دسته: مطالب به زبان ترکی(اویغوری، اوزبیکی، قزاقی، تورکمن و…)

سَوال: اِسلامِی اوُیغانِیش دِیب گپِیرِیلَیاتگن نَرسَه نِیمَه نِی اَساسِیدَه بِینا بُولگن؟ قَندَی بِیلگِیلَرگه اِیگه؟ مَنَه بُو اوُیغانِیشدَگِی مَسجِدلَرنِی مُلّالَرِی وَ تَخصِیل کوُرگنلَرنِی اوُرنِی بارمِی؟

جَواب: اِسلامِی اوُیغانِیش، بُو بُوتُون جَهان بُویِیچَه مُؤمِنلَرنِی اوُرتَسِیدَگِی جَهانِی بِیر جَرَیان حِسابلَنَدِی، بُو جَرَیان مُسُلمانلَرنِینگ  مُشتَرَک نُوقتَه لَرِیگه  دِقَّتنِی جَملَش وَ بَرچَه آسمانِی شَرِیعَتلَرنِی مُشتَرَک دُشمَنِی بُولمِیش سِکولارِیستلَرگه، اَصلِی دُشمَنگه اِعتِبارنِی قَرَتِیش آرقَلِی اِسلامِی جَمِیعَتنِی بُوگوُنگِی تِیهنالاگِیَه نِی واسِیطَه سِیدَه، صَدرِ اِسلامدَگِی عَظَمَتِیگه قَیتَرماقچِی. بُو بارَدَه اِسلامِی اوُیغانِیشنِی اِعتِقادِی بوُیِیچَه:

• مُسُلمانلَرنِی تَربِیَه لَب اوُلَرگه تَعلِیم بِیرِیش وَ اوُلَرنِی (اِسلامِی اوُیغانِیشنِی) مَسَلَه لَرِی، مُشکِلاتلَرِیگه مُثبَت وَ ثَمَرَه لِی جَوابنِی بِیرَدِیگن عَقِیدَه لَر تامانگه یُوللَش لازِم بُولَدِی. بُو یُولدَه سِیتَم آستِیدَگِی آدَملَرنِی اِیستَک – هاحِیشلَرِینِی “تَعبِیر وَ تَفسِیر” قِیلِیب بِیرَدِیگن آگاه  مُؤمِنلَرگه اِیحتِیاج بار.
• اوُلَرنِی سُوزلَرِی وَ عَقِیدَه لَرِی فِرقَه لاوچِی حُصُوصِیَتلَر بُولمِیش “عَوام حَلقنِی اَلدَیدِیگن” نَرسَه لَردَن پاک وَ تازَه بُولِیشِی لازِم.
• بُو یِیردَگِی یَنَه بِیر نُوقتَه لَردَن بِیرِی شُوکِی، اِسلامِی اوُیغانِیشنِی لَشکَرِی عادِّی، ساددَه “آدَملَرگه” ماس بُولِیشِی، اوُلَرنِی حَربِی لَشکَرنِی بِیلگِیلَرِیدَن اَجرَتِیب تُورَدِی. اَصلِیدَه اِیسَه (اِسلامِی اوُیغانِیشنِی) لَشکَرِی عاددِی آدَملَرگه ماس صِیفَتلَردَن بِیرِیدِیر.

بَعضِیلَرنِی فِکرلَرِیچَه اِیسَه، باسقِینچِی سِکولار دِکتَتارلَر وَ اِیچکِی ساتقِین دُشمَنلَر نِهایَتدَه قُدرَتلِیدِیر، بُونِی قَرشِیسِیدَگِی مِللَتنِی اِیسَه ضَعِیف، ناتَوان دِیب حِسابلَشَدِی. مَنَه بُو طَرزدَه فِکرلاوچِی قُدرَتنِی سَبَبِینِی قُورال، لَشکَر، بایلِیکلَر وَ ماددِی یِیر آستِی بایلِیکلَرِیدَه، دِیب اوُیلَشَدِی، شُو سَبَبلِی هَم مِللَتنِی قوُرالِی یُوق، تَرتِیبلِی لَشکَرگه اِیگه بُولمَگن، ماددِی سَرمایَه سِی یُوق ناتَوان، دِیب سَنَشَدِی. اَمّا مَنَه بُوندَی یُوزَکِی، بِیرطَرَفلَمَه  فِکرلَش آرقَلِی اِیشنِی واقِیعِیَتِینِی کوُرِیب بُولمَیدِی.

ادامه خواندن سَوال: اِسلامِی اوُیغانِیش دِیب گپِیرِیلَیاتگن نَرسَه نِیمَه نِی اَساسِیدَه بِینا بُولگن؟ قَندَی بِیلگِیلَرگه اِیگه؟ مَنَه بُو اوُیغانِیشدَگِی مَسجِدلَرنِی مُلّالَرِی وَ تَخصِیل کوُرگنلَرنِی اوُرنِی بارمِی؟

Савол: исломий уйғониш деб гапирилаётган нарса нимани асосида бино бўлган? Қандай белгиларга эга? Мана бу уйғонишдаги масжидларни муллолари ва тахсил кўрганларни ўрни борми?

Жавоб: исломий уйғониш, бу бутун жахон бўйича мўъминларни ўртасидаги жахоний бир жараён хисобланади, бу жараён мусулмонларнинг  муштарак нуқталарига диққатни жамлаш ва барча осмоний шариатларни муштарак душмани бўлмиш секуляристларга, аслий душманга эътиборни қаратиш орқали исломий жамиятни бугунги техналогияни воситасида, садри исломдаги азаматига қайтармоқчи. Бу борада исломий уйғонишни эътиқоди бўйича:

-Мусулмонларни тарбиялаб уларга таълим бериш ва уларни (исломий уйғонишни) масалалари,мушкилотларига мусбат ва самарали жавобни берадиган ақидалар томонга йўллаш лозим бўлади. Бу йўлда ситам остидаги одамларни истак-хохишларини “таъбир ва тафсир” қилиб берадиган огох мўъминларга эхтиёж бор.

-Уларни сўзлари ва ақидалари фирқаловчи хусусиятлар бўлмиш  “ авом халқни алдайдиган” нарсалардан пок ва тоза бўлиши лозим.

 -Бу ердаги яна бир нуқталардан бири шуки, исломий уйғонишни лашкари оддий,содда “одамларга” мос бўлиши, уларни харбий лашкарни белгиларидан ажратиб туради. Аслида эса (исломий уйғонишни) лашкари оддий одамларга мос бўлиши асл сифатлардан биридир.

Баъзиларни фикрлашича эса, босқинчи секуляр диктаторлар ва ички сотқин душманлар нихоятда қудратлидир, буни қаршисидаги миллатни эса заиф, нотавон деб хисоблашади. Мана бу тарзда фикрловчилар қудратни сабабини қурол, лашкар,бойликлар ва моддий ер ости бойликларида,деб ўйлашади, шу сабабли хам миллатни қуроли йўқ,тартибли лашкарга эга бўлмаган, моддий сармояси йўқ  нотавон,деб санашади. Аммо мана бундай юзаки,бир тарафлама  фикрлаш орқали ишни воқеиятини кўриб бўлмайди.

ادامه خواندن Савол: исломий уйғониш деб гапирилаётган нарса нимани асосида бино бўлган? Қандай белгиларга эга? Мана бу уйғонишдаги масжидларни муллолари ва тахсил кўрганларни ўрни борми?

س. بیداری اسلامی که از آن صحبت می شود بر چه اساسی بنا شده است؟ چه مشخصه ای دارد؟ جایگاه مولویهای مساجد و تحصیلکردگان در این بیداری کجاست؟

ج:  بیداری اسلامی یک جریان جهانی در میان مومنین سراسر جهان اسست که تلاش دارد با تمرکز به نقاط مشترک مسلمین و با تمرکز بر دشمنان اصلی و مشترک تمام شریعتهای آسمانی که سکولاریستها هستند بار دیگر جامعه ی اسلامی را با تکنولوژی امروزی به شکوه و عظمت صدر اسلام برگرداند. در این راستا بیداری اسلامی معتقد است که : بايد :

• مسلمين را تربيت كرد و تعليم داد و آنان را به سوي عقايدي راهنمايي كرد كه به مسائل و مشكلات (بيداري اسلامي) پاسخ مثبت و ثمر بخش بدهند. كه اين نياز مبرمي به آگاهان مؤمني دارد كه خواسته هاي اين مردم مسلمان زير ستم را «تعبير و تفسير» نمايند.
• و سخنان و عقايد آنان از دو خصيصة محزب «عوامفريبانه و عامه پسندانه» مبرا و پاك باشد.
• همچنين اين نكته كه جنبش بيداري بايد «مردمي» باشد مهمترين  وجهه ايست كه بايد اين جنبش را از يك ماجراجوئي نظامي مشخص و مميز بسازد. و بالاخره اين نكته كه جنبش (بيداري اسلامي)بايد مردمي باشد يك اصل اساسي است.

عده اي گمان مي كنند كه دیکتاتوری مهاجم و اشغالگر سکولاریستی و دشمنان مزدور داخلي ما بي اندازه نيرومندند و در مقابل، ملت را ضعيف و ناتوان مي بينند، صاحبان اين طرز فكر، نيرومندي را تنها در سايه سلاح، ارتش و ثروت بيكران و ذخاير مادي مي دانند و از آن جهت ملت را ناتوان مي پندارند كه ،فاقد سلاح و ارتش منظم آنچناني و سرماية مادي است .كه با چنين بينش سطحي و يك جانبه نمي توان ژرفا و واقعيت امر را نگريست .

ادامه خواندن س. بیداری اسلامی که از آن صحبت می شود بر چه اساسی بنا شده است؟ چه مشخصه ای دارد؟ جایگاه مولویهای مساجد و تحصیلکردگان در این بیداری کجاست؟

اِسلامگه حِذمَت قِیل

مُجِیبُ الرَّحمَن

(2-قیسم)

یُول بِیرسَه آللَهِیم یُورتلَرگه قَیتَجَکمِیز

خَطلَب سَرحَدلَرِین تَکبِیرلَر اَیتَجَکمِیز

حَق بِیلمَس کافِرلَرنِینگ قانِین  تُوکَجَکمِیز

قوُلَتِیب توُزُومِینِی چاکِیدَن سُوکَه جَکمِیز  (دَوامِی بار……)

Исломга хизмат қил

мужибуррахмон фарғоний

(2-Қисм)

Йўл берса аллохим юртларга қайтажакмиз

Хатлаб сархадларин такбирлар айтажакмиз

Хақ билмас кофирларнинг қонин тўкажакмиз

Қулатиб тузумини чокидан сўкажакмиз.

(давоми бор……)

سَوال: اِیرانلِیک اَهلِی سُنَّت صِیفَتِیدَه، اِیراندَگِی شِیعَه لَرنِینگ آرَسِیدَه تَبلِیغ قِیلِیش بارَسِیدَه سِیزنِینگ فِکرِینگِیز قَندَی؟

جَواب: اِبنِ تَیمِیَه بِیر فَقِیه وَ عالِم صِیفَتِیدَه، حَنبَلِی اِیسَه شِیعَه لَرگه مَخصُوصاً شِیعَه لَرنِی آرَسِیدَگِی رافِضِیلَرگه نِسبَتاً مُخالِیفَتِی بِیلَن مَشهُور بُولگنِیگه ( شُونگه اوُحشَش بَرچَه حَنبَلِیلَر اِمامِی حَنَفِی وَ حَنَفِیلَرگه نِسبَتاً بُوتُون تَرِیخ دَوامِیدَه مَشهُور بُولِیشگن) قَرَمَسدَن مُخالِفلَرگه نِسبَتاً نِهایَتدَه کوُپ اِنصافگه اِیگه بُولِیشگن. اوُ کِیشِی شِیعَه لَر حَقِیدَه اَیتَدِیلَرکِی: اِمامِیَه شِیعَه لَرِی اَهلِی سُنَّتگه مُخالِفَت قِیلگن نَرسَه لَرِیدَه گوُمراه بُولِیشگن بُولسَه هَم، بُو اوُلَرنِینگ هَمَّه نَرسَه لَرده گوُمراه بُولِیشگن، دِیگن مَعنانِی بِیلدِیرمَیدِی، آرَدَه شوُندَی اِیشلَر هَم بارکِی بَعضِی اَهلِی سُنَّت گوُرُوهلَرِی شُو اِیشلَر بُویِیچَه اوُلَر بِیلَن بِیر هِیل نَظَرگه اِیگه دِیرلَر.

آلدِین هَم اَیتِیب اوُتگنِیمدِیک، اِبنِ تَیمِیَه اوُلَرنِی مُؤمِنلَرنِینگ بِیر قِسمِی وَ مُحَمَّد اوُمَّتِینِینگ بِیر بُولَه گِی، دِیب سَنَگن وَ اَیتَدِیکِی:    فإذا كان اسم المؤمنين وأمة محمد – صلى الله عليه وسلم – يتناولهم،

ولهم نظرٌ واستدلالٌ،   لم يبقَ وَجْهٌ لمنع الاعتداد بهم . (الرد علی السبکی، ج 2 صص 661-662.)

اوُلَرگه نِسبَتاً مُؤمِنِین وَ مُحَمَّد صلی الله علیه وسلمنِی اوُمَّتِی، دِیگن اِسملَر اِیشلَتِیلگندَن سُونگ، اوُلَر اوُزلَرِیگه خاص نَظَر وَ دَلِیللَرگه اِیگه دِیرلَر، اوُلَرنِینگ کوُز- قَرَشِی وَ نَظَرِینِی حِسابگه آلمَسلِیک اوُچُون اوُرتَدَه هِیچ قَندَی دَلِیل یُوق.

اِبنِ قَیِّم هَم اِمامِیَه شِیعَه لَرِی حَقِیدَه قوُیِیدَگِی نَظَرگه، کوُز- قَرَشگه اِیگه بُولِیب،اوُ کِیشِی اَیتَدِیکِی: اَگر مُتَکَبِّر کِیشِی اوُلَرنِی هَمَّه سِینِی یالغانچِیگه چِیقَرَدِیگن بُولسَه، بُو اوُنِی مَغرُور بُولِیب کِیتگنلِیگِی سَبَبلِیدِیر.

«وإن أخطأوا في بعض المواضع لم يلزم من ذلك أن يكون جميع ما قالوه خطأ».    اَگردَه اِمامِیَه شِیعَه لَری  بَعضِی جایلَردَه  حَطا  قِیلِیشگن بُولسَه، بُو نَرسَه اوُلَرنِی اَیتگن هَمَّه نَرسَه سِی حَطا اِیکَنلِیگِیگه دَلالَت قِیلمَیدِی.

بُو اِمامِی اَحمَد اِبنِ حَنبَلنِی مَذهَبِینِی ایِچِیدَن چِیقِیب کِیلگن وَ اِیککِینچِی نَولِی سَلَفِیَت دِیب نام آلگن سَلَفِیلَرنِی کوُز- قَرَشِی بُولَدِی، اوُچِینچِی نَولِی سَلَفِیَت هَم ( مُحَمد ابن عبد الوهّاب وَ نَجد اوُلامالَرِی) مَنَه شُو مَذهَبنِی اِیچِیدَن توُغِیلگن.

بُو صُورَتدَه بِیزلَر اوُچُون شِیعَه لَرنِی مَذهَبِی اِسلامِی مَذهَبلَرنِینگ بِیرِی صِیفَتِیدَه باشقَه اِسلامِی مَذهَبلَردَن فَرقِی قالمَیدِی، اِیندِی سِیزنِی سُورَگن سَوالِینگِیزگه  کِیلسَک، تُورلِی- هِیل اِسلامِی فِرقَه لَرنِی اوُرتَسِیدَه تَبلِیغ اِیشلَرِینِی آلِیب بارِیش بارَسِیدَگِی بِیزنِی سِیاسَتِیمِیز قَندَی بُولِیشِی موُمکِین؟

حاضِرگِی پَیتدَه سُنِّیلَر یَشَیدِیگن مِنطَقَه لَردَه  بِیز سِکولارِیزم دِینِی وَ اوُنِی هِیلمَه – هِیل مَذهَبلَرِی سَبَبلِی بوُتُون جَهان سِکولار کافِرلَرِی وَ مَرتَدلَر وَ مَحَلِّی مُنافِقلَر تامانِیدَن کِیلَیاتگن فَسادلَرنِی دَفع قِیلِیشگه حَرَکَت قِیلیَپمِیز، اوُلَر بِیزنِی مِلَّتِیمِیزگه بُو فَسادلَرنِی  یُوکلَب قوُیِیشیَپتِی، چُونکِی بُونِی آرقَسِیدَن عُمُومِی اِرتِدادنِی سِکولارِیزم دِینِینِیگ وَ اوُنِی هِیلمَه – هِیل مَذهَبلَرِینِینگ عَقِیدَه لَرِی کوُرِینِیشِیدَه یُولگه قوُیِیشماقچِی.

اوُرتَمِیزدَه مَیدَه حاشِیَه لِی فِقهگه آئِد اِختِلافلَر  مَوجُود بُولگن شِیعَه لَر  بِیلَن بِیزلَرنِی آرَمِیزدَگِی توُسِیقنِی آلِیب تَشلَش مَسَلَه سِی بُویِیچَه، مَنَه  بُولَر نِهایَتدَه قِممَتلِی مَصلَحَتلَر حِسابلَنَدِی، لِیکِن مَنفَعَتلَرنِی جَلب قِیلِیش کِییِینگِی مَرحَلَه دَه  جایلَشگن. مَوجُود سَرمایَه نِی  سَقلَب قالِیش مَنفَعَتنِی کَسب قِیلِیشدَن کوُرَه مُقَدَّمراق بُولَدِی،……اَصلِیدَه اِیسَه  بِیز شَرعِی قائِدَه اَساسِیدَه یَعنِی:  «درء المفاسد مقدم على جلب المصالح»

فَسادنِی دَفع قِیلِیش مَصلَحَتنِی جَلب قِیلِیشدَن کُورَه مُقَدَّمراق؛ بِیز اَصلِی سَرمایَه نِی قَیتَرِیش وَ اَهلِی سُنَّتنِی مُسُلمان حالدَه اوُشلَب قالِیشگه حَرَکَت قِیلیَپمِیز.

مَنَه بُو آلِیب تَشلَشلِیک  واجِب بُولگن اَساسِی مُشکِلات، فَساد فَقَطگِینَه اَهلِی سُنَّت یا شِیعَه لَر یاکِی پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلمنِی شَرِیعَتلَرِیدَگِی باشقَه مَذهَبلَرگه خاص اِیمَس، بَلکِی بُو بَرچَه آسمانِی شَرِیعَتلَرنِی تَهدِید قِیلِیب تُورگن خَطَرلِی آفَت، وِیرُوس بُولَدِی. مَنَه بُو خَطَرلِی  مُشتَرَک دُشمَننِی بَرابَرِیدَه هَمَّه مُتَّحِد بُولیب بِیرلَشِیشِی وَ اوُزلَرِینِی صُحبَتلَرِی، تَنقِیدلَرِینِی توُغرِی  اِدارَه  قِیلِیب باشقَرِیشلَرِی کِیرَک بُولَدِی، اَگر شوُندَی  قِیلِینمَسَه بُو نَرسَه لَر  اوُلَرنِی  اوُزلَرِی بِیلَن مَشغُول قِیلِیب اَصلِی دُشمَندَن غافِل بُولِیب قالِیشلَرِیگه سَبَب بُولَدِی.

Савол: эронлик  ахли суннат сифатида,  эрондаги шиъаларнинг  орасида таблиғ қилиш борасидаги  сизнинг фикрингиз қандай?

Жавоб: ибни Таймия бир фақих ва олим сифатида,Ханбалий эса шиъаларга махсусан шиъаларни орасидаги равофизларга нисбатан мухолифати билан машхур бўлганига  ( шунга ўхшаш барча ханбалийлар имоми Ханафий ва ханафийларга нисбатан бутун тарих давомида машхур бўлишган) қарамасдан мухолифларга нисбатан нихоятда кўп инсофга эга бўлишган. У киши шиъалар хақида айтадиларки: имомия шиъалари ахли суннатга мухолифат қилган нарсаларида гумрох бўлишган бўлса хам, бу уларнинг  хамма нарсаларда гумрох бўлишган,деган маънони билдирмайди, орада шундай ишлар хам борки баъзи ахли суннат гурухлари шу ишлар бўйича улар билан бир хил  назарга эгадирлар.

Олдин хам айтиб ўтганимдек, ибни Таймия уларни мўъминларнинг  бир қисми ва Мухаммад умматининг  бир бўлаги,деб санаган ва айтадики:

  فإذا كان اسم المؤمنين وأمة محمد – صلى الله عليه وسلم – يتناولهم،

ولهم نظرٌ واستدلالٌ،   لم يبقَ وَجْهٌ لمنع الاعتداد بهم . (الرد علی السبکی، ج 2 صص 661-662.)

Уларга нисбатан мўъминин ва Мухаммад саллаллоху алайхи васалламни уммати ,деган исмлар ишлатилгандан  сўнг, улар ўзларига  хос назар ва далилларга эгадирлар,уларнинг кўз-қараши ва назарини хисобга олмаслик учун ўртада хеч қандай далил йўқ.

Ибни Қоййим хам имомия шиъалари хақида қуйидаги назарга,кўз-қарашга эга бўлиб, у киши айтадики:

Агар мутакаббир киши уларни хаммасини ёлғончига чиқарадиган бўлса, бу уни мағрур бўлиб кетганлиги сабаблидир.

«وإن أخطأوا في بعض المواضع لم يلزم من ذلك أن يكون جميع ما قالوه خطأ».

ادامه خواندن Савол: эронлик  ахли суннат сифатида,  эрондаги шиъаларнинг  орасида таблиғ қилиш борасидаги  сизнинг фикрингиз қандай?

س : سیاست شما به عنوان اهل سنت ایران در مورد تبلیغ در میان شیعیان در ایران چیست؟

ج: ابن تیمیه  به عنوان یک فقیه و عالم حنبلی که به مخالفت با شیعه و بخصوص روافض میان شیعه مشهور است (همچنانکه کل حنبلی ها به مخالفت با امام حنفی و حنفی ها در طول تاریخ اسلامی  هم مشهور شده اند) از انصاف بالائی در مورد مخالفین برخوردار بوده . ایشان در مورد شیعه می گوید: با آنکه این شیعیان امامی در آن چیزهائی که با اهل سنت مخالفت کرده اند گمراه هستند اما  فلا يلزم ضلالهم في كل شيء، اما این به این معنی نیست که در همه چیز گمراه باشند در حالی که اموری هستند که قد وافقهم بعض أهل السنة والجماعة في تلك المسائل، عده ای از اهل سنت در این مسائل موافق آنها هستند.

همچنانکه قبلاً عرض کردم ابن تیمیه اینها را جزومومنین و بخشی از امت محمد می دواند و می گوید:  فإذا كان اسم المؤمنين وأمة محمد – صلى الله عليه وسلم – يتناولهم،  پس زمانی که اسم مومنین و امت محمد صلی الله علیه وسلم در مورد آنها به کار می رود اینها نیز دارای نظر و استدلالات خاص خودشان هستند ولهم نظرٌ واستدلالٌ،   پس دلیلی وجود ندارد که دیدگاه و نظر آنها را به حساب نیاورد  لم يبقَ وَجْهٌ لمنع الاعتداد بهم . (الرد علی السبکی، ج 2 صص 661-662.)

ابن قیم هم باز در مورد شیعه ی امامی و رای ونظر آنها چنین نگرشی دارد و می گوید : و  این مغرور شدن است که شخص متکبری همۀ آنان را تکذیب کند «وإن أخطأوا في بعض المواضع لم يلزم من ذلك أن يكون جميع ما قالوه خطأ». اگر  چه این شیعیان امامیه  در جاهائی دچار خطا و اشتباه شده اند اما به این معنی نیست که هر چه اینها بگویند خطاست. 

 این نگرش سلفیتی است که به عنوان سلفیت نوع دوم شناخته می شود که از دل مذهب امام احمد بن حنبل سر برآورده هر چند سلفیت نوع سوم (پیروان محمد بن عبدالوهاب و علمای نجد) هم از دل همین مذهب تولید شده است.

در این صورت برای ما شیعه به عنوان یک مذهب اسلامی تفاوتی با سایر مذاهب اسلامی دیگر ندارد و این سخن شما را الان می توان اینجوری تصور کرد که سیاست ما در مورد تبلیغ در میان فرق اسلامی مختلف چگونه باید باشد؟

 هم اکنون در مناطق سنی نشین تمام هم و تلاش ما دفع مفاسدی است که ناشی از دین سکولاریسم و مذاهب مختلف آن توسط کفار سکولار جهانی و مرتدین و منافقین محلی بر ملت ما تحمیل شده  که سعی دارد ارتداد عمومی را با عقاید دین سکولاریسم و مذاهب مختلف آن راه بیندازد .

در مورد برداشتن موانع میان شیعه ها با سایر فرق اسلامی، که در حواشی اختلافات جزئی فقهی با هم داریم، اینها مصلحتهائی هستند بسیار ارزشمند، اما جلب مصالح در مرحله ی  بعدی قرار دارد. تلاش جهت حفظ سرمایه مقدم بر تلاش جهت کسب منفعت است و… ما  در واقع بر اساس قاعدة شرعی  «درء المفاسد مقدم على جلب المصالح» یعنی دفع مفاسد مقدم بر جلب مصالح است؛ برای بازگرداندن اصل سرمایه و مسلمان نگه داشتن اهل سنت در تلاشیم .

این مشکل و مفسده ی اساسی که باید برداشته شود تنها مختص به اهل سنت یا حتی شیعه و سایر مذاهب شریعت پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم نیست بلکه آفت و ویروس خطرناکی است که تمام شریعتهای آسمانی را در معرض تهدید قرار داده است و لازم است همه در برابر این دشمن مشترک با هم متحد شوند و گفتگوهای درونی و انتقادات خود را چنان سازماندهی و مدیریت کنند که آنها  را به خود مشغول و از این دشمن اصلی غافل نکند.

سَوال: اَگر اَبُو بَکر حَلِیفَه بُولمَگندَه مُرتَد بُولِیشمَسدِی وَ اَبُو بَکر هَم اوُلَر بِیلَن جَنگ قِیلِیشگه مَجبُور بُولمَسمِیدِی؟

جَواب: اِرتِداد یَعنِی بِیر شَخص 1- آگاه حالدَه،2- قَصددَن،3- اوُزِینِی اِختِیارِی بِیلَن اِسلام دِینِیدَن قَیتِیب کِیتِیب کافِرلَرنِینگ 5 تَلِیک 1- الّذین هادُو (یَهُودِیلَر) 2- والصابِئِین، 3- وَ النّصاری،4- والمَجُوس،5- والذین اَشرَکوُ (مُشرِکلَر- سِکولارِیستلَر) گوُرُوهِینِی بِیرِیگه اِیرگشَدِی.

بِیر گوُرُوه کِیمسَه لَر بَعضِی بِیر نُوقتَه لَردَه اِرتِدادنِی عِلَّتِینِی قَبِیلَه لَر تامانِیدَن اَبُو بَکرنِی حِلافَه تِینِی قَبُول قِیلمَسلِیکدَه، دِیب فِکرلَشَدِی، اَصلِیدَه اِیسَه اِرتِدادنِی جَرَیانِینِی باشلَنِیشِی رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلمنِی حَیاتلَرِینِی آخِیرِیگه یِیتِیب بارَدِی.

مِثال طَرِیقَه سِیدَه اَیتَدِیگن بُولسَک، اَسوَد عُنسِی رَسول الله صلی الله علیه وسلمنِی حَج سَفَرِیدَن قَیتگَن وَ پَیغَمبَر صلی الله عَلَیهِ وَسَلمنِی بِیمارلِیک خَبَرلَرِی تَرقَلگن پَیتدَه، اوُزِینِی پَیغَمبَر اِیکَنِینِی اِعلان قِیلَدِی. اوُ هَم مُسَیلَمَه یِی کَذّاب اوُزِینِی (یَمامَه نِی رَحمانِی) دِیب ناملَگندِیک، اوُزِیگه (یَمَننِی رَحمانِی) دِیب نام بِیرَه دِی.

  (الشجاع ، اليمن في صدر الإسلام، ص 990)

فُرُوح،اَسوَد عُنسِینِی ماجَراسِینِی رسول الله صلی الله علیه وسلمگه یازِیب یُوبارَدِی. رَسُول الله صلی الله علیه وسلم هَم ثابِت قَدَم مُسُلمانلَرگه نامَه یازِیب، اوُلَرنِی اَسوَدنِی فِتنَه سِینِی اوُچِیرِیشگه چَقِیرَدِیلَر، جَنگ یُولِی بِیلَن یاکِی تِیرار قِیلِیش آرقَلِی اوُنِی اِیشِینِی بِیر یاقلِیک قِیلِیشگه بُویرُوق بِیردِیلَر. بِیر آز مُدَّتدَن سُونگ اِیسَه صلی الله علیه وسلم رِحلَت قِیلدِیلَر.

کوُرِینِیب توُرگنِیدِیک اِرتِدادنِی جَرَیانِی رسول الله صلی الله علیه وسلمنِی زَمانلَرِیگه بارِیب تَقَلَدِی، بُو زَکاتنِی بِیرِیشدَن باش تارتگن یاکِی عَلِی اِبنِ اَبِی طالِبنِی حاکِمِیَتِینِی طَرَفدارلَرِیگه اوُحشَش، باشقَه جَرَیانلَر بِیلَن فَرقِی بار.

یُوزَکِی اِیمان وَ جاهِلِیَتگه باغلَنِیب قالِیشلِیک وَ مَرکَزِی حُکوُمَتدَه اوُرِین تاپمَسلِیک وَ …….بِیر گوُرُوه کِیشِیلَرنِینگ اِرتِداد سَرِی یُوزلَنِیشِیگه وَ اِسلامِی حُکوُمَتنِی بوُیرُوقلَرِینِی قَبُول قِیلمَسلِیکلَرِیگه بائِث بُولَدِی.

اوُلَر مُهاجِر وَ اَنصارلَرگه اوُحشَش مَشَقَّتلَرگه طاقَت قِیلِیش سُوزگِیچِیدَن اوُتِیشمَگن اِیدِی، اوُلَر اوُزلَرِینِی اوُتمِیشلَرِیگه قَیتِیش اوُچُون بَهانَه قِیدِیرِیب یُورِیشگندِی، اَگر اَبُو بَکردَن باشقَه سِی خَلِیفَه بُولگندَه  هَم مَنَه شُو جَرَیانگه  دوُچ کِیلِیشِی اَنِیق اِیدِی.

Савол: агар Абу Бакр халифа бўлмаганда муртад бўлишмасди ва Абу Бакр хам улар билан жанг қилишга мажбур бўлмасмиди?

Жавоб: иртидод яъни бир шахс 1- огох холда,2- қасддан,3- ўзини ихтиёри билан ислом динидан қайтиб кетиб кофирларнинг 5 талик : 1- аллазина хаду (яхудийлар) 2-вассобеин, 3- ваннасоро, 4- валмажус, 5-валлазина ашроку (мушриклар- секуляристлар) гурухини бирига эргашади.

Бир гурух кимсалар баъзи нуқталарда иртидодни иллатини қабилалар томонидан Абу Бакрни хилофатини қабул қилмасликда,деб фикрлашади, аслида эса иртидод жараёнини бошланиши росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хаётларини охирларига етиб боради.

Мисол тариқасида айтадиган бўлсак, Асвад Унсий росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хаж сафаридан қайтган ва  пайғамбар саллаллоху алайхи васалламнинг беморлик хабарлари тарқалган  пайтларида, ўзини пайғамбар эканини эълон қилди. У хам мусайламайи каззоб  ўзини (ямомани рахмони) деб номлагандек,  ўзига ( яманни рахмони) деб ном беради.

  (الشجاع ، اليمن في صدر الإسلام، ص 990)

Фурух, асвад унсийни можаросини росулуллох саллаллоху алайхи васалламга ёзиб юборади. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам собит қадам мусулмонларга нома ёзиб, уларни асвадни фитнасини ўчиришга чақирадилар,жанг йўли билан ёки терор қилиш орқали уни ишини бир ёқлик қилишга буйруқ берадилар. Бир оз муддатдан сўнг эса  саллаллоху алайхи васаллам рихлат қиладилар.

Кўриниб турганидек иртидодни жараёни росулуллох саллаллоху алайхи васалламни замонларига бориб тақалади, бу закотни беришдан бош тортган ёки Али ибни Аби Толибни хокимиятини тарафдорларига ўхшаш , бошқа жараёнлар билан фарқи бор.

Юзаки иймон ва жохилиятга боғланиб қолишлик ва марказий хукуматда ўрин топмаслик ва ……. бир гурух кишиларнинг  иртидод сари юзланишига ва исломий хукуматни буйруқларини қабул қилмасликларига боис бўлди.

Улар мухожир ва ансорларга ўхшаш машаққатларга тоқат қилиш сузгичидан ўтишмаган эди, улар ўзларини ўтмишларига қайтиш учун бахона қидириб юришганди, агар Абу Бакрдан бошқаси халифа бўлганда хам мана шу жараёнга дуч келиши аниқ эди.