Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(115- қисм)

Ха, шунингдек юмшоқлик ва “линта лахум” ва исломий биродарлик системасини барқарор қилиш,

 «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ»

ва мўъминларни баробарида тавозеъли бўлиш

 «وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ»

ва хатто мўъминларни баробарида залилликни кўрсатиш

«أَذِلَّةٍ عَلَى المُؤمِنينَ»

Буларни хаммаси  бир эхтиёждур, худди шу шева билан жиноятчи мусулмонларни қаршисида ғазабдан фойдаланиш ва жиноятчиларни  устида худудларни ижро қилиш борасида  мехрибон бўлмаслик хам бир эхтиёж хисобланади, масалан аллох таоло мархамат қиладики:

 الزَّانِیَةُ وَالزَّانِی فَاجْلِدُوا کُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِئَةَ جَلْدَةٍ وَلَا تَأْخُذْکُم بِهِمَا رَأْفَةٌ فِی دِینِ اللَّهِ إِن کُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَلْیَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَائِفَةٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِینَ (نور/2)

Зинокор аёл ва зинокор эркак- улардан хар бирини юз даррадан уринглар. Агар сизлар аллохга ва охират кунига иймон келтиргувчи бўлсангизлар аллохнинг (бу) хукмида (яъни зинокорларни дарралашда) сизларни уларга нисбатан рахм-шафқат (туйғулари) тутмасин! Уларнинг азобланишига бир тоифа мўъминлар гувох бўлсинлар!

Мана бу шарт жуда хам хатарли, шу сабабли мусулмон жиноятчиларни устида худудларни ижро қилиш пайтида, хатто Усома ибни Зайд розиаллоху анхумага ўхшаб шафоат ва ўртачилик хам қила олмайди, агар бундай хатога йўл қўйган бўлса, росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг кескин жавобларига рўбарў бўлади:

 أَتَشْفَعُ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ؟!،

Аллохнинг худуди ва қароридаги хадни ижро қилишни баробарида ўртачилик ва шафоат қиласанми?

ثُمَّ قَامَ فَاخْتَطَبَ، ثُمَّ قَالَ: إِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ قَبْلَكُمْ، أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ، وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الضَّعِيفُ أَقَامُوا عَلَيْهِ الحَدَّ، وَايْمُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا.

Аллохга қасамки, агар Мухаммадни қизи Фотима ўғрилик қилса,албатта қўлини кесардим.

Шу шева билан жиноятчи мусулмонларни баробарида хад ижро қилинганда  ғазабни ишлатишлик ва мехрибон бўлмаслик, жамиятдаги бир эхтиёж ва шариат дастури бўлиб, у тўғридан – тўғри аллохга ва қиёмат кунига  бўлган иймонга  боғлиқдур, энди кофирларни баробарида амр қилинган

  «أَعِزَّةٍ عَلَى الكافِرينَ»،

ғазабни ишлатишлик ва кофирларнинг зўравонлиги,қўполлигини қаршисида муносабат билдириш – махсусан секуляр кофирлар ва муртадларни қаршисида- бир зарурат ва эхтиёждур.

Чунки аллох таоло чорва хайвонларидан хам пастроқ бўлган инсонлар хақида гапирган, бундай инсонлар бошқа инсонларнинг амниятини,фаровонлигини ва аллох учун ибодатларини хам хатарга солиши мумкин. Худудларни ижро қилишлик, жиход ва қувватни,аслахани тайёрлаб қўйишлик аллохни шариатидаги қонунларни бир қисми ва мана бундай жинояткор инсонларни, хамда жиноятчи мусулмонларни зарбаларига монеълик қилувчи омил  сифатида ишлатилади, чунки мехрибонлик,келишув ва ақл билан сухбатлашишлик уларга таъсир қилмайди, фақат ушлаб қолувчи қонунлар,қўполлик ва аслахани тилигина уларни олдини олади холос. 

 وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ کَثِیراً مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ یَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْیُنٌ لاَّ یُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ یَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَئِکَ کَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَئِکَ هُمُ الْغَافِلُونَ (اعراف/179)‏

Биз жин ва инсдан кўпларини жаханнам учун яратганимиз мухаққақдир. Уларнинг диллари бору англай олмайдилар, кўзлари бору кўра олмайдилар, қулоқлари бору эшитмайдилар. Улар (беақл, бефахмликда) чорва хайвонларидан хам баттардирлар. Ана ўшалар ғафлатда қолган кимсалардир.

Аллох таоло, мана бундай инсонларни баробарида ғазабни бир ушлаб қолувчи ва хидоят қилувчи омил сифатида амр қиладики, қўлингиздан  келганича харбий қудратни тайёрланглар :

 وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِینَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ (انفال/60)

(Эй мўъминлар), улар учун имконингиз борича куч ва эгарланган отларни тайёрлаб қўйингизки, бу билан аллохнинг ва ўзларингизнинг душманларингизни хамда улардан ташқари сизлар билмайдиган – аллох биладиган бошқа бировларни хам қўрқувга солурсизлар.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мана бу қувватни тафсирида мархамат қиладиларки:

 اَلا اِنَّالقُوَّةَ الرَّميُ،اَلا اِنَّ القُوَّةَالرَّميُ.

Огох бўлингиз! “қувват” у ўқ отишдир, огох бўлингиз! “қувват” у ўқ отишдир.

Бу ердаги мавзу мана бу қувватни ахли китобни ва шибхи ахли китобни кофирларига исломий ақидани мажбурлаб юклаш борасида фойдаланишдан иборат дегани эмас. Жойи қалбда бўлган ақидани мажбурлаб секуляристлар ва мушриклардан бошқаларга юклаб бўлмайди, нима учун секуляристларга? Чунки аввало улар ўзларини ўз қўллари билан аллохни шариатидаги қонунларни бир четга суриб қўйиш орқали, аллох таоло у хақида мархамат қилган бир инсоний қадр-қийматга  эга бўлишдан кўра беарзишроқ қилиб қўйишган.

«وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ»،

Бундан ташқари уларни ўзлари хам – узоқ ўтмишдан тортиб то қиёмат кунигача – хамиша аслахани кучи билан секуляризм динини ва хукуматини ва секуляристик қонунларни ва секуляризм динига итоат қилишни бизларга мажбурлаб юклаб келишяпти, улар мана бу мархалага  етмагунларича бизлар билан жанг қилишади, яъни қуролли жанг олиб боришади:

 وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا.

Демак улар ўзларини хукуматини,динини, қонунларини мажбурлаб юклагунларича  фақат аслахани зўри билан бизларга гапиришади, бизлар хам улар билан  секуляристларни ўзини тили билан гаплашамиз ва секуляристлар бошқа кофирларга хилоф равишда ё аллохни шариатидаги қонунларга таслим бўлишлари керак ё бўлмасам ўлишлари керак, улар учун учинчи йўлни ўзи йўқ, бошқа кофирлар учун эса учинчи йўл мавжуд.

Энди агар хар қандай мусулмон қавми мана қаттиққўлликни ва душманларни қўрқитишни ва жиходни тарк қилар экан, шубхасиз чорва хайвонларидан баттар бўлган мана бу инсонларни қўлида залил бўлади, улар аслаха,қудрат,зулм, фасод ва аллохни шариатидаги қонунларни нобуд қилиш ва шариатгар мусулмонларни қиришдан бошқа нарсани тушунишмайди. Абу Бакр Сиддиқ ўзини хутбасида айтишича, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилган эдилар:

” مَا تَرَكَ قَوْمٌ الْجِهَادَ، إِلَّا ذَلُّوا” یا ” إِلا عَمَّهُمُ اللَّهُ بِالْعَذَابِ ” ،

Бу жуда хам табиий нарса, мусулмонлар аслахани,эъдодни ва жиходни тарк қилишлари сабабли залилликка ва азобга дучор бўлишади. Энг камида мушрик ва секуляристлар ўлакса қушларига ўхшаб мусулмонлар билан жанг қилишади, улар кичкина бир фурсатни қўлга киритишлари билан аслаха ва зўравонлик йўли орқали мусулмонларни бошига қўлларидан келган хар қандай залилликни ва азобни келтиришади, биз хозирда кўриб турган нарса шу, энди яхуд,насоро, муртадлар ва бошқа  кофирларни жанглари хақида гапирмаса хам бўлади.

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(114- қисм)

Бу ла илаха ( тоғутга куфр келтириш) ва иллаллох ( аллохга иймон келтириш) маъноларининг қисқача изохи бўлиб, жохилият қонунларига ва уларнинг ғайри шаръий қонунларига эргашувчиларга нисбатан қандайдир кина,нафрат ва зўравонлик кўрсатилган. Яна хам соддароқ тил билан айтганда худди шу ла илаха ( тоғутга куфр келтиришлик); шундай ақидани,фикрни, назарни бизларга етказадики, унда мана бу дастадаги жиноятчи инсонларни яхши кўрмаслик ва аллохни шариатидаги қонунлар асосида уларни салбий бахолаш хосил бўлади. Албатта бизлар қандай қилиб уларга куфр келтириб, уларни қонунларини қабул қилмасак, буни баробарида улар хам бизларни бир мўъмин сифатида  ва бизларни шариатимиздаги қонунларни хам  қабул қилишмайди.

Худди шу “адоват ва буғз” яъни  душманчилик ва кина ўз-ўзидан хар  икки томон тарафидан зўравонликни манбаъсига,булоғига айланади. Олдин хам айтиб ўтганимиздек, секуляристлар рухий ва совуқ жангдан ташқари, ўзларининг зўравонликларини хамиша то қиёмат кунигача қуролли жанг суратида кўрсатишади ва бу жангни мусулмонларга мажбурлаб юклашади.  

وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّىٰ يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا.

Демак мусулмон ва кофир  инсондаги ғазабни борлиги хам, худди очликка, чанқоққа ва бошқа эхтиёжларга ўхшаган нарса. Очиқ-ойдин кўриниб турганидек аллох таоло мана бу ғазаб кучини инсонларга хаётни бир эхтиёжи сифатида берган, ва аллох таоло инсонларга берган мана бу нарса агар шариат қонунлари  йўлида сарфланса, хеч қачон бу ёмон иш бўлмайди. Аммо баъзи кишилар нима учун аллох таоло Мана бу ғазаб кучини инсонларга берган ,деб сўраши мумкин? Ёки мана бу ғазаб кучини хаётда фойдали, таъсирли бир куч сифатида фойдаланса бўладими? Аллох икки далилга кўра инсонни вужудига  ғазаб кучини жойлаштирган:

1-Биринчиси, инсон ўзининг шаръий жисмоний ва нафсоний истакларини дифоъ қилиши учун берилган. Масалан у ўзини ғазаби сабабли илон уни чақишига рухсат бермайди, ёки бир ит унга хамла қилишига ёки бир киши унга жарохат етказишига ёки бир киши уни манзилини ёқиб юборишига ё манзилидаги деразани ойналарини синдиришига ё машинасини балонини тешиб кетишига ё боласини азият қилишига ё аёлини хақорат қилишига рухсат бермайди.

2-Ғазабни мавжудлигига яна бир далиллардан бири шуки, бу ғазабни шариат мақсадларини рўёбга чиқариш ва шариат қонунларидаги арзишларни татбиқ қилиш йўлида, аллохни шариатидаги қонуннинг душманларига қарши фойдаланишдан иборат.

Бу ерда аниқ бўлган нарса, ғазаб ички бир куч-қувват бўлиб инсонни жисмини,ақидаларини, манфаъатларини, арзишларини, керакли нарсаларини дифоъ қилиш яратилган, шахс мана бу ғазабни воситасида уни жисмига,арзишларига тахдид соладиган нарсаларни қаршисида хужум қилувчига,хамла қилувчига айланади.

Очиқ-ойдин кўриниб турганидек,дифоъ ва хатто хамла инсонни хаётидаги зарурий нарсалардан бири саналади, бундан ташқари у инсон ва хайвонотни ўртасидаги муштарак соғлом ғариза хам хисобланади. Хайвонотлар учун аллох таоло собит бир дастурни берган, улар хам географик шароитларга муносиб равишда ва эхтиёжларига кўра мавжуд вазиятга таслим бўлишади ва мажбуран ундан фойдаланишади, аммо аллох таоло инсонга ихтиёр сифатини берган,мушаххас ва муайян қонунлар ва дастурлар билан мана бу “ғазабни”- хаётдаги  очликка,чанқоққа,шодликка ва жинсий эхтиёларга ўхшаш  бошқа зарурий нарсаларидек- хаётнинг зарурий бир нарсаси сифатида уни хидоят қилади ва  мана бу ғазабни қандай қилиб бошқариш ва хидоят қилиш бўйича инсонларга дастур беради.

 Албатта қуръонда “қўполлик” деган калима мавжуд эмас, аммо буни ўрнига худди шу маънони англатадиган “ғилзатун” ва “шиддатун”га ўхшаган

 сўзлар бор, уларнинг хар иккови хам қўполликни синонимлари хисобланади. “Ғилзатун” сўзи хам яъни: қўполлик, шиддат, қаттиққўллик,берахмлик маъносида бўлиб юмшоқлик,риққатни муқобилида ишлайди. Аллох таоло мархамат қиладики:   

 یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ قَاتِلُواْ الَّذِینَ یَلُونَکُم مِّنَ الْکُفَّارِ وَلْیَجِدُواْ فِیکُمْ غِلْظَةً وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ (توبه/123)

Эй мўъминлар, ёнларингиздаги кофирларга қарши жанг қилинглар ва улар сизлардаги куч- қувватни кўрсинлар! Билингларки, албатта аллох тақводорлар билан биргадир. 

یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ جَاهِدِ الْکُفَّارَ وَالْمُنَافِقِینَ وَاغْلُظْ عَلَیْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ ‏(توبه/73)

Эй пайғамбар, кофир ва мунофиқларга қарши курашинг ва уларга қаттиққўл бўлинг. Уларнинг жойлари жаханнамдир. нақадар ёмон оқибат бу!

Бу ерда мунофиқларга ва секулярзадаларга нисбатан  қўполлик ва шиддат, кўпроқ рухий ва равоний ва совуқ жанг кўринишида бўлади, аммо ахли китобни кофирларга нисбатан маълум мархалаларда хамма томонлама бўлиши мумкин, яъни хам совуқ жанг ва хам иссиқ жанг, баъзи мархалаларда эса рухий ва юмшоқ жанг бўлиши хам мумкин, аммо барча холатларда мушрикларга ва кофир секуляристларга,муртадларга қарши жанглар хам юмшоқ жанг ва хам иссиқ жанг  ва хам хамма томонлама жанг олиб борилади.

“Шиддат” яъни: қаттиққўллик, салобат,қахр  бўлиб юмшоқлик,рахмни муқобилида ишлатилади. мана бу холатда “қўполлик”ни маъноси: шиддат,қаттиқлик, дағалликдур, у юмшоқликни муқобилида ишлатилади, мана бу қахрда  рахм мавжуд эмас. 

«مَحَمَّدٌ رَسُولُ اللّهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ، رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ…» (فتح/29)

Мухаммад аллохнинг пайғамбаридир. У билан бирга бўлган (мўъмин)лар кофирларга қахрли,ўз ораларида (мўъминлар билан) эса рахм- шафқатлидирлар.

Ха,улар мўъминларни қаршисида:

  «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظّاً غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ» (آل‏عمران/ 159)

(Эй Мухаммад), аллох томонидан бўлган бир мархамат сабабли уларга (сахобаларингизга) юмшоқ сўзли бўлдингиз. Агар қўпол, қаттиқ дил бўлганингизда эди, албатта атрофингиздан тарқалиб кетган бўлар эдилар.

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(113- қисм)

Бу ердаги ажабланадиган ва афсусланадиган нуқта шуки, зохирда мужохид бўлган мусулмонларнинг бир дастаси хам худди шу йўлдан юришади ва бу шахслар хам мана бу сифатда ўзларини мунофиқларга ва кофирларга ўхшатиб олишади. Мана шу тарзда бу шахслар ошкора ўзларини ўжарликлари билан мусулмонларнинг онгли, мақсадли ва харакатланувчи вахдатига зарба уришади ва уни қарама- қаршисига жойлашиб олишади ва мусулмонларнинг залил бўлиши,тафарруқ учун сабабларни мухайё қилишади, уч шаръий абзорни канали орқали муттахид холда мусулмонларнинг вохид мақсади сари харакат қилинишига харгиз рози бўлишмайди.

Фақатгина уларни ўзлари ўзлари учун бир иш қилишлари мумкин бўлган ва кофирларни,мунофиқларни мана бу хуник сифатларидан фақат уларнинг  ўзлари ўзларини  нажот беришлари мумкин бўлган  мана бу ўжар шахсларга,мужохидларга қуйидаги аллохнинг каломини етказаман, у зот мархамат қиладики: 

 یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَوَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ * ‏وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ(حشر/18-19)

Эй мўъминлар, аллохдан қўрқинглар ва (хар бир) жон эрта (қиёмат куни) учун нимани ( яъни қандай эзгу амални) тақдим этганига қарасин! Аллохдан қўрқинглар! Албатта аллох қилаётган амалларингиздан хабардордир. Сизлар аллохни унутиб қўйган ( яъни у зотнинг амр- фармонларига итоат этмаган), бас, (шундан кейин аллох) уларни ўзларини хам унуттириб қўйган ( яъни ўзларига охиратда фойда берадиган амаллар қилишдан юз ўгиртириб қўйган) кимсалар каби бўлмангиз! ана ўшалар фосиқ – итоатсиз кимсалардир!

Сизлар ўзингизнинг ла илаха ва куфр ба тоғутга эга бўлган биродарларингиз ва опа-сингилларингизга, иллаллохни ва аллохга иймон келтиришни эълон қилиш орқали аллохнинг шариатидаги қонунларнинг хаммасини баробарида “эшитдик ва итоат этдик” стротегиясига эргашишингизни эълон қилгансиз ва хар куни мажбурий холда бир неча бор “ийяка наъбуду ва ийяка настаъин”га ахд берасиз ва аллох таолодан мана бу ишлар ва ахдни баробарида сизни “сиротол мустақим”га хидоят қилишини сўрайсиз, у зотдан саргардон бўлган ва ғазаб қилинган  кимсаларни йўлига эмас, балки уларга неъмат берилган “сиротоллазина анъамта алайхим”ни йўлини сўрайсиз.

Уларга неъмат берилган кишилар қуйидагилар:

 وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَوَ الصِّدِّيقينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحينَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفيقاً .

Улар аллох ва росулига итоат қилишади ва шубхасиз улар ўжар ва

 «لِمَ تَقُولُونَ مَا لا تَفْعَلُونَ»

бўлган кимсалардан эмаслар. Ўжарлик ва такаббур мўъминларни эмас, ғазаб қилинган (кофирларни) саргардонларни,золлинларни,мунофиқларни ва секулярзадаларни сифатларидан хисобланади. Бир ўзингизга келиб мусулмонларнинг онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдатини қаршисида тўсиқ ва монеъ бўлиб олманглар.

“ Ғазабни шаръий равиш билан контрол ва бошқара олмаслик, хидоят қила олмаслик” хам онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдатни монеъликларидан хисобланади. 

 Аллох таоло мархамат қиладики:

 قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّىٰ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ (ممتحنه/4)

Сизлар учун Иброхим ва у билан бирга бўлган кишиларда (уларнинг кофирларга қилган муносабатларида) гўзал намуна бордир. Эслангиз, улар ўз қавмларига : “дархақиқат бизлар сизлардан ва сизлар аллохни қўйиб ибодат қилаётган бутларингиздан безормиз. Бизлар сизлар (ишониб,ибодат қилаётган бут- санамлар)ни инкор этдик. Токи, сизлар ёлғиз аллохга иймон келтиргунларингизча сизлар билан бизнинг ўртамизда мангу адоват ва ёмон кўриш зохирдир”, дедилар.

Чунки шахсни ўзидан бароат қилишлик ўз-ўзидан уни ақидаларидан хам бароат қилинишига сабаб  бўлади. Аммо кўриб турганимиздек, баъзи бир кишилар муқобил тарафнинг ақидаларидан бароат қилади,лекин амалда ўша шахснинг,гурухнинг, жамоатнинг,хукуматнинг ўзидан бароат қилмайди,балки улар билан бирга бўлади, мана бу ахли қиблани фариб бериш бўйича мунофиқ ва секулярзадаларнинг яна бир равишларидан биридур. Биз сизларни қабул қилмаймиз ва сизларга кофир бўламиз, сизлар ягона аллохга иймон келтирмагунингизча ва уни якка ўзига ибодат қилмагунингизча, сиз билан бизларни ўртамизда доимий душманчилик, кина вужудга келган.

(давоми бор………)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(112- қисм)  

Афсуски мана бу муъонид мусулмонлар ўзларини шундай бир нарсада кофирларга ўхшатиб олишганки, улар учун хеч нарса  қилиб бўлмайди, фақатгина уларни ўз холларига ташлаб қўя оламиз холос: “зар хум”, ташлаб қўй. Аллох таоло мунофиқларни ва секулярзадаларни тўдасига жойлашиб олган ва кофирларга ўхшаб қолган  мусулмонларнинг мана бу дастасига қарата мархамат қиладики:

  فَأَعْرِضُواْ عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاء بِمَا کَانُواْ یَکْسِبُونَ ‏(توبه/95)

Бас,улардан юз ўгиринглар! Чунки улар нопокдурлар ва қилиб ўтган нарсаларини ( яъни мунофиқликлари) жазосига жойлари жаханнамдир.

Мана бу сифатларда ўзларини кофирларга ва мунофиқларга ўхшатиб олган мана бу ўжар мусулмонларни нима учун ўз холига ташлаб қўйишимиз керак? Ва нима учун улардан юз ўгиришимиз керак? Чунки аввало мана бу ўжар шахсларни ўзи бу ишни  сабабларини мухайё қилишган ва хохлаган ё хохламаган холда гунохга ботишган, гохида тафарруққа ўхшаган бир гунох ва ширкда ўзларини ғарқ қилишган ва унда оёқ тираб туриб олишган, уларни тортиб чиқаришни имкони хам йўқ. Тафарруқ ширки бузоққа сиғиниш ширкидан кўра хам баттарроқдур, чунки бузоққа сиғиниш ширки ва унга ўхшаганлар фақат ва фақат хамма қабул қиладиган рахбар келгач йўқолади, аммо мана бу ўжар мусулмонлар ўзларини бузоққа сиғинишдан баттарроқ бўлган ширкни ботқоғига ўзларини ташлашади ва унда оёқ тираб туриб хам олишади.

Биз унга уни ўзи хам яхши огох бўлган хақни айтишни истаяпмиз, аммо у ўжарлик билан буни тескарисини қиляпти. Аллох таоло қуйидагича мархамат қилган пайтида:

 «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ»

яъни булар фирқайи ножиядан ва мансура тоифадан бўлган “мўъминлар”дурлар ва буни ундан кейинги оят равшанлаштириб беради,

«إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ»

демак бу ердаги мухотоб мунофиқ ва секулярзадалар эмас, балки мўъминлардур; аммо бу мўъминлар хақни яхши билишади ва хатто уни таблиғ хам қилишади, аммо ўзларидаги билимга,илмга,ишончга қарамасдан буни тескарисидаги амални қилишади. Мана бу сифатларда ўзини кофирларга ўхшатиб олган мана бу бечораларга қарата қуйидагиларни айтсак:

وَإِذَا قِیلَ لَهُ اتَّقِ اللّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ (بقره/206)‏

Қачон унга: “аллохдан қўрққин”,дейилса, уни кибру хавоси гунохга тортади – етаклайди. Унга жаханнам бас келар. Нақадар ёмон жой-а! 

Аллох таоло ўзларини мунофиқларга ё секулярзадаларга ўхшатиб олган мана бу мўъминларга худди мунофиқлардек мухлат беради, бу билан улар ана бу ботқоққа яна хам кўпроқ ботишади. Чунки улар нажотни барча йўлларини ўзлари учун ёпиб қўйишган:

 « وَیَمُدُّهُمْ فِی طُغْیَانِهِمْ یَعْمَهُونَ»(بقره/15)

Аллох таоло уларни ўзларининг исёнкорликларини кўр-кўрона давом эттиришлари учун ўз холларига ташлаб қўяди. Аллох таоло ўзлари учун барча нажот йўлларини ёпиб қўйган кофирлар хақида мархамат қиладики:

ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ (حجر/3)

(Эй Мухаммад), уларни қўяверинг, еб- ичиб,фойдаланиб қолсинлар, орзу- хавасларига машғул бўлаверсинлар. Бас яқинда (бу қилмишларининг оқибати нима бўлишини) билиб олурлар.

ёки бошқа бир жойда мушриклар ва кофир  секуляристлар хақида мархамат қиладики:

  «وَ نَذَرُهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ» (انعام/110)

Ва худди аввал бошда иймон келтирмаганлари каби дил ва кўзларини айлантириб қуюрмиз ва ўз туғёнларида адашиб – улоқиб юрган холларида тарк қилурмиз.

Ха, ўжар инсонга нисбатан  қилиниши керак бўлган танхо иш, уни ташлаб қўйиш холос. Хох у булғанган мусулмон бўлиб мунофиқларни тўдасида жойлашган бўладими ё кофир бўладими фарқий йўқ. Лекин мана бундай четга чиқиш ва бу шахсларни ўз холига ташлаб қўйиш билан улар томонидан бериладиган зарбалардан омонда қолиб бўлмайди, нима учун?  чунки хақни ва унга эргашганларни қаршисидаги  хандаққа жойлашиб олишган ва жуда кўп холларда мусулмонларни юмшоқ ва қуролли жангга мажбур қилишади, мусулмонларнинг сафларида қолганлари хам бир томондан  мусулмонларни жангга мажбур қилишса, ошкор кофирлар хам бошқа бир томондан мусулмонларни бу жангга мажбур қилишади. Мана бу холатда мунофиқлар билан ўзига хос муносабатда бўлиш лозим бўлса, 1,2,3 чи даражадаги кофирларни хар қайси бири билан хам ўзига муносиб равишда муносабатда бўлиш лозим бўлади, аммо қайси восита билан бу ишни амалга  оширилади? Уларни ушлаб турувчи омил қувват хисобланади, аллох таоло бу хақида мархамат қиладики:

  وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّکُمْ(انفال/60)

Росулуллох саллаллоху алайхи васалламни мархамат қилишларича бу қувватдан манзур аслахадур. Агар бизлар бундай қудратни тайёрламасак, ночор холда ўжар инсонлар бошлаган икки томонни мағлубиятига сабаб бўладиган  ўйинга кириб қоламиз ва ночор холда изтирорий вазиятда ботқоққа ботиб қолмаслик учун бу қувватдан юқорироқдаги қудратни вужудга келтиришимиз лозим бўлади.

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(111- қисм)  

Мана бу ўринларни барчасида  ва бунга ўхшаш ўринларда мусулмон шахс  хақ қайси эканини ишонч билан жуда яхши билади, аммо қасддан ва ўзини ихтиёри билан ғайри шаръий далилларга кўра уни тескарисини қилади. Баъзи вақтларда шахс такаббур ва ўжарлик сабабидан ўзини назари ва ўзини тафсири ва хизби ва тўдасидан бошқасини қабул қилмаслиги  мумкин, лекин бу хатодур, ёки ўзини назаридан ё хизбидан ва жамоатидан қўлини тортди ва ўзини назарини рад қилди, дейишларини хохламаслиги мумкин, ёки осонлик билан фикри ва ақидасини алмаштирди ё мағлубиятга учради деганликлари ёки жохилларни розилиги учун ёлғончи ғурурга ва ёлғончи иззатга дучор бўлди ва ўзини ё гурухини хатоларини ва тафсирини қабул қилмайди ва хақга таслим бўлмайди, натижада у мана бу хақ йўлдаги  мавжуд яхшиликдан ўзини огохона ва қасддан махрум қилади.

Хатто агар бир шахс хақни устида бўлса ва ўзидаги хақга сабр қилса ва мустахкам бўлиб турса ва сўзида махкам бўлса ва аллохни шариатидаги қонунларни қаршисида “самиъна ва атоъна” деса, ва мана бу ўжар ва хақга қарши жанг қилаётган киши билан мувофиқ бўлмаса, мана бу ўжар ва хақдан қочиб юрувчи киши шундай деб хаёл қиладики, мана бу хақни айтаётган киши унинг заиф ва хурофотли,беасос  фикрларини кўрсатган холда уни шахсиятига зарба урган ва натижада у қадр-қийматини йўқотган.

Шунинг учун хам мана бу ўжар ва қайсар шахсни фикрлашича, хақда махкам турган киши хақни баён қилиши ва унда махкам туриши орқали унга қарши душманчилик қилишни қасд қилган, шу тарзда уни осонлик билан душманини жойгохига қўйиб олади, мана бу шахс аллохни шариатидаги қонунларга қарши душманчилик қилган пайтида, бу шариатни тарафдорлари ва бу хақни таблиғчиларига қарши душманчилик қилиши жуда хам табиий нарса, у мана усул билан у “хақни ва хақ ахлига қарши жанг қилувчи” деган сифатни ўзида вужудга келтиради ва хар қандай равиш билан бўлса хам бу душманчиликка қарши жавоб беришга харакат қилади.

Шу сабабли хам кўр- кўрона қасос олиш ва хақдан, хақ ахлидан  нафратланиш, ана ўша қасос олишни олдинги таркибий қисмларидан бири  хисобланади, хатто агар мусулмонларга қарши кофирларни мана бундай химоя қилиш, у шахсни ўзини иймонига зарба урилишига ва уни шахсиятини, обрўсини,жонини, номусини,молини ва уни муқобилидаги мусулмонларни  нобуд бўлишига ёки уни ўзига ва муқобилидаги томонга зарба урилишига сабаб бўлса хам, бу унга мухим эмас. Мана буни икки томондан мағлубиятга учрайдиган ўйин дейилади. Яъни бу ўйин бошланиши билан уни охири шубхасиз  хар икки томон учун  мағлубият билан тугашини айта оласан.  Бизлар мана бу нарсани жуда кўп марта мусулмонларни ўртасида кўрганмиз. Андалусдаги ва муғулларни, бутун жахон секулярист босқинчиларни  хамласидаги  намуналар ва ўтган бир-икки аср мобайнида  уларни баробаридаги  мусулмонларнинг  муносабати, ва хатто хозирни ўзида сурияда,ироқда, афғонистонда, яманда,сумалида,ливияда ва бошқа жойлардаги очиқ,ошкор намуналар хар қандай мусулмон шахс учун кўриниб турибди, мусулмонларни ўртасида  хақдан қочувчи ўжар кимсалар бошлаган мана бу икки томонлама  охири мағлубият билан тугайдиган ўйинлар, бизларнинг хаммамизни бошимизга шундай мусибат ва балоларни олиб келди.

Бу ерда хар икки томонлама охири  мағлубият билан тугайдиган бундай ўйинни бошлаган мана бу шахс, ўжарлик беморлигига ва кофир,мунофиқларга хос бўлган ўжарликка мубтало бўлган ва бу сифатда ўзини кофирларга, мунофиқларга ўхшатиб олган, бундай кимсага муъонид дейилади. Аллох таоло мархамат қиладики:

    «ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﻳُﺠَﺎﺩِﻟُﻮﻥَ ﻓِﻲ ﺁﻳَﺎﺕِ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺑِﻐَﻴْﺮِ ﺳُﻠْﻄَﺎﻥٍ ﺃَﺗَﺎﻫُﻢْ ﻛَﺒُﺮَ ﻣَﻘْﺘًﺎ ﻋِﻨْﺪَ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﻭَﻋِﻨْﺪَ ﺍﻟَّﺬِﻳﻦَ ﺁﻣَﻨُﻮﺍ ﻛَﺬَﻟِﻚَ ﻳَﻄْﺒَﻊُ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻋَﻠَﻰ ﻛُﻞِّ ﻗَﻠْﺐِ ﻣُﺘَﻜَﺒِّﺮٍ ﺟَﺒَّﺎﺭٍ» ‏(ﻏﺎﻓﺮ: 35 ‏).

Аллохнинг оятлари хақида ўзларига келган бирон хужжат- далилсиз талашиб – тортишадиган кимсалар аллох наздида хам, иймон келтирган зотлар наздида хам катта нафратга дучор бўлурлар. Аллох хар бир мутакаббир ва зўравоннинг қалбини мана шундай мухрлаб қўюр.

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(110- қисм)

Аллох таоло ахли китоб хақида мархамат қилган пайтида:

 الَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَعْرِفُونَهُ کَمَا یَعْرِفُونَ أَبْنَاءهُمْ وَإِنَّ فَرِیقاً مِّنْهُمْ لَیَکْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ یَعْلَمُونَ (بقره/146)

Биз китоб ато этган кимсалар (яхудий ва насронийлар) уни (Мухаммад пайғамбарни) ўз фарзандларини таниган каби танийдилар. ( яъни ўзларини илохий китобларида у хақида ўқиганлар), ва албатта улардан бир гурухи билганлари холда хақиқатни беркитадилар.

Бир киши ўзини фарзанди эканини яхши билган холида, бу мени фарзандим эмас дейиши учун, у қанчалик ўжар ва хаққа қарши жанг қилувчи  бўлиши керак, фақатгина мутакаббир ва ўжар кимса бунчалик фосид ва золим бўлиши мумкин ва у ўзини хаққа таслим бўлишдан кўра юқорироқда деб билади, у ўзини аллох таоло жўнатган хақдан кўра олийроқда деб хисоблайди.

Огохона ўзларини ўжарлик, қайсарлик,хақдан қочишлик, хақга қарши жанг қилишлик каби мана бундай хатарли сифатларда кофирларга ўхшатган биродарларимиз, тезроқ мана бу булғанишлардан қутулишни фикрида бўлишлари керак, бўлмасам уларни бошига мана бу ёмон манбаънинг рухий ва рафторий самараси,натижалари келади, ўжарлик ва қайсарликдан келиб чиққан мана бу булғанишлар, онгли ва мақсадли,харакатланувчи вахдатнинг энг буюк тўсиқларидан бири  хисобланади. Мисол тариқасида айтилса:

-Бир киши ислом дини секуляризм динининг аслий рақиби эканини ва мана бу секуляристлар мусулмонлар динларини тўрт мафхумидан қўлларини тортмагунларича,уларни муртад қилмагунларича   мусулмонлар  билан хамиша жанг қилишларини жуда яхши билади, лекин у ўзини ихтиёри билан секуляристларни ва уларнинг демократиясини химоя қилади ва ошкора мусулмонларнинг онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдатини нишонга олади.

-Бир киши ахли қибланинг 1,2,3,4 чи  сонли душманлари қайси эканини яхши билади, аммо фалончи қавмни  ё фалончи мазхабни ёмон кўргани,нафратлангани сабабли ўзини ихтиёри билан мана бу шаръий душманшуносийни ва душманларни даражаларга ажратишни бузиб ташлайди ва хатто баъзи ўринларда биринчи ва иккинчи ва учинчи сонли душманни фойдасига ошкора ахли қибла бўлган мусулмонларга қарши рухий ё қуролли  жангга киради, бу нарсани бизлар хозирги кунда сурияни, афғонистонни ва сумалини мисолида  кўриб турибмиз.

-Бир киши агар бир шахсни ё ахли қибладан бўлган гурухни исломдан чиқаришни ва уларни такфир қилишни хохласа, уларни жиноятни исбот қилиш бўйича тўрт филтердан ўтказиши ва уни аллох,росули томонидан тақдиқланиши, такфирни шартларидан ва такфирни монеъликларидан ўтказиши ва агар жиноятчи деб ташхис берилса, бу вақтдагина  уларни муртад деб номлаб уларни устида муртадларни ахкомларини ижро қилиши мумкинлигини  жуда хам яхши билади, аммо қасддан ва огохона мана бу мархалаларни хеч қайси бирини бажармайди ва осонлик билан ўзига мухолиф бўлган бошқа ахли қиблани такфир қилиш орқали катта жиноятга дучор бўлади ва ошкора мусулмонларнинг онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдатини қаршисида тўсиқни вужудга келтиради.

-Бир киши яхудийларни,насороларни, мажусийларни, собеинларни хукми мушриклардан фарқ қилишини ва мушриклар ё секуляристлар бошқа нарса эканини,бошқалар эса улардан фарқли  эканини  яхши билади ва аллох таоло яхудийларни, насороларни,мажусийлар, собеинларни мушриклар жумласидан хисобламаганлигини хам жуда яхши билади, аммо бизларнинг мана бу биродарларимиз аллохни хукмини ошкора бир четга суриб қўйиб, баъзи наждий уламоларнинг ва оли саъудни салтанат уламоларининг хато раъйларини истинод қилган холда, осонлик билан ахли қиблани мушриклар жумласидан деб санайди ва осонлик билан мусулмонларнинг онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдатини қаршисида тўсиқни, монеъни вужудга келтиради.

-Бир киши онгли, мақсадли ва харакатланувчи вахдатни хифз қилиш ва тафарруқдан пархез қилиш ва бутун жахон кофирларининг,махаллий муртадларнинг улкан қудратини қаршисида мусулмонларнинг улкан қудратини вужудга келтириш учун нубувват манхажига асосланган исломий хукумат ва исломий изтирорий бадал хукумат ва мужохидларнинг шўровий мажлисидан ташкил топган уч абзоргина мавжуд эканини яхши билади, аммо у ўзини ихтиёри билан ўжарлик қилади ва фалончи тафсирга ё мазхабга мухолиф бўлгани ёки ўрин, мақом  талашгани сабабли мусулмонларнинг буюк қудратидан четлашади ва хато йўлдан кетади.

(давоми бор…….)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

 (109- қисм)  

Хар қандай холатда ўжарлик қуръонда лажжу лафзи билан келган, аллох таоло мархамат қилган сўзга ўхшайди:

 «لَّلَجُّوا فِی طُغْیَانِهِمْ یَعْمَهُونَ» (مومنون/75)،

ёки мархамат қиладики:

 «بَل لَّجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ» (ملک/21)

лекин худди шу маънони берадиган бошқа калималар хам бор, масалан: оёқ тираб олиш, Нух қавми хақида мархамат қиладики: 

«وَأصَرُّوُا وَاستَكبَروُا»

яна бир бошқа калима қайсарлик. Қайсарлик хам қуръонда бир неча бор келтирилган:

 وَتِلْكَ عَادٌ جَحَدُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهُ وَاتَّبَعُوا أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ(هود/59).

Парвардигорларининг оятларини инкор қилган, унинг пайғамбарларига исён қилган ва барча қайсар,золимлар амру фармонига бўйинсунган од қабиласи- ана ўшалардир.

أَلْقِيَا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ  (ق/ 24)

(Шундан кейин дўзах ходимларидан икки фариштага айтилур):  барча (хаққа қаршилик қилгувчи) қайсар,яхшиликни маън қилгувчини жаханнамга ташланглар!

كَلَّا إِنَّهُ كَانَ لِآيَاتِنَا عَنِيدًا (مدثر/16)

Йўқ, (унинг таъмаси бехудадир)! Чунки у бизнинг оятларимизга қайсарлик қилгувчидир.

Очиқ-ойдин кўриниб турганидек ўжарлик,қайсарлик ва ботилга оёқ тираб туриб олишлик, мусулмонларни эмас  балки кофирларни сифатларидан хисобланади. Шуни хам  яхши билишимиз керакки, жахолат сабабли қилинган гунохлар кечирилади, одамни гунохига ўхшаш, аммо ўжарлик сабабидан қилинган  гунох эса кечирилмайди, худди шайтонни такаббури ва нажодпарастлиги каби .

 Ўжар инсон хам – шайтонга ўхшаб- хақ ва ботил ё яхши ва ёмон ё зиён ва фойда билан иши йўқ. Шу сабабли хам аллох таоло мархамат қиладики:

«سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ»

нима учун? Чунки уларга хақни баён қилсанг ёки уларга хар қанча насихат қилсанг, улар айтишадики:

«سَمِعْنا وَ عَصَيْنا»

яъни”эшитдик ва осий бўлдик” , яхудийлар хам саййидимиз Мусога айтган эдиларки:

«وَقَالُواْ مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِ مِن آیَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحْنُ لَکَ بِمُؤْمِنِینَ» (اعراف/132)

Улар (Мусога): “бизларни сехрлаш учун қандай оят-мўъжиза келтирсанг хам биз сенга харгиз иймон келтиргувчи эмасмиз”, деганларидан кейин устларига тўфон (сел), чигиртка, бит, бақа ва қон (балоларини) очиқ  оят-мўъжизалар қилиб юбордик. Қачонки уларнинг устига бу азоб тушгач: “эй Мусо, сенга берган ваъдаси хаққи –хурмати, парвардигорингга дуо қил.

Шу сабабли аллох таоло бу дунёда мана буларни уларга жўнатди. Улар қиёматда хам ёмон вазиятга эга бўладилар:

 «سَوَاء عَلَیْنَا أَجَزِعْنَا أَمْ صَبَرْنَا مَا لَنَا مِن مَّحِیصٍ ‏» (ابراهیم/21)

(Энди эса) дод- вой қиламизми, сабр- қаноат қиламизми, биз учун баробардир – хеч қандай нажот йўқдир”.

Мутакаббир ва ўжар инсон хар қандай бадбахтликларга лойиқ. Чунки такаббур ва ўжарлик, инсоннинг барча бадбахтликларини манбаъси,булоғи хисобланади, такаббур ва ўжарлик бор бўлган жойда сулх ва осойиш йўқолишидан ташқари; тафарруқ, бошқаларни масхара қилиш, ғайри шаръий қасос олишлар, қуролли ё рухий  жанг ва низолар ёки ўтган ота-боболарни ва хозирги замондаги миллатларни  нотўғри суннатларига тобеъ бўлиш, бундан бошқа юзлаб касалликларга сабаб бўлади. Энди бу ерда шахсни устида аммаротум биссуъ нафси хоким бўлади.

Ўжарлик доимий бўлган пайтида аллох таоло  қуръонда айтадики: “зар хум” ташлаб қўй.

  «فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ» (توبه/95)

Улардан юз ўгиринглар. Ёки кофирларнинг мана бу сифатига дучор бўлган мунофиқ ва секулярзадаларга қарата мархамат қиладики:

 « فَإِن جَآؤُوکَ فَاحْکُم بَیْنَهُم أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَإِن تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَن یَضُرُّوکَ شَیْئاً »)مائده/ 42)

Бас, агар сизга келсалар (хохласангиз), ўрталарида хакамлик қилинг, (хохласангиз) улардан юз ўгиринг. Агар улардан юз ўгирсангиз, зинхор сизга бирон зарар етказа олмаслар.

Мана бу холатда ўжарлик нафақат нафсни халок қилади,балки уни  ташқи ва ижтимоъий таъсирлари хам бор, у  жамиятга ва мухитга таъсир қилади ва жамиятни булғайди. Бундай шахслар ички мувозанатга эга бўлишмайди ва шахсий,оилавий, ижтимоъий ишларда хам инқирозга юз тутишади, агар биз баъзи биродарларимизга мувозанатсиз ва меъзонсиз деган бўлсак, улардаги баъзи ақидавий ва рафторий хақиқатларни баён қилганмиз холос. Албатта  мана бу мувозанатсиз ва меъзонсиз биродарларимизни аксарини жохиллиги,уларнинг ўжарлар билан йўлдош бўлишига омил бўлган.

Яна қайтариб айтаман, мана бу хатарли, ўжарлик сифати мусулмонларни эмас ,балки кофирларникидур, бу сифат худди тафарруққа ўхшаб мусулмонларники эмас кофирларники,

   (وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ * مِنَ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ).

Энди агар бу билан мусулмонлар булғанган бўлсалар, улар мана бу хос сифатда ўзларини кофирларга ўхшатибдилар ва бу хос сифатда кофирлар каби  бўлишибди.

عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ»

Бир қавмга ўзини ўхшатишлик,либос кийишда ва бошига салла  ўрашда,соқол қўйишда ва шунга ўхшаган бошқа ўринларда эмас, балки мана бунга ўхшаш ўринларга айтилган, бошқа ўринларда росулуллох саллаллоху алайхи васаллам билан бошқа мусулмон ё ғайри мусулмон арабларни ўртасида фарқ бўлган эмас. Агар бир бегона одам сахобаларни хузурига янги келган бўлса, айтар эдики: росулуллох сизларни қайси бирингиз бўласиз?

(давоми бор……….)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(108- қисм)

 Натони Европа иттифоқидаги  кофир секулярист лашкарини туркия секуляр хукуматини канали орқали ужалонни – курдларнинг хозирги мусайламайи каззоби-  ишчилар хизбидаги муртад секуляристларига қарши  олиб борган  жангида, Ифринда курдистоннинг секуляр муртадлари мусулмонларнинг қуръонини қандай ёндирганини ва аллохни,росулуллох саллаллоху алайхи васалламни,ислом динини номусий хақоратлар билан хақорат қилишганини кўрдик.

Мана бу курд муртад секуляристлар аввало ўзлари европа иттифоқини тупроғида яшаётганини яхши билишади, ва улар яшаб турган жойдаги натони европа иттифоқидаги  лашкари натодаги иттифоқдошларидан бири  бўлмиш туркияни канали орқали ужалонни муртад секуляристларига қарши жанг қилишяпганини хам яхши билишади, иккинчидан мана бу курд муртад секуляристлари ужалоннинг муртад секуляристларининг  россияни собиқ навкарлари ва американи хозирги хизматкорлари эканини ва бу икки давлат уларни натога сотиб юборганини жуда хам яхши билишади. Мана бу холатда  иккита кофир секуляр,муртад гурух бир-бири билан жанг қилаётганини хам яхши билишади, энди мана бу ўртада уларнинг қуръон ёндиришлари ва аллохни,росулуллох саллаллоху алайхи васалламни, ислом динини хақорат қилишлари қандай маънони билдиради? Валлохи ва биллахи ва таллохи бизлар аллохга,қуръонга ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламга ва ўзимизга нисбатан қилинган хақоратлар учун, агар мана бу ўжар,муртад секуляристлар тавба қилмаган бўлсалар, қасос оламиз,бу қасос олиш  бир муддатга кечикиши  мумкин. 

  فَوَ الله لَنثأرنّ! والله لَنثأرنّ ولو بعد حين.

Бизлар мана бу кунни кутяпмиз, сизлар ўжар секуляр муртадлар хам бу нарсани кутиб туринглар.

Шундай бўлгач мана бу қадр-қийматсиз,фасодчи,жинояткор нацианалистларни ўзини қиймати росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилган даражада холос яъни “бориб оталарини жинсий олатини тишлаб олишсин” – чунки уларнинг нажоди ва фахри мана бу канал орқали уларга меърос бўлиб қолган  – улар хамиша тафарруқни,бузғунчиликни,рақобатчилар ясашни,фитналаштиришни омили ва ўзларини хамда бошқаларни  сулхини,осойишини йўқолишини,вахдатни нобуд қилинишини  сабабчисидурлар.

Агарчи ўзимизни орамиздаги мана бу кофир секуляр ва муртад нацианалистлар – ўзларининг миллатларини орасида хар қандай жиноятни курдоятий унвони остида амалга оширишган – аммо гитлерга,мусилинига,отатуркка, саддам хусайнга ва бошқаларга ўхшаган ишларни қилмаган мана бу кимсалар, гитлер бўлишни ё саддам хусайн ё отатурк бўлиш учун қобилиятга эга эмаслар деган маънони англатмайди. Балки замон ва макондаги ўринлари уларга мана бу рухсатни бермайди, бўлмасам улар қилиб ўтган ишларини картасига назар ташласангиз, улар очиқ-ойдин гитлерга, саддам хусайнга,отатуркка айланиш қобилиятига эга эканини кўрасиз.

 Мана бу миллатчилик ва қавмпарастлик такаббурнинг оқибатларидан бири бўлиб, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам такаббур хақида мархамат қиладиларки:

  لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ» قَالَ رَجُلٌ: إِنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَنًا وَنَعْلُهُ حَسَنَةً، قَالَ: «إِنَّ اللهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ، الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ، وَغَمْطُ النَّاسِ»

Кимнинг қалбида заррача кибр мавжуд бўлса жаннатдан махрум бўлади. Кибр яъни: хақдан юз ўгириш ва поймол қилиш ва одамларни хақир санашлик.

Энди фосид ва бе арзиш миллатчиликдан ташқари,мусулмонларнинг онгли  ва мақсадли,харакатланувчи вахдатига монеълик қиладиган нарсалардан бири,такаббурдан келиб чиқадиган ўжарлик ва қайсарлик хисобланади. Ўжарлик яъни: аллохни шариатидаги қонунлар қайтарган ва нахий қилган ишларни давом эттириш ва бу борада душманчиликни охиригича олиб бориш демакдур. Шахс хақиқатда нахий қилинганини билади ва бундан огох,аммо ўзини хохши билан мана бу хақга қарши душманчилик қилади. Бу ерда ботилни устида  оёқ тириб олишни бир нави бор. Масалан мусулмонлар хам хақни устида  махкам туриб олишади ва бунга сабр дейилади. Сабрда қатъият ва махкам туриш мавжуд, ўжарлик ва қайсарликда эса ботилни устида оёқ тираб олинади. Сабр ва қатъият бир арзиши бор  нарсани устида оёқ тираб олиш бўлса, ўжарлик эса арзиши бор  нарсани зиддига оёқ тириб олишдан иборат.

Мана бу арзиш ва арзишни зиддини ким томонидан таъйин қилиниши хам жуда мухим. Гохида арзишлар ақидаларни хилма-хиллигига қараб хар-хил бўлади, мана бу хам шубха ва мушкилотни вужудга келтиради. Секулярист бир нарсани арзиши бор деб билса, аммо аллох ўзини шариатида худди шу нарсани арзишни зидди деб хисоблайди.

Мусулмон шахс исломга кириб келган қадамини аввалида “йўқ” “ла” билан кириб келади. “ла илаха” ва тоғутга куфр келтириш билан биринчи эшикни очади. У биринчи навбатда ишни бошида аллохни шариатидаги қонунларга мухолиф бўлган қонунларни,дастурларни,керак ва кераксиз нарсаларни, нахий қилинган нарсаларни хаммасини бир четга улоқтириб рад қилади; мана бу ишни қилгач эшикни очиб исломни манзилига киради ва “иллаллох”ни аллохга иймон келтиришни тилга олади ва аллохни шариатидаги қонунларни қаршисида “эшитдик ва итоат қилдик” ўрнини махкам ушлайди, у хар куни бир неча бор “ийяка наъбуду ва ийяка настаъин “ жумласи билан аллохни шариатидаги қонунларга тобеъ бўлишга ахд қилади.

Бу ерда шу нарсани қабул қилиш керакки, нима яхши ва нима ёмон эканини аллох таъйин қилади? Қайси нарса қонуний экани ва қайси бири эса ноқонуний эканини? Қайси нарса озод ва қайси бири мамнуъ эканини? Аллохнинг ўзига хос бўлган мана бу хақларни ўжарлик ва такаббур билан  ё хавойи нафсингга берасан ёки аллохни энг ёмон махлуқотларига берасан?

(давоми бор………)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

 (107- қисм)

Рахм-шавқат  шундай бир ишки, зарурат ва эхтиёж пайтида вужудга келади ва бир томонлама бўлади. Масалан онани боласига нисбатан рахм-шавқати, агар шу рахм-шавқат  бўлмаганида инсонни хаёти давом этмасди. Рахм-шавқат хам амалдаги бир иш бўлиб, фақат уни фарқи шуки, эхтиёж пайдо бўлган мархалада ўзини намоён қилади. Махсусан аёл ё эркак касалликка ё мушкилотга ё қариликка ўхшаган шароитларда мухтож бўлиб қолганда кўринади.

Рахм-шавқатнинг  энг мухим хусусиятлари шундаки, у бир томонлама ва беғараз бўлади, масалан оилавий хаётда агар эркак ё аёлни хар қайси бири бир-бирини муқобилида бир амални ё хизматни қилган бўлсалар, қаршисидаги томондан буни эвазига бир нарсани кутмайди. Аллох таоло росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хақида мархамат қиладики:  

وَمَا أرسَلنَاکَ إلاّ رَحمَه لِلعَالَمِین.

Яъни росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг рахмат етказиш ишлари бир тарафлама ва буни эвазига хеч нарсани умид қилмаган холда бўлган эди, шу сабабли хам очиқ – ойдин мархамат қиладики:

وَمَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِیَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِینَ (شعراء/109)

Мен сизлардан бу (даъватим) учун ажр- мукофот сўрамайман. Менинг арж- мукофотим фақат барча оламларнинг парвардигори аллохнинг зиммасидадир.

Бу ерда бизлар насоролардан кутаётган ва уларни мусулмонларга яқинлаштирган нарса рахм-шавқат эмас, маваддахдур, аммо хамма нарсани бузиб ташлайдиган нарса такаббур бўлади. Такаббур хамма учун хатарли бир офатдур. Такаббур ва унга тегишли бўлган ўжарлик хар қандай сатхда бўлишидан қатъий назар, фақатгина рахм-шавқатни эмас, балки яхши кўриш,оромиш, мухаббат,маваддахни ўзи билан бирга олиб кетади.

 Аслида кофирларга тегишли бўлган,аммо баъзи мусулмонлар хам унга чалинган  ўжарлик,такаббур ва хақдан қочишлик, кофирларни хусусиятларидан бўлиб, маваддахни,сулхни, вахдатни йўқотиш учун энг катта омил ва энг катта монеъ саналади ва ички жангларни вужудга келтиришни асл омили хисобланади. Яна бир марта  қайтариб айтаман, такаббур бор жойда оромиш,сулхга ўрин қолмайди.

Кофирлар ва махаллий муртадлар эга бўлган мана бу такаббур ва ўжарлик учун бир намунани дўстларимизга айтиб бермоқчиман, бу намуна ўтган бир неча кун давомида бизларни хаммамиз ва дўстларимизни хафа қилган ва барчамиз  мана бу ошкор душманни дафъ қилишга чора қидирган эдик. Бизлар ватанни яхши кўриш деган нарса борлигини ва бу бир хиссиёт эканини яхши биламиз, аммо буни қаршисида нацианализм деган нарса хам бор, лекин бу нарса секуляристларни ўртасида фақатгина бир хиссиёт эмас, балки бир қонун,дастур ва ақида хамда шахсиятни тасдиқлайдиган бир омил хам хисобланади. Сизлар мана бу нацианализмни турли-хил миллатларни ўртасида форс,араб, турк, паштун ва бошқаларни мисолида кўра оласиз, курдларни ўртасида – секуляр курдларнинг  ўзларини сўзи билан айтганда – курдоятий дейилади.

Нацианалист номли мавжудот бор жойда осойиш хам йўқолади ва уни ўрнини жанг,зулм эгаллайди, энди агар қўлидан келса мана шу жанг ва зулмни аслаха орқали ўзини мухолифларига юклайди, худди шу ишни секуляр гитлер европада ё секуляр  мустафо камол пошо туркияда ё секуляр хусайн саддам ироқда  қилган эди, ёки хозирда ироқнинг курдистон иқлимида ва сурияни курдистонида секулярларга  навкар бўлган кимсалар  хозирги пайтда қилаётган ишга  ўхшайди. Агар улар аслаха ва жанг билан бир нарсага қодир бўлишмаса; бу ишни совуқ ва юмшоқ ,рухий жанг билан амалга оширишади, бу мана бу нажоднинг бошқа нажодларга нисбатан  одобсизлигидан,хақорат қилишидан  бошланиб мухолифларининг динини тахқир қилиш ва хақорат қилишгача етиб боради.

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

  Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(106- қисм)

 “Ўжарлик” “онгли, мақсадли ва харакатланувчи вахдат” учун яна бир монеъликлардан ва хатарли офатлардан бири хисобланади.

  “Ўжарлик” такаббурнинг халок қилувчи касаллигидан бошланади. Инсонда учта нафс борлигини яхши биламиз, илм ахли қуръондаги оятларни хужжат келтирган холда бунга ишора қилишган: лаввамах нафси ёки маломат қилувчи,

 «وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ»

Нафс шахснинг қадр-қийматларни зиддига  қадам ташлашига рухсат бермайди. Агар инсон маломат қилувчи нафснинг маломатларини қабул қиладиган бўлса, мутъмаиннах даражасига чиқади:

«يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي»

Аммо агар қабул қилмайдиган бўлса аммарох даражасига тушиб кетади, у ёмонликлар манфий жихатларга тортиб кетади. 

وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِإِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّي إِنَّرَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ .

Мана бу аммаротум биссуъ нафси шахс ишонадиган хақиқатларни ситамкорлик ва такаббур билан инкор қилади, бунинг мўъминларни эмас, балки  кофирларни ва мунофиқларни сифатларидан эканлиги аниқ нарса, бу аллох таоло мархамат қилган кофирларнинг сифатларидан саналади:

  وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَیْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْماً وَعُلُوّاً فَانظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِینَ ‏(نمل/14)

Ва ўзлари аниқ билган холларида зулм ва кибр қилиб, у (мўъжизаларни) инкор этдилар. Энди (эй Мухаммад), у бузғунчи кимсаларнинг оқибати қандай бўлганини кўринг.

Мана бу холатда очиқ-ойдин кўриниб турганидек, ўзларини хақ деб билган ва дилларида ишонч ва хотиржамликка эга бўлган тарихда ўтган  фасодчи ва бузғунчи кимсаларни йўлини давом эттириш, аслида такаббур ва ўжарлик доирасига қадам қўйиш демакдир: такаббур ўзи билан бирга хеч қачон оромиш ва сулхни келтирмайди, балки у такаббурдан жудо  бўлмайдиган душманчилик жумласига киради, такаббур қанчалик кўп бўлса маваддах шунчалик камаяди ва  жанг талаб қилиш ва мусулмонларни бостириш хам кўпаяди. Бундан олдинги  душманларни шаръий даражаларга ажратиш  дарсимизда хам айтиб ўтганимиздек, аллох таоло насороларни пастроқдаги даражаларга қўйганини иллати, улардаги маваддахни борлиги ва такаббурни йўқлигидур.

  لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِینَ آمَنُواْ الْیَهُودَ وَالَّذِینَ أَشْرَکُواْ وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِینَ آمَنُواْ الَّذِینَ قَالُوَاْ إِنَّا نَصَارَى ذَلِکَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّیسِینَ وَرُهْبَاناً وَأَنَّهُمْ لاَ یَسْتَکْبِرُونَ(مائده/82)

Иймон келтирган кимсаларга энг қаттиқ адоват қилгувчи одамлар яхудийлар ва мушрик бўлган кимсалар эканини кўрасиз. Иймон келтирган зотларга энг яқин дўст бўлгувчилар эса: “биз насронийлармиз”,деган кишилар эканини кўрасиз. Бунга сабаб уларнинг орасида олимлар ва рохиблар бор эканлиги ва уларнинг кибр- хаво қилмасликларидир.

Очиқ кўриниб турганидек, маваддах такаббур ва душманчиликни  қаршисида турибди ва улар бир-бири билан қарама- қарши алоқага эга. Маваддах хар қанча кўпроқ бўлса такаббур ва душманчилик камаяди ва такаббур қанчалик кўпайса, маваддах камаяди ва душманчилик кўпаяди.  Энди мана бу маваддах ўзи нима? Умумий қирраларга эга бўлган мисол билан олдинга харакат қиламиз: аллох таоло мархамат қиладики:

وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجاً لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ (روم/21)

Унинг оятларидан (яна бири) – у зот сизлар хамдам бўлишларингиз учун ўзларингиздан жуфтлар яратиши ва ўрталарингиздан ошнолик ва мехр- мухаббат пайдо қилишидир. Албатта бунда тафаккур қиладиган қавм учун оят- ибратлар бордир.

Демак оромиш,сулх ва осойиш, хамда тартибсизликдан,тарқоқликдан,рухий ва хиссий низолардан халос бўлиш никохнинг асосий мақсадларидан хисобланади. Мехр ва мухаббат ва яхши кўришлик ёки ўша аввалги  мехр,боғланиш биринчи навбатда хар бир эр-хотиннинг қалбида вужудга келади ва шаклланади, энди мана буларни маваддах ва рахм-шавқат  билан эхтиёт қилиниши ва  сақланиши керак. Маваддах орқали уларни дилларида ўрнашиб юксалади ва зарурат,мушкилот ва қийинчиликларда рахм-шавқат  билан намоён бўлади.

Мехр ва мухаббат бошланғич нуқта ва керакли шарт саналади,аммо уни ёлғиз ўзи кифоя қилмайди. Мана бу мехр бир томонлама бўлиши мумкин ё хатто ёлғон ва хўжакўрсинга бўлиши ё ўткинчи бўлиши мумкин ёки бўлмасам фақат оғиздаги нарса бўлиши хам  мумкин. Аммо маваддах, мухаббат ва яхши кўришни бир тури бўлиб, у хар икки томонни зохирида,амалида ўзини кўрсатади, у хар икки томонда бўлади ва хар икки томон амалда ўзларини яхши кўриши ва мухаббати билан уни  бир-бирларига кўрсатишади.

(давоми бор………)