وَاعْتَصِمُوا

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (6)

…. زمانی که الله متعال می فرمایند :

•  وَ مَا اَرْسَلنا مِنْ رَسُولٍ اِلا لِیُطاعَ بِاِذْنِ اللهِ . ( نساء/ 64) و هيچ پيغمبري را نفرستاده‌ايم مگر بدين منظور كه به فرمان خدا از او اطاعت شود (پس اطاعت از او، اطاعت از خدا، و سركشي از دستور او ، سركشي از دستور خدا بوده است) .
• وقتی در قرآن کریم می خوانیم: اَلَّذینَ اِنْ مَکَّناهُمْ فِی الارْضِ اَقامُو الصَّلوهَ وَ اتُو الزَّکاهَ وَ اَمَرُو بِالْمَعرُوفِ وَ نَهَوا عَنِ الْمُنکَرِ. ( حج/ 41)‏ (آن مؤمناني كه خدا بديشان وعده‌ي ياري و پيروزي داده است) كساني هستند كه هرگاه در زمين ايشان را قدرت بخشيم، نماز را برپا مي‌دارند و زكات را مي‌پردازند، و امر به معروف، و نهي از منكر مي‌نمايند.

 آیا این امر جز با تشکیل حکومت دینی و اسلامی میسر است؟ اگر فرض کنیم که تعبیر (مَکَّنّا) به معنی هرگونه قدرت بخشیدن بوده باشد، بازدلالت آیه بر مقصود ما روشن است؛زیرا حکومت بارزترین نمونه ی قدرت است.

در قرآن کریم، قرائن فراوانی وجود دارد که مقصود از ایمان در این آیه و بسیاری از آیات دیگر، اطاعت و پیروی از رهبر الهی و گردن نهادن به حکومت خداست، نه صرف اقرار به اصول دین اسلام و اعلام پذیرش احکام و قوانین آن. از جمله قرائن، آیه های زیر است:

• وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَاقَهُ الَّذِي وَاثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا. ( مائده/7)و ( اي مؤمنان ! ) به ياد آوريد نعمت (هدايت دين) خداي را بر خود، و به ياد آوريد پيماني را كه (توسّط پيغمبر در عَقَبه‌ي دوم) با شما بست، بدان گاه كه گفتيد : شنيديم و اطاعت كرديم (و در خوشي و ناخوشي و گنج و رنج ، اي پيغمبر با تو همراهيم ! ) .
• و نیز: «وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَمَا أُولَئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ». (نور/47)‏ (از جمله كساني كه خدا توفيق هدايت قرينشان نفرموده است، منافقاني هستند كه پرتو ايمان به دلهايشان نتابيده است، ولي دم از ايمان مي‌زنند) و مي‌گويند : به خدا و پيغمبر ايمان داريم و (از اوامرشان) اطاعت مي‌كنيم، امّا پس از اين ادّعاء، گروهي از ايشان (از شركت در اعمال خير همچون جهاد، و از حكم قضاوت شرعي) رويگردان مي‌شوند، و آنان در حقيقت مؤمن نيستند .

علاوه بر این آیات و روایاتی  وجود دارند که تمامیت ایمان و اسلام یک انسان مسلمان را منوط به قبول حکومت پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم می‌نماید، به عنوان مثال الله متعال می فرمایند :

‏-   فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا‏. (نساء/65) امّا، نه ! به پروردگارت سوگند كه آنان مؤمن بشمار نمي‌آيند تا تو را در اختلافات و درگيريهاي خود به داوري نطلبند و سپس ملالي در دل خود از داوري تو نداشته و كاملاً تسليم (قضاوت تو) باشند. « فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ » بدین معناست که هم شامل مسائل فردی و خصوصی می‌شود و هم مسائل اجتماعی را در بر می گیرد .

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (5)

Жавоб: қуръонга диққат қиладиган бўлсангиз,қуръонни хикоят қилишича, пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам масалаларни айтиб бериш ва ахкомларни баён қилиш жойгохида бўлмаганлар, у кишининг дахолат қилиш миқёслари фақат вахийни етказиш майдонига чегараланиб қолган эмас, мусулмонлар хам фақат ахкомларни таълим олиш учун пайғамбар саллаллоху алайхи васалламни мурожаъат қиладиган маржаъ қилиб олмасликлари лозим, балки ижтимоъий масалаларда пайғамбари хотам томонидан чизиб берилган сиёсатга,каналга эргашишлари керак бўлади, сиёсий-ижтимоъий жараёнлар бўйича у кишини назарларига мувофиқ равишда амал қилишлари ва у кишини фармонлари баробарида итоат қилишлари лозим. Бунга мисол бўладиган оятлар қуйидагилардир:

« ‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا‏ »، (نساء /59)

 Эй мўъминлар, аллохга итоат қилингиз ва пайғамбарга хамда ўзларингиздан бўлган (яъни мусулмон) хокимларга бўйсинингиз! Бордию бирон нарса хақида талашиб қолсангиз,- агар хақиқатан аллох ва охират кунига ишонсангиз – у нарсани аллохга ва пайғамбарга қайтарингиз! Мана шу яхшироқ ва чиройлироқ ечимдир.

 ‏« ‏وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا‏ »( نساء / 83).

Қачон уларга ( жангга кетган мусулмон аскарлар хақида) тинчлик ёки хавф-хатар (яъни ғалаба ва мағлубият) хабари келса, уни ёйиб юборадилар. агар ( улар ўзларига келган хабарни хар кимга ёйиб юбормасдан) пайғамбарга ва ўзларидан бўлган бошлиқларгагина етказганларида эди, уни (яъни мана шу хабарнинг хақиқатини) билмоқчи бўлган кишилар ўшалардан билган бўлар эдилар. Агар сизларга аллохнинг фазлу- мархамати бўлмаса эди, ( яъни аллох ўз мархамати билан сизларни иймонда устивор қилмаса эди) айрим кишилардан ташқари хаммангиз шайтонга эргашиб кетар эдингиз.

Қуръон мусулмонларни елкасига шу вазифани юклаяптики, мусулмонлар  махсусан жанг шароитидаги ўзларига етган  хабарларни,маълумотларни одамларни ўртасида тарқалишидан олдин пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламга етказишлари   керак.

Мана бу оят очиқ-ойдин ишора қилиб турганидек, пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам фақат илохий ахкомларни етказувчи эмас, балки ахкомлар бўйича мутахассис, мавзулар бакалаври масъулияти, ходиса ва сиёсий-ижтимоъий  жараёнлар бўйича масъулият хам у кишининг зиммасидадир, мусулмонлар ахкомларни қўлга киритиш учун у кишига мурожаъат қилишганидек, сахих тахлилларга эга бўлиш учун хам у кишига юзланишлари лозим, ўзбилармончилик билан иш қилишдан пархез қилишлари керак.  Қуръони карим мусулмонлардан шуни талаб қиладики, пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам ижтимоъий ишларда ажрим қилгандан сўнг, у кишининг назарлари эълон қилингач, иккиланиб ўтирмасликлари керак,балки хаммалари буйруқга итоат қилишлари лозим:

  ‏«‏وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا‏» (احزاب / 36)

Аллох ва унинг пайғамбари бир ишни хукм қилган-буюрган вақтида бирор мўъмин ва мўъмина учун (аллохнинг хукмини қўйиб) ўз ишларидан ихтиёр қилишлари жоиз эмасдир. Ким аллох ва унинг пайғамбарига осий бўлса, бас у очиқ йўлдан озиш билан йўлдан озибди.

• –         «‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ‏» (حجرات/1)

Эй мўъминлар, сизлар аллох ва унинг пайғамбари олдида (яъни иккисининг изнисиз бирон сўз ёки ишга) қадам босманглар! Ва аллохдан қўрқинглар! Албатта аллох эшитгувчи,билгувчидир.

«مَا كَانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ» (توبه/ 120)

Мадина ахолиси ва уларнинг атрофларидаги аъробийлар учун (жиходга чиқмай) аллохнинг пайғамбаридан қолишлари ва ундан юз ўгириб ўзлари билан овора бўлишлари жоиз эмас эди.

Бундан бошқа бир қанча оятлар борки, уларда пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламнинг рахбариятини таъсири мусулмонларнинг ижтимоъий ,сиёсий, иқтисодий,харбий ,хавфсизлик, ақидавий хаётларини барчасини ўзини ичига қамраб олишини баён қилади.

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (5)

جَواب: قُرآنگه دِققَت قِیلَدِیگن بُولسَنگِیز، قُرآننِی حِکایَت قِیلِیشِیچَه، پَیغَمبَرِیمِیز صلی اَلله عَلَیهِ وَسَلَّم مَسَلَه لَرنِی اَیتِیب بِیرِیش وَ اَحکاملَرنِی بَیان قِیلِیش جایگاهِیدَه بُولمَگنلَر، اوُ کِیشِینِینگ دَخالَت قِیلِیش مِقیاسلَرِی فَقَط وَحِینِی یِیتکَزِیش مَیدانِیگه چِیگه رَلَنِیب قالگن اِیمَس، مُسُلمانلَر هَم فَقَط اَحکاملَرنِی تَعلِیم آلِیش اوُچُون پَیغَمبَر صلی الله علیه وسلمنِی مُراجَعَت قِیلَدِیگن مَرجَع قِیلِیب آلمَسلِیکلَرِی لازِم، بَلکِی اِجتِمائِی مَسَلَه لَردَه پَیغَمبَرِی خاتَم تامانِیدَن چِیزِیب بِیرِیلگن سِیاسَتگه ، کَنَلگه اِیرگشِیشلَرِی کِیرَک بُولَدِی، سِیاسِی-اِجتِمائِی جَرَیانلَر بُویِیچَه اوُ کِیشِینِی نَظَرلَرِیگه مُوافِق رَوِیشدَه عَمَل قِیلِیشلَرِی وَ اوُ کِیشِینِی فَرمانلَرِی بَرابَرِیدَه اِطاعَت قِیلِیشلَرِی لازِم. بُونگه مِثال بُولَدِیگن آیَتلَر قوُیِیدَگِیلَردِیر:

« ‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا‏ »، (نساء /59)

اِی مُؤمِنلَر، اَلله گه اِطاعَت  قِیلِینگِیز وَ پَیغَمبَرگه هَمدَه اوُزلَرِینگِیزدَن بُولگن (یَعنِی مُسُلمان) حاکِملَرگه بوُیسِینِینگِیز! باردِیُو بِیران نَرسَه حَقِیدَه تَلَشِیب قالسَنگِیز،- اوُ نَرسَه نِی اَلله گه وَ پَیغَمبَرگه قَیتَرِینگِیز! مَنَه شوُ یَحشِیراق وَ چِیرایلِیراق یِیچِیمدِیر. 

‏« ‏وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا‏ »( نساء / 83).

قَچان اوُلَرگه (جَنگگه کِیتگن مُسُلمان عَسکَرلَر حَقِیدَه) تِینچلِیک یاکِی خَوف- خَطَر(یَعنِی غَلَبَه وَ مَغلوُبِیَت) خَبَرِی کِیلسَه، اوُنِی یایِیب یُوبارَدِیلَر. اَگر ( اوُلَر اوُزلَرِیگه کِیلگن خَبَرنِی هَر کِیمگه یایِیب یُوبارمَسدَن) پَیغَمبَرگه وَ اوُزلَرِیدَن بوُلگن باشلِیقلَرگه گِینَه  یِیتکَزگنلَرِیدَه اِیدِی، اوُنِی (یَعنِی مَنَه شوُ خَبَرنِینگ حَقِیقَتِینِی) بِیلماقچِی بُولگن کِیشِیلَر اوُشَه لَردَن بِیلگن بُولَر اِیدِیلَر. اَگر سِیزلَرگه اَلله نِینگ فَضلوُ- مَرحَمَتِی بُولمَسَه اِیدِی،(یَعنِی اَلله اوُز مَرحَمَتِی بِیلَن سِیزلَرنِی اِیماندَه اوُستُووار قِیلمَسَه اِیدِی) اَیرِیم کِیشِیلَردَن تَشقَرِی هَمَّه نگِیز شَیطانگه اِیرگشِیب کِیتَر اِیدِینگِیز.

قُرآن مُسُلمانلَرنِی یِیلکَه سِیگه شُو واظِیفَه نِی یُوکلَیَپتِیکِی، مُسُلمانلَر مَخصُوصاً جَنگ شَرائِطِیدَگِی اوُزلَرِیگه یِیتگن خَبَرلَرنِی، مَعلوُماتلَرنِی آدَملَرنِی اوُرتَسِیدَه تَرقَه لِیشِیدَن آلدِین پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله عَلَیهِ وَسَلمگه یِیتکَزِیشلَرِی کِیرَک.

مَنَه بُو آیَت آچِیق- آیدِین اِشارَه قِیلِیب توُرگنِیدِیک، پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله عَلَیهِ وَسَلم فَقَط  اِلاهِی اَحکاملَرنِی یِیتکَزُوچِی اِیمَس، بَلکِی اَحکاملَر بُویِیچَه مُتَخَصِّص، مَوضُوع لَر بَکَلَورِی مَسئُولِیَتِی، حادِیثَه وَ سِیاسِی- اِجتِمائِی جَرَیانلَر بُویِیچَه مَسئُولِیَت هَم اوُ کِیشِینِینگ زِیممَه سِیدَه دِیر، مُسُلمانلَر اَحکاملَرنِی قوُلگه  کِیرِیتِیش اوُچُون اوُ کِیشِیگه مُراجَعَت قِیلِیشگنِیدِیک، صَحِیح تَحلِیللَرگه اِیگه بُولِیش اوُچُون هَم اوُ کِیشِیگه یُوزلَنِیشلَرِی لازِم، اوُزبِیلَرمانچِیلِیک بِیلَن اِیش قِیلِیشدَن پَرهِیز قِیلِیشلَرِی کِیرَک. قُرآنِی کَرِیم مُسُلمانلَردَن شوُنِی طَلَب قِیلَدِیکِی، پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله علیه وسلم اِجتِمائِی اِیشلَردَه اَجرِیم قِیلگندَن

سُونگ، اوُ کِیشِینِینگ نَظَرلَرِی اِعلان قِیلِینگچ، اِیککِیلَنِیب اوُتِیرمَسلِیکلَرِی کِیرَک، بَلکِی هَمَّه لَرِی بوُیرُوقگه اِطاعَت قِیلِیشلَرِی لازِم:

  ‏«‏وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا‏» (احزاب / 36)         اَلله وَ اوُنِینگ پَیغَمبَرِی بِیر اِیشنِی حُکم قِیلگن- بُویُورگن وَقتِیدَه بِیرار مُؤمِن وَ مُؤمِینَه اوُچُون (اَلله نِینگ حُکمِینِی قوُیِیب) اوُز اِیشلَرِیدَن اِیختِیار قِیلِیشلَرِی جائِز اِیمَسدِیر. کِیم اَلله وَ اوُنِینگ پَیغَمبَرِیگه عاصِی بوُلسَه، بَس اوُ آچِیق یُولدَن آزِیش  بِیلَن یُولدَن آزِیبدِی.

• «‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ‏» (حجرات/1)

اِی مُؤمِنلَر، سِیزلَر اَلله وَ اوُنِینگ پَیغَمبَرِی آلدِیدَه (یَعنِی اِیککِیسِینِینگ عِذنِیسِیز بِیران سُوز یاکِی اِیشگه) قَدَم باسمَنگلَر! . وَ اَلله دَن قوُرقِینگلَر! اَلبَتَّه اَلله اِیشِیتگوُچِی، بِیلگوُچِیدِیر. 

«مَا كَانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ» (توبه/ 120)

مَدِینَه اَهالِیسِی وَ اوُلَرنِینگ اَطرافلَرِیدَگِی اَعرابِیلَر اوُچُون (جِهادگه چِیقمَی) اَلله نِینگ پَیغَمبَرِیدَن قالِیشلَرِی وَ اوُندَن یُوز اوُگِیرِیب اوُزلَرِی بِیلَن آوارَه  بُولِیشلَرِی جائِز اِیمَس اِیدِی.

بُوندَن باشقَه بِیر قَنچَه آیَتلَر بارکِی، اوُلَردَه پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلمنِینگ رَهبَرِیَتِینِی تَأثِیرِی مُسُلمانلَرنِینگ اِجتِمائِی، سِیاسِی، اِقتِصادِی، حَربِی، خَوفسِیزلِیک، عَقِیدَه وِی حَیاتلَرِینِی بَرچَه سِینِی اوُزِینِی اِیچِیگَه  قَمرَب آلِیشِینِی بَیان قِیلَدِی.

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (5)

ج. … بررسى آیات متعدد قرآن حکایت از آن دارد که در بینش قرآنى، پیامبرخاتم صلی الله علیه وسلم صرفا در جایگاه مسئله‏گویى و بیان احکام قرار ندارد و حوزه‏ى نفوذ و دخالت او به ابلاغ وحى محدود نمى‏گردد و مسلمانان نیز نباید فقط براى فراگیرى احکام پیامبرخاتم را مرجع خود بدانند، بلکه موظفند در عرصه‏ى مسائل اجتماعى، از خط مشى و سیاستى که توسط پیامبرخاتم ترسیم مى‏شود پیروى کرده، و در جریانات سیاسى ـ اجتماعى، بر طبق نظر او عمل نمایند و در برابر امر و فرمان او گردن نهند. برخى از این آیات عبارتند از:

 ـ « ‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا‏ »، (نساء / 33) ‏

. ـ « ‏وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا‏ »( نساء / 83). ‏

قرآن مسلمانان را موظف مى‏داند که اطلاعات و اخبار خود را ـ به ویژه در شرایط حساس جنگ، قبل از انتشار در بین مردم ـ به پیامبرخاتم  ارائه نمایند.

 پس این آیه نیز صراحت دارد که پیامبرخاتم  صرفا ابلاغ کننده‏ى احکام الهى نیست، بلکه علاوه بر کارشناسى احکام، مسئولیت کارشناسى موضوعات، حوادث و رخدادهاى سیاسى ـ اجتماعى نیز بر عهده‏ى اوست و همان گونه که مسلمانان براى دریافت احکام به او مراجعه مى‏کنند، براى دریافت تحلیل صحیح مسائل جارى جامعه نیز باید به او مراجعه نمایند و از انجام هر عمل خودسرانه پرهیز نمایند. همچنین قرآن کریم از مسلمانان مى‏خواهد که با دخالت پیامبرخاتم  در امور اجتماعى و پس از اعلام نظر پیامبرخاتم، تردیدى به خود راه نداده، و همگى اطاعت نمایند:

• «‏وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا‏» (احزاب / 36)
• –         «‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ‏» (حجرات/1) ‏
• –         «مَا كَانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ» (توبه/ 120)

آیات متعدد دیگرى نیز وجود دارد که نمایانگر شعاع رهبرى پیامبرخاتم بر سراسر زندگى اجتماعى، سیاسى، اقتصادی، نظامی، امنیتی وعقیدتی مسلمانان است.

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (4)

Қуръон оятларига диққат қилиш билан охирги пайғамбаримизнинг мана бу вохидда учта ўринда бўлганликларини тушуниб оламиз:

Биринчи ўринда имом ,пешво ва диндаги мурожаъат қилинадиган шахс бўлганлар. ( хашр/7) ^[1].

Иккинчидан, қазоват бўйича хам етакчилик қилганлар. (нисо/65)^[2]

Учинчидан,сиёсий ва ижтимоъий жихатдан хам  етакчилик қилганлар. (моида/ 55 ; ахзоб/ 6 ва……)  ^[3]

Қуръонни кўз- қараши бўйича охирги пайғамбарни хукумати илохий хукумат бўлган, у кишига  хукуматни ташкил қилишлари топширилган эди, шу сабабли хам бу ишни бошлайдилар. Айтиб ўтилган уч ўриндаги вазифалар диний пешволик, қазоват бўйича етакчилик, ижтимоъий рахбарлик, пайғамбаримизни зиммасига ўзига хос масъулиятларни юкларди.

Қуйидаги келган оятлар,”жамиятни рахбарлиги” ва “умматни идора қилиш” га алоқаси бўлган маъмуриятларга намуна келтиради:

«فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ»، (انفال/ 57)

Бас,агар уларни жангда топсангиз, уларни халок қилиш билан ортларидаги кимсаларни қўрқитиб қўйинг!

«وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَعْلَمُونَ‏»،(توبه/6)

‏(эй Мухаммад), агар мушриклардан биронтаси сиздан химоя сўраса, бас, уни химоя қилинг, токи у аллохнинг каломини эшитсин. Сўнг уни ўзи учун тинч бўлган жойга етказиб қўйинг. Бу (хукм) уларнинг билмайдиган қавм бўлганлари учундир.

 فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَاللَّهُ أَشَدُّ بَأْسًا وَأَشَدُّ تَنْكِيلًا (نساء/84)

Бас,( эй Мухаммад), аллох йўлида жанг қилинг. Зотан , сиз фақат ўзингиз учун жавобгарсиз.(демак ёлғиз қолсангиз хам жанг қилинг) ва мўъминларни хам тарғиб қилинг! Шояд аллох кофир бўлган кимсаларнинг шиддатини дафъ қилса, аллох қуввати ортиқ, азоби қаттиқ зотдир.

‏ ‏« يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ » (انفال / 65)

Эй пайғамбар, мўъминларни жангга чорланг!

« ‏يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ‏ ».( توبه / 73)

Эй пайғамбар, кофир ва мунофиқларга қарши курашинг ва уларга қаттиққўл бўлинг. Уларнинг жойлари жаханнамдир. Нақадар ёмон оқибат бу! ‏

« ‏خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا »،( توبه / 103)

(эй Мухаммад), сиз уларнинг молларидан бир қисмини ўзларини поклайдиган садақа сифатида олинг ва уларнинг хақларига дуо қилинг.

Анфол сурасини 57 , 60 ояти ва нисо сурасини 105 ояти пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламнинг ижтимоъий масъулиятларини баён қилади.

Қуръонни кўз-қараши бўйича пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам фақатгина хукуматни ташкил қилишга маъмур бўлмагандилар,балки бир қанча ижтимоъий масъулиятлар  хам елкаларига юкланган  эди, шуни асосида хукуматни ташкил қилгандилар.

---

[1]حشر / 7

[2]نساء/ 65

[3]مائده / 55؛ احزاب / 6 و..

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (4)

قُرآن آیَتلَریگه دِققَت قِیلِیش بِیلَن آخِیرگِی پَیغَمبَرِیمِیزنِینگ مَنَه بُو واحِددَه اوُچتَه اوُرِیندَه بُولگنلِیکلَرِینِی توُشُونِیب آلَمِیز:

بِیرِینچِی اوُرِیندَه اِمام، پِیشوا وَ دِیندَگِی مُراجَعَت قِیلِینَدِیگن شَخص بوُلگنلَر. (حشر/ 7) ^[1].

اِیککِینچِیدَن، قَضاوَت بُویِیچَه هَم یِیتَکچِیلِیک قِیلگَنلَر. ( نساء/ 65)  ^[2]

اوُچِینچِیدَن، سِیاسِی وَ اِجتِمائِی جِهَتدَن هَم یِیتَکچِیلِیک قِیلگنلَر. ( مائده /55 ؛ احزاب/6 و …….) ^[3]

قُرآننِی کوُز- قَرَشِی بُویِیچَه آخِیرگِی پَیغَمبَرنِی حُکوُمَتِی اِلاهِی حُکوُمَت بُولگن، اوُ کِیشِیگه حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیشلَرِی تاپشِیرِیلگن اِیدِی، شُو سَبَبلِی هَم بُو اِیشنِی باشلَیدِیلَر. اَیتِیب اوُتِیلگن اوُچ اوُرِیندَگِی وَظِیفَه لَر دِینِی پِیشوالِیک، قَضاوَت بُویِیچَه یِیتَکچِیلِیک، اِجتِمائِی رَهبَرلِیک، پَیغَمبَرِیمِیزنِی زِیمَّه سِیگه اوُزِیگه خاص مَسئُولِیَتلَرنِی یُوکلَردِی.

قُویِیدَگِی کِیلگن آیَتلَر،”جَمِیعَتنِی رَهبَرلِیگِی” وَ “اوُمَّتنِی اِدارَه قِیلِیش”گه عَلاقَه سِی بُولگن مَعمُورِیَتلَرگه نَمُونَه کِیلتِیرَدِی:     «فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ»، (انفال/ 57)

بَس، اَگر اوُلَرنِی جَنگدَه تاپسَنگِیز، اوُلَرنِی هَلاک قِیلِیش بِیلَن آرتلَرِیدَگِی کِیمسَه لَرنِی قُورقِیتِیب قوُیِینگ!

«وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَعْلَمُونَ‏»،(توبه/6)   (ِای مُحَمَّد)، اَگر مُشرِکلَردَن بِیرانتَه سِی سِیزدَن حِمایَه سُورَسَه، بَس، اوُنِی حِمایَه قِیلِینگ، تاکِی اوُ اَلله نِینگ کَلامِینِی اِیشِیتسِین. سُونگ اوُنِی اوُزِی اوُچُون تِینچ بُولگن جایگه یِیتکَزِیب قوُیِینگ. بُو (حُکم) اوُلَرنِینگ بِیلمَیدِیگن قَوم بُولگنلِیگِی اوُچُوندِیر.

فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَاللَّهُ أَشَدُّ بَأْسًا وَأَشَدُّ تَنْكِيلًا (نساء/84)  بَس،(اِی مُحَمد)، اَلله یُولِیدَه جَنگ قِیلِینگ.ذاتاًّ، سِیز فَقَط اوُزِینگِیز اوُچُون جَوابگرسِیز. (دِیمَک یالغِیز قالسَنگِیز هَم جَنگ قِیلِینگ) وَ مُؤمِنلَرنِی هَم تَرغِیب قِیلِینگ! شایَد اَلله کافِر بُولگن کِیمسَه لَرنِینگ شِددَتِینِی دَفع قِیلسَه، اَلله قُوَّتِی آرتِیق، عَذابِی قَتتِیق ذاتدِیر.

‏ ‏« يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ » (انفال / 65)  ای پیغمبر، مؤمنلرنی جنگگه چارلنگ!

« ‏يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ‏ ».( توبه / 73) 

اِی پَیغَمبَر، کافِر وَ مُنافِقلَرگه قَرشِی کوُرَشِینگ وَ اوُلَرگه  قَتتِیق قوُل بُولِینگ. اوُلَرنِینگ جایلَرِی جَهَنَّمدِیر. نَقَدَر یامان عاقِبَت بُو!  

« ‏خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا »،( توبه / 103)  (اِی مُحَمَّد)،سِیز اوُلَرنِینگ ماللَرِیدَن بِیر قِیسمِینِی اوُزلَرِینِی پاکلَیدِیگن صَدَقَه صِیفَتِیدَه آلِینگ وَ اوُلَرنِینگ حَقلَرِیگه دُعا قِیلِینگ.

اَنفال سُورَه سِینِی 57،60 آیَتِی وَ نِساء سُورَه سِینِی 105 آیَتِی پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وَسَلَّمنِینگ اِجتِمائِی مَسئُولِیَتلَرِینِی بَیان قِیلَدِی.

قُرآننِی کوُز- قَرَشِی بُویِیچَه پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله علیه وسلم فَقَطگِینَه حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیشگه مَأمُور بُولمَگندِیلَر،بَلکِی بِیر قَنچَه اِجتِمائِی مَسئُولِیَتلَر هَم یِیلکَه لَرِیگه  یُوکلَنگن اِیدِی، شُونِی اَساسِیدَه حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلگندِیلَر.

---

[1]حشر / 7

[2]نساء/ 65

[3]مائده / 55؛ احزاب / 6 و..

آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (4)

با توجه به مجموع آیات قرآن مى‏توان فهمید که پیامبرخاتم ، در آن واحد، داراى سه شأن بوده است:

•  اول این که امام و پیشوا و مرجع دینى بوده است ^[1]. (حشر / 7)
• دوم، ولایت قضایى داشته ^[2].( نساء/ 65)
• –          سوم، ولایت سیاسى و اجتماعى داشته است . ^[3] (مائده / 55؛ احزاب / 6 و..)

بنابراین از دیدگاه قرآن حکومت پیامبرخاتم حکومتى الهى بوده و ایشان مکلف به تشکیل حکومت بوده‏اند ازاین‏رو به چنین امرى اقدام نموده‏اند. هر یک از شئون سه گانه پیامبرخاتم در پیشواى دینى ، ولایت قضایى و رهبرى اجتماعى، مسؤولیت‏هاى خاصى را بر عهده‏ى پیامبرخاتم مى‏گذاشت. 

 آیات زیر، نمونه‏هایى از مأموریت‏هایى است که در ارتباط با «رهبرى جامعه» و «اداره‏ى امت» مى‏باشد:

• «فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ»، (انفال/ 57)
• –         «وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَعْلَمُونَ‏»،(توبه/6) ‏
• فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَاللَّهُ أَشَدُّ بَأْسًا وَأَشَدُّ تَنْكِيلًا (نساء/84) ‏ ‏
• –         « يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ » (انفال / 65) اي پيغمبر ! مؤمنان را به جنگ (با دشمن براي اعلاء فرمان خدا) برانگيز .
• –          « ‏يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ‏ ».( توبه / 73) ‏
• –         « ‏خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا »،( توبه / 103)

 آیات سوره‏ى انفال آیه 58 و 60 و سوره‏ى نساء آیه 105 و… گویاى مسئولیت‏هاى اجتماعى پیامبرخاتم  مى‏باشد.

 بنابراین از دیدگاه قرآن پیامبرخاتم  صلی الله علیه وسلم  نه تنها مأمور تشکیل حکومت بوده‏اند بلکه مسئولیتهاى اجتماعى متعددى را نیز از سوى خداوند بر عهده داشته‏اند و بر این اساس اقدام به تشکیل حکومت نموده‏اند.

---

[1]حشر / 7

[2]نساء/ 65

[3]مائده / 55؛ احزاب / 6 و..

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (3)

Ислом динидаги жуда катта хажмдаги ижтимоъий ахкомлар ва диний сиёсий хадафларга диққат қилиш билан, мана бу муқаддас диннинг асл мақсадларини билиб олса бўлади.

Исломий қонунларни ва қуръон оятларини қисқа суратда кўриб чиқилса, ислом хамма нарсани ўз ичига оладиган жомеъ дин экани ва инсонни хаётини барча қирраларини (шахсий, ижтимоъий, дунёвий, ухровий, моддий, маънавий) ўз ичига олиши равшан бўлади. Бу дин одамларни ягона аллохга сиғинишга даъват қилиш билан бирга, шахс ўзини қайта қуриб боришига оид ахлоқий буйруқларни хам беради.  Унда хукуматга, сиёсатга, иқтисодга, ижтимоъий ,қазоватга ва жамиятни тўғри идора қилишга,хуқуқга  оид  масалаларга тегишли ахкомлар,буйруқлар мавжуд. Шу билан бирга қазоват,хуқуқ,ижтимоий алоқалар,иқтисодий,тарбиявий ва ……..масалаларга тегишли қарорлар хам бор.

Мана бундай ахкомларни,буйруқларни ижро қилиш учун ижроий қудратга эхтиёж бўлиши аниқ ва ошкор нарса, диний хукумат номидан хам кўриниб турганидек жамиятни илохий қонунлар асосида идора қиладиган хукумат бўлади ва ахлоқий, ижтимоъий фасодларга ……..қарши мубораза қилади.

Яна бир мухим нуқталардан бири шуки, қуръони каримни 2000 атрофидаги оятлари шахсий, ижтимоъий, маданий, қазоий қирраларни ўз ичига олади, мана шунча ахкомларни ва иқтисодий ,ижтимоъий, жазоий, қазоий,жиходий, ташқи сиёсий усулларни ижро қилиш учун диний хукуматга эхтиёж борлигини изох бериб ўтирмаса хам бўлади, чунки худованд  мана бу талаб қилинган ахкомларни ижро қилиниши учун диний хукумат ташкил бўлишини таъкидлаган, шу сабабли хам диний хукуматни ташкил қилиш илохий талаб ,деса хам бўлади, чунки агар бундай қилинмайдиган  бўлса амал қилиш учун юборилган илохий ахкомлар бекор бўлиб қолади.

Ислом дини ўзи билан шахсий ва ижтимоъий ахкомларни олиб келган, мана бу ахкомлар эса ижро қилинган пайтдагина фойдали бўла олади, илохий қонунларни, ахкомларни ижро қилиш учун хам уни замонатчиси бўлган хукуматга эхтиёж бордир. Шундай қилинмаса  ё диний ахкомларни  ижро қилиб бўлмайди ёки агар уларни ижро қилиш хаммани қўлига тушиб қоладиган бўлса бошбодоқчилик юзага келади.

Қонунни ўзини мавжуд бўлишини жамиятга фойдаси, таъсири  йўқ, магар хукумат уни таълими, химояси ва ижроси бўйича масъул бўлсагина  манфаъатли бўла олади.

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بوُلسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (3)

اِسلام دِینِیدَگِی جُودَه کَتتَه هَجمدَگِی اِجتِمائِی اَحکاملَر وَ دِینِی سِیاسِی هَدَفلَرگه دِققَت قِیلِیش بِیلَن، مَنَه بُو مُقَدَّس دِیننِینگ اَصل مَقصَدلَرِینِی بِیلِیب آلسَه بُولَدِی.

اِسلامِی قانُونلَرنِی وَ قُرآن آیَتلَرِینِی قِیسقَه صُورَتدَه کوُرِیب چِیقِیلسَه، اِسلام هَمَّه نَرسَه نِی اوُز اِیچِیگه آلَدِیگن جامِع دِین اِیکَنِی وَ اِنساننِی حَیاتِینِی بَرچَه قِیررَه لَرِینِی (شَخصِی، اِجتِمائِی، دُنیاوِی، اوُخراوِی، ماددِی، مَعنَه وِی) اوُز اِیچِیگه آلِیشِی رَوشَن بوُلَدِی. بُو دِین آدَملَرنِی یَگانَه اَلله گه سِیغِینِیشگه دَعوَت قِیلِیش بِیلَن بِیرگه، شَخص اوُزِینِی قَیتَه قُورِیب بارِیشِیگه آئِد اَخلاقِی بُویرُوقلَرنِی هَم بِیرَدِی. اوُندَه حُکوُمَتگه، سِیاسَتگه، اِقتِصادگه، اِجتِماعِی، قَضاوَتگه وَ جَمِیعَتنِی تُوغرِی اِدارَه قِیلِیشگه، حُقوُقگه آئِد مَسَلَه لَرگه تِیگِیشلِی اَحکاملَر، بُویرُوقلَر مَوجُود. شوُ بِیلَن بِیرگه قَضاوَت، حُقوُق، اِجتِمائِی عَلاقَه لَر، اِقتِصادِی، تَربِیَه وِی وَ …….مَسَلَه لَرگه تِیگِیشلِی قَرارلَر هَم بار.

مَنَه بُوندَی اَحکاملَرنِی، بُویرُوقلَرنِی اِجرا قِیلِیش اوُچُون اِجرائِی قُدرَتگه اِیحتِیاج بُولِیشِی اَنِیق وَ آشکار نَرسَه، دِینِی حُکوُمَت نامِیدَن هَم کوُرِینِیب توُرگنِیدِیک جَمِیعَتنِی اِلاهِی قانوُنلَر اَساسِیدَه اِدارَه قِیلَدِیگن حُکوُمَت بوُلَدِی وَ اَخلاقِی، اِجتِمائِی فَسادلَرگه ……قَرشِی مُبارَزَه قِیلَدِی.

یَنَه بِیر مُهِم نوُقتَه لَردَن بِیرِی شوُکِی، قُرآنِی کَرِیمنِی 2000 اَطرافِیدَگِی آیَتلَرِی شَخصِی، اِجتِمائِی، مَدَنِی، قَضائِی قِیررَه لَرنِی اوُز اِیچِیگه آلَدِی، مَنَه شوُنچَه  اَحکاملَرنِی اِقتِصادِی،اِجتِمائِی، جَزائِی،قَضائِی، جِهادِی، تَشقِی سِیاسِی اوُصُوللَرنِی اِجرا قِیلِیش اوُچُون دِینِی حُکوُمَتگه اِیحتِیاج بارلِیگِینِی اِیضاح بِیرِیب اوُتِیرمَسَه هَم بُولَدِی، چُونکِی خُداوَند مَنَه بُو طَلَب قِیلِینگن اَحکاملَرنِی اِجرا قِیلِینِیشِی اوُچُون دِینِی حُکوُمَت تَشکِیل بُولِیشِینِی تَأکِیدلَگن، شوُ سَبَبلِی هَم دِینِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیش اِلاهِی طَلَب،دِیسَه هَم بُولَدِی، چوُنکِی اَگر بوُندَی قِیلِینمَیدِیگن بُولسَه عَمَل قِیلِیش اوُچُون یُوبارِیلَدِیگن اِلاهِی اَحکاملَر بِیکار بُولِیب قالَدِی.

اِسلام دِینِی اوُزِی بِیلَن شَخص وَ اِجتِمائِی اَحکاملَرنِی آلِیب کِیلگن، مَنَه بُو اَحکاملَر اِیسَه اِجرا قِیلِینگن پَیتدَه گِینَه فایدَه لِی بوُلَه آلَدِی، اِلاهِی قانُونلَرنِی، اَحکاملَرنِی اِجرا قِیلِیش اوُچُون هَم اوُنِی زَمانَتچِیسِی بوُلگن حُکوُمَتگه اِیحتِیاج باردِیر. شوُندَی قِیلِینمَسَه یا دِینِی اَحکاملَرنِی اِجرا قِیلِیب بُولمَیدِی یاکِی اَگر اوُلَرنِی اِجرا قِیلِیش هَمَّه نِی قوُلِیگه توُشِیب قالَه دِیگن بوُلسَه باشباداقچِیلِیک یُوزَه گه کِیلَدِی.

قانُوننِی اوُزِینِی مَوجُود بُولِیشِینِی جَمِیعَتگه فایدَه سِی، تَأثِیرِی یُوق، مَگَر حُکوُمَت اوُنِی تَعلِیمِی، حِمایَه سِی وَ اِجراسِی بوُیِیچَه مَسئُول بُولسَه گِینَه مَنفَعَتلِی بوُلَه آلَدِی.

آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (3)

در دین اسلام با توجه به حجم عظیمى از احکام اجتماعى و اهداف سیاسى دینى، مى‏توان هدف‏گیرى‏هاى اصلى این دین مقدس را شناخت.

با مرورى کوتاه بر قوانین اسلامى و آیات قرآن روشن مى‏گردد که اسلام دینى است جامع و همه سونگر که تمام ابعاد زندگى انسان (فردى، اجتماعى، دنیوى، اخروى، مادى و معنوى) را در نظر گرفته و همان گونه که مردم را به عبادت و یکتا پرستى دعوت نموده و دستورات اخلاقى و مربوط به خودسازى فردى را دارد احکام و دستوراتى در مورد مسائل حکومتى، سیاسى، اقتصادى، اجتماعى، قضایى و مربوط به اداره صحیح جامعه روابط بین‏المللى، حقوقى و… داراست و مقررات قضایى، حقوقى، روابط اجتماعى، مسائل اقتصادى، تربیتى و … دارد .

 بدیهى است که اجرا و پیاده کردن چنین احکام و دستوراتى بدون قدرت اجرایى امکان پذیر نیست و حکومت دینى به معناى صحیح آن حکومتى است که جامعه را بر اساس قوانین الهى اداره کند و با فسادهاى اخلاقى اجتماعى و … مبارزه کند.

نکته مهم دیگر آن که حدود دو هزار آیه از آیات قرآن ناظر به ابعاد مختلف فردى، اجتماعى، مدنى و قضایى انسان است،^[1]نیاز به توضیح نیست که اجراى احکام و اصول متعدد اقتصادى و اجتماعى، جزایى و قضایى، جهاد و سیاست خارجى و… متوقف بر وجود حکومت دینى است و چون خداوند اجراى این احکام را خواسته و تحقق آن منوط به تشکیل حکومت دینى است، ازاین‏رو مى‏توان نتیجه گرفت که ایجاد حکومت دینى در جهت خواست الهى است، چرا که در غیر این صورت، احکام الهى که براى عمل فرستاده شده‏اند تعطیل مى‏شوند و این نقض غرض آشکار است.

به یقین،اسلام  احکام فردى و اجتماعى را با خود آورده است و این احکام، در صورتى مفید و کارساز خواهد بود که به اجرا درآیند، و اجراى قانون واحکام الهى نیز، ضرورتا نیازمند حکومتى است که ضامن آن باشد. در غیر این صورت یا اساسا احکام دینى به اجرا درنمى‏آید و یا اگر اجراى آنها به دست همگان باشد هرج و مرج پیش مى‏آید.

صرفِ وجود قانون، توان تأثیر در جامعه را ندارد مگر این که حکومتی توانا مسؤول تعلیم، حفظ و اجراى آن باشد.

---

[1]معرفت، اسلام و سکولاریسم   ، مجله دانشگاه انقلاب ، شماره 110، تابستان و پاییز 77 13ص 82