سَوال: اَگر اَبُو بَکر حَلِیفَه بُولمَگندَه مُرتَد بُولِیشمَسدِی وَ اَبُو بَکر هَم اوُلَر بِیلَن جَنگ قِیلِیشگه مَجبُور بُولمَسمِیدِی؟
جَواب: اِرتِداد یَعنِی بِیر شَخص 1- آگاه حالدَه،2- قَصددَن،3- اوُزِینِی اِختِیارِی بِیلَن اِسلام دِینِیدَن قَیتِیب کِیتِیب کافِرلَرنِینگ 5 تَلِیک 1- الّذین هادُو (یَهُودِیلَر) 2- والصابِئِین، 3- وَ النّصاری،4- والمَجُوس،5- والذین اَشرَکوُ (مُشرِکلَر- سِکولارِیستلَر) گوُرُوهِینِی بِیرِیگه اِیرگشَدِی.
بِیر گوُرُوه کِیمسَه لَر بَعضِی بِیر نُوقتَه لَردَه اِرتِدادنِی عِلَّتِینِی قَبِیلَه لَر تامانِیدَن اَبُو بَکرنِی حِلافَه تِینِی قَبُول قِیلمَسلِیکدَه، دِیب فِکرلَشَدِی، اَصلِیدَه اِیسَه اِرتِدادنِی جَرَیانِینِی باشلَنِیشِی رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلمنِی حَیاتلَرِینِی آخِیرِیگه یِیتِیب بارَدِی.
مِثال طَرِیقَه سِیدَه اَیتَدِیگن بُولسَک، اَسوَد عُنسِی رَسول الله صلی الله علیه وسلمنِی حَج سَفَرِیدَن قَیتگَن وَ پَیغَمبَر صلی الله عَلَیهِ وَسَلمنِی بِیمارلِیک خَبَرلَرِی تَرقَلگن پَیتدَه، اوُزِینِی پَیغَمبَر اِیکَنِینِی اِعلان قِیلَدِی. اوُ هَم مُسَیلَمَه یِی کَذّاب اوُزِینِی (یَمامَه نِی رَحمانِی) دِیب ناملَگندِیک، اوُزِیگه (یَمَننِی رَحمانِی) دِیب نام بِیرَه دِی.
(الشجاع ، اليمن في صدر الإسلام، ص 990)
فُرُوح،اَسوَد عُنسِینِی ماجَراسِینِی رسول الله صلی الله علیه وسلمگه یازِیب یُوبارَدِی. رَسُول الله صلی الله علیه وسلم هَم ثابِت قَدَم مُسُلمانلَرگه نامَه یازِیب، اوُلَرنِی اَسوَدنِی فِتنَه سِینِی اوُچِیرِیشگه چَقِیرَدِیلَر، جَنگ یُولِی بِیلَن یاکِی تِیرار قِیلِیش آرقَلِی اوُنِی اِیشِینِی بِیر یاقلِیک قِیلِیشگه بُویرُوق بِیردِیلَر. بِیر آز مُدَّتدَن سُونگ اِیسَه صلی الله علیه وسلم رِحلَت قِیلدِیلَر.
کوُرِینِیب توُرگنِیدِیک اِرتِدادنِی جَرَیانِی رسول الله صلی الله علیه وسلمنِی زَمانلَرِیگه بارِیب تَقَلَدِی، بُو زَکاتنِی بِیرِیشدَن باش تارتگن یاکِی عَلِی اِبنِ اَبِی طالِبنِی حاکِمِیَتِینِی طَرَفدارلَرِیگه اوُحشَش، باشقَه جَرَیانلَر بِیلَن فَرقِی بار.
یُوزَکِی اِیمان وَ جاهِلِیَتگه باغلَنِیب قالِیشلِیک وَ مَرکَزِی حُکوُمَتدَه اوُرِین تاپمَسلِیک وَ …….بِیر گوُرُوه کِیشِیلَرنِینگ اِرتِداد سَرِی یُوزلَنِیشِیگه وَ اِسلامِی حُکوُمَتنِی بوُیرُوقلَرِینِی قَبُول قِیلمَسلِیکلَرِیگه بائِث بُولَدِی.
اوُلَر مُهاجِر وَ اَنصارلَرگه اوُحشَش مَشَقَّتلَرگه طاقَت قِیلِیش سُوزگِیچِیدَن اوُتِیشمَگن اِیدِی، اوُلَر اوُزلَرِینِی اوُتمِیشلَرِیگه قَیتِیش اوُچُون بَهانَه قِیدِیرِیب یُورِیشگندِی، اَگر اَبُو بَکردَن باشقَه سِی خَلِیفَه بُولگندَه هَم مَنَه شُو جَرَیانگه دوُچ کِیلِیشِی اَنِیق اِیدِی.