دسته: шайх мужохид Абу Хамза хўромийни ўзбек тилидаги асарлари

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(1-қисм)

Бисмиллахир рохманир рохим

“Албатта хамд ва сано танхо аллохга лойиқдир, унга шукр айтамиз ва ундан ёрдам сўраймиз, ва ундан мағфират талаб қиламиз ва ўзимизни нафсларимизни  шарридан ,амалларимизни ёмонлигидан аллохдан панох сўраймиз, кимни аллох хидоят қилса уни хеч ким гумрох қила олмайди, кимники аллох гумрох қиладиган бўлса уни хеч ким хидоят қила олмайди, ва аллохдан ўзга илох йўқлигига ва уни шериксиз эканига гувохлик бераман, Мухаммад уни бандаси,элчиси эканига шаходат бераман.”

“Эй мўъминлар,аллохдан хақ-рост қўрқиш билан қўрқинглар ва фақат мусулмон бўлган холларингда дунёдан ўтинглар!”

“Эй инсонлар! Сизларни бир жондан (одамдан) яратган ва ундан жуфтини (хавони) вужудга келтирган хамда у икковидан кўп эркак ва аёлларни тарқатган парвардигорингиздан қўрқингиз! Яна ораларингиздаги савол-жавоблардан ўртага номи солинадиган аллохдан қўрқингиз ва қариндош- уруғларингиз (билан ажралиб кетишдан сақланингиз)! Албатта аллох устингизда кузатувчи бўлган зотдир.”

 “Эй мўъминлар, аллохдан қўрқинглар, тўғри сўзни сўзланглар! (Шунда аллох) ишларингизни ўнглар ва гунохларингизни мағфират қилур. Ким аллохга ва унинг пайғамбарига итоат этса, бас у улуғ бахтга эришибди.”

Аммо баъад: энг рост сўз аллохни китоби ва энг яхши равиш Мухаммад саллаллоху алайхи васалламни равишидир, энг ёмон иш динда янгилик вужудга келтиришдир, динда янги пайдо бўлган нарса, бидъатдир; хар қандай бидъат гумрохлик ва хар бир  гумрохлик эса жаханнамдадир.^[1]

Ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух

Алхамдулиллах, бугун муқаддамот дарсларини силсиласини охирги қисмини ташкил қилган саккизинчи муқаддамот дарсимизга етиб келдик, унда ”  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш” ни кўриб чиқамиз.

Дарсимизни ўз- ўзини таниш, фитрий масалалар ва ислом динининг тўрт мазмуни ва мафхумидан бири сифатида шариат қонунининг мавқеъи хақида зарурий маълумотлар билан давом эттирамиз, бу иш бизларнинг шодликнинг аслий бахсига киришимиз учун асосий калид вазифасини бажаради.  Албатта мусулмонларнинг шодлиги динни тўрт мазмуни ва мафхумига ( 1- афзал хокимият ва хукмронлик, 2- қонунлар ва ахкомлар, 3- мана бу қонунларга ва хокимиятга итоат қилиш, 4- афзал хокимият ва хукмронликни қўл остида мана бу қонунлар ва ахкомларни асосида жазолаш ва мукофот бериш) тўғридан – тўғри боғлиқ эканини кўрмасликка олиб бўлмайди, чунки бу динни  аллох учун холис қилиш хисобланади,

 «أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخالِصُ».

Мана бу йўлда хар қандай мўътадил инсоннинг босадиган  аввалги қадами шуки, у ўз-ўзини танишга эга бўлиши керак. Мана бу танишликни мушаххас йўллар орқали қўлга киритса бўлади, масалан:

– Мақсадни таниб олиш: шахс мана бу даражага етган пайтида у хаёлий ва хақиқатга эга бўлмаган мақсадлардан узоқлашади. Чунки хақиқатга эга бўлмаган мақсадлар хамиша муваффақиятсизликка, умидсизликка, ўринсиз ғазабга боис бўлади. Шахс ўзининг энг катта мақсади фақат ибодатлар  ва қонунларни аллох учун хослаш эканини яхши билади ва бас:

    وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ (ذاریات/56)

бундан бошқа мақсадларни хаммаси ана бу аслий мақсадни хизматида бўлиши керак.

– Ўз-ўзини танишликни қўлга киритса бўладиган йўлларни яна бири хақиқий қадр- қийматларни таниб олишдур: хақиқий ва тўғри бўлган қадр-қийматларни таниб олишлик ёлғон қадр-қийматлардан пархез қилишга ва натижада хаётдан рози бўлишга сабаб бўлади. Мана бу ақидаларни,ишончларни,қадр-қийматларни жамланмаси бизларни шакллантиради ва бизларга  шахсият беради. Улар бизларнинг чорчўпимизни ва ички склетимизни шакллантиради ва бизлар мана бу ақидалар,ишончлар,қадр-қийматлар асосида атроф-мухитдан олинган ўзимизнинг  маълумотларимизни ва рафторларимизни тозалаймиз, шунга асосланган холда дунёга, инсондаги нарсаларга, хайвонларга, гиёхларга, денгизларга ва ………назар ташлаймиз ва шунга асосланган холда ўзимиз ва бошқалар хақида хукм чиқарамиз. Бу ердаги биринчи савол шуки, инсон ўз- ўзини таниб олишни қайси йўлга ва қайси каналга кўра амалга ошириши керак? Инсонни шакллантирадиган ва инсонни яратган каналга кўрами? Ёки инсонни ўзини зехни ва нафсоний истак- хохишларига кўрами?

Мана бу ерда шахс ички (рухий) саломатлик калидини топади ва  бу нафсни иззати ва ўзимизга эътимод қилиш бўлиб, қуйидаги оятдагиларга хосланган:

  وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ (منافقون/ 8)

Иззат бу хар бир киши ўзига қоил бўлган қадриятни ва хурматни меъзонидур, аллох таоло ўзини қонунлари билан бирга мана бу кароматни ва иззатни инсонга берган.

 «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ» (اسراء/70).

Бизларни  ўзимизнинг  устимизда чиқарган хукмларимиз хам қадриятларга боғлиқ. Агар қадриятларимизни устида  чиқарган хукмларимиз мусбат бўлса, демак иззат нафсимиз хам юқори даражада, аммо агар қадриятларимизга нисбатан бизларнинг чиқарган хукмимиз манфий бўладиган бўлса, демак биз паст даражадаги иззати нафсга эгамиз. Дархақиқат, ўзимизга бўлган ишонч манбаъи шариат қонунларидан келиб чиққан қадриятларимиздан иборат ва мана бу қадриятлар бизларда ўзимизга бўлган ишончни ва иззатни аслий омили бўлган  хақиқий  сифатларни,фазилатларни,истедодларни вужудга келтиради.

– Ўзимизни таниб олишликни қўлга киритишда бизларга ёрдам берадиган яна бир ўрин, бу эхтиёжлар хисобланади: эхтиёжларни таниб олиш хам уларни тўғри ва сахих йўлга кўра  бартараф қилиш учун қилинадиган харакатларга баробардур. Бу ерда шахс инсонларни ўртасидаги муштарак эхтиёжларга қўшимча равишда, аввало ўзини жинсиятига эътибор бериши ва уни қабул қилиши лозим. Бундан ташқари ўзидаги алохида сифатларга хам ахамият бериши керак. Шахс ўзини бир инсон сифатида ўзидаги алохида белгилари билан қабул қилган пайтида,  у ўзидаги кучли ва заиф нуқталарни таниб олган бўлади ва ўзини қандай бўлса шундай холича,хамда қобилиятларини ва қудратини  андозасига кўра яхши кўради ва ўзини қадрлайди, чунки аллох таоло унга шу андозада  унга қудрат берган ва у шу андозада харакат қилган.

   لايُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها (بقره/286)

Аллох хеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмайди.

– Ўзини таниб олиш масаласи бўйича эътибор  берилиши керак бўлган яна бир ўрин, бу ўзимиздаги кучли нуқталарни таниб олишдан иборат, чунки биз мана бу кучли нуқталаримизга суянган холда ўзимиздаги заиф нуқталарни устидан ғалаба қозонамиз. Бундан ташқари кучли нуқталарни таниб олишлик, шахсни  иродасини кўпайишига  ва фахрланиш хиссини кучайишига  ва ўзимиздаги заиф нуқталаримиз хам қабул қилишимизга, хамда бундай заиф нуқталарга эга эканимизни тан олишимизга сабаб бўлади  ва натижада биз мана бу заиф нуқталарни ислох ва дармон  қилишга харакат қиламиз. Бизлар ўзимиздаги кучли нуқталарни таниб оладиган бўлсак, ўзимизни янада яхшироқ назорат қилишга қодир бўламиз. Шахс ўзини таниб олиш бўйича мана бу умумий ўринларга  эътибор билан диққат қилиши керак.

(давоми бор……..)

---

[1] این مقدمه را رسول الله صلی الله علیه وسلم قبل از هر خطبه و سخنرانی ایراد می فرموند.

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(12- қисм)

Хўп, энди дўстлар саволларга навбат келди:

 1-Ассаламу алайкум биродар, хақиқий ва қўшимча бидъат қандай маъноларда келган?

Мана бу истелохларга изох беришдан олдин яна бир бор қайтариб айтаман, бу истелохларни баъзи фуқахолар вужудга келтиришган, уларга қуръон ва суннатга қарагандек назар билан  қараб бўлмайди, агар бир киши бир нарса деган бўлса, у мутлақ нарса хақида гапирмаган, у айтган нарса ўша одамни ўзини сўзи холос. Энди сизни саволингизга келсак:   

Хақиқий бидъат яъни: шариатда  асли бўлмаган бидъат,у ихтисор бўйича хам, тафсилотлар бўйича хам мўътабар далилга хатто шибхи  далилга хам суянмайди. Нубувват манхажига асосланган хилофатни ўрнига шохигарлик бидъатини келтириш каби, ёки аллохни шариатидаги қонунларда хеч қандай аслга эга бўлмаган  тафарруқ бидъати хам мисол бўла олади.

Аммо қўшимча бидъат яъни: шариатда асли бор, аммо сабабда,жинсда,кайфиятда, ададда, миқдорда, замонда ё маконда ўзгаришлар ва ўрин алмашишлар рўй берган бўлиши мумкин, шу дарсимизни  аввалида бунга ишора қилиб ўтдик.

2-Салом, огохона ва ўзини ихтиёри билан демократларни ёки ужалонни гурухларини мусулмонларга қарши таблиғий ё хатто молиявий жихатдан химоя қилаётган ва одамларни уларга ёрдам беришга тарғиб қилаётган  бидъат ахлидан бўлган  секуляр муллони ортида туриб намоз ўқишлик тўғри бўладими?

Мана бундай секуляр ва мушрик шахс

«دُعَاةٌ عَلَى أَبْوَابِ جَهَنَّمَ» و «أَئِمَّةُ المُضِلِّينَ»  

ва уламойи суъ жумласидан бўлган муртад хисобланади, уни бидъат ахли деб бўлмайди; бу шахс мукаффара ё муғаллиза бидъатига дучор бўлибди, уни тўрт филтердан (1-жиноятни исбот қилиш, 2- жиноятни аллох ва росули томонидан тасдиқланиши,3- такфирни шартлари,4- такфирни монеъликлари) ўтказилгач унга ахли бидъат эмас, муртад дейилади. Бундай муртадни ортида намоз ўқишлик жоиз бўлмайди.

3-Ассаламу алайкум биродар, соқолини тагидан қириб ташлаган киши ахли бидъат саналиб бидъати муфассақани қилган хисобланадими?

Агар росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг соқол борасидаги хукмларидан  ишонч ва хотиржамлик билан хабардор бўлса, аммо қасддан ва ўзини ихтиёрига кўра, хеч қандай  изтирорий холатга тушмасдан ва хеч қандай узрга эга бўлмасдан туриб  соқолини қириб ташласа, суннатга мухолиф бўлган  фисққа ва гунохга дучор бўлган хисобланади, агар у мана шу шароитда қолиб ана бу жиноятини,гунохини давом эттирадиган бўлса, унга ахли бидъат дейилади. Аммо агар имоми Нававий рохимахуллохга ўхшаб ижтиход қилса, бу шахс хатокор мужтахидни хукмига ўтади ва хар қандай суратда агарчи унинг ижтиходи хато бўлса хам, у учун бир савоб бор, агар у изтирорий холатда мана бу жиноятни қиладиган бўлса хам, барибир изтирорий холат ўртадан кўтарилмагунча бу иш унга мубох бўлиб қолади.

4-Спутник каналларида бидъат хақида сухбатлашилган пайтда, нима учун шимни почаси,соқол ва…….лардан мисол келтирилади ва  қолган шохигарлик хукуматлари, тафарруқ ва…….хақида сухбат қилишмайди?

Чунки, аввало ана бу шахслар майда масалалар бўйича мутахассисдурлар, улар ана бу майда масалаларни хаддан ташқари катталаштириб юборишган, энди аслида майда масалаларни катталашриш орқали мухим масалалар ўз- ўзидан майда, арзимас бўлиб кўрсатилади ё хатто уларга эътибор хам берилмайди ва кўрмасликка олинади. Бундан ташқари ана бу шахслар шаръий даражаларга ажратишни хам билишмайди, шу сабабли хам жуда осон хатоларга дучор бўлишади.

Бу ерда мана бу бахс борасида  яна бир бошқа нуқта хам бор, у салтанат уламоларига, султонларнинг маърузачиларига, уламойи суъга бориб тақалади, ана бу айтиб ўтилган мусулмонлар расмий суратда салтанат уламоаларини назорати остидадурлар.

Бир шахс оли саъудга ўхшаган подшохликни фосид режимига хоким бўлган аппаратда муфти мансабини буюк уламоларни хайъатини курсисини эгаллаган ёки мана бу режимга тегишли бўлган спутник каналларидан бирини идора қилади ёки масжидлардан бирини минбарини бошқаради; сиз мана шундай шахс келиб масалан шохигарлик бидъати хақида сухбатлашишини  кутяпсизми? Йўқ, у киши бу ишни ўрнига хожатга ўнг оёқ билан киришлик бидъат,дейди ва буни томошабинлар учун  шу даражада катталаштириб ташлайди, бизлар бундан бошқа ўринларга хам гувох бўлганмиз.

 5-Ассаламу алайкум, ахли бидъатни тарк қилиниши ва улардан узоқлашиш керакми?

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладилар:

        «لا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ»،[1]

Мусулмон шахс ўзини биродаридан уч кундан ортиқ юз ўгириб юришлиги халол бўлмайди. Энди агар бир шахс бу сўзга қулоқ солмасдан уч кундан ортиқ юз ўгириб юрадиган бўлса, бу киши бидъатга дучор бўлибди, агар у бу ишини давом эттирадиган бўлса, жаханнамга мустахақ бўлади. Чунки у ахли бидъат бўлган ва бу бидъатини давом эттирган. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бу борада бир нарсани таъйин қилиб айтганлар, у эса бошқа нарсани қилган ва бу ишини давом эттирган, албатта у жаханнамга мустахақ бўлади.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладилар:

 «لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثٍ، فَمَنْ هَجَرَ فَوْقَ ثَلَاثٍ فَمَاتَ دَخَلَ النَّارَ»،[2]

Агар у уч кундан ортиқ юз ўгириб юрса ва мана шу холатида ўлса, жаханнамга тушади. Яъни у ахли бидъатни хаддидаги гунохни қилибди,

  و کُلُّ بِدعَةٍ ضَلالَةٌ، وَ کُلَّ ضَلالَةٍ فی النّارِ.

биз унга ахли бидъат дея оламиз ,чунки у уч кундан ортиқ юз ўгирган ва мана бу ишидан давом этган ва шу холида ўлган.

Аслий кофирни хам даъват мархаласида ташлаб кетишлик хам ғайри шаръий хисобланади; аммо шахс мунофиқларни ва секулярзадаларни тўдасига қўшилган бўлса, ундан “эхтиёт” бўлиш керак, яъни хушёр бўлишимиз керак, ундан эхтиёт бўламиз, агар  фосиқ мусулмон шахсдан узоқлашишлик шаръий асосга ё шаръий маслахатга кўра қилинадиган бўлса, унда жоиз бўлади. 

Саволлар жуда кўп, шу ерда еттинчи муқаддамот дарсимизни нихоясига етказамиз ва аллох таолодан хаммамизга тавфиқ беришини ва бидъат таърифини хам бошқа ўринлар каби исломий қилишимизни тилаб қоламиз, ва  аллох таолодан  кўзлаган мақсадларимизни яъни ахли қиблага нисбатан дипломатикамизни ислох қилишни, хамда булғанган ва булғанмаган  мусулмон  опа-сингилларимиз ва биродарларимизга яхшиликни етказишда бизларга ёрдам беришини, меъзонсиз биродарларимизнинг ахли қиблага нисбатан роиж бўлган хужумларидан,хамлаларидан,хақоратларидан  ахли қиблани пок ва узоқ қилишини сўраймиз.   

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الجَنَّة وَمَا قَرَّبَ إِلَيْهَا مِنْ قَوْلٍ وَعَمَلٍ، وَأَعُوذُ بِكَ مَنَ النَّارِ وَمَا قَرَّبَ إِلَيْهَا مِنْ قَوْلٍ وَعَمَلٍ.

رَبَّنَا أَعِزَّنَا بِالإِسْلامِ، وَأَعِزَّ بِنَا الإسْلامَ، اللَّهُمَّ أَعْلِ بِنَا كَلِمَةَ الإسْلاَمِ، وَارْفَعْ بِنَا رَايَةَ القُرْآنِ.

سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته[3]

---

[1]– البخاري (۵۷۲۷) ، ومسلم (۲۵۶۰) از أبي أيوب الأنصاري رضي الله عنه روایت کرده اند.

[2]– أخرجه أَبُو دَاوُد من حَدِيث أبي هُرَيْرَة بِإِسْنَاد صَحِيح. وقال النووي رحمه الله في «رياض الصالحين» (ص ۴۳۳)؛ رواه أَبُو داود بإسناد عَلَى شرط البخاري ومسلم.وكذا صححه الألباني رحمه الله في «صحيح أبي داود»

[3] پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(11- қисм)

Мана бундай холатда,яхши суннатни йўлга қўйишлик ё суннати хасана, бу аллохнинг шариати қандай ижро қилиниши бўйича бирор бир равишни ироя бермаган ва бу мавзуда сукут сақлаган бир шаръий хукмни ижро қилиш учун бир равишни ва бир янги абзорни вужудга келтириш демакдир. Масалан аллохни шариатидаги қонун қандай намоз ўқишимизни баён қилган, аммо аллохни шариатидаги қонунларни қандай таълим берилиши ёки турли-хил макон ва замонларда душманларимизга  қарши рухий жангларда  қандай абзорлардан фойдаланишимиз кераклигини баён қилган эмас? Ёки хабарларимизни фалончи давлатга қандай қилиб етказишимиз борасида хам хеч нарса демаган? Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам шу хабарларни элчи ва отлиқлар орқали юборганлар, бу иш гохида ойлаб вақт олган, аммо бугунги кунда интернет ва ижтимоъий каналлар орқали, сахобалар Хисрав Парвез ё Хирақл ва бошқаларга хабар етказган масофадан кўра минглаб километр узоқдаги жойларга сиз бир неча дақиқа мобайнида хабар жўната оласиз, фейсбук, гугел, твитер,  ёху каби сизларнинг хабар етказадиган каналларингиз ва ижтимоъий, интернетий  каналларингиз аксар холда кофирларга тегишли.

Шариат мана бу ахкомларни оддий ва изтирорий холатларда  татбиқ қилиш абзорларидан фойдаланиш борасида хам сукут қилган. Бу сукут шуни англатадики, аллох таоло бу борада амр ва нахий қилмаган ва уни қандай татбиқ қилишни мусулмонларнинг кундалик эхтиёжларига ва мавжуд вазиятига қўйиб қўйган.  

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам қуйидагича мархамат қилганликларини хаммамиз яхши биламиз: “Муоз ибни Жабал , мени умматимни орасида халол ва харом бўйича энг билимдон шахсдур”. Энди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам худди шу 28 ёшли Муоз ибни Жабални Яманга жўнатадилар ва ундан сўрайдиларки:

   كَيْفَ تَقْضِي إِذَا عَرَضَ لَكَ قَضَاءٌ؟

одамларни ўртасида нимага асосланган холда хукм чиқарасан? Муоз розиаллоху анху бунга жавобан айтдики: худони китобига асосланиб хукм чиқараман. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар:

  فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فِي كِتَابِ اللَّهِ؟

агар бу хукмни худони китобидан топа олмасангчи? Муоз айтди:

   فَبِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ،

росулуллох саллаллоху алайхи васалламни суннатларига асосланиб хукм чиқараман. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар: агар худони пайғамбарини суннатида хам топа олмасангчи?

  فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فِي سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ؟

шубхасиз ўзимни раъйим бўйича ижтиход қиламан,деди Муоз.

 أَجْتَهِدُ رَأْيِي وَلَا آلُو.

мана бу жавобни эшитганларидан сўнг росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг чехралари гулдай  очилиб кетди ва уни кўкрагига уриб мархамат қилдилар:

الْحَمْدُلِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَا يُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ،

аллохнинг росулини элчисини аллохнинг росули рози бўладиган нарса билан мувофиқ қилиб қўйган аллохга хамд ва санолар бўлсин. “[1]

Ха, шундай ишлар борки қуръон ва суннат улар борасида сукут сақлаган ва бу ишларни мусулмонларнинг ижтиходига қўйиб қўйган ва мусулмонлар “мавжуд вазиятга” ва “кундалик эхтиёжларига” муносиб равишда бу борада ўзларига хос ижтиходларни ироя бера олишади ва кундалик эхтиёжларига, саволларига “янги кунга” мувофиқ равишда жавоб беришга қодир бўлишади. Бу ерда шахс ижтиход қилган пайтида жамиятнинг эхтиёжларига шаръий манбаълардан янги равишни ироя  берган бўлади, албатта бу аллохни шариатидаги қонунлардан бирини хизматида бўлади, у аллохнинг амр ва нахийларини ёнига янги бир нарсани ироя бермайди.

Кейинги нуқта изтирорий ва зарурат холати бўлиб, шахс бир зарурат холатига тушиб қолади ва у мана бу зарурат холати ўртадан кўтарилгунча, ўзини мавжуд вазиятига ва кундалик эхтиёжларига муносиб бўлган ижтиходни ироя беради.

 Хозирда зарурат ва изтирор холатидаги мана бу ижтиходни “уч абзордан” бири ироя бериши ва ана бу изтирорий холат ўртадан кўтарилгунча аллохни шариатидаги қонунларга хилоф бўлган ишларни қилиши мумкин. Масалан худайбия паймони каби, мусулмонлар мухожир бўлиб келганларни кофирларга топширишган. Ха, улар ўртадаги паймон сабабли муваххид мухожирларни кофирларга топширишган, ёки нихоятда нозик ўринларда кофирларга молиёт,бож тўлашган; аслида эса кофирлар мусулмонларга молиёт,бож тўлашлари керак эди. Бу тўловларни бугунги кунда аксар мусулмонлар кофирларга тўлашади ва худди шу кофирлар ўша молиётларни,божларни сарфлаб мусулмонларни қатли ом қилишади, ёки олдинги даврда исломий изтирорий бадал хукуматлар ўртада сулх тузиш учун изтирорий холат ўртадан кўтарилгунча маълум маблағни тўлашган.

Мана бу борада жуда кўп мисолларни келтирса бўлади, шахслар  хам, гурухлар хам,уч абзор хам изтирорий холатга дуч келишади; хатто бу холатга  нубувват манхажига асосланган исломий хукумат дучор бўлиши мумкин, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам худайбия сулхида худди шу ишни қилган эдилар, исломий изтирорий бадал хукуматлар хам бани Умайяни баъзи хокимларига ўхшаб бундай холатга дучор бўлишлари мумкин, улар изтирорий холат ўртадан кўтарилгунча римлик кофирларга пул тўлашган, ёки бу холатга  мужохидларнинг вохид шўросини мажлиси  хам дуч келишлари мумкин, бу каби ишларни суриядаги,ироқдаги, ямандаги, афғонистондаги, чечендаги мужохидлар тузилган паймон сабабли амалга оширишган, олдин айтганимиздек бундай изтирорий  холатга  якка шахслар хам дучор бўлиши мумкин.

Мана бу холатларни барчасида яъни зарурат ва изтирорий вазиятларда шу нарсани тушуниб олишимиз керакки, агар шахс аллохни шариатидаги қонунларга хилоф бўлган ишни қилишга мажбур бўлса ва уни бу иши кунлар,ойлар эмас балким йиллар давом этадиган бўлса, аммо зарурий холат ўртадан кўтарилмаса, бу кишини қилган ишига узр келтиришимиз керак, агар бошқалар ана бу шахсга  зарурат ва изтирорий холатида ёрдам беришга қодир бўлишмаган тақдирда хам, хаддиақал унга тухмат қилишмасин,тамға ва лақаблар ёпиштиришмасин,хамда ошкора  зулм хам қилишмасин.

(давоми бор……..)

---

[1]– أخرجه أبو داود في سننه

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(10- қисм)  

Қуръонни жамлаш ёки хадисларни мушаххас китобга тўплаш ё нахв,балоға илмини вужудга келтириш ёки шаръий манбаъларни тўғри тушуниш учун жарх ва таъдил қилишлик ё тарих китобларини ёзиш ва хатто бу китобларда хар қандай навдаги хабарларни баён қилиш кабилар мисол бўлади, буларни жумласига ўтган ишлардан ибрат олиш ва дарк қилиш учуг ёзилган табарийни тарихи хам киради,

  «لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُولِي الْأَلْبَابِ»(یوسف/111)،

Дархақиқат, уларнинг қиссаларида ақл эгалари учун ибрат бордир.

Ёки девон каби янги равишни Умар ибни Хаттоб розиаллоху анхуга ўхшаб киргизишлик, у киши бу равишни

«أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ»،

ни яхшироқ ижро қилиш учун келтирган эдилар ёки

«آمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ»،

ни сахих ижро қилиш учун  бир жанг қуролини ва амниятга тегишли бир нарсани ишлаб чиқаришлик, ёки одамларни дарахт экишга тарғиб қилиш учун дарахт экишга бир кунни хослашлик ёки бутун жахон секуляр кофирларининг ва махаллий муртадларнинг , мунофиқларнинг, секулярзадаларнинг турли-хил ахборот воситалари мисли кўрилмаган рухий хужумини остида қолган наслни шариатдаги масжидни жойгохи билан ошно қилиш учун масжидлар номи билан бир хафтани номлашлик ё фарзандларни оиланинг ва ота- онанинг шариатдаги  жойгохи билан яхшироқ таништириш учун бир хафтани оила номи билан номлашлик ёки хафтани бир кунини “жиход фарзи аъйндур” деган ном билан номлаб, бу орқали мусулмонларни хозирги вазиятдаги жиходни жойгохидан огох қилиш ёки бир ойни ё йилни орасидан бир неча кунни вохид умматни ва вохид жамоатни ва мусулмонларнинг огохона,мақсадли ва харакатланувчи вахдатини ташкил қилиш ва қайтариш сабаблари,хамда қалқон сифатида  “уч абзорни” таништириш ва уни ахамиятини,жойгохини кўрсатиб бериш учун таъйин қилишлик,  ёки баъзи бир кунларни росулуллох саллаллоху алайхи васалламни сийратларини ё буюк исломий фатхларни ё буюк ислом қахрамонларидан бирини  таништириш учун хослашлик ва бундан бошқа ишларни хаммасидан  шаръий мақсадни қўлга киритилгунча бир абзор сифатида фойдаланилади; масалан арабистондаги малик саъуд олий ўқув юртида шайх Мухаммад ибни Абдулваххоб хафтаси ўтказилади, ибни Боз “калимату фи усбуъиш шайх Мухаммад ибни Абдулваххоб” номли матлабида бу хақида  тўлиқ изох бериб ўтган, кўриб чиқсангиз хабардор бўласизлар.   [1]

Ибни Усаймин хам бу борада сўзлаган. Мана бу хафтани ўтказишдан бўлган мақсад қўлга киритилгач, бу тадбирни таътил қилишди. Мана бу маросимларни хаммаси шаръий мақсадни бажариш ва хос ибодатларни амалга ошириш учун восита ва абзор хисобланади, аммо бу ишлар ўтган асрларда ва хатто ўтган йилларда ўтказилмаган бўлиши мумкин. Хатто маълум бир маконда вужудга келтирилган нарса бошқа хеч қаерда амалга оширилмаган бўлиши хам мумкин.

Мана бундай маросимлар,мажлислар, йиғилишлар аллох таоло ўзини пайғамбари саллаллоху алайхи васалламни воситасида аллохга яқинлашиш ва аллохни ибодатлари сифатида жўнатган; намоз,рўза, жиход, қурбон ва фитр ийдлари ва бошқа нарсалар каби ўринларда мумкин эмас, хатто улар аллохни шариатидаги қонунлар билан ёнма- ён хам бўла олмайди, балки улар фақат аллохнинг шариат қонунлари таъйин қилган мақсадни қўлга киритиш учун бир абзор бўла олади холос, мусулмонлар ана бу кўзлаган мақсадларини қўлга киритишгач бу ишларни таътил қилишади ёки хатто девонга ё жангга ва амниятга оид абзорларга ўхшаб  мусулмонларнинг кундалик эхтиёжларига ва дунёдаги тараққиётларига муносиб холда, уларни такомуллаштиришлари ва комилроқ кўринишга келтиришлари хам мумкин.

Энди, агар бир хафта ё ойни росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг амалий,сиёсий,ижтимоъий  сийратларини ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг маданиятларини таниб олиш учун ёки “жиход фарзи айндур” ва тоғутга куфр келтириш ё “уч абзорни” таништириш учун ёки бошқа хар қандай шаръий ишлар учун хосланган бўлса ва ўртадан йиллар ўтганига қарамасдан бу мақсадларни қўлга киритилмаган бўлса, қандай бўлади? Бу ерда Мухаммад ибни Абдулваххобни хафтаси каби шаръий мақсадни қўлга киритилгунча ундан абзор сифатида фойдаланса бўладими? Қачонгача? Ана бу кўзланган шаръий мақсадни қўлга киритиш агарчи  узоқ йиллар давом этадиган бўлса хам ундан фойдаланса бўлади.

  Айтиб ўтилган ана бу ўринларни хаммасидан мақсад динга  ёки аллохни шариат қонунларига ва ахкомларидан бирига бир нарсани қўшиш эмас; балки хамма нарсадан олдиндаги шаръий мақсадни қўлга киритиш учун суннати хасанани вужудга келтиришдан иборат. Бу борада росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан бир хадис нақл қилинган:

Музир қабиласидан бир жамоат росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хузурларига келишади, улар жуда қаттиқ фақирликда кун кечирар эдилар. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мусулмонларни уларга ёрдам беришга тарғиб қиладилар; у кишининг даъватлардан сўнг, бир ансорий киши қўлига оғирлик қиладиган кумуш тўла халтани келтириб росулуллох саллаллоху алайхи васалламни манзилларига қўйиб кетади. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:

 «مَنْ سَنَّ فِي الإِسْلامِ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا بَعْدَهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ، وَمَنْ سَنَّ فِي الإِسْلامِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ»[2] 

Хар қандай киши исломда яхши суннатга ё суннати хасанага асос солса ва уни вужудга келтирса, одамлар ана бу шаръий суннат  орқали шаръий бир ишни бажаришса, бу кишидан сўнг шу амални қилган кишиларнинг хаммасини ажри ана бу асосчига етиб туради, лекин қолганларнинг ажри камайтирилмайди. Энди агар кимки исломда ёмон суннатни асосчиси бўладиган бўлса, ундан сўнг бу амални қилган кишиларнинг хаммасини гунохи унга етиб туради, аммо қолган уни ортидаги кишиларни гунохи камайтирилмайди.   [3]

(давоми бор……….)

---

[1] معرفی کردن این «سه ابزار» خیلی مهم است، روزهایی در هفته یا سال به آن اختصاص داده شود

[2]– مسلم، الترمذي، النسائي، ابن ماجة، أحمد، الدارمي و مانند این حدیث را  أبو هريرة رضي الله عنه از النبي صلى الله عليه وسلم روایت کرده است که فرمود:«من دعا إلى هدى كان له من الأجر مثل أجور من تبعه لا ينقص ذلك من أجورهم شيئا ومن دعا إلى ضلالة كان عليه من الإثم مثل آثام من تبعه لا ينقص ذلك من آثامهم شيئا». همچنین أبي مسعود الأنصاري رضي الله عنه، می گوید که النبي صلى الله عليه وسلم فرموده است:«من دل على خير فله مثل أجر فاعل»، خرجهما مسلم في صحيحه

[3]– مسلم، نسائی، احمد و دارمی

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(9- қисм)  

Бизлар тоғутга куфр келтиришга эгамиз ва кофирларнинг исломга қарши бўлган ишончларига, ақидаларига, амалларига куфр келтирамиз ва мана бу  яхшидур,

 «فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا»(بقره/256)؛

бизларнинг тоғутга келтирган мана бу куфримиз, ислом динининг асосий ва кириш қисмини, хамда барча пайғамбарларнинг рисолатини ташкил қилади

«وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ» (نحل/36)؛

Аммо буни қарама- қаршисида кофирлар хам бизларнинг исломий ақидамизга ва ишончларимизга кофирдурлар, аллохни шариатидаги қонунларга нисбатан кофир бўлишлик ва аллохни шариатидаги қонунларга ва аллохни шариатидаги дастурларга куфр келтиришлик ва кофирларнинг куфри ёмон иш хисобланади.

Яъни кофирлар аллохни шариатидаги қонунларга нисбатан қилаётган куфрлари ёмон иш:

  «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُم بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا (نساء/56)؛«إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا»

Бизнинг оятларимизни инкор қилган кимсаларни албатта дўзахга киритажакмиз. Қачонки терилари куйиб битиши билан алмаштирамиз. Албатта, аллох қудрат ва хикмат эгаси бўлган зотдир.

كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُم بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ ۗ

уларнинг куйган  терисини ўрнига янги тери алмаштирилган пайтда улар азобни мазасини тотишади; аллох таоло шубхасиз бу ишларга қодирдур, у зот хакимдур, нима қилаётганини жуда яхши билади.

Энди ана бу куфр келтириш ва кофир бўлиш каби, бидъат ва янги ишларни вужудга келтириш хам аллох таоло яратган хилқатда бўлиши хам мумкин ва инсонлар вужудга келтирган моддий ва текнологик  бошқа янги нарсаларни вужудга келтириш бўйича  хам бўлиши мумкин, ёки олдиндан мавжуд бўлган қонунларни, суннатларни, ишларни  қайтадан тиклашга ўхшаган бўлиши мумкин, хозирги даврда эса одамлар мана бу қонунни қайта тирилтирган кимса, уни янги вужудга келтирган деб ўйлашади, мана бу аллохни шариатидаги қонунни баробарида янги нарсани вужудга келтириш хисобланади.

Мана бу холатда, бидъатни умумий холатда икки суратга кўра – хам “луғавий” жихатдан ва хам “шаръий” жихатдан – текшириб чиқса бўлади, луғавий жихатдан  

«كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَة»

даги шаръий истелохдан бошқа тушунчани истинбот қилинади, масалан:

-Бир суннатни қайтадан ва янгидан тирилтириш ёки аллохни шариат қонунларида унутилган хукмни тирилтиришдур. Араб маданиятида шахс бир қонун ва дастурни вужудга келтирмаган бўлса хам, уни қайтадан тирилтирган бўлса, бу шахс бир асос солувчи хисобланади. Таровех намозини бир имом яъни Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху томонидан янгидан тирилтирилиши каби. Мана бу  янги бир ишни вужудга келтириш бўлган эмас, балки росулуллох саллаллоху алайхи васалламни суннатларини тирилтирилган холос; аммо кўриб турганимиздек унга нисбатан бидъат калимасидан фойдаланилган ва Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху айтадики:  [1]

 «نِعْمَ البِدْعَةُ هَذِهِ»،

мана бу яхши бидъатдур. [2]

Шу ерда имоми Шофеъий рохимахуллох Умар ибни Хаттоб розиаллоху анхунинг ана бу сўзларини назарда тутган холда ва бидъатни луғавий ва шаръий жихатдан  чуқур тушунган холда айтадики:

«الْبِدْعَةُ بِدْعَتَانِ، مَحْمُودَةٌ وَ مَذْمُومَةٌ، فَمَا وَافَقَ السُّنَّةَ فَهُوَ مَحْمُودٌ وَ مَا خَالَفَهَا فَهُوَ مَذْمُومٌ»،

бидъат икки навдур: яхши бидъат ва ёмон бидъат. Агар хар қандай бидъат суннатга мувофиқ бўладиган бўлса, у яхши бидъатдур ва хар қандай бидъат агар суннатга мухолиф бўладиган бўлса, ёмон бидъатдур.  [3]

Бошқа бир жойда мархамат қиладиларки: янги ижод қилинадиган нарсалар икки дастага тақсим бўлади: биринчи даста қуръонга ва пайғамбарни суннатига ва сахобаларни ва ижмоъни сўзига қарши бўлади ва бу бидъат гумрохликдур, иккинчи даста яхши ишлардан ижод бўлади ва у қуръонга,суннатга , ижмоъга қарши эмас ва бу янги ижод бўлган бидъат ёмон хисобланмайди.  [4]

Ибни Ражаб Ханбалий рохимахуллох хам бу борада айтадики: ” бу ерда имоми Шофеъий рохимахуллохни манзури шуки, аслида мазмум бидъат шариатда хеч қандай аслга эга бўлмаган бидъатдур. Шариат истелохи хам мана шу бидъатга айтилади, аммо яхши бидъат суннатга мувофиқ бўлганидур; яъни суннатда унга қайтадиган  асли мавжуд бўлиши керак; бу унинг суннатга мувофиқ бўлгани сабабли, мана бу шаръий бидъат эмас, балки луғавий бидъат хисобланади.”  [5].

Очиқ кўриниб турганидек имоми Шофеъий рохимахуллохни манзури Умар ибни Хаттобни манзури билан бир хил, яъни у шаръий эмас луғавий бидъатдур. Чунки шаръий бидъатларни ” барчаси” гумрохликдур,

كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ؛

чунки шаръий жихатдан бидъат, аллохни шариатидаги ё шаръий манбаълардаги  қонунлардан бирини янги нарса билан огохона алмаштиришдан иборат, у аллохни шариатига мухолиф бўлиб қасддан ва хеч қандай шаръий узрсиз амалга оширилади.

-Бидъат калимасидан

«كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ»

даги шаръий истелохидан бошқа тушунчани истинбот қилса бўладиган жой, урф ва одатларга ва одамларнинг оддий хаётларига тобеъ бўлган масалаларга боғлиқ, мана бу масалалар аллохни шариатидаги қонунларга мухолиф бўлмаганига қўшимча, улар хамиша ўзгарувчан бўлиб янгиланиб туради. Мана бундай ўринлар борасидаги қоида шуки,

  الاصل في العاداتِ الإِباحةُ،

яъни одат ва одоб ва одамларни расмлари борасидаги асл, модомики бу нарсалар аллохни шариатидаги қонунга мухолиф бўлмас экан, мубох ва жоиз хисобланади.

Миллатларда мавжуд бўлган ва шариатга қарши бўлмаган турли-хил хурсандчилик равишлари,лахвлар ва маданий ишлар шулар жумласидан саналади, улар хилма-хил замон ва маконларда доим ўзгариб янгиланиб туради, хар ким янги нарсани вужудга келтириши мумкин ёки жамиятга янги нарсани ироя бериши мумкин; бу росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг масжидда хабашийларни ўйинини томошо қилишларига ва ўша хабашийларнинг ўйинига  ўхшайди.

Энди агар маданий ишлар,ўйинлар, лахвлар, тижорат, либослар, озиқ- овқатлар аллохнинг шариатидаги қонунга зид бўладиган бўлса, мазмум саналади,

   «وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا» (جمعه/۱۱)،

(Эй Мухаммад), қачон улар бирон тижоратни ёки ўйин- кулгуни кўриб қолсалар, ўшанга қараб сочилиб – тарқалиб кетурлар ва сизни (минбарда) тик турган холингизда тарк қилурлар.

-Бидъат калимасидан

«كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ»

даги шаръий истелохидан бошқа тушунчани истинбот қилса бўладиган бошқа жой, шаръий мақсадларни рўёбга чиқариш ёки зарурат ва изтирорий хукмларга, янги яратилган нарсаларга тегишли бўлади.

(давоми бор………)

---

[1] امام مالک رحمه الله  در« الموطّاء » فصل «شروع قیام شب های رمضان» و امام بخاری در صحیحش، فصل«صلاه التراویح »ازعبدالرّحمن بن عبدالقاری روایت کرده اند که گفته است:«در یکی از شب های رمضان با عمر بن خطاب به مسجد رفتم، مردم به صورت پراکنده نماز می خواندند، عمر گفت: به نظر من بهتر است همه به یک امام اقتدا کنند(چون در یک مسجد چند جماعت با هم نماز خواندن نوعی بی نظمی و مزاحمت ایجاد می کند اما یک جماعت و یک امام همانی است که رسول الله صلی الله علیه وسلم در آن چند شب انجام داده بود) سپس با برگزیدن ابیّ بن کعب به عنوان امامشان نظرش را عملی کرد. شب دیگر با او به مسجد رفتم این بار مردم با هم نماز می خواندند عمر که این صحنه را دید گفت:چه بدعت نیکویی! البتّه کسانی که الان می خوابند تا آخرهای شب برای تهجّد برخیزند بهترند از کسانی که هم اکنون نماز می خوانند.»

[2]– صحیح بخاری، ج ۳، ص ۴۵، ح ۲۰۱۰

[3]– فتح الباری، ج ۱۳، ص ۲۵۳، أخرجه أبو نعيم بمعناه من طريق إبراهيم بن الجنيد عن الشافعي

[4]– همان؛ ما أخرجه البيهقي في مناقبه عن الشافعي

[5]– جمع العلوم والحكم، ص ۲۵۳

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(8- қисм)

Энди, агар мана бу мутахассисларни жамлай оладиган ва ўзини вохид ижмоъси билан вохид раъйни ироя берадиган  ана бу уммат мавжуд бўлмаса, бу холатда шўрони вохид ижтиходини ўрнига тарқоқ ижтиходлар вужудга келади; бу холатда хато ва саргардонликни эхтимоли бор. Фалон мужтахидни берган раъйи, баъзи оятлар ва хадисларга мухолиф бўлмаслигига замонат берилмайди. Аммо шаръий манбаълардан ижтиход қилган шахс, намоз ўқиган кишига ўхшаб хато қилган  тақдирда хам, ёки бир гурух ва жамоат ижтиход қилган бўлса хам ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламни асхоблари каби бир мусулмонни ўлимига сабаб бўлса хам, барибир уни қилган ана ўшанча харакати  сабабли  бир ажр бор, шаръий манбаълар бўйича қилган хато ижтиходи боис қасос ё жарима қилинмайди.

Якка холдаги ижтиходларни қилишлик ва мазхабларни,хилма- хил ва гохида қуръон,суннатга қарши бўлган  тафсирларни ва таъвилотларни пайдо бўлиши, улил амр шўросини ва вохид умматни ва уни вохид ижмоъсини йўқлиги сабаблидур. Мана бундай холатда,масалан  имоми Абу Ханифа рохимахуллох тахоратни ботил бўлиши ё аёлларга тегишлик борасидаги хукмни содир қилган пайтларида, имоми Шофеъий бунга қарама- қарши фатво берадилар; росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хадислари эса бошқа нарсани баён қилади ва имоми Ханифа рохимахуллохни назарини тасдиқлайди, имоми Шофеъийни каломи айтилган хадисга қарши бўлганлиги учун  у кишига ахли бидъат деб лақаб қўйса бўладими?  Бир тасаввур қилиб кўринглар, рафъул ядайн хақида 254 та хадис мавжуд, аммо ханафийлар бу суннатдан бош тортишади. Уларни ахли бидъат ва жаханнам ахли деб номлаб бўладими?  Агар хойрул қурунда яъни  сахоба ва тобеъинларни асрига яқин даврда яшаган  Ханафий, Шофеъий ва Моликий каби буюк имомлар учун узр келтиришни иложи бўлса, мусибатга учраган мазлум мусулмонлар учун узр келтириб бўлмайдими?  [1]

Мана бу мусулмонлар ахли бидъат хам эмас ва хам фосиқ эмас. Улар нубувват манхажига асосланган исломий хукуматни йўқлигини ва исломий мутахассис донишмандлардан ташкил топган улил амр шўросини, вохид умматни ,вохид ижмоъни йўқлиги  сабаб қурбон бўлганлар хисобланади. Мана бу шўрони йўқлиги сабабли қуръондан,хадислардан, сийратдан ва ўтган  буюк имомларни раъйлари бўйича турли-хил хато таъвилотларга  гирифтор бўлишган.

Улар фосиқ хам эмаслар, чунки масалан  фосиқ шахс покиза аёллар ва эркакларга тухмат қилишлик харом эканини “огохона” жуда яхши билади, аммо мажбурланмаган холда ўзини ихтиёри билан қайта-қайта бу жиноятга қўл уради; ёки у мусулмонларга нисбатан ва хатто яхудий, насроний, мажусий ва собеий кофирларига нисбатан мушрик калимасидан фойдаланишлик ғайри қуръоний ва ғайри шаръий эканини хам жуда яхши билади, аммо у ўзини ихтиёри билан хеч қандай шаръий узрсиз хаммага мушриклар лафзи билан хитоб қилади, мана бу одам фосиқ, унга қараб ахли бидъат деса бўлади;  аммо қўлидан келганча харакат қилиб хато натижани қўлга киритган мужтахид кишининг хукми юқоридаги одамдан фарқ қилади, бу мужтахид шаръий манбаъларга қарши бўлганлиги сабабли унга нисбатан фосиқ ва ахли бидъат деб бўлмайди.   [2]

Агар бизлар бир вохид шўрога ва хамма қабул қиладиган қози сифатидаги “уч абзорни” каналига кўра ташкил қилинган вохид умматга эга бўлмас эканмиз ва шахс Қуддома розиаллоху анхуни хаддидаги жиноятларни содир қилган бўлса, аммо такфирни шартларида узрга эга бўлганлиги ёки такфирни монеъликлари сабабли ва вохид улил амр шўросини , хамда вохид ижмоъни – салохиятга эга танхо қози сифатида –  йўқлиги учун бу кишини оқлашга хам  ва такфир қилишга хам қодир бўлмасак, бу шахс – танхо салохиятга эга бўлган қози сифатидаги- мана бу шўрони йўқлиги боис жиноятини давом эттирса, ана бу шахс бизларни назаримиз ва ижтиходимиз бўйича жиноятчи ва ахли бидъат шахс хисобланади. Энди, мана бу киши ўзини ва гурухини, тўдасини, мазхабини назари бўйича ўзини ахли бидъат деб билмаслиги мумкин ва хатто уларни ақидасига қарши ақидага эга бўлган ёки уларни ишларига қарама- қарши бўлган ишларни қиладиган бизларни хам,  ахли бидъат дейишлари хам мумкин.

Бу ерда бизларни ўртамизда хукм чиқариш учун  вохид шўро ва бу шўрони вохид ижмоъси бўлган салохиятга эга қози бўлмагандан ва бизларни хаммамизни устимизда хужжатни қоим қилмагандан сўнг, бизларни хар биримиз ўзимизни хақ деб ва мухолиф томонни эса жиноятчи, ахли бидъат деб санаймиз.

Мана бундай ўринларда бизлар фалончи гурухни ахли бидъат деймиз. Яъни фалончи гурух шундай бир ишни қилганки, бизларни назаримиз ва ижтиходимиз бўйича бу сўз ё  амал куфр хисобланади, аммо уларни ўзларини назари ва таъвили бўйича эса ижтиходдур; шу сабабли хам биз уларни такфир қила олмаймиз ва уларни ислом доирасидан чиқариб хам юборишга қодир бўлмаймиз, балки фақат уларга ахли бидъат дея оламиз холос.

Энди, мана бу ахли бидъат қачонгача шу ишларида давом эта олишади? “Уч абзорни” йўлига асосланган  вохид улил амр шўро қози сифатида келиб ўзининг охирги хукмини содир қилмагунча ва хаммага иқомайи хужжат қилмагунгача   давом этади, у ўзини ташхиси ва ўзини қазовати билан мана бу ихтилофларга ва бизлар бидъат деб хисоблаётган нарсаларга хотима беради. Бу ерда қозини жойгохида ва қазоват қилишда ва охирги хукмни содир қилиш ўрнини  фақат шўро эгаллай олади; ва фақат қози хамма шахсларга, гурухларга, ахзобларга ва мазхабларга  хужжатни қоим қилишга қодир ва у ўзини вохид ижмоъси билан охирги хукмни содир қилади, бу ерда хеч қандай шахс ё гурух ё мазхаб ё тафсир ё хизбни ” меъёр” бўлишликка салохияти йўқ, улар ўзларининг хос раъйлари билан бошқа мазхабий гурухларни ва тафсирларни, хилма-хил жамоатларни  устида хужжатни қоим қилишга қодир эмас; мана бу салохиятни “уч абзор”дан бирига кўра вужудга келган ва улил амр шўросини йўлидаги умматга топшириш керак.

Мана бу хато ижтиходларни ёнида бошқа бир ишлар хам бор бўлиб, фақат луғат жихатидан уларга нисбатан бидъат сўзидан фойдаланса бўлади, аммо улар   

«كُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ»

га ва шаръий бидъатни хукмига шомил бўлишмайди.

Очиқ- ойдин кўриниб турганидек, бидъат калимаси куфр,фисқ, иймон калималари каби турли-хил ўринларда фойдаланилади, масалан куфр ва кофирга ўхшаб хилма-хил луғавий ва хатто мафхумий маънога эга бўлиши мумкин, шариатдаги манзур нима эканини фахмлаб олиш керак?

(давоми бор……..)

---

[1] در صورت غیبت یا عدم وجود شورای اولی الامر و امت واحد و اجماع واحد آن است که گفتیم فقط از طریق همان سه ابزار به وجود می آید

[2]– وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا وَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ* إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (نور/4-5)

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(7- қисм)

Хозирги пайтдаги бизларнинг асосий вазифамиз ўзимизни иймони ноқис, фосиқ мусулмонларнинг иймонини андозаси қанча экани ё уларни даражаси қанча бўлгани ёки мана бу шахс дўзахийми ва агар у дўзахга тушса оловда қанча қолиши  билан машғул қилиш эмас, балки юқорида айтиб ўтилган ишдур.Ана  бу ишлар бир биродарни эмас, балки бир дўстни хам иши бўла олмайди.  

Шаръий жихатдан “бидъат” деб хукм қилинмайдиган ўринлар:

Шундай ўринлар хам борки, улар устида   фақат луғавий жихатдан бидъат сўзидан фойдаланса бўлади холос, ёки бўлмасам баъзи ўринларда шаръий манбаъларга қарши бўлгани сабабли, уларга аслан бидъат деб хам бўлмайди, хар икки ўринни хам шаръий жихатдан бидъатни хукмига шомил қилиб бўлмайди.

  Шаръий манбаъларга қаршилиги сабабли унга бидъат деб бўлмайдиган   ва унга эргашганларни хам ахли бидъат деб номлашни имкони бўлмаган ўрин, ижтиходдур. Ижтиход яъни ижтиход қилишга рухсат берилган аслий манбаълардан ахкомларни ва шаръий қонунларни чиқаришга харакат қилиш демакдир. Мана бу харакатни амалга оширган ва бу ахкомларни аслий манбаълардан чиқарган ва фахмлаган кишига мужтахид дейилади.

Энди, мана бу ижтиход хар қандай киши бажаришга қодир бўлган  майда масалалар бўйича  бўлиши мумкин ёки бу борада мутахассисликка эхтиёж бўлиши хам мумкин, мана бундай холатда эса бу сохада мутахассисликка эга бўлган киши бу ишга қўл уриши керак. Масалан агар кечаси биёбонда қолиб кетган бўлсангиз ва қибла қайси томондан эканини ташхис беришга қодир бўлмасангиз, ўзингиз ижтиход қилиб намозингизни ўқиб олсангиз хам бўлади, энди агар сиз тўғри ижтиход қилган бўлсангиз иккита савобга эга бўласиз ва намозингиз хам дуруст бўлади; аммо агар нотўғри ижтиход қилган бўлсангиз, бу холатда хам бир савобга эга бўласиз ва намозингиз дуруст хисобланади. Бу шахсий ишлардаги ижтиход, энди шундай ишлар хам борки умум жамиятга тегишли бўлади ва шахс бу борада мутахассисликка эга бўлиши керак, хукуматни бошқариш, қуролли жанг қилиш, қозилик, меъросни тақсим қилиш каби.

Бу ерда ишора қилиниши лозим бўлган нуқта шуки, шахс комил илмларга эга бўлиши ва умум шариат бўйича фатво беришга қодир бўлиши мумкин; росулуллох саллаллоху алайхи васаллам каби, аммо шуни ёнида бошқа бир шахс баъзи ахкомлар бўйича ижтиход мақомига етган бўлиши ва у бошқа ахкомларда бундай даражага етмаган бўлиши хам мумкин; масалан Холид ибни Валид жиходий ишларда ижтиход қилиш қудратига эга бўлган, аммо бошқа масалаларда бундай бўлмаган. Бу ерда шахсий одоблар, тахоратни ботил қилувчи нарсалар ё бошқалар бўйича мутахассисликка эга бўлмасликни, ана бу мутахассисликка бутунлай  алоқаси йўқ; чунки шахс ана бу мутахассислик бўйича бу оятларга ва хадисларга мурожаъат қилмайди ва ана бу мутахассисликда уларга унчалик эхтиёжи хам йўқ; шунинг учун хам ана бу оятларни ва ривоятларни танимаслик ёки улардаги нуқсон, у шахсдаги мутахассислик учун айб хисобланмайди.

Росулуллох саллаллоху алайхи васалламни асрларида хам хар бир шахс бир нарса бўйича мутахассис ва мужтахид бўлганини яхши биламиз; масалан Али ибни Аби Толиб розиаллоху анху қозилик ишлари бўйича мутахассис бўлган, Муоз розиаллоху анху харом ва халол ишлари бўйича мутахассис бўлса,  Абдуррохман ибни Авф  хам мутахассис ва хам ахли раъй бўлган, хулафойи рошидин асрида бошқалар хам шу шаклда бўлишган ва мана бу мутахассисларни сони чегараланган бўлган. Аллох таоло мархамат қилади:     

«أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ»؛

Яъни сизлардан бўлган улил амр эгалари, хамма мужтахид ва мутахассис бўлган эмас; балки шўрода қатнашган кишилар мутахассисликка эга бўлишган, лекин уларни хаммаси биргаликда “ижмоъ” номли  вохид ягона  махсулни ташкил қилишган, охирги комил махсул хаммани ижтиходидан келиб чиққан нарса хисобланган. Бу ерда кўриниб турганидек ижтиход қилиш мақоми ажралмас нарса эмас, балки шахс баъзи бир ишларда мужтахид бўлиши мумкин ва бошқа бир ишларда эса йўқ; шу сабабли хам илминг бўлмаган ва сен фиқхига эга бўлмаган нарсаларда хеч нарса гапирма, деган жумла кенг тарқалган.

Лекин бу ердаги мухим нуқта шуки, хукуматни бошқариш ва мусулмонларнинг дунёвий хаётларини идора қилишга тегишли бўлган масалалар бўйича дин тасдиқлаган ягона маржаъ, вохид умматни вужудга келтирадиган  улил амр шўросининг мутахассислари хисобланади ва мана бу вохид уммат ўзини вохид ижмоъси билан хаммага вохид раъйни ироя беради.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мана бундай умматнинг харгиз саргардон ва гумрох бўлмаслиги бўйича замонатни аллох таолодан олганлар:

   «سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَجْمَعَ أُمَّتِي عَلَى ضَلَالَةٍ فَأَعْطَانِيهَا»،[1]

ёки мархамат қилганларки:

«إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ أَجَارَ لِي عَلَى أُمَّتِي مِنْ ثَلاثٍ لا يَجُوعُوا وَلا يَجْتَمِعُوا عَلَى ضَلالَةٍ» و…[2]

аммо агар шахс изтирорий ва зарурат холатига тушиб қолса ва умматни чиқарган раъйига эга бўлмайдиган жойда бўлса ва шахсий ё гурухий холда ижтиход қилишга мажбур бўлса ва натижада хато қиладиган бўлса хам, барибир ана бу хато ижтиходи сабабли, агарчи бу хато ижтиход мусулмонларни ўлими билан тугаган тақдирда хам, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бу борада мархамат қиладилар: дунёни нобуд бўлиб кетиши аллохни наздида бир мўъминнинг нохақ ўлдирилишидан кўра осонроқ хисобланади:

 «لَزَوَالُ الدُّنْيَا أهونُ عَلى اللَّهِ مِن قَتْلِ مُؤمنٍ بِغَير حَقٍّ».[3]

Энди, агар  хато ижтиход таъсирида мана бундай буюк жиноят ( мўъминни ўлдириш) содир қилинган бўлса хам, барибир бу шахс айбдор хисобланмайди, фақат унга эслатма берилади:

«أَلَا سَأَلُوا إِذْ لَمْ يَعْلَمُوا؟ فَإِنَّمَا شِفَاءُ الْعِيِّ السُّؤَالُ»  [4]

билмаган пайтингизда нима учун сўрамадингиз? Чунки нодонликни давоси сўрашликдур.

Ёки бўлмасам Қуддома розиаллоху анхуга ўхшаган бир сахоба тахлил ё тахрим хаддидаги жиноятни содир қилган пайтида, нубувват манхажига асосланган исломий хукуматни қўл остидаги вохид умматни вохид ижмоъси билан шаръий тўрт филтердан ўтказилгандан сўнг ( 1- жиноятни исбот қилиш, 2- жиноятни аллохни шариатидаги қонунлар томонидан тасдиқланиши, 3- такфирни шартлари, 4- такфирни монеъликлари) у киши узрга эга деб ташхис берилади ва у кишини такфир бўлмаслиги борасида хукм содир қилинади. Мана бу иш энг осон  ва уч абзорни йўлига кўра ташкил қилинган шўро ва умматни воситасида бажариладиган танхо иш хисобланади.

(давоми бор………)

---

[1]– في مسند الإمام أحمد (٢٧٢٢٤  (عَنْ أَبِي بَصْرَةَ الْغِفَارِيِّ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[2]– رواه أحمد في المسند، 9٧/٢؛ وابن حبان، ٤٣٩/١ رقم ٥٧٨ 4 و مسلم3/1478 رقم  1851و بیهقی و…

[3]– سنن الترمذي وفي صحيح الترغيب، سنن النسائي وسنن ابن ماجه وسنن البيهقي، الحديث صححه الألباني في صحيح الجامع 9208

[4]– ابوداود (ش۳۳۶)، بیهقی، السنن الکبری (ش۱۱۱۵و۱۱۱۷)، دارقطنی، ج 1، ص 189

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(6- қисм)

Мана бундай шахсларга ана бу ишларни ахли дейилади ва то вақтики улар ана бу ишларни ахли бўлар эканлар, бу жиноятлари сабабли  қилган тавбалари қабул бўлмайди. Улар мусулмонларни ўринсиз такфир  қилишдан қўлларини тортмас эканлар, бу борада қилган тавбалари қабул бўлмайди, улар маст қилувчи ичимликларни истемол қилишдан ўзларини тиймас эканлар, минг марта тавба қилдим десалар хам, бу борада уларни тавбалари қабул қилинмайди, биринчи бўлиб улар қилаётган жиноятларини тарк қилишлари лозим,ана бундан сўнг бу борада уларни қилган тавбаси қабул бўлади, модомики улар бу гунохларни давом эттирар эканлар бу ўринларда қилган тавбалари қабул қилинмайди.

Бундан ташқари росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мана бундай жиноятчилар ва хатто бу жиноятчилар бидъатларини, жиноятларини давом эттиришлари учун уларга панох берадиган, хамда уларга ёрдам берадиган кимсалар борасида мархамат қиладиларки:  

«مَن احدَثَ فِیهَا او آوی مُحدثا فَعَلَیه لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلائِکَةِ و النَّاسِ اجْمَعِینَ»،

Бидъатни йўлга қўйган ва бидъатчиларга панох берган кимсага аллохни ва фаришталарни ва барча инсонларни лаънати бўлсин. [1]

Мана бундай холатда, имоми Молик рохимахуллохни сўзига кўра кимки исломда яхши бидъат бор ,деб иддао қилса, албатта у Мухаммад саллаллоху алайхи васаллам ўзларини рисолатларига хиёнат қилибди,деб иддао қилган бўлади, у киши қуйидаги оятни истидлол қилиб мархамат қиладиларки: [2]

«الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإسْلامَ دِينًا»(مائده/3)،

Бугун сизларга динингизни комил қилдим, неъматимни бенуқсон,тўкис қилиб бердим ва сизлар учун (фақат) исломни дин қилиб танладим. Имоми Молик сўзларида давом этиб айтадилар: демак, ўша замонда дин бўлмаган нарсаларни хаммаси бугунги кунда хам дин бўла олмайди.” [3]

Бундан ташқари исломда исломни ғайри ислом билан қилинган таркибини қабул қилинмайди:

«أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ» (زمر/3)،

шу сабабли хам, ислом дини бир кишининг аллохни шариатидаги қонун билан ахли бидъатни орасида ўртачилик қилишини қабул қилмайди ёки ўртача бўлишни, мўътадил бўлиш ё шунга ўхшаган бошқа нарсаларни, икки йўлни ўртасида харакат қилишни ва ўртада бир йўлни вужудга келтиришни қабул қилмайди.

Шахс ё очиқ ва ойдин аллохни шариатидаги қонунлар билан бирга бўлиши керак ёки ахли фисқ ва бидъат билан бирга бўлиши керак. Бизлар шариатда рост билан ёлғонни аралашмасига эга эмасмиз, ёки тараф рост бўлади ё ёлғон. Рост билан ёлғонни ва хақ билан ботилни ўртасида харакат қилишлик айни нифоқни ўзи хисобланади. Шунинг учун хам, имоми Авзоий рохимахуллохга бир киши ахли суннат билан ахли бидъатни ўртасида ўртачилик қилмоқчи бўлаётгани хақида хабар беришган пайтида, у киши айтган эдилар: ” ундан эхтиёт бўлинглар”. Мана бу эхтиёт бўлишлик ички душманларга ёки ана ўша мунофиқ ва секулярзадаларга тегишли эканини хаммамиз яхши биламиз, аллох таоло улар хақида мархамат қиладики:

  «هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّى یُؤْفَکُونَ» (منافقون/4)،

Улар душмандурлар. Бас, улардан эхтиёт бўлинг! Уларни аллох лаънатлагай! Қандай адашмоқдалар-а!

Бу дин комил бўлган ва унга бир нарсани қўшишни кераги йўқ, у то қиёмат кунигача башариятни хаммаси учун етарли ва муносибдур, чунки хотамул анбиё бўлмиш пайғамбар хам то қиёмат кунигача хамма одамлар  учун юборилган ва у кишининг мана бу қонунлари хам қиёмат кунигача хамма учун муносиб ва комил қилинган, уни  бошқа қонунга ё бошқа программага эхтиёжи йўқ, агар бири киши “огохона ва хеч қандай шаръий узрсиз” бидъатни йўлига қадам қўйса, хақиқатда у  шу ўринда бидъатни аллох ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламни ўрнига ўзига пешво қилиб олган бўлади ва  у аллохни шариатидаги қонунларни, аллох ва росулини дастурини бир четга суриб қўйган, хамда  янги бидъат қонунини ва дастурини уни ўрнига қўйиб олган, мана бундай жиноятни аллох таоло харгиз кечирмайди ва шахсни қилган жиноятига яраша жазолайди.

Аммо “мавжуд вазиятда” мусулмонларнинг кундалик, биринчи даражали эхтиёжларига муносиб холда, албатта басират билан даъват қилишдан ва мусулмонларга росулуллох саллаллоху алайхи васалламни равишларига кўра яхшилик қилишдан ташқари, фосиқ ва иймони ноқис мусулмонларнинг иймонини андозаси, даражаси билан ўзимизни машғул қилишлик ва  ахли бидъатнинг хатоларини пайдо қилиш, хамда уларнинг жаханнам ахли эканини ва уларни жаханнам оловида қанчалик чуқурроқ ботиб кетишларини исбот қилиш учун харакат қилишлик, бу кўпроқ  

«أَدْعُو إِلَى اللَّهِ ۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ»

ни  ва мусулмонларнинг бугунги кундаги мавжуд вазиятини, эхтиёжларини, ишларининг даражасини тушуниб етган кишиларни эмас, балки бемор ва тафрақа солувчи кимсаларни ,душманни, уламойи суъ варрувайбизани ишидур. 

Мана бу ахли бидъат, хар қандай холатда хам мусулмон жомеъани жумласидан хисобланади ва бизларни  уларга нисбатан вазифаларимиз бор, бу нарсаларни бизларнинг жуда кўп биродарларимиз ва опа-сингилларимиз унутиб қўйишган. Барча бидъатларни, амалий ва рафторий фасодларни нобуд қилиш учун хозирги пайтдаги бизларнинг энг катта вазифамиз, улил амр шўросини йўлига кўра вохид умматни ва вохид жамоатни ташкил қилишга харакат қилишдан иборат, чунки фақат ва фақат уни воситасида “уч абзор” вужудга келади.

Бу бизларнинг асосий вазифамиз, бу бизларнинг асосий ва биринчи даражали вазифамиз хисобланади, агар бу вазифани амалга оширилса, бошқа минглаб булғанишлар нобуд бўлиб кетади, худди шунга ўхшаб нубувват манхажига асосланган исломий хилофатни қўлдан бой берилгандан сўнг, мусулмонларга минглаб булғанишлар, фасодлар келиб қўшилди, энди исломий изтирорий бадал хукуматни хам қўлдан бой берилгандан сўнг эса, диёрларда ана бу булғанишлар янада кўпайди, исломий шўронинг вохид мажлиси хам қўлдан кетгач эса, ана ўша булғанишлар янада кўпайиб кетди.

Мана бу булғанишларни йўқотиш учун хозирги пайтдаги асосий ва биринчи даражали вазифамиз, “уч абзордан” бирини ташкил қилишдан иборат. Ўзининг вохид ижмоъси билан қозилик ролини бажарадиган вохид умматни ва вохид улил амр шўросини ташкил қилиш керак , уни хукми энг охирги хукм саналади, уни ижмоъси энг охирги хукмдир ва у ўзини ана ўша  вохид ижмоъси билан вохид жамоатни вужудга келтиради ва хозирги кунда биз кўриб турган тарқоқ умматлар ва тарқоқ жамоатлар хам ўртадан йўқотилади.

(давоми бор……..)

---

[1]– بخاری و مسلم و دیگران آن را روایت کرده‌اند و حدیث متواتر و عام است؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۲۸۱

[2]– نَقَلَ ذَلِكَ الْعَلَّامَةُ الشَّاطِبِيُّ فِي عِدَّةِ مَوَاضِعَ مِنْ كِتَابِ الِاعْتِصَامِ، ص 167، ج 1و 198، ج 2

[3]– الاعتصام ـ للشاطبى، ج 1، ص 49؛الإحكام في أصول الأحكام لابن حزم الأندلسي، ج 6، ص 791

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(5- қисм)  

Мана бундай жиноятлар шариатда қилинмаслиги ва бундай ёлғонлар ва ясама пуллар одамларга  аслийсини ўрнига ўтказилмаслиги учун, аллох таоло ўзи бандаларига ироя берган аслий жинсни баробарида мана бундай ясама жинсларни ироя беришликни бир нав қонун ишлаб чиқариш ва ўзини шариатини баробарида шариатни  вужудга келтириш деб билади ва тахдидли равиш билан мархамат қилади:

  «أَمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ شَرَعُوا لَهُم مِّنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَن بِهِ اللَّهُ»(شوری/۲۱)،

Балким улар( макка мушриклари) учун (куфр ва ширк каби) аллох буюрмаган нарсаларни – “дин”ни, уларга шариат қилиб берган шериклари – бутлари бордир?!

Ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладилар:

 «إِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ وَ خَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ وَكُلُّ ضَلَالَةٍ فِي النَّار.  [1]

“Энг рост сўз аллохнинг  китоби ва энг яхши равиш Мухаммад саллаллоху алайхи васалламнинг  равишидир, энг ёмон иш динда янгилик вужудга келтиришдир, динда янги пайдо бўлган нарса, бидъатдир; хар қандай бидъат гумрохлик ва хар бир  гумрохлик эса жаханнамдадир.“

Яъни “барча” бидъатларни қилишлик, саргардонликка ва гунохга сабаб бўлади,

(كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ)

ва барча гумрохликларни натижаси хам жаханнат оловига боис бўлади. Яъни “барча” мана бу бидъатларни қилишлик, “куллу” калимаси келтирилгани сабабли, саргардонликка ва гунохга боис бўлади ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам уни умумий холда баён қилганлар ва бу ерда бир нарсани хосламаганлар ва “барча” бидъатлар  гумрохликда, деб мархамат қилганлар,

 (كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ)،

бўлиб хам саргардонлик ва гумрохлик  хатарли гунох бўлиб, инсонни жаханнам оловини воситасида азобланишига боис бўлади:

 كُلُّ ضَلَالَةٍ فِي النَّار.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам очиқ ва ошкор баён қилиб  хукм содир қиладиларки, “барча” бидъатлар гумрохликка сабаб бўлади, улар номуносиб ва ғайри шаръийдур ва ахли бидъат охиратда жаханнам ахлидан бўлади; энди бидъати мукаффарани ё муғаллизани қилган кимсалар хамиша жаханнамда қолишади ва  фосиқ мусулмонлар хам қилган жиноятини миқдорига кўра жазоланиши керак. Чунки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:

 «مَا تَرَكْتُ شَيْئًا مِمَّا أَمَرَكُمُ اللهُ بِهِ، إِلَّا وَقَدْ أَمَرْتُكُمْ بِهِ، وَلَا تَرَكْتُ شَيْئًا مِمَّا نَهَاكُمُ اللهُ عَنْهُ،إِلَّا وَقَدْ نَهَيْتُكُمْ عَنْهُ».  [2]

Аллох таоло сизларни нимага буюрган бўлса, мен сизларни хам бу нарсаларга буюрдим ва аллох сизларни нимадан қайтарган бўлса, мен хам сизларни бу нарсалардан қайтардим; ва ла тарокту, аллох сизларни қайтарган нарсаларни бирортасини тарк қилмадим, хаммасини сизларга айтдим.

Энди, аллох таоло росули орқали мусулмонларни амр ва нахий  қилган мана бу ўринларда, агар шахс огохона ва ўзини ихтиёри билан ва хеч қандай шаръий узрга эга бўлмаган холда, янги нарсани аслни ўрнига қўйиб олган бўлса, бу фосиқ шахс хисобланади ва уни қилган иши хар қандай холатда рад қилингандур:  

 «مَنْ أَحْدَثَ فِيْ أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ فَهُوَ رَدٌّ»،[3]

хар қандай кимса бизни динимизда бир нарсани ижод қилса, бу нарса ундан эмас, рад қилинган ва ундан қабул қилинмайди. Чунки у аллохни шариатидаги қонунга мувофиқ бўлмаган амални қилган ва бу рад қилинган:

 «مَنْ عَمِلَ عَمَلاً لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدٌّ»،[4]

Хар қандай кимса қилган иш бизларни динимиз ва суннатимизга мувофиқ бўлмайдиган бўлса, рад қилингандур. Ўзини жинояткорона ишида давом этаётган ва бу ишини яна қайтариб қилаётган ва бу ишларни режасини кетига тушган мана бундай фосиқ шахс, ана ўша жинояткорона ишини тарк қилмаса ва ўша қилаётган ишидан тавба қилмаса, мана бу ишида хам тавбаси қабул қилинмайди:

 «إِنَّ اللَّهَ حَجَبَ التَّوْبَةَ عَنْ كُلِّ صَاحِبِ بِدْعَةٍحَتَّى يَدَعَ بِدْعَتَهُ»،[5]

худованд хар қандай  бир бидъатни қилаётган кимсанинг  тавбасини қабул қилмайди, магарамки у ўзини бидъатдан узоқлаштирса қабул қилади.

То қилаётган жиноятини тарк қилмагунича тавбасини қабул бўлмаслиги хам оддий бир нарса. Шахс хар куни фалончи мазхабга ё қибла ахлидан бўлмиш  фалончи қавмга нисбатан нафрати сабабли,уларни хаммасини такфир қилади ва уларни муртад деб санайди, бўлиб хам у уларни тўрт филтердан ўтказмаганлигини ва уларни бундай холатда такфир қилиб муртад дейилиши хато эканини жуда яхши билади, у аллох таолони қуйидагича мархамат қилганидан хам хабари бор:

  «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ ۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ» (مائده/8)،

Эй мўъминлар, аллохнинг ўзи учун хақ йўлни тутгувчи, адолат билан шаходат – гувохлик бергувчи бўлингиз! Бирон қавмни ёмон кўринишгиз сизларни адолат қилмасликка тортмасин! Адолат қилингиз! Шу тақвога яқинроқдир. Аллохдан қўрқингиз! Албатта аллох қилаётган амалларингиздан хабардордир.

Хўп, энди мана бу шахс фалончи қавмни ва мазхабни муртад дейиш бўйича сахих шаръий йўлдан юрмаганлигини ва адолатдан узоқлашиб кетганини ва фақат кўнглидаги кинаси сабабли уларни муртад деганини яхши билади, аммо у бу жиноятини давом эттиради ёки у аллох таоло қуръонда кимларни мушрик деганлигини жуда яхши билади, аммо бу шахс ўзини ихтиёри билан ё наждий уламоларни ёки ижтиход қилган  бошқа олимларни фикрига кўр- кўрона тақлид қилади, ана бу шахс бу ижтиходни хато эканини ва аллох таоло қуръонда кимларни мушрик деганлигини яхши билади, лекин ўзини ихтиёри билан ўзи нафратланган фалончи гурух ё мазхабни мушриклар жумласидан деб хисоблайди. Бўлиб хам аллох таоло уларни мушриклар жумласидан демаган ва мушрикларни хукмига шомил хам қилмаган. Ёки шахс маст қилувчи ичимликларни, зинони ва ўғриликни аллох ўзини каломида харом қилганлигини яхши билади, аммо у ўзини ихтиёрига кўра ва аллохни шариатидаги қонунга хилоф равишда гунох ишни қилади ва ана бу гунохини давом эттиради, агарчи уни устида хад ижро қилинган бўлса хам, барибир у бу ишини давом эттиради.

(давоми бор……..)

---

[1]– مسلم، أبو داود، النسائي، ابن ماجه، أحمد، الدارمي، صحیح مسلم، ج ۲، ص ۵۹۲، ح ۸۶۷؛ سنن کبری نسائی، ج 1، ص ۵۵۰، ح ۱۷۸۶٫؛ سنن ابن ماجه، ج ۱، ص ۴۹؛ مسند احمد بن حنبل، ج ۳۵، ص ۹؛ السنن الکبری للبیهقی، ج ۱۰، ص ۱۱۴؛ سنن الدارمی، ج ۱۰، ص ۴۶۸؛ المعجم الکبیر للطبرانی، ج ۸، ص ۶۴؛ المستدرک علی الصحیحین، ج ۱، ص ۱۷۴

[2]– قال الألباني في السلسلة الصحيحة،أخرجه الشافعي كما في “بدائع المنن” برقم (7) وابن خزيمة في “حديث علي بن حجر” (ج 3، رقم 100)

[3]– متفق علیه

[4]– مسلم

[5]– طبرانی  و ترمذی، الراوي: أنس بن مالك المحدث: الألباني – المصدر: صحيح الترغيب – الصفحة أو الرقم: 54 / الألباني – المصدر: تخريج كتاب السنة – الصفحة أو الرقم: 37/ الهيتمي المكي – المصدر: الزواجر – الصفحة أو الرقم: 1/99/  الراوي: أنس بن مالك المحدث: السفاريني الحنبلي – المصدر: لوائح الأنوار السنية – الصفحة أو الرقم: 1/203 / تاريخ أصبهان” (ص 259) و الطبراني في “الأوسط” (رقم 4360) و أبو بكر الملحمي في “مجلسين من الأمالي” (ق 148/1 – 2) والهروي في “ذم الكلام” (6 /101 / 1) و البيهقي في “شعب الإيمان” (2/ 380 /2) و يوسف بن عبد الهادي في “جمع الجيوش و الدساكر على ابن عساكر” (ق 33/1)