دسته: шайх мужохид Абу Хамза хўромийни ўзбек тилидаги асарлари

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(11- қисм)

Бизлар учинчи даражали душманимиз бўлмиш насронийларнинг иккинчи даражали душманимиз мажусларни устидан қозонган ғалабаси билан хушнуд ва шод бўламиз,чунки биринчидан узоқроқ бўлган душманимиз яқинроқдаги душманимизни устидан ғалаба қозонган, бу мусулмонларни фойдасигадур, бундан мусулмонларга яхшилик ва манфаъат етади, бўлиб хам ана бу манфаъатга эхтиёж бўлган пайтида яхшилик ва манфаъатдан хурсанд ва шод бўлмайдиган одам борми? Иккинчидан насронийлар ақида ва ишончлари назаридан бизларга яқинроқ, мажусийлар эса бизларга ақида ва ишонч жихатидан узоқроқ, бизлар хам бизга яқинроқ бўлганини ғалабаси билан хурсанд бўламиз. Бу дегани аллох таоло бизлар таъйин қилган  шаръий душманшуносийга ва душманларни шаръий даражаларга ажратишга эргашиш демакдир, бизлар бу иш билан ўзимиз учун шодликни ижод қиламиз, агар кимки мана бу шаръий душманшуносий ва душманларни шаръий даражаларга ажратишдан огох бўлмас экан, у мана бу шодликдан хам махрум бўлади.  

3-Аллох яхши кўрадиган шодликларни учинчи дастаси шундай бир шодликки, уни аллохни йўлида қуролли жангни оқибатида ўлдириладиган шахидларни йўлини давом эттириш орқали қўлга киритилади.

 وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ أَمْوَاتاً بَلْ أَحياءٌعِندَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ * فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِوَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُواْ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ (آل عمران/170-169)

Аллох йўлида жангда ўлдирилган зотларни харгиз ўликлар деб ўйламанг! Йўқ, улар тириклардир! У зотлар аллох фазлу карами билан берган неъматлардан хушнуд холларида бахраманд бўлмоқдалар ва хали ортларидан етиб келмаган биродарларига хеч қандай хавфу хатар йўқлиги ва ғамгин бўлмасликлари хақида хушхабар бермоқдалар.

Шахид бўлган мужохидларни йўлига мухлис холда тушган шахс, аллох таолони дўстларидан бирига айланади, аллох улар хақида мархамат қиладики:

  الا إِنَّ أَوْلِیَاءَ اللّهِ لاَ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ؛

Огох бўлингизким, албатта аллохнинг дўстларига (охиратда) бирон хавфу- хатар йўқдир ва улар ғамгин бўлмайдилар.

Шахс мана бу мужохид шахидларни йўлига тушгач, биринчи бўлиб мухтож бўладиган абзор, аллохнинг ваъдалари хақ эканига илм ва ишонч хосил қилишдур.

فَرَدَدْنَاهُ إِلَى أُمِّهِ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ وَلِتَعْلَمَ أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ (قصص/13)

Шундай қилиб, биз (Мусонинг онасининг) кўзлари шодланиши ва ғам чекмаслиги учун хамда аллохнинг ваъдаси хақ эканини билиши учун уни онасига қайтардик. Лекин кўп (одамлар аллохнинг ваъдаси хақ эканини) билмайдилар.

Бу яъни аллохни шариатидаги қонунларга амал қилиш пайтида умидни экиш ва ноумидликни,хавотирни,ғамни йўқотишлик демакдир, бу яъни икки яхшиликдан бирини қўлга киритиш учун – ё дунёдаги шодлик ё қиёматдаги шодлик – бўлиб хеч қандай шак ва шубхага эга бўлмаган холда, оромиш ва умидни экиш дегани, агар мана бу йўлда машаққат ва қийинчиликлар учраса хам, уларни хаммаси вақтинчаликдур, чунки:

 إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً”

Бу жумла икки марта такрорланган, хар қандай қийинчиликдан сўнг осонлик бор, бу яъни аллохни шариатидаги қонунлар мувофиқ олдинга харакат қилиш бўйича умид, рухий-маънавий қувонч  ва қатъият  деганидур.

Мана бу холатда, шахид бўлган мужохидларни йўлига тушиб олган пайтимизда хар қанча олдинга харакат қилганимиз сари ғалабалардан бирига ва шодликлардан бирига яқинлашамиз, махсусан қиёматдаги абадий шодликка яқинроқ бўламиз. Чунки умрингни бир куни ё бир соати ё бир лахзаси ўтгани сари, шу миқдорчалик дунёвий хаётингни тугашига ва қиёматдаги хаётингни бошланишига яқинроқ бўласан.

Шахид бўлган мужохидларнинг мана бу йўлида биз мухтож бўладиган ўринларни яна бири, каттароқ мушкилотларни назарга олишликдур, чунки бу иш инсонни  бошига тушаётган ғам- андухларни кичик ва арзимас саналишига ва унутилишига боис бўлади: 

إِذْ تُصْعِدُونَ وَلاَ تَلْوُونَ عَلَى أحَدٍ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ فِي أُخْرَاكُمْ فَأَثَابَكُمْ غَمًّا بِغَمٍّ لِّكَيْلاَ تَحْزَنُواْ عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلاَ مَا أَصَابَكُمْ وَاللّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ (آل عمران/153)

(Эй мўъминлар), хеч кимга боқмай (жанг майдонидан) чиқиб кетган пайтингизни эсланг! Холбуки, пайғамбар ортингизда сизларни чорламоқда эди. Бас ( ғалаба, ўлжалар янглиғ) сизлардан кетган нарсаларга ва (мағлубият, қурбонлар каби) сизларга етган нарсаларга хафа- ғамгин бўлмасликларингиз учун аллох сизларга ғам устига ғам берди. Аллох қилаётган амалларингиздан хабардордир.

 غَمًّا بِغَمٍّ.

яъни ғамни синдирувчи. Яъни каттароқ ғам билан кичик ғамни синдирилади ва йўқотилади. Агарчи кичик,ўткинчи, арзимас  ғамлар мавжуд бўлса хам, мана бу кичик ғамлар ихдал хуснаяйнга ва шодликларни бирига зарба уришига йўл қўймайдиган ғамни синдирувчи нарсалар хам бор.  

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(10- қисм)

Очиқ ва ошкор кўриниб турганидек, бизлар аллох таоло рози бўлган ва ўзини қонунида баён қилган  нарсага хурсанд бўламиз ва аллох таоло соғлом фитрат ва қонунларини воситасида таъйин қилган нарсаларга хафа бўлиб ғамгин бўламиз, демак фақатгина аллох таоло дунё ва охиратда кулдириб хурсанд қилади ва фақат у зотгина йиғлатиб ғамгин қилади,

  ‏« وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَأَبْکَى»

Аллох таоло рози бўлган ва аллох яхши кўрган барқарор шодлик ва бахтни дастасига “ўринли ва мусбат шодлик” деймиз, умумий суратда бу турдаги шодликларни уч дастага тақсим қилинади:

1-Биринчиси аллохни шариатидаги қонунларига эргашиш сабабли вужудга келган шодлик бўлиб, у қалбларга шифо бўлади.

 Чунки аввалги кундаёқ аллох таоло одам алайхиссаломга мархамат қиладики:

   قُلْنَا اهْبِطُواْ مِنْهَا جَمِيعًا فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدًى فَمَن تَبِعَ هُدَايَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ (بقره/38)

“У жойдан (жаннатдан) хаммангиз тушинг”, дедик. “Бас, сизларга мен тарафимдан хидоят келганида, шу хақ йўлга эргашган кишиларга хавфу хатар йўқ ва улар ғамгин бўлмайдилар”.

Яъни аллохни шариатидаги қонунга эргашишлик қўрқувни, ғам ва андухни йўқолиши ва шодликни, бахтни қўлга киритиш билан биробардур. Шу ерда аллох таоло яна мархамат қиладики:

 یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْکُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّکُمْ وَشِفَاء لِّمَا فِی الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِینَ* قُلْ بِفَضْلِ اللّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُواْ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ   (یونس/58-57)[1]

Эй инсонлар, сизларга парвардигорингиз томонидан панд- насихат,дилларингиздаги бузуқ эътиқодлардан  иборат нарсаларга шифо ва иймон келтирган зотлар учун хидоят ва рахмат (яъни қуръон) келди. * (Эй Мухаммад), айтинг: “Аллохнинг фазлу мархамати ( яъни ислом) ва рахмат- мехрибонлиги ( яъни қуръон) билан – мана шу ( неъмат) билан шод- хуррам бўлсинлар. (Зеро), бу улар тўплайдиган мол- дунёларидан яхшироқдир.”

Аллох таоло яна таъкидлайдики, танхо у зотни шариат қонунларига эргашадиган ва шу тарзда амалда бизларни роббимиз фақат парвардигордур,дейдиган кишилар қиёматда хам шод ва ғам-андухдан узоқда бўлишади: 

إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ *  أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ خَالِدِینَ فِیهَا جَزَاء بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ ‏ (احقاف/13-14)

Албатта “парвардигоримиз аллохдир”,деган, сўнгра (тўғри йўлда) устувор бўлган зотлар учун хавфу – хатар йўқдир ва улар ғамгин бўлмаслар. * Ана ўшалар жаннат эгалари бўлиб, у жойда мангу қолурлар. (Бу) улар қилиб ўтган амалларининг мукофотидир.

Бу ерда бандалар учун қобилиятларига муносиб равишда шодликни  вужудга келтирадиган турли- хил йўллар очилади, бир кишини қобилияти тижоратда ё тиббиётда кўринади  ва у ўзи учун шу йўл орқали шодликни вужудга келтиради, бошқа бир киши эса кўча тозалаш,мухандислик, қишлоқ хўжалиги, қурилиш, таълим тизимида, оёқ кийимлар ишлаб чиқариш бўйича ўзига  шодликни вужудга келтиради, бундан бошқа жуда кўп йўлларни аллохни шариати  мусулмонларга  кўрсатган, мусулмонлар ана ўша йўллардан бир нечаси  орқали ўзларига шодликни вужудга келтиришади: масалан риё ва  миннат  қилмаган холда ва озор- азият етказмасдан аллохни йўлида инфоқ- эхсон қилишлик, бу иш хам ғам ва андухни йўқолишига сабаб бўлади. Нима учун? Чунки шахс аллох таоло буни ўрнига унга бошқа нарса беришини яхши билади ва ана ўша мукофотга сазовор бўлишга ва ундан қабул қилинишига  умидвор бўлади. Шу нарса қўрқув ва ғамни кетишига ва шодликни келишига боис бўлади. Шу тарзда пул билан хам  шодликни сотиб олишга имкон топилади. 

مَّثَلُ الَّذِینَ یُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللّهِ کَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی کُلِّ سُنبُلَةٍ مِّئَةُ حَبَّةٍ وَاللّهُ یُضَاعِفُ لِمَن یَشَاءُ وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ ‏.(بقره/261)

Аллох йўлида молларини инфоқ- эхсон қиладиган кишиларнинг мисоли худди хар бир бошоғида юзтадан дони бўлган еттита бошоқни ундириб чиқарган бир дона донга ўхшайди. (Яъни, қилинган бир яхшилик етти юз баробар бўлиб қайтишига ишора қилинмоқда.) аллох истаган кишиларига бир неча баробар қилиб беради. Аллох (фазлу карами) кенг,билгувчидир.

الَّذِینَ یُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللّهِ ثُمَّ لاَ یُتْبِعُونَ مَا أَنفَقُواُ مَنّاً وَلاَ أَذًى لَّهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ ‏(بقره/261-262).

Молларини аллох йўлида сарфлаб, сўнгра берган нарсаларига миннат ва озорни эргаштирмайдиган зотлар учун парвардигорлари хузурида улуғ ажр бордир. Улар учун хеч қандай хавфу хатар йўқ ва улар ғамгин бўлмайдилар.

Мана шу ерда шуни айтса бўладики, инсонларнинг истеъдодларига ва қобилиятларига кўра  аллохни шариатидаги қонунларда шодликни вужудга келтириш йўллари мавжуд.

2-Аллох яхши кўрадиган шодликни навларидан яна бири, душманшуносийни ва душманларни даражаларга ажратишни фахмлашдан келиб чиқадиган шодликдур.

Аллох таоло намозни таълим бергандан сўнг, шодликни вужудга келтиришнинг мана бу манбаъсини мўъминлар учун хадис ва фиқх китобларида  мавжуд бўлган ўнлаб хукмларни ва минглаб суннатларни таълим беришдан олдин ўргатди. Яъни душманшуносийни ва душманларни даражаларга ажратишни ўргатиш ва таълим берилиши биринчи даражали ишлар қаторига киради, албатта бошқа ахкомларга амал қилиш хам шодликни вужудга келтирадиган манбаълардан хисобланади,аммо мана бу шодлик зарурийроқ бўлиб биринчи даражада туради.

 Мана бу шаръий душманшуносийни ва душманларни шаръий даражаларга ажратишни самараларидан бири, маваддах жихатидан мусулмонларга яқинроқ бўлган томоннинг мусулмонлардан узоқроқ бўлган томонни устидан қозонган  ғалабаси билан шод ва хурсанд бўлишдан иборат, хатто агар ёмон бир кофир жамият ва гурухнинг ундан кўра ёмонроқ бўлган кофир жамиятни устидан қозонган ғалабаси хам бўлиши мумкин, аллох таоло ёмонни ва ёмонроқни ва энг ёмон даражаларни ўзи таъйин қилган. Бу мусулмонларнинг учинчи даражали душмани бўлган насронийларнинг мусулмонларга иккинчи даражали душман бўлган мажусларни устидан қозонган ғалабасига ўхшайди, бу ерда мусулмонлар румлик насронийларнинг ғалабасига хурсанд бўлишган эди ва аллох таоло уларга бир башорат сифатида хушхабар берадики:

 وَهُم مِّن بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ ‏* فِي بِضْعِ سِنِينَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِن بَعْدُ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ (روم/3-4)

(Лекин) улар (яъни румликлар) бу мағлубиятларидан сўнг бир неча йил ичида албатта ғалаба қилажаклар. Аввалу охир барча иш аллохнинг (измида)дир.  Ўша кунда мўъминлар аллох (румликларни) ғолиб қилгани сабабли шодланурлар.

(давоми бор……..)

---

[1] ای مردمان ! از سوی پروردگارتان برای شما اندرزی (جهت رهنمود زندگی ) و درمانی برای چیزهائی که در سینه‌ها است آمده است و هدایت و رحمت برای مؤمنان است.‏ بگو:به فضل و رحمت خدا – به همین ( نه چیز دیگری ) – باید مردمان شادمان شوند . این بهتر از چیزهائی است که جمع می کنند.

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(9- қисм)

Мана бу тарзда шаръий сахих таълимотлар шундай мўъминларни вужудга келтирадики, улар хар қандай дунёвий ва моддий тўсиқларни, машаққатларни аллох таолодан шодликни сотиб олиш учун бир фурсатга айлантира олишади, чунки шодлик қалб ва рухда жойлашган, рух хам сақланиб қоладиган доимийдур. Шахс ўткинчи,фоний ишларни ўткинчи,фоний бўлмаган ишларни йўлида харжлаб юборади ва буни натижасида жуда кўп фойдани қўлга киритади, шундай бўлгач нима учун у хурсанд бўлмаслиги керак?

«فَرِحِینَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ وَیَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِینَ لَمْ یَلْحَقُواْ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ» (آل عمران/170)

У зотлар аллох ўз фазлу карами билан берган неъматлардан хушнуд холларида бахраманд бўлмоқдалар ва хали ортларидан етиб келмаган биродарларига хеч қандай хавфу хатар йўқлиги ва ғамгин бўлмасликлари хақида хушхабар бермоқдалар.

Инсонни жисми эмас,балки уни рухи абадий қолгувчи экани аниқ-ошкордур. Ана бу рух  маълум бир мархалагача бу жисм билан хамрох бўлади,сўнгра уни ташлаб кетади. Энди мана бу рухни мухофизат қилишни,химоя қилишни ва дунё,охиратда бу рухни шод,хурсанд қилишни  йўлини ўрганиш керак. Ана бу рух жисмдан бу дунёда ўзини шод,хурсанд қилиш учун бир абзор сифатида фойдаланади,бу иш унинг қиёматда хам шод бўлишига сабаб бўлади. Шундай бўлгач оромиш,хотиржамлик рухдадур, шодликни макони хам рухда, мана бу нарсани яъни қалб ва рухнинг аслий жойгохини  секуляристларни психологлари кўрмасликка олишади ва улар инсонни бўш зехнига ва “масъулият”га суянишади ва жамиятни орасидаги ана ўшанча касалликларни шу тарзда дармон қилмоқчи бўлишади:

Инкор қилиб бўлмайдиган мана бу ички изтиробларни хеч ким кўрмасликка олиб кета олмайди ёки уни бир муоммо сифатида инкор қила олмайди, бугунги кундаги жамиятдаги инсонларнинг оромиши ва ички дунёси технология асрини бузиб булғаб ташлаган, ана ўша бузғунчиликларни асарларидан бири шодликни,хурсандчиликни, оромишни камайиб кетганлигидур.

 Секуляр психологлар саломатлик психологияси сохаси бўйича ва ижобий психология шаклида “масъулият” ва “шахсий онгга” асосланган шодлик,бахт тушунчасига кўпроқ эътибор қаратишган, уларни эътиқоди бўйича инсон ўз хаётини фақат ақлини қудрати орқали,хис-туйғулари ва шахсий қобилиятига таяниб, худога ва шариат қонунларига,қалбга суянмаган холда бошқариши ва ўзи кўзлаган оромишни хам қўлга киритиши  мумкин.

Секуляристлар ўзларининг мана бу психологиялари билан хиссиётга,фикрга, шахсий манфаъатларга , инсон ва хайвондаги муштарак ғаризаларга суянган холда шодликни,бахтни қидириб юришибди, улар ўзларини муридларига хам шуни таълим беришадики, хар бир шахс хар қандай қийматга  ва хар қандай шевага кўра бўлса хам,кўпроқ фойдани ва кўпроқ лаззатни қўлга киритиш  орқали ўзи учун мана бундай шодликни,бахтни таъминлашга масъулдур.

Очиқ-ойдин кўриниб турганидек, секуляризм динининг мана бу йўли аллохни шариатидаги қонуннинг  йўлига тўғри келмайди, уларни хар бири алохида йўлдан кетишяпти; исломда шодлик,бахт қалбда жойлашган, аммо секуляристларнинг  психалоягисида шодлик ва бахтни индивидиализмга асосланган ва қалбдан ташқаридаги соф рухий холат бўлиб, шахсга мана бу шодлик ва оромишни ўзларидан ташқаридаги тўполондан,қалбларини ва аллохни шариатидаги қонунни  ташқарисидан қидириш керак деб тушунтиради.  

Ислом аллохнинг шариатидаги қонунлари томонидан контрол қилинган “вазифаларни” ва “ақл юргизишни тасдиқлаш орқали, “қалбни” шодлик қарор тападиган жой деб билади. Хатто қалбни фахмлаш ва дарк қилиш, ақл юргизиш жойи деб хисоблайди:

    «فَتَکُونَ لَهُم قُلُوبٌ یَعقِلُونَ بِهَا» (حج/ 46)

Ахир улар (яъни макка мушриклари) ер юзида сайр қилиб-айланмайдиларми, (ана ўшанда) улар учун доно диллар, тинглайдиган қулоқлар бўлур эди. Зеро, кўзлар кўр бўлмас, балки кўкраклардаги қалблар кўр бўлур.

«لَهُم قُلُوبٌ لاَیَفقَهُونَ بِهَا…» (اعراف/179)،

Уларнинг диллари бору англай олмайдилар, кўзлари бору кўра олмайдилар, қулоқлари  бору эшитмайдилар.

 Мана бу бизларнинг миллатимиз асрлар олдин қўлга киритган ва ўзига хос маданияти,географиясига кўра қалбида аллохни шариатидаги қонун назарда тутган шодликни, бахтни вужудга келтирган тўғри дарк хисобланади, хатто “сиёча мона ё сиё жома дона”ни ( авом халқнинг махсус оханги) ва “дарраий” ни (шайхларнинг махсус оханги) куйлашган  пайтида хам, агар четдан бир одам келиб буни эшитса, булар азадорлик қилишяпти деб ўйлайди,албатта хозирда хам шундай деб фикрлашади, лекин аслида улар мана бу услуб билан дилларини шод қилиб хурсанд бўлишяпти, улар ич-ичларидан хушнуд бўлишяпти. Мана бундай услублар аксар мусулмон миллатини ё дунёдаги кофир миллатларни ўртасида хам  мавжуд.

 Мана бу услублар  шахсга нисбатан барқарор шодликни,бахтни навини беради, лекин четдан келтирилган ва махаллий миллатни маънавиятига тўғри келмайдиган, махсусан ислом маънавиятига тўғри келмайдиган тўполонлар, ислом маънавиятини яхши таниган ва ички оромиш,ўринли шодлик ва бахтни тотиб кўрган шахслар учун вақтинчалик хаяжонни, хамда ўткинчи ёлғон шодликни келтиради, инсонларни фитратига мухолиф бўлган ана бу тўполон нихоясига етгач, мана бу маросимда иштирок этганларни аксари бир нав вақтинчалик тушкинликка ва хатто вақтинчалик чалкашликларга дучор бўлишади. Шу ерда очиқ- ойдин бўладики, ислом шодлик ва бахтни соғлом ва ўринли бўлишидан ташқари уни кайфиятига ва барқарор бўлишига хам ахамият беради, фақат уни миқдорини назарда тутмайди. Мана бу неъматларни қўлга киритиш учун аллох таоло яхши деган шодлик ва бахтни баробарида самиъна ва атоъна деб итоат қилишимиз лозим бўлади.

Сен  

 لا اله – الا الله و محمد رسول الله صلی الله علیه وسلم

ни тилингга олганингдан сўнг,дархақиқат сен бутун хаётингни ва хатто ўлиш услубингни хам аллохни қўлига топширган бўласан:

 قُلْ إِنَّ صَلاَتِی وَنُسُکِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ* لاَ شَرِیکَ لَهُ وَبِذَلِکَ أُمِرْتُ وَأَنَاْ أَوَّلُ الْمُسْلِمِینَ(انعام/162)[1]

Бу хаётда аллохга тегишли бўлган нарсалардан яна бири шодлик ва бахтдур. Нима учун? Чунки аллох бизларга қайси нарса учун шод бўлишимизни буюрган бўлса, биз хам шу ишни қиламиз, қайси ишларга нисбатан хафа бўлиб хавотирланишни буюрган бўлса, биз хам шу ишни қиламиз. Мана  шу ерда фақат аллох дунё ва охиратда хам кулдиради ва хам йиғлатади,дея оламиз, аллох таоло қуйидаги муқаддима билан мархамат қиладики:

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى  *‏.وَأَن لَّیْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى*. وَأَنَّ سَعْیَهُ سَوْفَ یُرَى * .‏  ‏ثُمَّ یُجْزَاهُ الْجَزَاء الْأَوْفَى*.  ‏ وَأَنَّ إِلَى رَبِّکَ الْمُنتَهَى *  ‏.‏  وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَأَبْکَى *. وَأَنَّهُ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْیَا ‏ ‏(نجم/36-44).‏

Хеч бир кўтаргувчи (яъни гунохкор жон) ўзга жоннинг юкини (яъни гунохини) кўтармас! * Инсон учун фақат ўзи қилган харакатгина бўлур ( яъни ўзгаларнинг қилган яхши амалларидан унга бирон фойда етмас)! * Унинг  қилган саъй – харакати эса яқинда ( қиёмат кунида) кўринур. * Сўнгра у ( ўша саъй- харакати учун) тўла- тўкис жазо – мукофот олур. * Албатта охирги чегара ёлғиз парвардигорингиз олдига (бормоқлик)дир. * Албатта кулдирган хам, йиғлатган хам унинг ўзидир. * Албатта ўлдирган хам, тирилтирган хам  унинг ўзидир.

(давоми бор………)

---

[1] بگو: نماز و عبادت و زیستن و مردن من از آن خدا است که پروردگار جهانیان است. خدا را هیچ شریکی نیست، و به همین دستور داده شده‌ام، و من اوّلین مسلمان هستم .‏

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

 (8- қисм)  

Агар инсон аллохнинг шариатидаги қонунларни сахих йўлида харакат қиладиган бўлса – бу мўъминни зиндони ва қамоқхонаси бўлмиш  мана бу дунёда бўладими, ёинки охирги мақсад бўлмиш қиёмат ва жаннатда бўладими – мана бу мархалаларни хаммасида мусулмон киши энг оғир имтихонларни хам шодлик  ва хурсандчилик билан кутиб олади ва сўнгра охирги шодликни қўлга киритади. Хаббоб ибни Арат ва Билол, Сумайя, Хубайб розиаллоху анхуларга ва саййид Қутб,Умар Мухтор ва бошқаларга ўхшаб қийноқлар,азоблар ва ўлимни шодлик ва хурсандчилик билан қабул қилишади, ёки бўлмасам иштишходия амалиётларини хам шодлик ва хурсандчилик билан амалга оширишади ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламни сўзларига кўра мана бу йўлда шодлик ва хурсандчилик билан  бир неча марта ўлишга ва шахид бўлишга рози бўлади:    

‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ وَدِدْتُ أَنِّي لأُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ، ثُمَّ أُحْيَا، ثُمَّ أُقْتَلُ، ثُمَّ أُحْيَا، ثُمَّ أُقْتَلُ، ثُمَّ أُحْيَا ‏”‏‏[1]

Жоним уни қўлида бўлган зотга қасамки, аллохни йўлида жанг қилишни ва ўлдирилишни яхши кўрардим, сўнгра тирилсам ва яна қайтадан ўлдирилсам, сўнг яна бир бор тирилсам ва яна қайтадан ўлдирилсам. Яъни қайта-қайта тирилсам ва қайта- қайта аллохни йўлидаги қуролли жангда ўлдирилсам.

У кишининг мўъмин шогирдлари хам худди шундай бўлишган эди,  агар рухсат берсангизлар сизларга бир тарихий бир достонни айтиб бермоқчиман, унда исломий сахих таълимни, ислом динини қадриятларини, аллохни шариатидаги қонунга эргашишни, аллох таоло мўъминиларга ваъда берган доимий, бепоён жаннат ва шодликни кўрасизлар, унда мўъминлар агар мингта жонга эга бўлган тақдирларида хам аллох билан савдолашган пайтларида ўз ихтиёрлари билан  уни фидо қиладилар: 

Бадр ва бошқа ғазотларда қатнашган сахоба Абдуллох ибни Хузофа розиаллоху анху росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг эроннинг шохи хисравни салтанатига юборилган элчиси хам бўлган эди, бу қадрли сахоба шўх табиатли инсон бўлганлар, у кишининг росулуллох саллаллоху алайхи васаллам билан қилган хазиллари фиқх ахлини олдида хам машхур, энди мана бу шахс Умар ибни Хаттоб розиаллоху анхуни даврида хижрий 19 йилда румликларга қарши  олиб борилган жиход пайтида бир гурух мусулмонлар билан асирга тушиб қолади: румни шохи сахобаларнинг мустахкам иймони,сўзга қулоқ солишларини, итоатларини меъзонидан ва уларнинг исломга,рахбариятга  нисбатан фодокорликларидан хабардор эди, аммо буни имтихон қилиб синаб кўрмоқчи бўлади ва кўзи билан кўришни хохлайди, шу сабабли хам агар мусулмонлар асир олинса уларни ўлдирмасдан уни хузурига келтиришни буюрган эди.

Энди Абдуллох ибни Хузофа розиаллоху анху бир гурух мусулмонлар билан асирга тушади,сўнгра насронийларни шохига бир гурух мусулмонларнинг асирга тушганлигини ва улардан бири пайғамбарнинг қадимги ёронларидан  эканини хабар беришади, у кишини шохни хузурига келтиришган пайтида румни шохи аввало Абдуллох ибни Хузофа розиаллоху анхуга узоқ вақт диққат билан қараб туради, шундан кейин у киши билан сухбатлашади, агар у киши динини ўзгартирса уни озод қилишни ва у кишига мол-давлат, ер, чиройли аёлларни, хатто вазирликни ва подшохликка шерик бўлишни хам ваъда беради, аммо Абдуллох розиаллоху анху қатъият билан  шохга жавоб берадики: динни ўзгартиришни аслан имкони йўқ нарса, ўлим бундан кўра минг марта яхшироқ, у киши кулган холда сўзида давом этадики, аллохга қасамки агар сен ўзингдаги ва арабларни барчасидаги  мол- мулкни  менга берган тақдирингда хам Мухаммад саллаллоху алайхи васалламни динидан кўзни очиб юмгунчалик миқдорда хам ортга қайтмайман, бу ишга рози бўлмайман. 

Румни шохи мана бу мархалада у кишини бир неча марта ўлим билан тахдид қилади, биринчи у кишини осиб қўяди  ва камон билан отмоқчи бўлаётгандек қилиб кўрсатади, яъни аскарларга у кишини ўзига қарата эмас, балки атрофига отишни буюради, камон отилаётган пайтида хам Абдуллохни динини тарк қилишга даъват қилади, лекин у кишига бу хам таъсир қилмайди, Абдуллохни янада кўпроқ тахдид қилиш учун, у кишини кўз олдида бир қозон ёғни қиздиришади ва асирлардан икки кишини насроний бўлишга даъват қилишади, аммо улар бу таклифни қабул қилишмагач хар икковини қизиб турган ёғга ташлашади, уларни фақат суяклари қолади холос.

 Румни насроний шохи шундан сўнг хам Абдуллохни яна қайтадан насрониятни қабул қилишга даъват қилади, аммо у киши бу таклифни янада шиддат билан инкор қилади, қайсар ноумид бўлиб у кишини қозонга ташлашни буюради. Абдуллохни қозонни олдига олиб келишган пайтида у кишини кўзи ёшга тўлган эди. Подшохга Абдуллохни кўз ёши тўкаётганини хабар беришади, подшох у ўлимдан қўрқиб йиғлаяпти деб ўйлайди, шу сабабли уни хузирига  қайтариб олиб келишга буюради, у кишини олиб келишган пайтда яна бир бор насроният ақидасини қабул қилишни таклиф қилади, лекин Абдуллох  янада қаттиқроқ шиддат билан рад қилади. Қайсар ғазабланади ва уни хақорат қилиб бошлайди ва айтадики: эй фалон бўлиб кетгур! Бўлмасам нима учун йиғлаётган эдинг?

Абдуллох розиаллоху анху унга жавоб берадики: кўз ёшимга  сабаб, хозир қозонга ташлансам жон баданимдан чиқиб кетади, деб ўйладим, кошки бошимдаги сочларни миқдорича жоним бўлганда эди, уларни хаммасини сонича  аллохни йўлида шу қозонга ташланар эдим. 

Подшох Абдуллохнинг кучли иймони ва шижоатини қаршисида таслим бўлди ва айтдики: мени бошимни ўпишингни  эвазига сени озод қилишимни хохлайсанми? Абдуллох айтдики: буни эвазига хамма асирларни озод қиласанми? Шунда подшох айтдики: ха, буни эвазига хамма асирларни озод қиламан.

 Абдуллох розиаллоху анху ўзига- ўзи айтадики: бу аллохни душманларидан бири холос, агар уни бошини ўпадиган бўлсам хеч нарса қилмайди, бўлиб хам буни эвазига мен билан бирга хамма асирлар озод бўлади…………у киши подшохни олдига бориб уни бошини ўпади, бундан сўнг подшох барча асирларни Абдуллохни қўлига топширишга буйруқ беради. Абдуллох розиаллоху анху Умар ибни Хаттоб розиаллоху анхуни хузурига келиб, мана бу можарони таърифлаб беради, Умар розиаллоху анху бу ишдан жуда хам хурсанд бўлади. У киши асирларга қараб айтадиларки: хар бир мусулмон Абдуллохни бошини ўпиб қўйиши керак ва мен хаммадан аввал бу ишни бошлаб беришим лозим. Шундан сўнг у киши ўринларидан туриб Абдуллохни бошини ўпадилар.   [2]

(давоми бор……….)

---

[1] رواه بخاری

[2]1- الاصابه فی تمییز الصحابه از ابن حجر 2/287  2- السیره النوبه از ابن هشام.  3-حیاه الصحابه شیخ مولانا محمد یوسف كاندهلوی.4- تهذیب التهذیب 5/185.   5- تاریخ الاسلام للذهبی.

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(7-қисм)

Мусбат ва ўринли, бардавом  шодликлар билан  умумий суратда танишиш.

Аввало бахсимизни бошида фитрий ишлар хақида ва аллохни шариатидаги қонунларга шодлик масаласида тобеъ бўлишнинг  ахамият борасида шу нарсани айтиш лозимки, зулм- ситамга қарши мубораза қилишлик, адолатни талаб қилишлик ва қурол билан жанг қилиш, жиход қилиш кабилар инсонни таъбига ёқмайди ва аллох таоло очиқ-ойдин баён қиладики:

 كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ(بقره/216)

Сизларга ёқмасада, жанг қилишингиз фарз қилинди. (Зотан) сизлар ўзингиз учун яхши бўлган нарсани ёқтирмаслигингиз ва сиз учун ёмон бўлган нарсани яхши кўришингиз мумкин. Аллох билур, сизлар билмассиз.

Яъни агарчи зулмга ва адолатсизликка қарши мубораза қилишлик ва золимларни,фасодчиларни нобуд қилишлик инсонни фитратида мавжуд бўлса хам, аммо буни баробарида инсонни фитрати очликка тоқат қилишлик, ярадор бўлишлик, зиндонга тушишлик, сургун қилиниш, қавм- қариндошлардан ва ватандан  узоқда бўлиш,махсусан ўлим ва ўлдириш каби  мана бу муборазани оқибатларини ёқтирмайди, инсон фитрий суратда бундай нарсаларни ёмон кўради, бу ерда мана бу табиий хом ашёни фақат  ” тўғри таълим бериш ва тўғри қонунлар ва тўғри таниб олиш”гина униб-ўстиради ва сахих йўлга уни хидоят қилади.

  Бу ерда бериладиган таълимлар шахсга фақат қуролли жанг ва жиходдаги мушкилотларни,қийинчиликларни ўзини назарга олмасликни ўргатади, балки иззат ва озодлик,фаровонлик,амният ва аллохнинг комил ибодатлари, аллохни шариатини комил татбиқ қилиниши каби  унинг дунёвий самаралари фақат қуролли жанг ва жиходни гурухида мавжудлигидан ташқари, улар аллох таоло билан муомала қилаётганликларини хам назарга олишлари кераклигини ва бу муомалани қийматини аллох таоло жаннат ва ўзини розилиги билан тўлашини таълим беради. Мана бу нарсалар шахс дунёда қўлдан бой берадиган нарсаларга  қараганда қадрлироқ  ва қийматлироқ самарадур.

   إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ ۚ.

Албатта,аллох мўъминларнинг жонларини ва молларини улардан жаннат баробарига сотиб олди,

يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ۖ

Улар аллохни йўлида жанг қилишиб (кофирларни) ўлдирадилар ва (ўзлари хам аллох учун шахид бўлиб) ўлдириладилар.

 وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنجِيلِ وَالْقُرْآنِ ۚ  وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ ۚ  فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه/111)

(Бундай мўъминларга жаннат берилишига) аллох таврот,инжил ва қуръонда ўзининг хақ ваъдасини бергандир. Аллохдан хам ахдига вафодорроқ ким бор? Бас, (эй мўъминлар), қилган бу савдоларингиздан шод бўлингиз. Мана шу хақиқий буюк бахтдир.

Бу ердаги харидор: аллох таоло, сотувчи: инсон; ўртадаги муомала қилинаётган махсулот : инсоннинг арзимас жони ва моли, аслида эса мана бу мол-давлат хам аллохни ўзиники, ана бу махсулотни бахоси ва қиймати: адабий жаннат; мана бу муомалани замонатчиси: аллох таоло. Мана бу муомалани рукнлари ва шартлари хам  очиқ – ойдин кўриниб турибди.

Инсон фитрати бўйича фойда,манфаъатни исташини ва зарар,зиённи ёмон кўришини хаммамиз яхши биламиз, энди бу ерда шу нарса мухимки, у таълим олган нарсалар ва унга ўргатилган қонунлар нимани зарарли ва нималарни манфаъатли деб кўрсатган?  Агар аллох таоло бир нарсада манфаъат бор деган бўлса, аммо бу шахсга мана бу нарсани зарарли деб ўргатишган бўлса, шу ерда мана бу шахс зарар билан манфаъатни ташхис бериш бўйича гумрох бўлиб қолади ва  аллох таоло манфаъатли деган нарсани зарарли деб санайди ва аллох таоло зарарли деган нарсани манфаъатли деб хисоблайди, шу ерда шахс, фитратини бу борада  ўзгартирган ва аллохни шариатидаги қонуни яхши деган унда манфаъат бор нарсадан безор бўлади ва аллох таоло ёмон, зарарли деган нарсани шахс яхши кўради ва у томонга харакат қилади.  

Баъзи кишиларда зарар томонга мойил бўлишлик ва фойдали нарсадан узоқлашишлик, инсонни фитратида мавжуд бўлган қуролли жангни, ўлдиришни, қирғинни  ёмон кўриш ва ундан безорлик сабабли бўлиши мумкин ва шахс мана бу икки фитрий  ишни ўртасида ўйланиб қолган бўлиши хам мумкин :  улардан бири зулмни, ситамни, залилликни нобуд қилиб фаровонлик, амният ва иззат, дунёдаги комил ибодат ва қиёматдаги жаннат бўлса, бошқа бири ўлдиришдан, муборазани ва жиходни оқибатидан безор бўлишдур. Шу ерда аллох таоло мархамат қиладики:

  وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ .

Бу ерда аллох таоло бизларга мархамат қиляптики, сизларга нима манфаъатли эканини мен сизлардан кўра яхшироқ биламан, бизлар хам аллох таолони сўзига ва уни шариатидаги қонунига эргашган холда қуйидагиларни айта оламиз: ха, фақатгина сен яхши билгувчисан ва бизлар хеч нарсани билмаймиз, бошқа мавжудотлар хақ эмас, балки сен хақдирсан.

سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ(بقره/285)

Ва “эшитдик ва итоат этдик. Парвардигоро, гунохларимизни мағфират қилишингни сўраймиз. Ва фақат ўзингга қайтажакмиз”, дедилар.

Мўъминлар мана бу ўринларда аллох таолога ва у зотни ваъдаларига таваккул ва эътимод қилганликлари сабабли ва мана бу дастурларни амалга оширишни кетидан уларга насиб бўладиган  дунёвий ва ухровий натижалари, самараси учун хам ўз ихтиёрлари билан қучоқ очиб рақобатлашган холда, аллохни шариатидаги қонунларни амалга оширишга харакат қилишади ва уни таълим олишади. Даъват ва жиход йўлидаги машаққат ва қийинчиликлар маккада мусулмонларни бошига тушган нарсалар ва ватанни тарк қилиш ва хабашага кейинчалик эса мадинага хижрат қилиш ва қуролли жанг қилиш, дунёдаги хамма нарсани оилани,мол-давлатни,лаззатларни тарк қилишга ўхшайди, шу шаклда мусулмон шахс учун бу ишлар осон,енгил,ёқимли ва шодлик келтирувчи бўлиб қолади ва шахс ўзидаги илм ва огохлик билан даъватдан ва аллохни шариатидаги қонунларга амал қилишдан келиб чиққан мушкилотларни,машаққатларни кутиб олади. Мана бу машаққат ва мушкилотлар аччиқ дорилар бўлиб,инсонларнинг дунёвий ва ухровий саломатлиги,шифо топиши ана бу аччиқ дориларни истемолига гаровланган.

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(6- қисм)

Аллох таоло мушрик ва секуляристларга омонлик бериб уларни мусулмонлар жумласидан деб хисоблайди, вақтики улар тавба қилиб намоз ўқисалар:

  فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَخَلُّواْ سَبِیلَهُمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (توبه/5)

فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَإِخْوَانُکُمْ فِی الدِّینِ وَنُفَصِّلُ الآیاتِ لِقَوْمٍ یعْلَمُونَ‏ (توبه/11)

Жаннат ахли жиноятчи кимсалардан сўраган пайтларида:

«فِی جَنَّاتٍ یَتَسَاءلُونَ * ‏عَنِ الْمُجْرِمِینَ ‏‏»

сизларни жаханнамга ва сақарга тушишингизга нима  боис бўлди,

«مَا سَلَکَکُمْ فِی سَقَرَ ؟»

уларни жавобларидан бири шуки, улар намозни барпо қилишмаган:

  قَالُواْ لَمْ نَکُ مِنَ ٱلْمُصَلِّینَ (مدثر/32-43)

Улар айтурлар: “бизлар намоз ўқигувчилардан бўлмадик.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам намоз ўқимайдиган кимсалар хақида мархамат қилганларки:

«بَیْنَ الرَّجُلِ وَ بَیْنَ الْکُفْرِ تَرْکُ الصَّلاةِ»[1]

Киши билан куфрни ўртасидаги фарқ, намозни тарк қилишдур.

«اَلْعَهْدُ الَّذی بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ الصَّلاةُ فَمَنْ تَرَکَها فَقَدْ کَفَرَ»[2]

Бизларни кофирлардан жудо қиладиган ахд ва паймон намоздур, намозни тарк қилган киши кофир бўлади.

«عُرى الإسْلامِ وَ قَواعِدُ الدِّینِ ثَلاثَةٌ، عَلَیهِنَّ أسِّسَ الإسْلامُ مَنْ تَرَکَ واحِدَةً مِنْهُنَّ فَهُوَ بِها کافِرٌ، حَلالُ الدَّمِ: شَهادَةُ أنْ لا اله إلاّ الله، وَ الصَّلاةُ الْمَکْتُوبَةُ، وَ صَوْمُ رَمَضانَ»[3]

Исломнинг бир-бирига боғланган халқалари ва динни поялари учта нарса бўлиб, ислом уларни устига бино қилинган, агар киши улардан бирини тарк қилса, уни тарк қилгани сабабли кофир бўлади ва қони халол хисобланади.

Аллох таолодан бошқа хеч қандай  маъбуд йўқлигига иқрор бўлишлик ……..хар кунги вожиб намозларни ўқишлик…….рамозон ойида рўза тутишлик. Бошқа бир ривоятда қуйидагича келтирилган:

من ترك منهنَّ واحدةً فهوكافر باللّه، ولا يقبل منه صَرْفٌ ولا عدلٌ، و قد حل دمه وماله”

Кимки мана булардан бирини тарк қилса, кофир бўлибди ва уни фарз ва суннат ибодатлари қабул қилинмайди ва шубхасиз қон ва моли хам  халол саналади.

Росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг барча асхоблари хам намозни тарк қилган кишини кофир ва исломдан чиққан деб хисоблашади. Мана бу заминада Али ибни Аби Толибдан ва ибни Масъуддан ва Жобир ибни Абдуллохдан ва Абу Дардоъдан ва ибни Аббосдан  турли-хил ривоятлар нақл қилинган ва очиқ-ойдин намоз ўқимаган кимсани кофир дейилган.

Энди агар бир киши намозни қабул қилса ва дангасалиги сабабли ё дунёга машғул бўлгани учун баъзи вақтларда уни ўқимаса ( яъни бутунлай уни тарк қилмаган бўлса) ахли суннатнинг машхур тўрт фирқасини аиммалари бу борада учта назар беришган:

– Имоми Ханафий рохимахуллох айтадики, бундай бепарво шахс фосиқдур, уни шу даражада уриш керакки, баданидан қон оқсин, сўнгра уни намозига қайтмагунича  зиндонга ташланади.

– Имоми Молик ва Шофеъий хам айтишадики: бундай дангаса, бепарво шахс фосиқдур, аммо унга шаллоқ ургач зиндонга ташлашни ўзи кифоя қилмайди, балки агар у намозини тарк қилишда давом этадиган бўлса, шаръий хад сифатида уни ўлдириш керак.

– Имоми Ахмад айтадики: номоз ўқимайдиган кимса кофирдур, ундан тавба қилишни сўрашлик вожиб бўлади, агар тавба қилмаса уни бўйнини узиб ташлансин, у учун  ўлдиришдан бошқа жазо йўқ.

Хўп, мана булар аллохни шариатидаги қонунлар ва қалби бемор бўлган шахснинг хукмидур, у намозни барпо қилмаслик касаллигини ўзини амалларида кўрсатган,  дунёда бундан хам каттароқ  жиноят борми? Чунки бу иртидод хаддидаги жиноят, энди мана бундай хатарли жиноятни қилган жиноятчини қалби энг фосид қалб хисобланмайдими?

Шу тарзда фосид амаллар фосид қалблардан келиб чиқади. Фосид амал фосид қалбни белгисидур, булғанган амал бузилган ва касал қалбни нишонаси бўлади. Шу сабабли хам росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладилар:

     إِنَّ اللهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ، وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ، وَأَعْمَالِكُمْ. [4]

Худованд сизларни  чехрангизга ва молингизга қарамайди, балки сизларни дилингизга ва амалларингизга қарайди.

Шу ерда мусулмон киши қалбига  аллохни шариатидаги қонун билан шифо бериши ва сўнгра уни амаллари хам қалбини саломатлигини андозасича соғлом ва пок бўлиши керак, чунки амаллар қалбга тобеъ бўлади. Соғлом қалбга эга бўлган инсон аллохни шариатидаги қонунидан четга чиққан  нарсалардан безор бўлиб нафратланади ва аллохни шариатидаги қонунга хилоф бўлган нарсалардан узоқлашади:

Аллох таоло мана бундай мўъминларга қарата мархамат қилади:

 … وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ(حجرات/ 7)

Лекин аллох сизларга (иймони комил, тақво имтихонидан ўтган зотларга) иймонни суюкли қилди ва уни дилларингизга чиройли кўрсатди хамда сизларга куфрни, (аллох ва пайғамбарга) итоатсизликни ва исённи ёмон кўрсатиб қўйди. Ана ўшаларгина (яъни иймон йўлида собит қадам бўлиб, куфр – исённи ёмон кўрган кишиларгина) тўғри йўлга юргувчи зотлардир.

‏فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَنِعْمَةً وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ (حجرات/8)

(Бу) аллох томонидан бўлган фазлу мархамат ва неъматдир.

Шу сабабли хам барча солих ва муслих кишиларни дуоси қуйидагича бўлган:

  رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً ۚ إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ (آل عمران/8)

“Парвардигоро, бизни хидоят қилганингдан кейин – энди дилларимизни хақ йўлдан оғдирма ва бизга ўз хузурингдан  рахмат ато эт! Албатта сенгина барча яхшиликларни ато этгувчисан!”

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:

اللَّهُمَّ مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ صَرِّفْ قُلُوبَنَا عَلَى طَاعَتِكَ»[5] ،

У киши асхобларга ўргатар эдиларки, мана бу хам уларни дуоларидан бири бўлиши керак:

 اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ… قَلْبًا سَلِيمًا، وَأَسْأَلُكَ لِسَانًا صَادِقًا»؛[6]

Шу ерда аллох таоло қиёмат куни учун хам таъкидлаб баён қиладики:

 یَوْمَ لَا یَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ (شعراء/88)

У кунда на молу давлат ва на бола- чақа фойда бермас;

 إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ ‏(شعراء/89)

 Магар аллох хузурига тоза дил билан келган кишиларгина (фойда берур).

(давоми бор……..)

---

[1] مسلم و ابوداود و ترمذی و ابن‌ماجه‌ و احمدبن‌حنبل

[2] احمد و صاحبان سنن

[3]ابویعلی  آن  را  با  ‌»‌اسناد  حسن‌«‌  روایت  کرده  است‌. 

[4]رواه مسلم في كتاب البر والصلة والآداب، باب تحريم ظلم المسلم وخذله واحتقاره وذمه وعرضه وماله 4/ 1987 [2564].

[5]رواه مسلم في كتاب القدر، باب تصريف الله تعالى القلوب كيف شاء 4/ 2045 [2654].

[6]رواه أحمد 4/ 123، 125، والترمذي في كتاب الدعوات، باب منه [23] 5/ 476 [3407]، والنسائي في كتاب السهو، باب [61] نوع آخر من الدعاء 3/ 54 [1304] بلفظ: كان يقول في صلاته، وصححه ابن حبان 5/ 310 [1974].

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(5- қисм)

Энди шундай инсонлар хам борки, мана бу қалб саломатлигини ва тўғри йўлни аллохни шариатидаги қонунлардан эмас, бошқа жойдан топишни хохлашади ва шундай осон суратда  шодлик ва оромишни қўлга киритиш йўлини танлашда хато қилишади, ва мана бу нотўғри йўл уларни нотўғри танловга олиб боради, улар хаётларини кайфиятини яхшилашни  ва оромишни қўлга киритишни ўрнига ғам-ташвиш ботқоғига ботиб кетишади, улар оромишни ижод қилиш асбобларидан ғофил бўлишади ва бир вақтни ўзида бир ўлчам бўйича харакат қилишади; кўриб турганимиздек   осойиш ва моддият назаридан кундан – кунга уларни  имкониятлари кенгайиб боради, турли- туман нарсалар ва янги имкониятларга эга бўлишади, яъни бошқача истелох билан айтганда ўзлари учун  осойиш воситаларини  мухайё қилишади, лекин бу осойишга муносиб суратда уларни шодлиги,хурсандчилиги,оромиши таъмин бўлмайди.

Бугунги кунда шундай кишиларни кўрамизки, улар шод ва хурсанд эмаслар, оромишлари йўқ, лекин зохирда  улар осойишда ва моддий жихатдан  комил имкониятлар билан  хаёт кечиришади, аммо улар бу хаётдан лаззатланишмайди, ўзларини ва атрофларидаги кишиларни хаётида шодликни , оромишни топа олишмайди; агарчи улар ўтмишдаги моддий имкониятлардан махрум холдаги  хаётларига  рози бўлишмаса хам, аммо аксар холатда  улар ўтмишдаги имкониятларга эга бўлмаган оромишга эга шод хаётларини хасрат билан эслашади, гўёки улар қоронғиликда саргардон бўлиб қолишган ва ўша оромишни қидириб юришибди, лекин бу оромишни аллохни шариатидаги қонунга эргашиш билангина вужудга келтирса бўлади ва уни жойи хам қалбдадир:

 أَفَمَن شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلإِسْلامِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِّن رَّبِّهِ فَوَيْلٌ لِّلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُم مِّن ذِكْرِ اللَّهِ أُوْلَئِكَ فِي ضَلالٍ مُّبِينٍ (زمر/22)‏

Ахир аллох кўксини ислом учун кенг қилиб қўйган, бас ўзи парвардигори томонидан бир нур – хидоят устида бўлган киши (куфр зулматларида  адашиб- улоқиб юрган кимса билан баробар бўлурми)?! Бас, диллари аллохни эслашдан қотиб қолган (яъни аллохни эслашни тарк қилган) кимсаларга халокат бўлгай! Улар очиқ залолатдадирлар!

‏ ‏اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِیثِ کِتَاباً مُّتَشَابِهاً مَّثَانِیَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِینُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ ذَلِکَ هُدَى اللَّهِ یَهْدِی بِهِ مَنْ یَشَاءُ وَمَن یُضْلِلْ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ ‏(زمر/23)

Аллох энг гўзал сўзни (оятларни фасохат ва балоғатда) бир- бирига ўхшаган, (ичидаги хукмлари) такрор – такрор қилгувчи бир китоб – қуръон нозил қилдики, ( ундаги аллохнинг азоби хақидаги оятларни тиловат қилганларида) парвардигорларидан қўрқадиган зотларнинг терилари титраб кетар, диллари хам аллохнинг зикрига юмшар – мойил бўлур. Мана шу (китоб) аллохнинг хидоятидурки, унга ўзи хохлаган кишиларни хидоят қилур. Ва кимни аллох йўлдан оздирса, бас, унинг учун бирон хидоят қилгувчи бўлмас.

 Мана бундай шароитда мусулмонлар  ўзларига келиб, ўзларига бир савол бериб кўрсинларчи: ўтган даврдаги мусулмонларда нима бор эдики, бу нарса улар учун оромишни,шодликни манбаъсини келтирган эди, нима учун улар бугунги кунда бу нарсадан  махрум бўлиб қолишган, шодлик хам ана ўшанча нарсалар билан бирга жуда кўп мусулмонлар учун йўқолиб қолганми?

Бугунги кунда мусулмонлар аллохни у зотнинг қонунларини, дунёвий ва ухровий дастурларини бир четга сураб қўйиш, хамда динни тўрт мафхумидан қўлларини тортиш орқали унутиб қўйишган, улар шу шаклда “аллохни зикри”дан ғофил бўлиб қолишган ва аксар холларда “секуляризм динидаги қонунларни зикр қилиш ва демократияни зикр қилиш ва турли-хил мактабларни зикр қилиш ва секуляризм динидаги рахбарларни зикр қилиш ва иртидодга сабаб бўладиган секуляристик ахзобларни зикр қилиш” билан машғурдурлар, улар материализм ва индивидуализмни турли-хил касалликларига, изтиробга, қалбий ва зехний зўриқишларга, бундан бошқа мушриклар ва секуляристларга хос бўлган касалликларга мубтало бўлишган, мана бу тарзда уларни диллари бемор бўлиб қолган. Ўртадаги йўқолиб қолган халқа шу ерда. Дил бемор бўлгач инсондаги хамма нарсани фасодга ботириб ташлайди. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладилар:

    أَلا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، أَلا وَهِيَ الْقَلْبُ [1]آ

Огох бўлингизким, жисмда бир парча гўшт бор, агар у тўғриланса, жасадни хаммаси тўғри ва солих бўлади ва агар у фасод бўлса жасадни хаммаси фасодланади ва билингларки у қалбдур.

Бу ердаги қалбни ислох бўлиши бу яъни амални ислох бўлишидур, амални  фасодланиб  ғайри шаръий бўлиши бизларга қалбнинг фасодланиб бузилганини билдиради. Ёлғончилар, мунофиқлар ва секулярзадаларни кўрганмисизлар, улар хар қандай ғайри шаръий ишни яъни намоз ўқимаслик ва шароб ичишлик  кабиларни  қилишади, лекин улар мана бу ишларнинг ғайри шаръий, харом эканини яхши билишади,аммо айтишадики: бизларни қалбимиз пок, шуни ўзи кифоя қилади, шу тарзда улар гунох ва жиноятларида қайсарлик қилиб туриб олишади ва қалбни ислох бўлиши ё амални ислох бўлишига мойиллик хам билдиришмайди:

 أُوْلَئِکَ الَّذِینَ لَمْ یُرِدِ اللّهُ أَن یُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِی الدُّنْیَا خِزْیٌ وَلَهُمْ فِی الآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِیمٌ (مائدة/ 41)

Улар аллох кўнгилларини поклашни истамаган кимсалардир. Улар учун дунёда расволик, охиратда эса улуғ азоб бордир.

Сен намоз ўқимаганингдан сўнг, шундай бир паст, фосид, беарзишсанки, сени жиноятинг хар қандай зинокордан, шаробхўрдан, қиморбоздан, ўғри ва хоиндан баттарроқ хисобланади. Бундан кўра баттарроқ ва бунга етадиган бошқа жиноят топилмайди, шундай бўлгач уялмасдан,сурбетлик билан мени қалбим пок,деб иддао қиласанми?

(давоми бор……..)

---

[1] متفق علیه : رواه البخاري في كتاب الإيمان، باب فضل من استبرأ لدينه 1/ 28 [52]، ومسلم في كتاب البيوع، باب أخذ الحلال وترك الشبهات 3/ 1219 [1599].

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(4-қисм)

Энди инсонни бадани бошқа хайвонот каби бир ғариза сифатида соғлом озуқага эхтиёжи бўлганидек, инсоннинг  рухи ва равонини  хам соғлом озуқага эхтиёжи бор. Энди агар еб-ичиш бир эхтиёж бўлса ва агар жинсий масалалар ва нафас олиш хам жисмни эхтиёжи бўладиган бўлса, шодлик хам бир фитрий эхтиёж сифатида инсоннинг рухий эхтиёжларидан бири саналади. Агар инсонни мана бу фитрий ва ғаризий эхтиёжлардан махрум қилсанг, у мана буларни бошқа йўл орқали қўлга киритишга мажбур бўлади, хатто агар бошқаларни амниятига тахдид қилиш эвазига  ва хатто ўзини нобуд қилиш эвазига бўлса хам бу ишни қилади.

  Албатта борлиқ жахоннинг асоси ва ундаги ходисалар хам шундай яратилганки, улар инсонда шодликни вужудга келишига боис бўлади. Гўзал бахор, ранго- ранг гуллар, шаршаралар, кўзни қувонтирувчи ўрмонлар, кенг денгизлар, тоғлар, ширин булоқлар, яқинлар билан дийдорлашиш, турмуш қуриб оилавий хаётни ташкил қилиш,фарзандли бўлиш, муносиб ишга ва муносиб даромадга  эга бўлишлик, аллохни шариатидаги қонунни душманларни устидан ғалаба қозониши ва …………мана буларни хаммаси шодликка ва хурсандчиликка сабаб бўлади. Агар яхшилаб диққат қилсангизлар жаннатдаги неъматлар хам шодликка ва хурсандчиликка  боис  бўлади.

Ислом динидаги хаётга чуқурроқ назар ташлайдиган бўлсак, шу нарсани тушуниб етамизки, унинг ахкомларини ва қонунларини хамма қирралари харакат ва шодликка эга. Намоз, душманшуносий ва душманларни даражаларга ажратишлик , минтақадаги ва жахондаги ўзгаришларда иштирок этишлик, аллохни йўлида жиход қилишлик, силайи рахмни амалга ошириш, от минишни ўрганиш, ўқ отишни ва сузишни  таълим олиш буларни хаммаси ислом динидаги шодликни кўринишига намуналар хисобланади, шунинг учун хам аллохни шариатидаги қонунга эргашганларни ва буюк кишиларни сийрати ва хаёти хам харакатга ва шодликка асосланган, хатто орадан асрлар ўтишига қарамасдан уларда тушкинлик ва умидсизлик кузатилмаган, балки озодлик ва харакатда бўлишлик ва бошқа инсонларни тоғутларни қўлидан озод қилиш, хамда аллох таолони ваъдаларига хақиқий умид қилиш, буларни барчаси  аллохнинг  шариатидаги қонунига асосланган бўлади:

 یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْکُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّکُمْ وَشِفَاءٌ لِّمَا فِی الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِینَ ‏*  قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ» (يونس/ 57-58)

Эй инсонлар, сизларга парвардигорингиз томонидан панд- насихат, дилларингиздаги бузуқ эътиқодлардан иборат нарсаларга шифо ва иймон келтирган зотлар учун хидоят ва рахмат (яъни, ислом) ва рахмат-мехрибонлиги (яъни,қуръон) билан – мана шу (неъмат) билан шод- хуррам бўлсинлар. (зеро) ,бу улар тўплайдиган мол- дунёларидан яхшироқдур.”

Аллох таоло очиқ ва ошкор мархамат қиладики, у зот нозил қилган шариат қонунлари фақат инсонларни шодлигига боис бўладиган қалбий касалликларни дармони ва хидоятни омили бўлади ва ана бу қонунларга эргашишлик бўлмиш  “аллохни зикри” хам убудиятни ва бандаликни  пояси хисобланади ва банда билан холиқни ўртасидаги алоқани хамма вақт ва холатларда кўрсатиб туради:

  قُلْ إِنَّ صَلاَتِی وَنُسُکِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ ‏(انعام/162)

Айтинг (эй Мухаммад): “албатта, намозим, ибодатларим, хаёту мамотим бутун оламларнинг парвардигори бўлмиш аллох учундир.

Мана бу хаёт ва ўлимни аллохни шариатидаги қонунга асослаш бўлиб, унга “аллохни зикри” дейилади, мунофиқлар ва иймони заиф кишилар аллохни шариатидаги қонунга камроқ пойбанд бўлганликлари сабабли, улар  аллохни зикрини кам қилишади,дейилади ва шайтон устиларида хукмрон бўлиб олган кимсалар хам  аллохни шариатидаги қонундан ё аллохни зикридан ғофил бўлишади, шу сабабли хам қалбларни оромиш топиши учун танхо йўл ва

مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّکُمْ

аллохни шариатидаги қонунларга тобеъ бўлиш ва ислом динининг тўрт мафхум ва мазмунига комил ва холис пойбанд бўлишдан иборат ва бу нарсалар шодлик келтиради,

  فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُوا

ва аллох таоло қисқа суратда “аллохни зикрини” қолибида мархамат қилади:

 الَّذِینَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ ‏(رعد/28)

Улар иймон келтирган ва қалблари аллохни зикр қилиш – эслаш билан ором оладиган зотлардир. Огох бўлингизким, аллохни зикр қилиш билан қалблар ором олур.

الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ طُوبَى لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ ‏ (رعد/29)

Иймон келтириб, яхши амаллар қилган зотлар учун хушнудлик ва гўзал оқибат – жаннат бордир.

Очиқ-ойдин кўриниб турганидек, доимий  аллохни эслаш ва зикр қилиш яъни аллохни шариатидаги қонунга эргашиш ва шукр қилиш ва хаётни барча холатларида аллохни буйруқларидан бош тортмаслик , мана буларга бутун хаёт бўйича  аллох билан хамиша пойбанд бўлиш ва алоқада бўлиш дейилади. Сен аллох билан шу тарзда алоқа боғлаган пайтингда аллох таоло хам сени ташлаб қўймайди, балки хамиша сен билан бирга бўлади:

   فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ وَاشْکُرُواْ لِی وَلاَ تَکْفُرُونِ ‏(بقره/152)

Бас, мени эслангиз, мен хам сизларни эслайман ва менга шукр қилингиз ва мени инкор қилмангиз!

Аллохни шариатидаги қонунларга тобеъ бўлиш,яъни қалб саломатлигига ва оромишни қўлга киритишга ва қалб хотиржамлигига, хидоятга ва тўғри  хаёт йўлида харакат қилишга қадам қўйиш демакдир. Мана бу маъруза ва рахматни аллох таоло ўзгартириб бўлмайдиган суратда инсонларга хадя қилиб берган. ( бу нарса хар икки томондан қилинадиган маваддахга ўхшамайди)  Очиқ -ойдин кўриниб турганидек, аллохга ва аллохни шариатидаги қонунларга иймон келтиришлик хидоят ва шифо ва қалб саломатлиги ва уни кетидан амал ва рафторларни ислох бўлиши билан бародардур,

 «وَمَن یُؤْمِن بِاللَّهِ یَهْدِ قَلْبَهُ وَاللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ »‏(تغابن/ 11)

(Бирон кимсага) бирон мусибат етмас, магар аллохнинг изни- иродаси билангина (етур). Ким аллохга иймон келтирса, у зот унинг қалбини (тўғри йўлга) хидоят қилур. Аллох барча нарсани билгувчидир.

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(3- қисм)

Бу ерда ота-она болаларга нима яхши ва нима ёмон эканини ўргатади, улардан сўнг спутник каналлари,ахборот воситалари, мактаблар, мадрасалар,дўстлар, хукуматлар ва жамиятга хоким бўлган қонунлар бугунги кунда боғча давридан бошлаб то ўлгунича нима яхши ва нима ёмон эканини таъйин қилади,шундай қилиб, аллох  таоло бу болага аллохнинг шариатидаги қонунини ва хидоятни топиш учун берган бу ишора, ота- оналар ва спутник каналлари ва бошқа нарсалар томонидан  аллохни шариатидаги қонунига хилоф равишда қадриятларни, қонунларни таништириш орқали, шахсни  аллохнинг назарида яхши бўлмаган яхшиликларга йўллайди ва аллохни назарида ёмон бўлмаган ёмонликларга уни хидоят қилади. Мана шу шаклда шахснинг соғлом фитратига зарба урилади ва ёзилмаган тоза вараққа бола хато бўлган нарсаларни ёза бошлайди. Шу ерда биз ота- она болани бузди ёки ота- она спутник каналлари ва бошқа нарсалар болани бузиши учун шароитни яратиб берди,дея оламиз.

Мана бу фитрий ишлар уруғларга ўхшаб аллох хохлаган шаклда ўсиши учун  муносиб тупроққа ва муносиб хавога,мухитга, хидоятга, парваришга эхтиёжи бор, бу ишлар аввал бошида парваришга мухтож бўлмайди, аммо босиб ўтиладиган йўл давомида ва ўзини замонида аллохни шариатидаги қонунлар ва қадриятлар асосида  эътиборга,парваришга мухтож бўлади.

Рост гапиришга мойиллик ва ёлғондан нафратланиш хаммани вужудида бор, ёки омонатдор бўлишга мойиллик ва хиёнатдан нафратланиш хам хаммада мавжуд ёки турмуш қуришга мойиллик ва оила ташкил қилиш, ёлғиз яшашни ёмон кўриш хам хаммада бор, бойликка мойиллик ва фақирликдан нафратланиш хам хаммада бор, хаммани вужудида фитрий суратдаги бундан бошқа жуда кўп ўринлар мавжуд, аммо мана бу ўринларни хар бири ўзини мархаласида ва ўзини замонида болага таълим берилиши лозим, чунки у бу ерда  мана бу яхшиликларни қандай қўлга киритишни тўғри йўлини ўрганади? Сут эмадиган  болага ростгўйликни ва ёлғондан пархез қилишни таълим берилмайди, чунки бу мойилликни мана бу ёшда хидоят қилиб бошқариб бўлмайди, лекин бундан юқорироқдаги ёшда буни имкони бор, ёки бошланғич синфдаги болага турмуш қуриш ва оила ташкил қилишни таълим берилмайди, чунки мана бу нарсаларга мойиллик бундан юқорироқдаги ёшда ўзини кўрсатади ва ўша ёшда хидоят қилиниши ва таълим берилиши керак, бундан бошқа фитрий ишлар хам худди шу тартибда бўлади.

Тайёргарликлар шахс тушган шароитга,замонга муносиб суратда бўлиши лозим  ва шахснинг  ана ўша замондаги  тайёргарликларга ва таълимга ва қонунга эхтиёжи пайдо бўлади. Энди агар таълимлар ва қонунлар аллох таолоники бўлса, шахс яхшилик ва салохият йўлида бўлади ва агар мана бу тайёргарликлар ва таълимлар ва қонунлар аллохни шариатидаги қонунга хилоф бўладиган бўлса, шахс фасодланиш ва фитрий ишларини хам фасод бўлиши йўлида тушиб қолади. Аллох таоло қуйидагича мархамат қилади:

 فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ ‏(روم/30)

Бас, (эй Мухаммад), ўзингизни доимо тўғри бўлган динда (исломда) тутинг! Аллох инсонларни яратган табиий хилқатни сақлангиз! Аллохнинг яратилиши ўзгартирилмас. Энг тўғри дин мана шудир. Лекин кўп одамлар билмаслар.

Мана бу ерда очиқ-ойдин кўриниб турганидек фитрий ишларни аллох таоло яратган ва аллохнинг хилқатида хеч қандай ўзгаришга йўл йўқдир.

Ўзгариш яъни  бир нарсани бошқа бир нарсага ўзгартирилишини англатади. Масалан чўп ёнишни асарида кўмирга айланади, бу нарса ўзгаришдан фарқ қилади. Масалан агар  худди шу чўпни бўлакларга бўлиб курси  ё хонтахта ясаб уни ўзгартирилган бўлса хам, унга барибир чўп дейилади, уни мохияти ўзгармаган ва у бошқа бир нарсага айланиб қолмаган, энди худди шунга ўхшаш мана бу фитрий ишлар хам бошқа бир нарсага айланиб қолмайди, аммо улар ўзгариши мумкин, хатто агар бу ишлар аллохни шариатидаги қонунларни қарама- қаршисига туриб қолган тақдирда хам, улар ўзини кўрсатади ва шахсда аллохни шариатидаги қонунларга мойилликни вужудга келтиради. Мусулмонлар ғайри мусулмонларда хам мана бу мойилликларни тарғиб қилиб қўзғатишади. Буни натижасида кофирларни жамиятидаги жуда кўп одамлар мусулмон бўлишади, аммо халок қилувчи такаббур касаллигига дучор бўлган кофирларни дастаси ўзларини қайсарликлари,хасадгўйликлари туфайли инкор қилишади ва аллохни шариатидаги қонунни қабул қилишмайди, лекин улар аллохни шариатидаги қонун сахих эканини жуда хам яхши билишади:

    وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا ۚ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ(نمل/14)

Ва ўзлари аниқ билган холларида зулм ва кибр қилиб, у (мўъжизаларни) инкор этдилар. Энди (эй Мухаммад), у бузғунчи кимсаларнинг оқибати қандай бўлганини кўринг.

Мана бу холатда фитрий ишлар инсоннинг энг афзал рухий истаклари бўлиб қолади ва мавжудотдаги моддий ва жисмий истаклар каби ғаризий ишларни  харгиз йўқ қилиб бўлмайди. Албатта ғаризий ва фитрий ишлар бир-биридан фарқ қилади, агар бир киши келиб инсонни  фитрий ишларини хисобга олмаган холда фақат  ғаризий ишларини  назарда тутадиган бўлса, у ошкора инсонни бошқа хайвонот билан баробар қилиб қўйган бўлади. Шу сабабли хам кўриб турганимиздек секуляристлар хайвонларни устида рафторий ва рухий ишларни имтихон қилишган пайтида, бу имтихонни натижасини инсонларни устига хам умумийлаштиришади ва инсон хам шулар каби бўлади дейди, мана бу нарса ошкор хийла ва саргардонлик бўлиб секуляризм дини буларни  инсонни хайвонлаштириш ва уни фитрий эхтиёжларини ғаризий эхтиёжлар воситасида контрол қилиш учун  вужудга келтирган.

Ғаризий ишлар инсон учун хам ва бошқа мавжудот  учун хам бир эхтиёж бўлгани каби, очиқ- ойдин кўриниб турганидек барча фитрий ишлар хам  инсон учун бир эхтиёж хисобланади. Шунга ўхшаш шодлик ва бахт хам  шахсларнинг хаётига жуда кўп таъсири бўлгани туфайли, инсоннинг энг мухим рухий эхтиёжи сифатида, барча инсонлар учун башариятнинг асосий зарурати ва эхтиёжи хисобланади, шодлик дард тортиш ва севиш, ташвиш, ғам ва андух……… каби очиқ -ойдин нарса ва инсон хаётининг одатий ва табиий ходисасидур, бу дунёда шодликка эхтиёжи бўлмайдиган хеч ким топилмайди.

(давоми бор……….)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(2- қисм)

Энди, сен ўзингдан ё бошқа хар қандай нарсалардан рози бўлмасанг, бу нарса қуйидаги нарсани белгиси бўла олади, у сени  ўзгариш бўлиши кераклиги борасида огохлантиряти. Очиқ – ойдин кўриниб турганидек мана бу ўзгаришлар норозилик хиссиётларидан сўнг вужудга келади ва сизни норози қилган нарсадан бошланган харакат, ё вазиятни ўзгариши ё сизни норози бўлишингизга боис бўлган нарса ва сизни рози қила оладиган нарсани қўлга киритишлик, буларни хаммаси илмга асосланган бўлиши керак. Хатто жохилиятдан тавхид сари харакат қилишлик хам илмга асосланган бўлиши лозим, кўр- кўрона харакат қилмаслик  керак.

      فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ.(محمد/19)

мана шу ерда бизларнинг имоми Бухорий рохимахуллохга ўхшаган буюк кишиларимиз ўзларини китобларида ” сўз ва амалдан олдинги илм” унвони остида алохида боб ва фаслни ироя  беришган.

Мана бундай ўз-ўзини танишлик билан муносиб ўзгаришни хохлайдиган хар қандай мусулмон ўзи қўлга киритмоқчи бўлган “мақсад” ва “харакат қилиш шеваси” борасида етарли шаръий илмга эга бўлиши керак. “Харакат қилиш шеваси” бўйича бизларнинг билимимиз ва бизларни норози қилган нарсанинг ўзгаришидаги “харакат қилиш шевасида иккита ўринга эътибор берилиши лозим:

1-Улардан бири ғаризий ва фитрий ишлар бўлиб, ичиш ва истеъмол қилиш, нафас олиш, шодлик, ўйинлар,хурсандчилик, қизиқиш, мустақил бўлишни хохлаш ва бошқалар каби.

   2-Иккинчиси аллохни шариатидаги қонунни йўлига ва амал қилишга кўра касб қилинадиган ишлардур. Аллохни шариатидаги қонунларга эргашишлик мушаххас нарса, аммо амал қилишлик намуна олишга ва ўзини ўтмишдаги  ва хозирги пайтдаги  аллохни шариатидаги қонунни йўлида харакат қилган бошқа кишиларга солиштиришга ўхшайди.

Мана бу илмий ва амалий  равиш бўйича бизлар аллохни шариатидаги қонунида ички ва моддий хаётимизни идора қилиш учун фойдаланадиган шева ибодат бўлиб, у бизларнинг дунёдаги аслий мақсадимиз хисобланади.

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ(ذاریات/56)

Энди бизларни норози қилган нарсани ўзгаришида унга эътибор беришимиз керак бўлган мана бу фитрий ишлар қайсилар? Фитрий ишлар инсонни зотида бор бўлиб, уни касб қилиб бўлмайди ва  инсонни ўзини фаолияти таъсирида вужудга келмайди, балки у мусулмон бўлган ва мусулмон бўлмаган инсонларни хаммасида ўзини кўп ё камлиги бўйича  умумийдур, аллохга сиғиниш ва тавхид,яхшиликни хохлашлик, хақиқатни излаш, тавхидга мойиллик, янги нарсаларни ихтиро қилиш, чиройли нарсаларни ёқтириш,шодлик каби, масалан бизлар шодликни яхши кўрамиз ва ғам келтирадиган  нарсаларни ёмон кўрамиз ва……….

Аллох таоло мана бу фитрий ишларни инсоннинг яратилиш мақсадига муносиб холда инсонга жойлаган ва шахс мана бу асбобларни ва абзорларни парвариш қилиш орқали ўзи у учун яратилган мақсадни қўлга кирита олади.

فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ ‏(روم/30)

Бас (эй Мухаммад), ўзингизни доимо тўғри бўлган динда (исломда) тутинг! Аллох инсонларни яратган табиий хилқатни сақлангиз! Аллохнинг яратиши ўзгартирилмас. Энг тўғри дин мана шудир. Лекин кўп одамлар билмаслар.

 Яна хам соддароқ айтадиган бўлсак, фитрий ишлар аллох таоло инсонни вужудида жойлаштирган яхшиликларга мойил бўлишни бир нави бўлиб, у мана бу мойилликни шариат қонунлари билан бошқариб контрол қилади ва хидоят қилади. Яъни булар қудратга эга бўлган ишлар бўлиб бир ишга айлана олиш қобилиятига эга        ва мана шу фитрий ишларни ўзи  инсонда хохишни вужудга келтиради ва натижада инсонда  яхшиликлар ва яхши ишлар сари иштиёқни, мухаббатни пайдо қилади, инсон ана бу яхши ишларга нисбатан иштиёқи,мухаббати сабабли ўша ишларни  қўлга киритишга харакат қилади. Яъни  дархақиқат фитрий ишлар хом ашё  бўлиб, яхшиликни яхши ва ёмонликни  ёмон дейди ва яхшилик томонга боринглар ва ёмонлик қилманглар, аммо нима яхши ва нима ёмон эканини аллохни шариатидаги қонунлар таъйин қилади.

Мана бу фитрий қудратга эга бўлган ишлар вақт ўтиши билан  ва  шахсга бериладиган таълимлар,қадриятлар,қонунлар асосида ва уни ўсиб- униши учун назарда тутилган шароитларга,заминаларга кўра аста-сикинлик билан ором- ором ўзини кўрсатади ва шахсга ўзини таъсири ўтказади, ва бизлар зохирда бу ишларни шахсни рафторида кўра оламиз ва бизлар кўра оладиган холатга ўтади ва биз масалан ана бу шахс муваххид дея оламиз ёки у яхшилик ва хақиқат тарафдори деймиз. Чунки аллох таоло инсонни яратиб мана бу фитрий ишларни уни вужудига жойлаштирган, аммо инсон аввал бошида бу иш хақида хеч нарса билмайди, ана бу бериладиган таълимлар ва қонунлар уч абзорни йўли орқали эшитиш ва кўриш ва фахмлашга кўра уни ана бу фитрий ишларни йўлига хидоят қилади:      

 وَاللّهُ أَخْرَجَکُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَیْئاً وَجَعَلَ لَکُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ ‏ (نحل/78)

Аллох сизларни оналарингиз қорнидан бирон нарсани билмаган холингизда чиқарди ва шукр қилиш учун сизларга қулоқ, кўзлар ва дилларни берди.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:

  كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ[1]

Болалар фитратга кўра туғилишади ва уларни ота-онаси уларни яхудий ва насроний ва мажусий қилиб тарбиялайди.

(давоми бор………)

---

[1] متفق علیه