دسته: مطالب به زبان ترکی(اویغوری، اوزبیکی، قزاقی، تورکمن و…)

اَلله دَن تَقوا قِیلِیش اوُزِی نِیمَه؟ قَندَی قِیلِیب تَقوایِیمِیزنِی مِیزانِینِی بِیلسَک بوُلَدِی؟

(15 –قیسم)

مَنَه بُو اِیشلَردَه قَنچَه لِیک کوُپراق حَرَکَت قِیلسَنگ دُنیا وَ آخِیرَتِینگدَه هَم شوُنچَه لِیک مُوَفَّقِیَتگه اِیرِیشَسَن. شُو سَبَبلِی هَم اَلله تَعالی آچِیق- آیدِین بَیان قِیلَدِیکِی:  « وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ » (ال عمران /179) “اَگر اِیمان کِیلتِیرِیب پَرهِیز قِیلسَنگِیزلَر، بُویُوک مُکافاتگه اِیریشَسِیزلَر.”

مُتَّقِین کِیشِیلَرنِی بُو دُنیادَگِی مُکافاتِی شوُکِی:   «وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَیْهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ…»(اعراف ۹۶)؛ “اَگر اوُ قِیشلاقلَرنِینگ (جاینِینگ) اَهلِی اِیمان کِیلتِیرِیب، تَقوادار بوُلگنلَرِیدَه اِیدِی، اَلبَتَّه بِیز اوُلَرگه آسمانوُ یِیردَن بَرَکات (دَروازَه لَرِینِی) آچِیب قوُیگن بوُلوُر اِیدِیک…..”

مُتَّقِین کِیشِیلَرنِی قِیامَتِی حَقِیدَه هَم مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:  « ‏وَلَأَجْرُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ لِلَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ‏ » (یوسف /57) اَلبَتَّه، اِیمان کِیلتِیرگن وَ تَقوا اِیگه لَرِی بوُلگن ذاتلَر اوُچُون آخِیرَتدَگِی اَجر- مُکافات یَنَدَه یَحشِیراق بوُلوُر.   إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ (قمر/54) اَلبَتَّه تَقوادار ذاتلَر جَنَّتلَردَه وَ دَریالَر (اوُستِی) دَه بُولوُرلَر.

شُوندَی بوُلگچ بَعضِیلَرگه اوُحشَب “تَقوا”نِی شَرعِی مَفهُومِینِی مُرَکَّبلَشتِیرِیب تَشلَمَسلِیک کِیرَک، شُوندَی هَم باشقَه ساددَه مَفهُوملَرنِی هَم مُرَکَّب وَ قوُلگه کِیرِیتِیب بوُلمَیدِیگن قِیلِیب بُولِیشگن. قَنچَه لِیک اَلله نِی شَرِیعَتِیگه تابِع بوُلسَنگ وَ باطِینِینگ وَ ظاهِیرِینگنِی غَیرِی شَرعِی اِیشلَردَن مُخافِظَت قِیلسَنگ، اَنَه اوُشَنچَه اَهلِی تَقوا حِسابلَنَسَن، مَنَه بُو اِیشلَرنِی قوُماندانلِیگِینِی زِمَّه سِیگه آلگن وَ کوُپراق تَقوانِی وُجُودگه کِیلتِیرَدِیگن مَرکَز سِینِی نَفسِینگدِیر، اوُ کوُکرَگِینگدَگِی قَلبدَه جایلَشگن، رَسُول الله صلی الله علیه وسلم کوُکرَکلَرِیگه اوُچ مَرتَه  اِیشارَه قِیلِیب مَرحَمَت قِیلدِیلَرکِی: «التَّقْوَى هاهُنا» اَلله دَن پَرهِیز قِیلِیب تَقوا قِیلِیش قَندَی قِیلِیب کامِل بوُلَدِی؟

اَلله نِی حَلاللَر حَقِیدَگِی دَستوُرلَرِینِی رِعایَه قِیلِیش وَ بَجَرِیش، حَرام نَرسَه لَردَن پَرهِیز قِیلِیش، سُنَّت وَ نَفللَرنِی بَجَرِیش، اِصطِلاح بِیلَن اَیتگندَه مُتَشابِهات بُولگن اِیشلَردَن اوُزاقلَشِیب چِیتلَنِیش بِیلَن عَمَلگه آشَدِی.

بُو یِیردَه مُتَشابِهات نَرسَه لَردَن مَنضُور حَرام یا حَلال اِیکَنِینِی بِیز بِیلمَیدِیگن نَرسَه لَردِیر. تَقوالِی مُؤمِن کِیشِی بوُندَی واضِیعَتگه توُشِیب قالگنِیدَه بُوندَی اِیشلَرنِی بَجَرمَیدِی، اِیختِیاط بِیلَن فِکرلَیدِی، بُو نَرسَه نِی مَسَلَه سِی آشکار بُولگوُنِیگه قَدَر مَنَه بُو نَرسَه لَردَن اوُزاقلَشِیب چِیتلَنِیب توُرَدِی.

مَنَه بُوندَی شُبهَه لَرگه دُوچ کِیلگندَه اوُنِی قِیلمَسدَن اوُنگه قَرشِی توُرگن کِیشِیلَرگه بَعضِی اوُلامالَر وَرَع عُنوانِینِی بِیرِیشگن، اَبُو عَبدُ الرَّحمان زاهِد اَیتَدِیکِی: “اَگر بِیر بَندَه اَهلِی وَرَع بولسَه، اوُنِی شُبهَه گه سالگن نَرسَه نِی تَشلَب کِیتَدِی وَ شُبهَه لَنتِیرمَیدِیگن نَرسَه گه چَنگ سالَدِی.”  [1]

رسول الله صلی الله علیه وسلم مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی: « إِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ، والْحَرَامَ بَيِّنٌ، وبَيْنَهُمَا مُشْتَبِهَاتٌ لَا يَعْلَمُهُنَّ كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ، فَمَنِ اتَّقَى الشُّبُهَاتِ فَقَدِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وعِرْضِهِ، ومَنْ وقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ وقَعَ فِي الْحَرَامِ، كَالرَّاعِي يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى، يُوشِكُ أَنْ يَقَعَ فِيهِ، أَلَا وإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى، أَلَا وإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَحَارِمُهُ، أَلَا وإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، أَلَا وهِيَ الْقَلْبُ»”[2]  “حَلال آشکار وَ رَوشَندِیر وَحَرام هَم آشکار وَ رَوشَندِیر وَ حَلال وَ حَرامنِی آرَسِیدَه جُودَه کوُپ آدَملَر اوُنِی حُکمِینِی ( حَلال یا حَرام اِیکَنِینِی) بِیلمَیدِیگن مُتَشابِهات بوُلگن اِیشلَر هَم بار. شُبهَه لِی نَرسَه لَردَن پَرهِیز قِیلگن کِیشِی دِینِینِی اوُزِینِی شَرَفِینِی اِیختِیاط قِیلِیبدِی، شُبهَه لِی نَرسَه لَرگه اَرَلَشِیب قالگن کِیشِی ( اوُزِی بِیلمَگن) حالدَه یَقِینِیدَه قوُیلَرِینِی اوُتلَتِیب یُورگن چوُپانگه اوُحشَیدِی، اوُنِی قوُیلَرِی مَنَه بُو مِنطَقَه گه کِیرِیب کِیتِیشِی مُومکِین. شُونِی یَحشِی بِیلِینگلَرکِی هَر بِیر پادشاهنِی هَم تَقِیقلَنگن مِنطَقَه سِی مَوجُود، اَلله نِی تَقِیقلَب قوُیگن مِنطَقَه سِی حَرام قِیلگن نَرسَه لَرِیدِیر. آگاه بوُلِینگِیزکِیم اِنساننِی جِسمِیدَه بِیر بُولَک گوُشت بار، اَگر اوُ یَحشِی وَ صالِح بُولسَه جِسمنِی هَمَّه سِی صالِح بوُلَدِی وَ اَگر اوُ فاسِد بوُلسَه، جِسمنِی هَمَّه سِی فاسِد بوُلَدِی، آگاه بُولِینگلَر مَنَه بُو بِیر بُولَک گوُشت ( قَلب) دِیر.”

(دوامی بار….)

ادامه خواندن اَلله دَن تَقوا قِیلِیش اوُزِی نِیمَه؟ قَندَی قِیلِیب تَقوایِیمِیزنِی مِیزانِینِی بِیلسَک بوُلَدِی؟

تقوای از الله یعنی چه؟ چگونه میزان تقوای خود را بسنجیم؟

(15 –قسمت)

 به هر اندازه هم در این کار تلاش کنی به همان اندازه به موفقیت دنیا و قیامت نزدیک می شوی .  به همین دلیل الله تعالی به صراحت می فرماید: « وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ » (ال عمران /179)«و اگر ايمان بياوريد و پرهيزگار شويد، پاداش بزرگي خواهيد داشت»

پاداش متقین در دنیا این است که :«وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَیْهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ…»(اعراف ۹۶)؛ «و اگر اهل شهرها و آبادی‌ها، ایمان می‌آوردند و تقوا پیشه می‌کردند، برکات آسمان و زمین را بر آن‌ها می‌گشودیم.»

و در مورد قیامت متقین هم می فرماید : « ‏وَلَأَجْرُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ لِلَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ‏ » (یوسف /57) «و پاداش آخرت، براي كساني كه ( در دنيا ) ايمان مي‌آورند و پرهيزگاري مي‌كنند، بهتر است» یا می فرماید : إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ (قمر/54) قطعاً جای پرهیزگاران در باغها و کنار جویباران بهشتی است.‏

در این صورت نباید مثل عده ای این مفهوم شرعی «تقوا» را نیز پیچیده کرد، همچنانکه مفاهیم ساده ی دیگر را پیچیده و دست نیافتنی کرده اند. چقدر تابع مطلق شریعت الله هستی و از امور غیر شرعی درونی و ظاهری خود را محافظت می کنی به همان اندازه اهل تقوا هستی، و مرکزی هم  که فرماندهی این امور را بر عهده دارد و تولید تقوای بیشتر می کند نفس توست که در سینه و قلب انسانهاست چنانچه رسول الله صلی الله علیه وسلم با اشاره به سینه اش سه بار فرمود:«التَّقْوَى هاهُنا»

5 .

پرهیز از الله و تقوا چگونه کامل می گردد؟ به همراه انجام و رعایت دستورات الله در مورد حلالها و پرهیز از حرامها و انجام سنتها و نوافل، دوری از اموری است که به اصطلاح متشابهات هستند. 

در اینجا منظور از متشابهات چیزهائی هستند که نمی دانیم حلال هستند یا حرام . زمانی یک مومن متقی در چنین حالتی می افتد هیچ کاری نمی کند و انجامش نمی دهد و با احتیاط تامل می کند تا حکم آن چیز برایش مشخص و آشکار شود و تا آن زمان از آن چیز و از آن مساله ی عقیدتی یا عملی دوری می کند.

عده ای از علماء عنوان وَرَع را برای کسانی که چنین در برابر شبهه بایستند و مرتکب آن نشوند به کار برده اند و کسی چون ابو عبدالرحمن زاهد می گوید: «هرگاه بنده ای اهل وَرَع  باشد؛ ‏آنچه که وی را به شک اندازد رها کند و چیزی که او را به شک نیاندازد چنگ زند».[1]

رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید :« إِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ، والْحَرَامَ بَيِّنٌ، وبَيْنَهُمَا مُشْتَبِهَاتٌ لَا يَعْلَمُهُنَّ كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ، فَمَنِ اتَّقَى الشُّبُهَاتِ فَقَدِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وعِرْضِهِ، ومَنْ وقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ وقَعَ فِي الْحَرَامِ، كَالرَّاعِي يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى، يُوشِكُ أَنْ يَقَعَ فِيهِ، أَلَا وإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى، أَلَا وإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَحَارِمُهُ، أَلَا وإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، أَلَا وهِيَ الْقَلْبُ»”[2] « «حلال واضح و آشکار است، و حرام واضح و آشکار است، و بین حلال و حرام امور شبهه‌ناکی است که بسیاری از مرم [حکم] آن‌ها را [از اینکه حلال است و یا حرام] نمی‌دانند. کسی که از شبهات بپرهیزد، احتیاط دین و شرف خود را کرده است، و کسی که در شبهات  بیافتد (ناخواسته) در حرام خواهد افتاد، مانند چوپانی است که گوسفندانش را در کنار منطقۀ ممنوعه می‌چراند، و بعید نیست که در منطقۀ ممنوعه داخل شود. و بدانید که برای هر پادشاه منطقۀ ممنوعه‌ای است، [یعنی: جایی است که آن را قُرُق کرده است]، و بدانید که منطقۀ ممنوعه خداوند، چیزهایی است که آن‌ها را حرام قرار داده است. و بدانید که در جسم انسان پاره گوشتی است که اگر خوب و صالح شد، همۀ جسم و صالح می‌شود، و اگر فاسد شد، همۀ جسم فاسد می‌شود، و بدانید که این پاره گوشت، (قلب) است» (ادامه دارد……)

ادامه خواندن تقوای از الله یعنی چه؟ چگونه میزان تقوای خود را بسنجیم؟

Аллохдан тақво қилиш ўзи нима? Қандай қилиб тақвойимизни мезонини билсак бўлади?

(14-қисм)  

Мана бу ердаги “дунёдан ва аёллардан пархез қилинглар” дейишликдан мақсад дунёдан ва аёллардан четланиш ва узоқлашиш керак дегани эмас, балки ундан мақсад аллох таоло дунё ва аёллар хақида қандай хукмлар содир қилган бўлса,шунга мувофиқ амал қилишимиз лозим. Аллох таоло дунё хақида яхши деган нарсаларни биз хам яхши деймиз ва унга амал қиламиз, ёмон деган нарсаларини  хам ёмон деймиз ва ундан узоқлашиб четланамиз. Мана бу дунёдан пархез қилишдир.

Мана шу тартибда аёллар хақида аллох таоло яхши деб мархамат қилган нарсаларни биз хам яхши деймиз ва уларга амал қиламиз, ёмон деб мархамат қилган нарсаларни биз хам ёмон деймиз ва узоқлашиб четланамиз, масалан аллох таолони шариатидаги қонунларга итоат қилмасликка боис бўладиган аёлларга итоат қилиш ё номахрамларга заруратсиз қараш, номахрам билан заруратсиз сухбатлашиш, номахрам билан хақиқий ё мажозий холатда ёлғиз қолиш, номахрамга қўл бериш ё уни ушлаш ёки ахлоқий ва жинсий фасодларга боис бўладиган бошқа харомлардан четланишимиз ва ўзимизни аёллар борасидаги халоллар билан мухофизат қилишимиздир. Мана бу аёллардан пархез қилиш дегани бўлади. Нафсда вужудга келган ва аёллар томонидан эркак кишига зарар етишига йўл қўймайдиган кучга тақво дейилади. Албатта нафсда вужудга келиб эркаклар томонидан аёлларга зарар етишига йўл қўймайдиган кучга хам тақво дейилади. Чунки бу ерда эркак кишини масъулияти оғирроқ  бўлганлиги боис фақат эркак кишини исми келтирилган, бўлмасам тақво умумий суратда нафсга тегишлидир, аёл хам эркак кишига ўхшаш нафсга ва ўзига хос масъулиятларга эгадир.

Кундалик ишларда хам масалан фалончини таомдан пархези бор,дейишади. Бу ердаги таомдаги пархез хам таомдан четланиш маъносида эмас, балки бу шахс баъзи таомларни истемол қилиб баъзиларидан четланиши керак деганидир. Энди мана бу шахс ўзини пархезида қанчалик кўп харакат қилса,шунчалик ахли тақво бўлади ва жисмидаги саломатликка хам яқинроқ бўлади. Мана бу ерда хам нафсда вужудга келиб озиқ-овқатлар томонидан жисмга зарар етишига йўл қўймайдиган кучга тақво дейилади.

Ёки фалончини харакатда пархези бор,дейишади. Бу хам хамиша харакатсиз ўтириш керак,дегани эмас, балки доктор унга фалон харакатларни бажармасликка буюрган ва уни қилмаслиги керак. Бу шахс ўзига ёмон дейилган харакатдан узоқлашса у хам ахли тақво хисобланади ва жисмини  саломатлиги хам кучаяди. Бу ерда хам нафсда вужудга келиб шахсга мана бу харакатларни қилишга рухсат бермайдиган кучга тақво дейилади.

 Демак таомда пархез қилиш дегани хамма озиқ-овқатларни емаслиги керак дегани эмас,балки унга қайси таомни ейиши ва қайсинисини емаслиги мушаххас қилинган бўлади.

Энди фалончининг харакатларда пархези бор дегани хам умуман харакат қилмаслиги керак,деган маънода эмас, унга хам қайси харакатларни қилиши ва қайсинисини қилмаслиги таъйин қилинган бўлади.

Аллохдан пархез қилиш керак ,дегани хам аллох бажаришга буюрган ишларни бажаришинг лозим бўлади ва хеч кимга хам қулоқ солмайсан,нима учун? Чунки аллох таоло мархамат қиладики:

    «وَإِیَّایَ فَاتَّقُونِ» (بقره/41)

Ва фақатгина мендан пархез қилинглар; бу ерда аллох таоло қайси ишни қилишга буюрган бўлса қиласан ва қайсинисидан манъ қилган бўлса қилмайсан,махлуқотларни хеч қайсинисига қулоқ солмайсан. Мана бу аллохдан пархез қилишдир.

(давоми бор…..)

اَلله دَن تَقوا قِیلِیش اوُزِی نِیمَه؟ قَندَی قِیلِیب تَقوایِیمِیزنِی مِیزانِینِی بِیلسَک بوُلَدِی؟

(14 –قیسم)

مَنَه بُو یِیردَگِی “دُنیادَن وَ عَیاللَردَن پَرهِیز قِیلِینگلَر” دِییِیشلِیکدَن مَقصَد دُنیادَن وَ عَیاللَردَن چِیتلَنِیش وَ اوُزاقلَشِیش دِیگنِی اِیمَس، بَلکِی اوُندَن مَقصَد اَلله تَعالَی دُنیا وَ عَیاللَر حَقِیدَه قَندَی حُکملَر صادِر قِیلگن بوُلسَه، شُونگه مُوافِق عَمَل قِیلِیشِیمِیز لازِم. اَلله تَعالَی دُنیا حَقِیدَه یَحشِی دِیگن نَرسَه لَرنِی بِیز هَم یَحشِی دِییمِیز وَ اوُنگه عَمَل قِیلَمِیز، یامان دِیگن نَرسَه لَرِینِی هَم یامان دِییمِیز وَ اوُندَن اوُزاقلَشِیب چِیتلَنَمِیز. مَنَه بُو دُنیادَن پَرهِیز قِیلِیشدِیر.

مَنَه شُو تَرتِیبدَه عَیاللَر حَقِیدَه اَلله تَعالَی یَحشِی دِیب مَرحَمَت قِیلگن نَرسَه لَرنِی بِیز هَم یَحشِی دِییمِیز وَ اوُلَرگه عَمَل قِیلَمِیز، یامان دِیب مَرحَمَت قِیلگن نَرسَه لَرنِی بِیز هَم یامان دِییمِیز وَ اوُزاقلَشِیب چِیتلَنَمِیز، مَثَلاً اَلله تَعالی نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه اِطاعَت قِیلمَسلِیککَه بائِث بوُلَدِیگن عَیاللَرگه اِطاعَت قِیلِیش یا نامَحرَملَرگه ضَرُورَتسِیز قَرَش، نامَحرَم بِیلَن ضَرُورَتسِیز صُحبَتلَشِیش، نامَحرَم بِیلَن حَقِیقِی یا مَجازِی حالَتدَه یالغِیز قالِیش، نامَحرَمگه قوُل بِیرِیش یا اوُنِی اوُشلَش یاکِی اَخلاقِی وَ جِنسِی فَسادلَرگه بائِث بوُلَدِیگن باشقَه حَراملَردَن چِیتلَنِیشِیمِیز وَ اوُزِیمِیزنِی عَیاللَر بارَسِیدَگِی حَلاللَر بِیلَن مُخافِظت قِیلِیشِیمِیزدِیر. مَنَه بُو عَیاللَردَن پَرهِیز قِیلِیش دِیگنِی بُولَدِی. نَفسدَه وُجُودگه کِیلگن وَ عَیاللَر تامانِیدَن اِیرکَک کِیشِیگه ضَرَر یِیتِیشِیگه یُول قوُیمَیدِیگن کوُچگه تَقوا دِییِیلَدِی. اَلبَتَّه نَفسدَه وُجُودگه کِیلِیب اِیرکَکلَر تامانِیدَن عَیاللَرگه ضَرَر یِیتِیشِیگه یوُل قوُیمَیدِیگن کوُچگه هَم تَقوا دِییِیلَدِی. چُونکِی بُو یِیردَه اِیرکَک کِیشِینِی مَسئُولِیَتِی آغِیرراق بوُلگنلِیگِی بائِث فَقَط اِیرکَک کِیشِینِی اِسمِی کِیلتِیرِیلگن، بوُلمَسَم تَقوا عُمُومِی صُورَتدَه نَفسگه تِیگِیشلِیدِیر، عَیال هَم اِیرکَک کِیشِیگه اوُحشَش نَفسگه وَ اوُزِیگه خاص مَسئُولِیَتلَرگه اِیگه دِیر.

کوُندَه لِیک اِیشلَردَه هَم مَثَلاً فَلانچِینِی طَعامدَن پَرهِیزِی بار، دِییِیشَدِی. بُو یِیردَگِی طَعامدَگِی پَرهِیز هَم طَعامدَن چِیتلَنِیش مَعناسِیدَه اِیمَس، بَلکِی بُو شَخص بَعضِی طَعاملَرنِی اِستِعمال قِیلِیب بَعضِیلَرِیدَن چِیتلَنِیشِی کِیرَک دِیگنِیدِیر. اِیندِی مَنَه بُو شَخص اوُزِینِی پَرهِیزِیدَه قَنچَه لِیک کوُپ حَرَکَت قِیلسَه، شوُنچَه لِیک اَهلِی تَقوا بُولَدِی وَ جِسمِیدَگِی سَلامَتلِیککَه هَم یَقِینراق بُولَدِی. مَنَه بُو یِیردَه هَم نَفسدَه وُجُودگه کِیلِیب آذِیق – آوقَتلَر تامانِیدَن جِسمگه ضَرَر یِیتِیشِیگه یُول قوُیمَیدِیگن کوُچگه تَقوا دِییِیلَدِی.

 یاکِی فَلانچِینِی حَرَکَتدَه پَرهِیزِی بار، دِییِیشَدِی. بُو هَم هَمِیشَه حَرَکَتسِیز اوُتِیرِیش کِیرَک، دِیگنِی اِیمَس،بَلکِی داکتار اوُنگه فَلان حَرَکَتلَرنِی بَجَرمَسلِیککَه بُویُورگن وَ اوُنِی قِیلمَسلِیگِی کِیرَک. بُو شَخص اوُزِیگه یامان دِییِیلگن حَرَکَتدَن اوُزاقلَشسَه  اوُ هَم اَهلِی تَقوا حِسابلَنَدِی وَ جِسمِینِی سَلامَتلِیگِی هَم کُوچَه یَدِی. بُو یِیردَه  هَم نَفسدَه وُجُودگه کِیلِیب شَخصگه مَنَه بُو حَرَکَتلَرنِی قِیلِیشگه رُحصَت بِیرمَیدِیگن کوُچگه تَقوا دِییِیلَدِی.

 دِیمَک طَعامدَن پَرهِیز قِیلِیش دِیگنِی هَمَّه آذِیق – آوقَتلَرنِی یِیمَسلِیگِی کِیرَک دِیگنِی اِیمَس، بَلکِی اوُنگه قَیسِی طَعامنِی یِییِیشِی وَ قَیسِینِیسِینِی یِیمَسلِیگِی مُشَخَّص قِیلِینگن بُولَدِی.

اِیندِی فَلانچِینِینگ حَرَکَتلَردَه پَرهِیزِی بار دِیگنِی هَم عُمُوماً حَرَکَت قِیلمَسلِیگِی کِیرَک، دِیگن مَعنادَه اِیمَس، اوُنگه هَم قَیسِی حَرَکَتلَرنِی قِیلِیشِی وَ قَیسِینِیسِینِی قِیلمَسلِیگِی تَعیِین قِیلِینگن بُولَدِی.

اَلله دَن پَرهِیز قِیلِیش کِیرَک، دِیگنِی هَم اَلله بَجَرِیشگه بوُیُورگن اِیشلَرنِی بَجَرِیشِینگ لازِم بُولَدِی وَ هِیچ کِیمگه هَم قوُلاق سالمَیسَن، نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکیِ اِلله تَعالی مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:

    «وَإِیَّایَ فَاتَّقُونِ» (بقره/41)  وَ فَقَط مِیندَن پَرهِیز قِیلِینگلَر؛ بُو یِیردَه اَلله تَعالی قَیسِی اِیشنِی قِیلِیشگه بُویُورگن بُولسَه قِیلَسَن وَ قَیسِینِیسِیدَن مَنع قِیلگن بوُلسَه قِیلمَیسَن، مَخلوُقاتلَرنِی هِیچ قَیسِینِیسِیگه قوُلاق سالمَیسَن. مَنَه بُو اَلله دَن پَرهِیز قِیلِیشدِیر.

(دوامی بار…..)

تقوای از الله یعنی چه؟ چگونه میزان تقوای خود را بسنجیم؟

(14 –قسمت)

در اینجا پرهیز از دنیا و زنها «فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ» به معنی دوری کردن و کناره گیری از دنیا  و زنها نیست، بلکه به این معنی است که الله تعالی در مورد دنیا و زنها چه حکمهائی را صادر کرده ما هم طبق همان حکمها عمل کنیم. هر چه را در مورد دنیا گفته خوب است ما هم می گوئیم خوب است و به آن عمل می کنیم و هر چه را گفته بد است ما هم می گوئیم بد است و از آن دوری و کناره گیری می کنیم . این یعنی پرهیز از دنیا.

به همین ترتیب در مورد زنها نیز هر چه الله تعالی فرموده است که خوب است ما هم می گوئیم خوب است و انجامش می دهیم، و هر چه را که فرموده بد است ما هم می گوئیم بد است و از این بدی ها مثل اطاعت کردن از زنها در کارهائی که منجر به نافرمانی از قانون شریعت الله تعالی می شود، یا نگاه غیر ضرروی به نامحرم، صحبتهای غیر ضروری با نامحرم، خلوت کردن مجازی یا حقیقی با نامحرم، دست دادن و لمس نامحرم  و سایر حرامهائی که منتهی به فساد اخلاقی و جنسی می گردند دوری می کنیم و خود را با حلالهائی که در مورد زنها وجود دارد محافظت می کنیم. این یعنی پرهیز از زنها. به این نیروئی که  در نفس تولید شده و اجازه نمی دهد که از سوی زنها به نفس مردها صدمه ای برسد می گوئیم تقوا. البته به همین نیروئی که در نفس تولید شده و اجازه نمی دهد از سوی مردها به نفس زنها صدمه یا برسد می گویند تقوا. در اینجا چون بار مسئولیت مرد سنگین تر است تنها اسم مرد آورده شده است و گرنه تقوا متعلق به نفس است و زن هم مثل مرد نفس است و دارای مسئولیت خاص خودش.

در امور روزمره هم می بینیم که می گویند فلانی پرهیز غذائی دارد. پرهیز غذائی به معنی دوری کردن از غذا نیست، بلکه به این معنی است که آن شخص باید غذاهائی را مصرف کند و از غذاهائی دوری کند. حالا این شخص به هر میزان در پرهیز غذاهائی خودش تلاش کند به همان اندازه در این کار اهل تقوا بوده و به سلامت جسمی نزدیکترمی شود. در اینجا هم به این نیروئی که  در نفس تولید شده و اجازه نمی دهد که  از سوی خوراکی ها  به جسم صدمه ای برسد می گوئیم تقوا.

یا می گویند فلانی پرهیز حرکتی دارد. اینهم همیشه به معنی بی حرکت شدن شخص نیست بلکه دکتر متخصص به وی دستور داده فلان حرکتها را می تواند انجام دهد و از انجام فلان حرکتها منعش کرده و نباید آنها را انجام دهد. این شخص به هر میزان از حرکاتی که می داند برایش بد است دوری کند به همان اندازه در این کار اهل تقوا بوده و به سلامت جسمی نزدیکتر می شود. در اینجا هم به این نیرو و قدرتی که  در نفس تولید شده و اجازه نمی دهد شخص با انجام حرکاتی به جسمش صدمه ای بزند می گوئیم تقوا.

پس اگر گفته می شود فلانی پرهیز غذائی دارد به این معنی نیست که هیچ غذائی را نباید بخورد، بلکه برایش مشخص شده که چه غذاهائی را بخورد و چه غذاهائی را نخورد.

اگر گفته می شود فلانی پرهیز حرکتی دارد همیشه به این معنی نیست که هیچ حرکتی نباید بکند بلکه برایش تجویز شده که کدام حرکتها را می تواند انجام دهد و کدام را نباید انجام دهد.

پرهیز از الله هم یعنی نگاه کن الله تعالی فرموده کدام کار درونی و ظاهری را باید انجام دهی تو هم انجامش بده و به هیچ کسی گوش نده چرا گوش ندهی ؟ چون الله تعالی فرموده «وَإِیَّایَ فَاتَّقُونِ» (بقره/41) و تنها از من پرهیز کنید؛ و باز نگاه کن که الله تعالی فرموده کدام کار درونی و ظاهری را نباید انجام بدهی تو هم انجامش نده و در این هم به هیچ مخلوقی گوش نده. این یعنی پرهیز از الله.

(ادامه دارد…….)

Аллохдан тақво қилиш ўзи нима? Қандай қилиб тақвойимизни мезонини билсак бўлади?

(13-қисм)

Шундай бўлгач тақвони таниб олишлик, рухга ўхшаш изох беришдан  ва у хақидаги саволларга  жавоб берилишидан ожиз қолинадиган нарсага ўхшамайди . Нихоятда содда нарса. Тақво ўзингни ички ва ташқи ёмон нарсалардан хифз қилиш маъносидадир. Мана бу ёмон нарсаларга росулуллох саллаллоху алайхи васаллам қуйидаги ривоятда ишора қилиб мархамат қиладиларки:

 «لا تَحاسَدُوا، ولا تَناجَشُوا، ولا تَباغَضُوا، ولا تَدابَرُوا، ولا يَبِعْ بَعْضُكُمْ علَى بَيْعِ بَعْضٍ، وكُونُوا عِبادَ اللهِ إخْوانًا، المُسْلِمُ أخُو المُسْلِمِ، لا يَظْلِمُهُ ولا يَخْذُلُهُ، ولا يَحْقِرُهُ، التَّقْوَى هاهُنا – ويُشِيرُ إلى صَدْرِهِ ثَلاثَ مَرَّاتٍ- بحَسْبِ امْرِئٍ مِنَ الشَّرِّ أنْ يَحْقِرَ أخاهُ المُسْلِمَ، كُلُّ المُسْلِمِ علَى المُسْلِمِ حَرامٌ، دَمُهُ، ومالُهُ، وعِرْضُهُ» ^[1]

Бир-бирингизга хасад қилмангиз ва  бир-бирингизни алдамангиз ва бир-бирингизга кина қилмангиз ва бир-бирингиздан аразламангиз, баъзингиз бошқа баъзиларингизни муомаласини устига муомала қилмангиз. Биродар бўлган холда аллохни бандаларидан бўлингиз, мусулмон мусулмонни биродаридир, унга зулм қилмайди, уни ёлғиз танхо ташлаб қўймайди, унга ёлғон гапирмайди ва уни хақир санамайди. Тақво уни кўкрагидадир – мусулмон биродарини хақир санашини ўзи шахсга кофоя қиладиган ёмонликдир, мусулмон кишини қони,моли,обрўси мусулмонга харомдир.

Хозир агар рухсат берсангизлар росулуллох саллаллоху алайхи васалламни сахобалари тақво хақида биз берган изохларни тасвирлаб беришади: Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху Убай ибни Каъабдан сўрадики: тақво нима дегани? Убай айтдики: шу пайтгача тиконга тўла йўлдан юришингга тўғри келганми? Ха,деб жавоб берди. Убай айтдики: қандай қилиб ўтгансан? Умар айтди: тиконлар менга зарар етказидан қўрқиб либосларимни жамлаб эхтиёт бўлиб ўтганман, қадам қўймоқчи бўлганимда хам диққат билан қараб сўнгра қадам босардим. Убай айтдики: тақво мана шудир…….   [2] 

Тақво яъни: инсонни қалбидаги қудрат,дарк,фахм бўлиб уни воситасида ўзини химоя қила олади, мўъмин шахс ўзини ва гунохларни ўртасига тўсиқ,монеъ қўяди ва бу тақво мўъминни аллохни дастурларини бажаришга ундайди ва харомлардан узоқлаштиради.

Бошқача тил билан айтганда, тақво мусулмон инсон уни воситасида ўзини сўзларида,ишларида,рафторида гунохга ва аллохга осий бўлишга ташлай олмайдиган қудратга эга бўлади.

Тақво инсонни нафсидаги бир қудрат,куч бўлиб инсон қўрқадиган нарсалардан уни химоя қилади. Яъни мўъминга айб олиб келадиган ёки мўъмин азобланадиган  нарсаларни хаммасини ундан узоқлаштиради.

Мисол тариқасида айтадиган бўлсак, баъзи жойларда дунё ва аёллар хақида пархез ва тақво қилинглар,дейилган, бу нима дегани? Абу Саъид Худрий розиаллоху анхудан ривоят қилинадики: пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:

 « إنَّ الدُّنْيا حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ، وإنَّ اللَّهَ مُسْتَخْلِفُكُمْ فِيهَا. فينْظُر كَيْفَ تَعْمَلُون. فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ. فَإِنَّ أَوَّلَ فِتْنَةِ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَتْ فِي النِّسَاءِ » [3]

Албатта дунё ширин ва кўм-кўкдир. Аллох таоло сизларни унда ўрнаштириб қўйган. У зот сизларни қандай амал қилишингизни кўрмоқчи. Шундай экан дунёда ва аёлларда пархез қилинглар, чунки бани исроилнинг  биринчи имтихони аёллар хақида бўлган .

(давоми бор….)

ادامه خواندن Аллохдан тақво қилиш ўзи нима? Қандай қилиб тақвойимизни мезонини билсак бўлади?

اَلله دَن تَقوا قِیلِیش اوُزِی نِیمَه؟ قَندَی قِیلِیب تَقوایِیمِیزنِی مِیزانِینِی بِیلسَک بوُلَدِی؟

(13 –قیسم)

شوُندَی بُولگچ تَقوانِی تَنِیب آلِیشلِیک، رُوح گه اوُشَش اِیضاح بِیرِیشدَن وَ اوُ حَقِیدَگِی سَواللَرگه جَواب بِیرِیلِیشِیدَن عاجِز قالِینَدِیگن نَرسَه گه اوُحشَمَیدِی. نِهایَتدَه ساددَه نَرسَه تَقوا اوُزِینگنِی اِیچکِی وَ تَشقِی یامان نَرسَه لَردَن حِفظ قِیلِیش مَعناسِیدَه دِیر. مَنَه بُو یامان نَرسَه لَرگه رَسُول الله صلی الله علیه وسلم قوُیِیدَگِی رِوایَتدَه اِیشارَه قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:

«لا تَحاسَدُوا، ولا تَناجَشُوا، ولا تَباغَضُوا، ولا تَدابَرُوا، ولا يَبِعْ بَعْضُكُمْ علَى بَيْعِ بَعْضٍ، وكُونُوا عِبادَ اللهِ إخْوانًا، المُسْلِمُ أخُو المُسْلِمِ، لا يَظْلِمُهُ ولا يَخْذُلُهُ، ولا يَحْقِرُهُ، التَّقْوَى هاهُنا – ويُشِيرُ إلى صَدْرِهِ ثَلاثَ مَرَّاتٍ- بحَسْبِ امْرِئٍ مِنَ الشَّرِّ أنْ يَحْقِرَ أخاهُ المُسْلِمَ، كُلُّ المُسْلِمِ علَى المُسْلِمِ حَرامٌ، دَمُهُ، ومالُهُ، وعِرْضُهُ» ^[1]  بِیر- بِیرِینگِیزگه حَسَد قِیلمَنگِیز وَ بِیر-بِیرِینگِیزنِی اَلدَمَنگِیز وَ بَیر- بِیرِینگِیزگه کِینَه قِیلمَنگِیز وَ بِیر- بِیرِینگِیزدَن عَرَضلَمَنگِیز، بَعضِینگِیز باشقَه بَعضِیلَرِینگِیزنِی مُعامَلَه سِینِی اوُستِیگه مُعامَلَه قِیلمَنگِیز. بِرادَر بوُلگن حالدَه اَلله نِی بَندَه لَرِیدَن بوُلِینگِیز، مُسُلمان مُسُلماننِی بِرادَرِیدِیر، اوُنگه ظُلم قِیلمَیدِی، اوُنِی یالغِیز تَنها تَشلَب قوُیمَیدِی، اوُنگه یالغان گپِیرمَیدِی وَ اوُنِی حَقِیر سَنَمَیدِی. تَقوا اوُنِی کوُکرَگِیدَه دِیر- مُسُلمان بِرادَرِینِی حَقِیر سَنَشِینِی اوُزِی شَخصگه کِفایَه قِیلَدِیگن یامانلِیکدِیر، مُسُلمان کِیشِینِی قانِی، مالِی، آبرُوسِی مُسُلمانگه حَرامدِیر.

حاضِر اَگر رُحصَت بِیرسَنگِیزلَر رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمنِی صَحابَه لَرِی تَقوا حَقِیدَه بِیز بِیرگن اِیضاحلَرنِی تَصوِیرلَب بِیرِیشَدِی: تَقوا نِیمَه دِیگنِی؟ اُبَی اَیتَدِیکِی: شوُ پَیتگچَه تِکانگه توُلَه یُولدَن یُورِیشِینگگه توُغرِی کِیلگنمِی؟ حَه، دِیب جَواب بِیردِی. اُبَی اَیتدِیکِی: قَندَی قِیلِیب اوُتگنسَن؟ عُمَر اَیتدِی: تِکانلَر مِینگه ضَرَر یِیتکَزِیشِیدَن قوُرقِیب لِباسلَرِیمنِی جَملَب اِیختِیاط بوُلِیب اوُتگنمَن، قَدَم قوُیماقچِی بوُلگنِیمدَه هَم دِققَت بِیلَن قَرَب سُونگرَه قَدَم باسَردِیم. اُبَی اَیتدِیکِی: تَقوا مَنَه شوُدِیر……[2] 

تَقوا یَعنِی: اِنساننِی قَلبِیدَگِی قُدرَت، دَرک، فَهم بُولِیب اوُنِی واسِیطَه سِیدَه اوُزِینِی حِمایَه قِیلَه آلَدِی، مُؤمِن شَخص اوُزِینِی وَ گوُناهلَرنِی اوُرتَسِیگه توُسِیق، مانِع قوُیَه دِی وَ بُو تَقوا مُؤمِننِی اَلله نِی دَستوُرلَرِینِی بَجَرِیشگه اوُندَیدِی وَ حَراملَردَن اوُزاقلَشتِیرَدِی.

باشقَه چَه تِیل بِیلَن اَیتگندَه، تَقوا مُسُلمان اِنسان اوُنِی واسِیطَه سِیدَه اوُزِینِی سوُزلَرِیدَه، اِیشلَرِیدَه، رَفتارلَرِیدَه گوُناهگه وَ اَلله گه عاصِی بُولِیشگه تَشلَی آلمَیدِیگن قُدرَتگه اِیگه بوُلَدِی.

تَقوا اِنساننِی نَفسِیدَگِی بِیر قُدرَت، کوُچ بوُلِیب اِنسان قوُرقَه دِیگن نَرسَه لَردَن اوُنِی حِمایَه قِیلَدِی. یَعنِی مُؤمِنگه عَیب آلِیب کِیلَدِیگن یاکِی مُؤمِن عَذابلَنَدِیگن نَرسَه لَرنِی هَمَّه سِینِی اوُندَن اوُزاقلَشتِیرَدِی.

مِثال طَرِیقَه سِیدَه اَیتَدِیگن بوُلسَک، بَعضِی جایلَردَه دُنیا وَ عَیاللَر حَقِیدَه پَرهِیز وَ تَقوا قِیلِینگلَر، دِییِیلگن، بُو نِیمَه دِیگنِی؟ اَبُو سَعِید خُدرِی رَضِیَ اَلله عَنهُ دَن رِوایَت قِیلِنَدِیکِی: پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:   « إنَّ الدُّنْيا حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ، وإنَّ اللَّهَ مُسْتَخْلِفُكُمْ فِيهَا. فينْظُر كَيْفَ تَعْمَلُون. فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ. فَإِنَّ أَوَّلَ فِتْنَةِ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَتْ فِي النِّسَاءِ » [3] اَلبَتَّه دُنیا شِیرِین وَ کوُم- کوُکدِیر. اَلله تَعالَی سِیزلَرنِی اوُندَه اوُرنَشتِیرِیب قوُیگن. اوُ ذات سِیزلَرنِی قَندَی عَمَل قِیلِیشِینگِیزنِی کوُرماقچِی. شُوندَی اِیکَن دُنیادَه وَ عَیاللَردَه پَرهِیز قِیلِینگلَر. چُونکِی بَنِی اِسرائِلنِینگ بِیرِینچِی اِمتِحانِی عَیاللَر حَقِیدَه بُولگن.

(دوامی بار….)

ادامه خواندن اَلله دَن تَقوا قِیلِیش اوُزِی نِیمَه؟ قَندَی قِیلِیب تَقوایِیمِیزنِی مِیزانِینِی بِیلسَک بوُلَدِی؟

تقوای از الله یعنی چه؟ چگونه میزان تقوای خود را بسنجیم؟

13) –قسمت)

 پس شناخت تقوا مثل شناخت روح نیست که از توضیح و پاسخ در مورد آن عاجز باشی. خیلی ساده ست. تقوا به معنای حفظ خود از چیزهای ناپسند درونی و ظاهری است. امور ناپسندی که رسول الله صلی الله علیه وسلم در این روایت به چند مورد آنها اشاره می کند و می فرماید:«لا تَحاسَدُوا، ولا تَناجَشُوا، ولا تَباغَضُوا، ولا تَدابَرُوا، ولا يَبِعْ بَعْضُكُمْ علَى بَيْعِ بَعْضٍ، وكُونُوا عِبادَ اللهِ إخْوانًا، المُسْلِمُ أخُو المُسْلِمِ، لا يَظْلِمُهُ ولا يَخْذُلُهُ، ولا يَحْقِرُهُ، التَّقْوَى هاهُنا – ويُشِيرُ إلى صَدْرِهِ ثَلاثَ مَرَّاتٍ- بحَسْبِ امْرِئٍ مِنَ الشَّرِّ أنْ يَحْقِرَ أخاهُ المُسْلِمَ، كُلُّ المُسْلِمِ علَى المُسْلِمِ حَرامٌ، دَمُهُ، ومالُهُ، وعِرْضُهُ» ^[1] به هم دیگر حسد نورزید  و هم دیگر را فریب ندهید و  به هم دیگر بغض نورزید و با هم دیگر قهر نکنید و بر معامله یکدیگر معامله نزنید. برادرانه بنده الله باشيد، مسلمان برادر مسلمان است، بر او ظلم نمی كند، او را بی یارو یاور و تنها رها نمی كند،با او دروغ نمی گوید و او را کوچک نمی شمارد. تقوا در سینه است همین شر برای شخص کافیست که برادر مسلمانش را حقیر بداند، همه چیز مسلمان خونش، مالش و آبرویش بر مسلمان حرام است.

حالا اجازه دهید که صحابه ی رسول الله صلی الله علیه وسلم این توضیحات ما در مورد تقوا را به تصویر بکشانند: عمربن خطاب رضی الله عنه از ابی بن کعب رضی الله عنه پرسید: تقوا یعنی چه؟ ابی گفت: آیا شده تا به حال از راهی پر از خار گذر کنی؟ گفت: آری. ابی گفت: چگونه گذر کردی؟ عمر گفت: از ترس آنکه مبادا خوارها به من آسیبی برسانند لباسم را جمع و جور کردم و به جایی که قدمهایم را می گذارم نگاه می کردم و قدمی بر میداشتم و بعد با احتیاط قدم دیگر را بر میداشتم. ابی گفت: تقوا همین است…[2] 

پس تقوا یعنی: آن فهم و درک و قدرت قلبی که انسان به وسیله آن از خودش محافظت می کند، و شخص مومن بین خودش و گناهان حاجز و مانعی می گذارد و این تقوا مومن را وادار می کند که دستورات الله را انجام دهد و از حرامها دوری کند.

به زبانی دیگر، تقوا ابزار و وسیله ای است كه انسان مسلمان توسط آن قدرتی پيدا مي كند که خودش را در گفتار، كردار و رفتار در گناه و نافرمانی الله تعالی نيندازد. 

پس تقوا، یعنی قدرت و نیروئی درنفس انسان که نفس را در برابر آن چه که از آن می ترسد محافظت می کند.   یعنی دوری کردن از تمام آن چیزهائی که برای مومن عیب می آورد و باعث می شوند مومن سرزش شود یا عذاب ببیند.

به عنوان مثال در جاهائی گفته شده که در مورد دنيا و زنان پرهیز و تقوا داشته باشید، یعنی چه؟ از ابو سعيد الخدري رضي الله عنه روايت است که: پيامبر خدا صلي الله عليه وسلم فرمودند: « إنَّ الدُّنْيا حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ، وإنَّ اللَّهَ مُسْتَخْلِفُكُمْ فِيهَا. فينْظُر كَيْفَ تَعْمَلُون. فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ. فَإِنَّ أَوَّلَ فِتْنَةِ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَتْ فِي النِّسَاءِ » [3] همانا دنيا شيرين و سبز است (زرق و برق دارد). خداوند شما را در آن جانشین ساخته است تا ببيند، که چگونه عمل مي کنيد، پس از دنيا و از زنها پرهیز داشته باشید، چرا که اولين  آزمایش بني اسرائيل در باره ی زنها بود.

(ادامه دارد……)

ادامه خواندن تقوای از الله یعنی چه؟ چگونه میزان تقوای خود را بسنجیم؟

Аллохдан тақво қилиш ўзи нима? Қандай қилиб тақвойимизни мезонини билсак бўлади?

(12-қисм)

Аллох таоло мана бундай мавжудотлар хақида мархамат қиладики: 

وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ (206/بقرة)

Шундай экан мана бу даъват ва жиход йўлида:

1-Аллох таоло пархезкорлар билан бирга эканлигига шубхаланма,

 « وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ (بقره/194)

Ва аллохдан пархез қилингиз! Билингларки, аллох ўзидан пархез қилувчилар билан биргадир. Шунингдек аллох таоло росулуллох саллаллоху алайхи васалламни забонларидан у киши хижрат қилаётган пайтларида ғорда панох топганларида Абу Бакр розиаллоху анхуга қараб мархамат қиладиларки:

 لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا (توبه/40)

“Ғамгин бўлма, шубхасиз, аллох биз билан биргадир”.

2-Оқибат ва “ихдал хуснаяйн” ахли тақвоники,муттақинларники эканлигида шубхаланма, агар сен тақво ахли бўлсанг сабр ахли хам бўлгин:  

« فَاصْبِرْ إِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ‏ » (هود /49)

Бас, (хақ динга даъват қилишда кофирларнинг етказаётган озорларига) сабр қилинг. Албатта, оқибат – натижа аллохдан қўрқувчи кишиларникидир.

3-Шаръий душманшиносий ва душманларни шаръий даражаларга ажратиш асосида ошкор “олтиталик кофирларга”,махсусан мунофиқлар тўдасига муносабатда бўл, ўзингни нафсингни тазкия билан аллох таолодан мукофотни таъма қилгин, фақатгина унга сўнгра эса афзал “уч абзорни” бирини каналидаги ахли вахдат мўъминларини қудратига суянгин.

Бу ерда биз тақво хақида қуйидагиларни айта оламиз: мўъмин кишини нафсидаги хукм чиқариш ва эхтиёт бўлиш,тўсқинлик қилиш, мудирият қилиш холатларини вужудга келтирадиган фикрлаш ва ақлни ишлатиш сифатларини нафс ўзига олади ва хотиржам нафсга айланади,иймонини янада юқорига кўтариб кучайтиради, мана бу холат ва сифатга тақво,пархез дейилади; мўъмин киши мана бу даражага етган пайтида пархезкорлар,муттақин,тақводорлар жумласидан хисобланади.

Кўриниб турганидек пархез қилишни ўрни қалбдир. Қалбдаги нафс сенга қандай қилиб ўзингни химоя қилишингни ўргатади ва қалбдаги тўсқинлик қилиш кучи қанчалик кучли бўлса, сиз шунчалик солим даражадаги иймонни қўлга кирита оласиз, мана бу тақво нафсий касалликларни,гунохларни қаршисида  худди қалқондек бизларни химоя қилади ва аллох таолони дастурларини бажариш ва нахий қилинган нарсалардан,шубхалардан узоқлашиш иймонни даражасини кўтаради. Иймонни маркази қалбдир, аллох таоло у хақида мархамат қиладики:

    وَلَکِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَیْکُمُ الْإِیمَانَ وَزَیَّنَهُ فِی قُلُوبِکُمْ وَکَرَّهَ إِلَیْکُمُ الْکُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْیَانَ (حجرات/7)

Лекин аллох сизларга (иймони комил,тақво имтихонидан ўтган зотларга) иймонни суюкли қилди ва уни дилларингизга чиройли қилиб кўрсатди хамда сизларга куфрни, (аллох ва пайғамбарга) итоатсизликни ва исённи ёмон кўрсатиб қўйди.

(давоми бор…..)

اَلله دَن تَقوا قِیلِیش اوُزِی نِیمَه؟ قَندَی قِیلِیب تَقوایِیمِیزنِی مِیزانِینِی بِیلسَک بوُلَدِی؟

(12-قیسم)

اَلله تَعالَی مَنَه بُوندَی مَوجُوداتلَر حَقِیدَه  مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:  وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ (206/بقرة)

شُوندَی اِیکَن مَنَه بُو دَعوَت وَ جِهاد یوُلِیدَه:

1. – اَلله تَعالَی پَرهِیزکارلَر بِیلَن بِیرگه اِیکَنلِیگِیگه شُبهَه لَنمَه،  « وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ (بقره/194)  وَ اَلله دَن پَرهِیز قِیلِینگِیز! بِیلِینگلَرکِی، اَلله اوُزِیدَن پَرهِیز قِیلوُچِیلَر بِیلَن بِیرگدِیر. شُونِینگدِیک اَلله تَعالَی رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمنِی زَبانلَرِیدَن اوُ کِیشِی هِجرَت قِیلَیاتگن پَیتلَرِیدَه غاردَه پَناه تاپگنلَرِیدَه اَبُو بَکر رَضِیَ الله عَنهُ گه قَرَب مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی: لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا (توبه/40) “غَمگِین بوُلمَه، شُبهَه سِیز، اَلله بِیز بِیلَن بِیرگه دِیر”.
2. عاقِبَت وَ  « إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ» اَهلِی تَقوانِیکِی، مُتَّقِینلَرنِیکِی اِیکَنلِیگِیدَه شُبهَه لَنمَه، اَگر سِین تَقوا اَهلِی بوُلسَنگ صَبر اَهلِی هَم بُولگِین:  « فَاصْبِرْ إِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ‏ » (هود /49) بَس،( حَق دِینگه دَعوَت قِیلِیشدَه کافِرلَرنِینگ یِیتکَزَیاتگن آزارلَرِیگه) صَبر قِیلِینگ. اَلبَتَّه، عاقِبَت – نَتِیجَه اَلله دَن قوُرقوُچِی کِیشِیلَرنِیکِیدِیر.
3. شَرعِی دُشمَنشِناسِی وَ دُشمَنلَرنِی شَرعِی دَرَجَه لَرگه اَجرَتِیش اَساسِیدَه آشکار “آلتِیتَه لِیک کافِرلَرگه” مَخصُوصاً مُنافِقلَر توُدَه سِیگه مُناسَبَتدَه بُول،اوُزِینگنِی نَفسِینگنِی تَزکِیَه بِیلَن اَلله تَعالَی دَن مُکافاتنِی طَعمَه قِیلگِین، فَقَطگِینَه اوُنگه سُونگرَه اِیسَه اَفضَل “اوُچ اَبزارنِی” بِیرِینِی کَنَلِیدَگِی اَهلِی وَحدَت مُؤمِنلَرِینِی قُدرَتِیگه سُویَنگِین.

بُو یِیردَه بِیز تَقوا حَقِیدَه قُویِیدَگِیلَرنِی اَیتَه آلَمِیز: مُؤمِن کِیشِینِی نَفسِیدَگِی حُکم چِیقَرِیش وَ اِیختِیاط بوُلِیش، توُسقِینلِیک قِیلِیش، مُدِیرِیَت قِیلِیش حالَتلَرِینِی وُجُودگه کِیلتِیرَدِیگن فِکرلَش وَ عَقلنِی اِیشلَتِیش صِیفَتلَرِینِی نَفس اوُزِیگه آلَدِی وَ خاطِرجَمع نَفسگه اَیلَنَدِی، اِیمانِینِی یَنَدَه یُوقارِیگه کوُتَرِیب کوُچَیتِیرَدِی، مَنَه بُو حالَت وَ صِیفَتگه تَقوا، پَرهِیز دِییِیلَدِی؛ مُؤمِن کِیشِی مَنَه بُو دَرَجَه گه یِیتگن پَیتِیدَه پَرهِیزکارلَر، مُتَّقِین، تَقوادارلَر جُملَه سِیدَن حِسابلَنَدِی.

کوُرِینِیب توُرگنِیدِیک پَرهِیز قِیلِیشنِی اوُرنِی قَلبدِیر. قَلبدَگِی نَفس سِینگه قَندَی قِیلِیب اوُزِینگنِی حِمایَه قِیلِیشِینگنِی اوُرگتَدِی وَ قَلبدَگِی توُسقِینلِیک قِیلِیش کوُچِی قَنچَه لِیک کوُچلِی بُولسَه، سِیز شوُنچَه لِیک سالِم دَرَجَه دَگِی اِیماننِی قوُلگه کِیرِیتَه آلَسِیز، مَنَه بُو تَقوا نَفسِی کَسَللِیکلَرنِی، گوُناهلَرنِی قَرشِیسِیدَه حوُددِی قَلقاندِیک بِیزلَرنِی حِمایَه قِیلَدِی وَ اَلله تَعالَی نِی دَستوُرلَرِینِی بَجَرِیش وَ نَهِی قِیلِینگن نَرسَه لَردَن ، شُبهَه لَردَن اوُزاقلَشِیش اِیماننِی دَرَجَه سِینِی کوُتَرَدِی. اِیماننِی مَرکَزِی قَلبدِیر، اَلله تَعالَی اوُ حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:     وَلَکِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَیْکُمُ الْإِیمَانَ وَزَیَّنَهُ فِی قُلُوبِکُمْ وَکَرَّهَ إِلَیْکُمُ الْکُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْیَانَ (حجرات/7) لِیکِن اَلله سِیزلَرگه ( اِیمانِی کامِل، تَقوا اِمتِحانِیدَن اوُتگن ذاتلَرگه) اِیماننِی سُویُوکلِی قِیلَدِی وَ اوُنِی  دِیللَرِینگِیزگه چِیرایلِی قِیلِیب کوُرسَتَدِی هَمدَه سِیزلَرنِی کُفرنِی، ( اَلله وَ پَیغَمبَرگه) اِطاعَتسِیزلِیکنِی وَ عِصیاننِی یامان کوُرسَتِیب قوُیَدِی.

(دوامی بار…..)