیدَن حُکمرانلِیک قِیلِیشِی کِیرَکلِیگِی  نَمایان بُولَدِی.

حُکوُمَت شوُندَی بِیر تَشکِیلاتکِی، مَشرُوع وَ قانوُنِی شَکلدَه کوُچ- قُوَّتدَن فایدَه لَنَه آلَدِی، شَخصلَرنِی مُحاکَمَه قِیلِیب جَزالَیدِی، دارُ الاِسلامنِی چِیگَرَه لَرِینِی سَقلَیدِی وَ دُشمَنلَرنِینگ تَجاوُز قِیلِیشِیگه یُول بِیرمَیدِی وَ جِنایَتچِیلَرنِی جَزَالَیدِی. اِجابِی تاماندَن آلِیب قَرَگندَه هَم عَدالَتنِی اِجرا قِیلِیش اوُچُون قُدرَتگه اِیختِیاجِیمِیز بار، مَنَه بُو قُدرَت حاکِمِیَتدَه مَوجُود.

بَشَرنِینگ شَخصِی، اِجتِمائِی، مادِّی، مَعنَوِی اِیختِیاجلَرِینِی بَرچَه سِینِی جَملَنمَسِیدَن عِبارَت بُولگن وَ جُودَه کِینگ مَیداندَه اِنساننِی خُدا بِیلَن، باشقَه لَر بِیلَن حَتّی طَبِیعَت بِیلَن عَلاقَه لَرِینِینگ هَمَّه قِیررَه لَرِینِی اوُز اِیچِیگه آلگن اِسلام شَرِیعَتِینِینگ هَمَّه نَرسَه نِی قَمرَب آلوُچِی عامِلِی هَم اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیش اِیکَنِینِی تَأکِیدلَیدِی.

حُکوُمَتگه اِعتِبار بِیرمَسدَن توُرِیب هِیلمَه – هِیل دائِرَه لَردَگِی شَرِیعَتنِینگ هَدَفلَرِینِی، اوُنِینگ ضَرُورِی اِیشلَرِینِی رُویابگه چِیقَرِیشنِی عِلاجِی یُوق، اَحکاملَر وَ حُقُوقِی قانُونلَر،اِجتِمائِی قانُونلَر، سِیاسِی قانوُنلَر، جَزاء بوُلِیمِیگه آئِد قانوُنلَر جَمِیعَتدَه قُدرَتلِی حُکوُمَتنِی سایَه سِی آستِیدَه عَمَلگه آشِیرِیلَدِی. حَدِیثلَرنِی تَعبِیرِی بُویِیچَه هَم اِسلامِی حاکِمِیَت هَمَّه فَرضلَرنِی، سُنَّتلَرنِی حِمایَه قِیلوُچِیسِیدِیر.   [1]

اِسلامِی شَرِیعَتدَگِی حُکوُمَت تَشکِیل قِیلِیشنِینگ اِینگ مُهِم ضَرُورَتِی  «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» نِی تَأمِینلَش بُولِیب، چُونکِی بُونِی کِیتِیدَن  «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ‏»  اوُچُون وَ اَلله نِی قانوُنلَرِی بِیلَن حُکم قِیلِیش اوُچُون شَرائِط مُهَیّا بوُلَدِی. چوُنکِی اَلله نِی عِبادَتلَرِی وَ دِیننِی قانوُنلَرِی اوُچُون مُحِیط مُهَیّا بوُلِیشِی کِیرَک، اوُندَه مُؤمِنانَه یَشَش هَم آسان بوُلِیشِی لازِم. مَنَه بُوندَی شَرائِطنِی اِیجاد قِیلِیش هَم حُکمرانلِیک قِیلوُچِی قُدرَتنِی قوُلِیدَن کِیلَدِی. شوُنِینگدِیک اِسلامِی دَولَت مَدَنِی،سِیاسِی، اِقتِصادِی ،ساغلِیک – تازَه لِیک جِهَتِیدَن مُؤمِنانَه یَشَشگه آسان بُولَدِیگن فَضانِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشِی کِیرَک بوُلَدِی.


[1]ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغة، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۵ـ۱۳۸۷/ ۱۹۶۵ـ۱۹۶۷، چاپ افست بیروت (بی‌تا). / ابن بابویه، علل‌الشرایع، نجف ۱۳۸۵ـ ۱۳۸۶، چاپ افست قم (بی‌تا). / ابن بابویه، کتاب‌الخصال، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۳۶۲ش. / ابن شعبه، تحف العقول عن آل‌الرسول صلی‌اللّه علیهم، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۴۲۵. / ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، چاپ هاشم رسولی محلاتی، قم (بی‌تا).

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (8)

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (8)

…. از لحاظ سلبی مسئله این است که جلوی ظلم را نمی‌توان تنها با توصیه و نصیحت گرفت. ظالمان از حیله‌ها و ابزارهایی برای ظلم استفاده می‌کنند که برای مقابله با آن‌ها نیاز به یک نیروی قوی است. علاوه بر آن هر تفکر بشری چیزی را ظلم می شمارد و ممکن است تفکر دیگر آن را ظلم نشمرده و قانونی بداند اما در شریعت خدا رای دیگری در مورد آن وجود داشته باشد . در این صورت لزوم تحکیم قانون شریعت بر قانونهای دیگر نمایان می گردد .

حکومت نیز نهادی است که به شکل مشروع و قانونی اجازه دارد از زور استفاده کند، افراد را محاکمه و مجازات نماید، مرزهای دار‌الاسلام را حفظ کند و جلوی تجاوز دشمنان را بگیرد و متخلفین را مجازات نماید. از جنبه‌ی ایجابی هم برای اجرای عدالت احتیاج به قدرت داریم و این قدرت در حاکمیت مستقر است.

عامل جامعیت شریعت اسلام که مجموعه‌ای هماهنگ با تمامی نیازهای فردی، اجتماعی، مادی و معنوی بشر و در گستره‌ای وسیع، شامل همه ابعاد روابط انسان با خدا، خود و دیگران و حتی با طبیعت است نیز بر لزوم تشکیل حکومت اسلامی تاکید دارد .

تحقق یافتن اهداف شریعت در ابعاد گوناگون بدون توجه به حکومت و ویژگی‌های ضروریِ آن، امکان‌پذیر نیست و احکام و قوانین حقوقی، قوانین اجتماعی، قوانین سیاسی و قوانین کیفری در یک جامعه تنها در پرتو اقتدار حکومتِ شایسته، جامه عمل می‌پوشد. به تعبیر احادیث نيز حاکمیت اسلامی  حافظ همه فریضه‌ها و سنّتهاست.[1]

مهم‌ترین ضرورت تشکیل حکومت در شریعت اسلامی تامین «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» جهت فراهم شدن «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ‏» و تحکیم قوانین خداوند می‌باشد. لذا باید محیط و بستر این عبادت خدا و تحکیم قدانین دین فراهم گردد و زندگی مؤمنانه در آن آسان باشد. ایجاد چنین فضایی هم از عهده‌ی قدرت مسلط بر می‌آید .  بنابراین دولت اسلامی برای این است که یک فضایی را فراهم کند که به لحاظ فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، بهداشتی و امنیتی در آن مؤمنانه زندگی کردن سهل باشد .


[1]ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغة، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۵ـ۱۳۸۷/ ۱۹۶۵ـ۱۹۶۷، چاپ افست بیروت (بی‌تا). / ابن بابویه، علل‌الشرایع، نجف ۱۳۸۵ـ ۱۳۸۶، چاپ افست قم (بی‌تا). / ابن بابویه، کتاب‌الخصال، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۳۶۲ش. / ابن شعبه، تحف العقول عن آل‌الرسول صلی‌اللّه علیهم، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۴۲۵. / ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، چاپ هاشم رسولی محلاتی، قم (بی‌تا).

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (7)

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (7)

………Инсон ижтимоъий ва маданий мавжудот бўлганлиги боис, хилма-хил ниёзларга мухтождир: хиссиёт, ижтимоий,иқтисодий, сиёсий ниёзларга эхтиёжи  бор, мана булар уни хукумат ташкил қилишга етаклайди. Шунга асосланган холда  мана бу ниёзларни таъминлаш  ва инсонни ниёзларини қонуний қилиш йўлида ва мана бу қўйилган қонунларни ижро қилиш учун пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам хам исломий хукуматни ташкил қилишга иқдом қилганлар.

Исломий хукумат исломий ахзобларнинг қўли билан вужудга келтирилган,ясалган нарса эмас; балки у исломнинг аниқ ва инкор қилиб бўлмайдиган хужжатлари ва тарихий собит ходисалар ва рисолатни склети исбот қиладиган хақиқатдир.

Мана бу борада қуйидаги масалаларни ойдинлаштиришни  ва уни лойихасини бошласа бўлади, яъни ислом ва уни бошида турган пайғамбаримиз саллаллоху алайхи  васаллам исломий хукуматни ташкил қилгандан сўнг, инсонни аллох билан алоқасини ойдинлаштиришга киришганми ё ижтимоъий  ва сиёсий хаёт учун хадафлар,программаларни амалга оширганми? Бу ердаги бошқа бир савол шуки, пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам пайғамбарларнинг охиргиси ва хилқатни шарбати бўлганлиги боис, бутунлай илохий ахкомларни таблиғ қилиш  ва шахсий ибодатлар билан машғул бўлганларми ёки осмоний китобни олиб келишни кетидан башарий эхтиёжларни таъминлашга киришиб хукумат ташкил қилганларми?

Мана бу саволларга жавобни қуйидаги ўринларда баён қилинади:

Пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам хукуматни ташкил қилишга шошилганлар; чунки хукумат барча башарий жамиятларнинг   иттифоқига биноан зарурий ишдир, мана бу йўл билан шахсларнинг жамиятдаги ишлари бир изга тушади. Ислом энг афзал қонунларга ва ижтимоъий хаёт учун режаларга эга бўлганлиги боис, мана бу қонунлар ижро қилиш бўйича  замонатга эга бўлмайдиган бўлса, жамиятнинг  холига хеч қандай манфаъат етказа олмайди. Шунингдек қонун ижро қилинган ва амалга оширилган пайтдагина фойдали бўла олади, шу сабабли хам пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам исломий хукуматни ташкил қилишга иқдом қилганлар.

Шунинг учун хам пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламни мадинага хижрат қилганларидан сўнг, мана бу шахар бутун ислом жахонининг марказига айланган, мадинада хукумат ташкил қилингач, у киши  нубувватни ёнида таблиғий, иршодий, мусулмонларнинг  сиёсий етакчилиги каби вазифаларни хам бажариб юрганлар.

Пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламни сиёсий вилояти қуйидаги оят билан собитдир:

 «النَّبِیُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ» (احزاب/6)

“Пайғамбар мўъминларга ўзларидан хам хақдорроқдир”

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» (نساء/ 59)

Эй мўъминлар, аллохга итоат қилингиз ва пайғамбарга хамда ўзларингиздан бўлган (яъни мусулмон) хокимларга бўйинсинингиз!

 Бу борада вахий таълимотларида  илдизлар мавжуд, бу мавзуга алоқаси бўлган нисо сурасининг 69, 105 оятларига хам ишора қилса бўлади.

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (7)

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (7)

………اِنسان اِجتِمائِی وَ مَدَنِی مَوجُودات بُولگنلِیگِی بائِث، هِیلمَه – هِیل نِیازلَرگه مُوختاجدِیر: حِسِّیات، اِجتِمائِی، اِقتِصادِی، سِیاسِی نِیازلَرگه اِیختِیاجِی بار، مَنَه بُولَر اوُنِی حُکوُمَت تَشکِیل قِیلِیشگه یِیتَکلَیدِی. شوُنگه اَساسلَنگن حالدَه مَنَه بُو نِیازلَرنِی تَعمِینلَش وَ اِنساننِی نِیازلَرِینِی قانُونِی قِیلِیش یُولِیدَه وَ مَنَه بُو قوُیِیلگن قانوُنلَرنِی اِجرا قِیلِیش اوُچُون پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله علیه وسلم هَم اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیشگه اِقدام قِیلگَنلَر.

اِسلامِی حُکوُمَت اِسلامِی اَحزابلَرنِینگ قوُلِی بِیلَن وُجُودگه کِیلتِیرِیلگن، یَسَلگن نَرسَه اِیمَس؛ بَلکِی اوُ اِسلامنِینگ اَنِیق وَ اِنکار قِیلِیب بُولمَیدِیگن حُجَّتلَرِی وَ تَرِیخِی ثابِت حادِیثَه لَر وَ رِسالَتنِی سکلِیتِی اِثبات قِیلَدِیگن حَقِیقَتدِیر.

مَنَه بُو بارَدَه قوُیِیدَگِی مَسَلَه لَرنِی آیدِینلَشتِیرِیشنِی وَ اوُنِی لایِیحَه سِینِی باشلَسَه بُولَدِی، یَعنِی اِسلام وَ اوُنِی باشِیدَه توُرگن پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلم اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِگندَن سُونگ، اِنساننِی اَلله بِیلَن عَلاقَه سِینِی آیدِینلَشتِیرِیشگه کِیرِیشگَنمِی یا اِجتِمائِی وَ سِیاسِی حَیات اوُچُون هَدَفلَر،پراگرَمَّه لَرنِی عَمَلگه آشِیرگنمِی؟ بُو یِیردَگِی باشقَه بِیر سَوال شُوکِی، پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلم پَیغَمبَرلَرنِینگ آخِیرگِیسِی وَ خِلقَتنِی شَربَتِی بُولگنلِیگِی بائِث، بُوتُونلَی اِلاهِی اَحکاملَرنِی تَبلِیغ قِیلِیش وَ شَخصِی عِبادَتلَر بِیلَن مُشغوُل بوُلگنلَرمِی یاکِی آسمانِی کِتابنِی آلِیب کِیلِیشنِی کِیتِیدَن بَشَرِی اِیختِیاجلَرنِی تَعمِینلَشگه کِیرِیشِیب حُکوُمَت تَشکِیل قِیلگنلَرمِی؟

مَنَه بُو سَواللَرگه جَوابنِی قوُیِیدَگِی اوُرِینلَردَه بَیان قِیلِینَدِی:

پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله علیه وسلم حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیشگه شاشِیلگنلَر؛ چوُنکِی حُکوُمَت بَرچَه بَشَرِی جَمِیعَتلَرنِینگ اِتِّفاقِیگه بِنائاً ضَرُورِی اِیشدِیر، مَنَه بُو یُول بِیلَن شَخصلَرنِینگ جَمِیعَتدَگِی اِیشلَرِی بِیر اِیزگه توُشَدِی. اِسلامِی اِینگ اَفضَل قانوُنلَرگه وَ اِجتِمائِی حَیات اوُچُون رِیجَه لَرگه اِیگه بُولگنلِیگِی بائِث، مَنَه بُو قانوُنلَر اِجرا قِیلِیش بُویِیچَه زَمانَتگه اِیگه بُولمَیدِیگن بوُلسَه، جَمِیعَتنِینگ حالِیگه هِیچ قَندَی مَنفَعَت یِیتکَزَه آلمَیدِی. شوُنِینگدِیک قانوُن اِجرا قِیلِینگن وَ عَمَلگه آشِیرِیلگن پَیتدَه گِینَه فایدَه لِی بُولَه آلَدِی، شُو سَبَبلِی هَم پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلم اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیشگه اِقدام قِیلگنلَر.

شُونِینگ اوُچُون هَم پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلمنی مَدِینَه گه هِجرَت قِیلگنلَرِیدَن سُونگ، مَنَه بُو شَهر بوُتُون اِسلام جَهانِینِینگ مَرکَزِیگه اَیلَنگن، مَدِینَه دَه حُکوُمَت تَشکِیل قِیلِینگچ، اوُ کِیشِی نُبُوَّتنِی یانِیدَه تَبلِیغِی، اِرشادِی، مُسُلمانلَرنِینگ سِیاسِی یِیتَکچِیلِیگِی کَبِی وَظِیفَه لَرنِی هَم بَجَرِیب یُورگنلَر.

پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله علیه وسلمنِی سِیاسِی وِلایَتِی قوُیِیدَگِی آیَت بِیلَن ثابِتدِیر:    «النَّبِیُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ» (احزاب/6)   “پَیغَمبَر مُؤمِنلَرگه اوُزلَرِیدَن هَم حَقدارراقدِیر” 

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» (نساء/ 59)   اِی مُؤمِنلَر، اَلله گه اِطاعَت قِیلِینگِیز وَ پَیغَمبَرگه هَمدَه اوُزلَرِینگِیزدَن بُولگن (یَعنِی مُسُلمان) حاکِملَرگه بُویسِینِینگِیز!

بُو بارَدَه  وَحِی تَعلِیماتلَرِیدَه اِیلدِیزلَر مَوجُود، بُو مَوضُوعگه عَلاقَه سِی بُولگن نِساء سُورَه سِینِینگ 69،105 آیَتلَرییگه هَم اِشارَه قِیلسَه  بُولَدیی.

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (7)

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (7)

…. از آنجا که انسان موجودی اجتماعی و مدنی است، نیازهای گوناگونی از قبیل: نیازهای عاطفی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، او را وا می‌دارد تا به تأسیس حکومت بپردازد. بر این اساس و در راستای تأمین این نیازها و قانونمند نمودن نیازهای انسان و اجرا نمودن قوانین وضع شده، اسلام و در رأس آن پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  نیز اقدام به تأسیس حکومت اسلامی نمودند.

حکومت اسلامی ساخته و پرداخته احزاب اسلامی نیست‌؛ بلکه حقیقتی است که نصوص انکارناپذیر و قاطع اسلام و حوادث ثابت تاریخی و ساختار رسالت، آن را اثبات می‌نماید.

در این راستا نیز می‌توان به تبیین و طرح این مسائل پرداخت که آیا اسلام و در رأس آن پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  بعد از تشکیل حکومت اسلامی‌، تنها به تبیین رابطه انسان با خدا پرداخته است و یا برای زندگی اجتماعی و سیاسی نیز دارای اهداف و برنامه‌هایی است. سوال دیگر اینکه آیا پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  از آن جهت که خاتم پیامبران و در حقیقت عصاره خلقت بوده است، صرفاً به تبلیغ یکسری احکام الهی و عبادی شخصی پرداخته است، یا اینکه با آوردن کتاب آسمانی، در صدد تأمین نیازهای بشری اقدام نموده و حکومت تأسیس نموده است؟

پاسخ به این سؤالات را می‌توان در موارد ذیل به اختصار بیان نمود:

پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  به تشکیل حکومت مبادرت ورزید‌؛ چرا که حکومت امری ضروری و مورد اتفاق تمامی جوامع بشری است و از این طریق امور متعارض افراد د‌ر جامعه سامان می یابد.

از آنجایی که اسلام از برترین قوانین و مقررات زندگی اجتماعی برخوردار است، این قوانین بدون ضمانت اجرایی، هیچ نفعی به حال جامعه نخواهد داشت. همچنین از آنجا که قانون، زمانی سودمند است که اجرا و عملی گردد، بر این اساس پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  اقدام به تشکیل حکومت اسلامی کرد.

پس از هجرت پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  به مدینه منوره، این شهر مرکز جهان اسلام قرار گرفت و به تشکیل حکومت د‌ر مدینه اقدام نمود و در کنار نبوت و وظایف تبلیغی و ارشادی، زعامت سیاسی مسلمانان را نیز بر عهده داشت.

ولایت سیاسی پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  بر اساس آیه: «النَّبِیُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ» (احزاب/6)و همچنین آیه: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» (نساء/ 59)« ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از خدا (‌با پیروی از قرآن) و از پیغمبر خدا (با تمسک به سنت او) اطاعت کنید و از صاحبان امر مسلمان خود فرمانبرداری نمایید.» ریشه در آموزه‌های وحیانی دارد[1]همچنین در این ارتباط می‌توان به آیات 69 و 105 سوره نساء نیز اشاره نمود.


[1]محمدمهدی محمودی ، “فضاهای آموزش انعطاف پذیر – کلاسهای پویا.” ، تهران ، مرکز تحقیقات – وزارت آموزش و پرورش 1385 ، ص ص61-62

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (6)

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (6)

………аллох таоло мархамат қилган пайтда:

وَ مَا اَرْسَلنا مِنْ رَسُولٍ اِلا لِیُطاعَ بِاِذْنِ اللهِ . ( نساء/ 64)

Биз қай бир пайғамбарни юборган бўлсак, фақат аллохнинг изни-иродаси билан унга итоат қилинсин,деб юборганмиз.

Қуръони каримни ўқиган пайтимизда:

اَلَّذینَ اِنْ مَکَّناهُمْ فِی الارْضِ اَقامُو الصَّلوهَ وَ اتُو الزَّکاهَ وَ اَمَرُو بِالْمَعرُوفِ وَ نَهَوا عَنِ الْمُنکَرِ. ( حج/ 41)‏

Уларни ( яъни мусулмонларни) агар биз ер юзига ғолиб қилсак- улар намозни тўкис адо этадилар, закотни (хақдорларга) ато этадилар, яхшиликка буюрадилар, ёмонликдан қайтарадилар.

Мана бу ишларга  диний ва исломий хукуматни ташкил қилмасдан туриб муяссар бўлса бўладими? Агар (макканна) сўзини таъбири хар қандай қудратни беришни билдирса, оят далолат қилаётган нарса очиқ-равшандир; чунки хукумат қудратнинг энг кўзга кўринган мисоли бўла олади.

Қуръони каримда жуда кўп оятлар мавжудки, бу оятлардаги   иймондан мақсад илохий рахбарга итоат қилиш, унга эргашиш ва худони хукуматига бўйсинишдир, иймон келтириш фақатгина ислом динини усулларига иқрор бўлиш ва ахкомларни қабул қилишни эълон қилишни ташкил қилмайди, улар қуйидаги оятлардир:

وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَاقَهُ الَّذِي وَاثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا. ( مائده/7)

Аллохнинг сизларга берган неъматини ва: “эшитдик  ва итоат қилдик”,деган пайтингизда сизлар билан боғлаган ахд-паймонини эслангиз!

«وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَمَا أُولَئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ». (نور/47)‏

Улар (яъни мунофиқлар): “аллохга ва пайғамбарга иймон келтирдик ва буйсиндик,” дейдилару, шундан кейин улардан бўлган бир гурух юз ўгириб кетур. Улар мўъмин эмасдирлар.

Мана бу оятлардан ташқари бир мусулмон инсонни иймони ва исломини охирги пайғамбар саллаллоху алайхи васалламни хукуматини қабул қилишга боғлиқ қилиб қўяди, бунга мисол аллох таоло мархамат қиладики:

 فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا‏. (نساء/65)

Йўқ, парвардигорингизга қасамки, то улар ўз ўрталарида чиққан келишмовчиликларда сизни хакам қилмагунларича ва кейин сиз чиқарган хукмдан дилларида хеч қандай танглик топмай, тўла таслим бўлмагунларича- бўйинсинмагунларича зинхор мўъмин бўла олмайдилар.

Бу ердаги “фима шажара байнахум” ни маъноси шуки, бу сўз хам  шахсий, хусусий масалаларни ўз ичига олади ва хам ижтимоъий масаларга хам шомил бўлади.

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (6)

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (6)

………اَلله تَعالی مَرحَمَت قِیلگن پَیتِدَه:   وَ مَا اَرْسَلنا مِنْ رَسُولٍ اِلا لِیُطاعَ بِاِذْنِ اللهِ . ( نساء/ 64)

بِیز قَی بِیر پَیغَمبَرنِی یُوبارگن بُولسَک، فَقَط اَلله نِینگ عِذنِی- اِرادَه سِی بِیلَن اوُنگه اِطاعَت قِیلِینسِین، دِیب یُوبارگنمِیز.

قُرآنِی کَرِیمنِی اوُقِیگن پَیتِیمِیزدَه:     اَلَّذینَ اِنْ مَکَّناهُمْ فِی الارْضِ اَقامُو الصَّلوهَ وَ اتُو الزَّکاهَ وَ اَمَرُو بِالْمَعرُوفِ وَ نَهَوا عَنِ الْمُنکَرِ. ( حج/ 41)‏   اوُلَرنِی (یَعنِی مُسُلمانلَرنِی) اَگر یِیر یُوزِیگه غالِب قِیلسَک- اوُلَر نَمازنِی توُکِیس عَدا اِیتَدِیلَر، زَکاتنِی (حَقدارلَرگه) عَطا اِیتَدِیلَر، یَحشِیلِیکگه  بُویُورَدِیلَر، یامانلِیکدَن قَیتَرَه دِیلَر.

مَنَه بُو اِیشلَرگه دِینِی وَ اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلمَسدَن توُرِیب مُیَسَّر بُولسَه بُولَدِیمِی؟ اَگر (مَکّنّا) سُوزِینِی تَعبِیرِی هَر قَندَی قُدرَتنِی بِیرِیشنِی بِیلدِیرسَه، آیَت دَلالَت قِیلَیاتگن نَرسَه آچِیق- رَوشَندِیر؛ چُونکِی حُکوُمَت قُدرَتنِینگ اِینگ کوُزگه کوُرِینگن مِثالِی بُولَه آلَدِی. 

قُرآنِی کَرِیمدَه جُودَه کوُپ آیَتلَر مَوجُودکِی، بُو آیَتلَردَگِی اِیماندَن مَقصَد اِلاهِی رَهبَرگه اِطاعَت قِیلِیش، اوُنگه اِیرگشِیش وَ خُدانِی حُکوُمَتِیگه بُویسِینِیشدِیر، اِیمان کِیلتِیرِیش فَقَطگِینَه اِسلام دِینِینِی اوُصُوللَرِیگه اِقرار بُولِیش وَ اَحکاملَرنِی قَبُول قِیلِیشنِی اِعلان قِیلِیشنِی تَشکِیل قِیلمَیدِی اوُلَر قوُیِیدَگِی آیَتلَردِیر.

وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَاقَهُ الَّذِي وَاثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا. ( مائده/7)

اَلله نِینگ سِیزلَرگه بِیرگن نِعمَتِینِی وَ: “اِیشِیتدِیک وَ اِطاعَت قِیلدِیک”، دِیگن پَیتِینگِیزدَه  سِیزلَر بِیلَن باغلَگن عَهد- پَیمانِینِی اِیسلَنگِیز!

«وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَمَا أُولَئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ». (نور/47)‏

اوُلَر(یَعنِی مُنافِقلَر):”اَلله گه وَ پَیغَمبَرگه اِیمان کِیلتِیردِیک وَ بوُیسِیندِیک”، دِییدِیلَرُو، شُوندَن کِییِین اوُلَردَن بُولگن بِیر گوُرُوه یُوز اوُگِیرِیب کِیتوُر. اوُلَر مُؤمِن اِیمَسدِیرلَر.

مَنَه بُو آیَتلَردَن تَشقَرِی بِیر مُسُلمان اِنساننِی اِیمانِی وَ اِسلامِینِی آخِیرگِی پَیغَمبَر صلی الله علیه وسلمنِی حُکوُمَتِینِی قَبُول قِیلِیشگه باغلِیق قِیلِیب قوُیَه دِی، بُونگه مِثال اَلله تَعالی مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:       فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا‏. (نساء/65)

یُوق،پَروَردِیگارِینگِیزگه قَسَمکِی، تا اوُلَر اوُز اوُرتَلَرِیدَه چِیقگن کِیلِیشماوچِیلِیکلَردَه سِیزنِی حَکَم قِیلمَگوُنلَرِیچَه وَ کِییِین سِیز چِیقَرگن حُکمدَن دِیللَرِیدَه هِیچ قَندَی تَنگلِیک تاپمَی، توُلَه تَسلِیم بُولمَگوُنلَرِیچَه- بوُیسِینمَگوُنلَرِیچَه زِینهار مُؤمِن بُولَه آلمَیدِیلَر.

بُو یِیردَگِی « فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ » نِی مَعناسِی شوُکِی، بُو سُوز هَم شَخصِی، خُصُوصِی مَسَلَه لَرنِی اوُز اِیچِیگه آلَدِی وَ هَم اِجتِمائِی مَسَلَه لَرگه هَم شامِیل بُولَدِی.

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (6)

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (6)

. زمانی که الله متعال می فرمایند :

  •  وَ مَا اَرْسَلنا مِنْ رَسُولٍ اِلا لِیُطاعَ بِاِذْنِ اللهِ . ( نساء/ 64) و هيچ پيغمبري را نفرستاده‌ايم مگر بدين منظور كه به فرمان خدا از او اطاعت شود (پس اطاعت از او، اطاعت از خدا، و سركشي از دستور او ، سركشي از دستور خدا بوده است) .
  • وقتی در قرآن کریم می خوانیم: اَلَّذینَ اِنْ مَکَّناهُمْ فِی الارْضِ اَقامُو الصَّلوهَ وَ اتُو الزَّکاهَ وَ اَمَرُو بِالْمَعرُوفِ وَ نَهَوا عَنِ الْمُنکَرِ. ( حج/ 41)‏ (آن مؤمناني كه خدا بديشان وعده‌ي ياري و پيروزي داده است) كساني هستند كه هرگاه در زمين ايشان را قدرت بخشيم، نماز را برپا مي‌دارند و زكات را مي‌پردازند، و امر به معروف، و نهي از منكر مي‌نمايند.

 آیا این امر جز با تشکیل حکومت دینی و اسلامی میسر است؟ اگر فرض کنیم که تعبیر (مَکَّنّا) به معنی هرگونه قدرت بخشیدن بوده باشد، بازدلالت آیه بر مقصود ما روشن است؛زیرا حکومت بارزترین نمونه ی قدرت است.

در قرآن کریم، قرائن فراوانی وجود دارد که مقصود از ایمان در این آیه و بسیاری از آیات دیگر، اطاعت و پیروی از رهبر الهی و گردن نهادن به حکومت خداست، نه صرف اقرار به اصول دین اسلام و اعلام پذیرش احکام و قوانین آن. از جمله قرائن، آیه های زیر است:

  • وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَاقَهُ الَّذِي وَاثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا. ( مائده/7)و ( اي مؤمنان ! ) به ياد آوريد نعمت (هدايت دين) خداي را بر خود، و به ياد آوريد پيماني را كه (توسّط پيغمبر در عَقَبه‌ي دوم) با شما بست، بدان گاه كه گفتيد : شنيديم و اطاعت كرديم (و در خوشي و ناخوشي و گنج و رنج ، اي پيغمبر با تو همراهيم ! ) .
  • و نیز: «وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَمَا أُولَئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ». (نور/47)‏ (از جمله كساني كه خدا توفيق هدايت قرينشان نفرموده است، منافقاني هستند كه پرتو ايمان به دلهايشان نتابيده است، ولي دم از ايمان مي‌زنند) و مي‌گويند : به خدا و پيغمبر ايمان داريم و (از اوامرشان) اطاعت مي‌كنيم، امّا پس از اين ادّعاء، گروهي از ايشان (از شركت در اعمال خير همچون جهاد، و از حكم قضاوت شرعي) رويگردان مي‌شوند، و آنان در حقيقت مؤمن نيستند .

علاوه بر این آیات و روایاتی  وجود دارند که تمامیت ایمان و اسلام یک انسان مسلمان را منوط به قبول حکومت پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم می‌نماید، به عنوان مثال الله متعال می فرمایند :

‏-   فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا‏. (نساء/65) امّا، نه ! به پروردگارت سوگند كه آنان مؤمن بشمار نمي‌آيند تا تو را در اختلافات و درگيريهاي خود به داوري نطلبند و سپس ملالي در دل خود از داوري تو نداشته و كاملاً تسليم (قضاوت تو) باشند. « فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ » بدین معناست که هم شامل مسائل فردی و خصوصی می‌شود و هم مسائل اجتماعی را در بر می گیرد .

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (5)

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (5)

Жавоб: қуръонга диққат қиладиган бўлсангиз,қуръонни хикоят қилишича, пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам масалаларни айтиб бериш ва ахкомларни баён қилиш жойгохида бўлмаганлар, у кишининг дахолат қилиш миқёслари фақат вахийни етказиш майдонига чегараланиб қолган эмас, мусулмонлар хам фақат ахкомларни таълим олиш учун пайғамбар саллаллоху алайхи васалламни мурожаъат қиладиган маржаъ қилиб олмасликлари лозим, балки ижтимоъий масалаларда пайғамбари хотам томонидан чизиб берилган сиёсатга,каналга эргашишлари керак бўлади, сиёсий-ижтимоъий жараёнлар бўйича у кишини назарларига мувофиқ равишда амал қилишлари ва у кишини фармонлари баробарида итоат қилишлари лозим. Бунга мисол бўладиган оятлар қуйидагилардир:

« ‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا‏ »، (نساء /59)

 Эй мўъминлар, аллохга итоат қилингиз ва пайғамбарга хамда ўзларингиздан бўлган (яъни мусулмон) хокимларга бўйсинингиз! Бордию бирон нарса хақида талашиб қолсангиз,- агар хақиқатан аллох ва охират кунига ишонсангиз – у нарсани аллохга ва пайғамбарга қайтарингиз! Мана шу яхшироқ ва чиройлироқ ечимдир.

 ‏« ‏وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا‏ »( نساء / 83).

Қачон уларга ( жангга кетган мусулмон аскарлар хақида) тинчлик ёки хавф-хатар (яъни ғалаба ва мағлубият) хабари келса, уни ёйиб юборадилар. агар ( улар ўзларига келган хабарни хар кимга ёйиб юбормасдан) пайғамбарга ва ўзларидан бўлган бошлиқларгагина етказганларида эди, уни (яъни мана шу хабарнинг хақиқатини) билмоқчи бўлган кишилар ўшалардан билган бўлар эдилар. Агар сизларга аллохнинг фазлу- мархамати бўлмаса эди, ( яъни аллох ўз мархамати билан сизларни иймонда устивор қилмаса эди) айрим кишилардан ташқари хаммангиз шайтонга эргашиб кетар эдингиз.

Қуръон мусулмонларни елкасига шу вазифани юклаяптики, мусулмонлар  махсусан жанг шароитидаги ўзларига етган  хабарларни,маълумотларни одамларни ўртасида тарқалишидан олдин пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламга етказишлари   керак.

Мана бу оят очиқ-ойдин ишора қилиб турганидек, пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам фақат илохий ахкомларни етказувчи эмас, балки ахкомлар бўйича мутахассис, мавзулар бакалаври масъулияти, ходиса ва сиёсий-ижтимоъий  жараёнлар бўйича масъулият хам у кишининг зиммасидадир, мусулмонлар ахкомларни қўлга киритиш учун у кишига мурожаъат қилишганидек, сахих тахлилларга эга бўлиш учун хам у кишига юзланишлари лозим, ўзбилармончилик билан иш қилишдан пархез қилишлари керак.  Қуръони карим мусулмонлардан шуни талаб қиладики, пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам ижтимоъий ишларда ажрим қилгандан сўнг, у кишининг назарлари эълон қилингач, иккиланиб ўтирмасликлари керак,балки хаммалари буйруқга итоат қилишлари лозим:

  ‏«‏وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا‏» (احزاب / 36)

Аллох ва унинг пайғамбари бир ишни хукм қилган-буюрган вақтида бирор мўъмин ва мўъмина учун (аллохнинг хукмини қўйиб) ўз ишларидан ихтиёр қилишлари жоиз эмасдир. Ким аллох ва унинг пайғамбарига осий бўлса, бас у очиқ йўлдан озиш билан йўлдан озибди.

  • –         «‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ‏» (حجرات/1)

Эй мўъминлар, сизлар аллох ва унинг пайғамбари олдида (яъни иккисининг изнисиз бирон сўз ёки ишга) қадам босманглар! Ва аллохдан қўрқинглар! Албатта аллох эшитгувчи,билгувчидир.

«مَا كَانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ» (توبه/ 120)

Мадина ахолиси ва уларнинг атрофларидаги аъробийлар учун (жиходга чиқмай) аллохнинг пайғамбаридан қолишлари ва ундан юз ўгириб ўзлари билан овора бўлишлари жоиз эмас эди.

Бундан бошқа бир қанча оятлар борки, уларда пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламнинг рахбариятини таъсири мусулмонларнинг ижтимоъий ,сиёсий, иқтисодий,харбий ,хавфсизлик, ақидавий хаётларини барчасини ўзини ичига қамраб олишини баён қилади.

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (5)

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (5)

جَواب: قُرآنگه دِققَت قِیلَدِیگن بُولسَنگِیز، قُرآننِی حِکایَت قِیلِیشِیچَه، پَیغَمبَرِیمِیز صلی اَلله عَلَیهِ وَسَلَّم مَسَلَه لَرنِی اَیتِیب بِیرِیش وَ اَحکاملَرنِی بَیان قِیلِیش جایگاهِیدَه بُولمَگنلَر، اوُ کِیشِینِینگ دَخالَت قِیلِیش مِقیاسلَرِی فَقَط وَحِینِی یِیتکَزِیش مَیدانِیگه چِیگه رَلَنِیب قالگن اِیمَس، مُسُلمانلَر هَم فَقَط اَحکاملَرنِی تَعلِیم آلِیش اوُچُون پَیغَمبَر صلی الله علیه وسلمنِی مُراجَعَت قِیلَدِیگن مَرجَع قِیلِیب آلمَسلِیکلَرِی لازِم، بَلکِی اِجتِمائِی مَسَلَه لَردَه پَیغَمبَرِی خاتَم تامانِیدَن چِیزِیب بِیرِیلگن سِیاسَتگه ، کَنَلگه اِیرگشِیشلَرِی کِیرَک بُولَدِی، سِیاسِی-اِجتِمائِی جَرَیانلَر بُویِیچَه اوُ کِیشِینِی نَظَرلَرِیگه مُوافِق رَوِیشدَه عَمَل قِیلِیشلَرِی وَ اوُ کِیشِینِی فَرمانلَرِی بَرابَرِیدَه اِطاعَت قِیلِیشلَرِی لازِم. بُونگه مِثال بُولَدِیگن آیَتلَر قوُیِیدَگِیلَردِیر:

« ‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا‏ »، (نساء /59)

اِی مُؤمِنلَر، اَلله گه اِطاعَت  قِیلِینگِیز وَ پَیغَمبَرگه هَمدَه اوُزلَرِینگِیزدَن بُولگن (یَعنِی مُسُلمان) حاکِملَرگه بوُیسِینِینگِیز! باردِیُو بِیران نَرسَه حَقِیدَه تَلَشِیب قالسَنگِیز،- اوُ نَرسَه نِی اَلله گه وَ پَیغَمبَرگه قَیتَرِینگِیز! مَنَه شوُ یَحشِیراق وَ چِیرایلِیراق یِیچِیمدِیر. 

‏« ‏وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا‏ »( نساء / 83).

قَچان اوُلَرگه (جَنگگه کِیتگن مُسُلمان عَسکَرلَر حَقِیدَه) تِینچلِیک یاکِی خَوف- خَطَر(یَعنِی غَلَبَه وَ مَغلوُبِیَت) خَبَرِی کِیلسَه، اوُنِی یایِیب یُوبارَدِیلَر. اَگر ( اوُلَر اوُزلَرِیگه کِیلگن خَبَرنِی هَر کِیمگه یایِیب یُوبارمَسدَن) پَیغَمبَرگه وَ اوُزلَرِیدَن بوُلگن باشلِیقلَرگه گِینَه  یِیتکَزگنلَرِیدَه اِیدِی، اوُنِی (یَعنِی مَنَه شوُ خَبَرنِینگ حَقِیقَتِینِی) بِیلماقچِی بُولگن کِیشِیلَر اوُشَه لَردَن بِیلگن بُولَر اِیدِیلَر. اَگر سِیزلَرگه اَلله نِینگ فَضلوُ- مَرحَمَتِی بُولمَسَه اِیدِی،(یَعنِی اَلله اوُز مَرحَمَتِی بِیلَن سِیزلَرنِی اِیماندَه اوُستُووار قِیلمَسَه اِیدِی) اَیرِیم کِیشِیلَردَن تَشقَرِی هَمَّه نگِیز شَیطانگه اِیرگشِیب کِیتَر اِیدِینگِیز.

قُرآن مُسُلمانلَرنِی یِیلکَه سِیگه شُو واظِیفَه نِی یُوکلَیَپتِیکِی، مُسُلمانلَر مَخصُوصاً جَنگ شَرائِطِیدَگِی اوُزلَرِیگه یِیتگن خَبَرلَرنِی، مَعلوُماتلَرنِی آدَملَرنِی اوُرتَسِیدَه تَرقَه لِیشِیدَن آلدِین پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله عَلَیهِ وَسَلمگه یِیتکَزِیشلَرِی کِیرَک.

مَنَه بُو آیَت آچِیق- آیدِین اِشارَه قِیلِیب توُرگنِیدِیک، پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله عَلَیهِ وَسَلم فَقَط  اِلاهِی اَحکاملَرنِی یِیتکَزُوچِی اِیمَس، بَلکِی اَحکاملَر بُویِیچَه مُتَخَصِّص، مَوضُوع لَر بَکَلَورِی مَسئُولِیَتِی، حادِیثَه وَ سِیاسِی- اِجتِمائِی جَرَیانلَر بُویِیچَه مَسئُولِیَت هَم اوُ کِیشِینِینگ زِیممَه سِیدَه دِیر، مُسُلمانلَر اَحکاملَرنِی قوُلگه  کِیرِیتِیش اوُچُون اوُ کِیشِیگه مُراجَعَت قِیلِیشگنِیدِیک، صَحِیح تَحلِیللَرگه اِیگه بُولِیش اوُچُون هَم اوُ کِیشِیگه یُوزلَنِیشلَرِی لازِم، اوُزبِیلَرمانچِیلِیک بِیلَن اِیش قِیلِیشدَن پَرهِیز قِیلِیشلَرِی کِیرَک. قُرآنِی کَرِیم مُسُلمانلَردَن شوُنِی طَلَب قِیلَدِیکِی، پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله علیه وسلم اِجتِمائِی اِیشلَردَه اَجرِیم قِیلگندَن

سُونگ، اوُ کِیشِینِینگ نَظَرلَرِی اِعلان قِیلِینگچ، اِیککِیلَنِیب اوُتِیرمَسلِیکلَرِی کِیرَک، بَلکِی هَمَّه لَرِی بوُیرُوقگه اِطاعَت قِیلِیشلَرِی لازِم:

  ‏«‏وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا‏» (احزاب / 36)         اَلله وَ اوُنِینگ پَیغَمبَرِی بِیر اِیشنِی حُکم قِیلگن- بُویُورگن وَقتِیدَه بِیرار مُؤمِن وَ مُؤمِینَه اوُچُون (اَلله نِینگ حُکمِینِی قوُیِیب) اوُز اِیشلَرِیدَن اِیختِیار قِیلِیشلَرِی جائِز اِیمَسدِیر. کِیم اَلله وَ اوُنِینگ پَیغَمبَرِیگه عاصِی بوُلسَه، بَس اوُ آچِیق یُولدَن آزِیش  بِیلَن یُولدَن آزِیبدِی.

  • «‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ‏» (حجرات/1)

اِی مُؤمِنلَر، سِیزلَر اَلله وَ اوُنِینگ پَیغَمبَرِی آلدِیدَه (یَعنِی اِیککِیسِینِینگ عِذنِیسِیز بِیران سُوز یاکِی اِیشگه) قَدَم باسمَنگلَر! . وَ اَلله دَن قوُرقِینگلَر! اَلبَتَّه اَلله اِیشِیتگوُچِی، بِیلگوُچِیدِیر. 

«مَا كَانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ» (توبه/ 120)

مَدِینَه اَهالِیسِی وَ اوُلَرنِینگ اَطرافلَرِیدَگِی اَعرابِیلَر اوُچُون (جِهادگه چِیقمَی) اَلله نِینگ پَیغَمبَرِیدَن قالِیشلَرِی وَ اوُندَن یُوز اوُگِیرِیب اوُزلَرِی بِیلَن آوارَه  بُولِیشلَرِی جائِز اِیمَس اِیدِی.

بُوندَن باشقَه بِیر قَنچَه آیَتلَر بارکِی، اوُلَردَه پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلمنِینگ رَهبَرِیَتِینِی تَأثِیرِی مُسُلمانلَرنِینگ اِجتِمائِی، سِیاسِی، اِقتِصادِی، حَربِی، خَوفسِیزلِیک، عَقِیدَه وِی حَیاتلَرِینِی بَرچَه سِینِی اوُزِینِی اِیچِیگَه  قَمرَب آلِیشِینِی بَیان قِیلَدِی.