دسته: مطالب به زبان ترکی(اویغوری، اوزبیکی، قزاقی، تورکمن و…)

Онхойики мегуянд аллохро қабул доранд аммо зери бори ахкоми аллох намераванд

 

Бисмиллахир рохманир рохим

Аммо баъад: ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух

Мушкили шайтон дар ин будки аллох хукм  дод ва огохона, амдан ва ба мейли худиш аз ин хукм сарпичий кард ва ба ин шикл кофар гардид,

 «وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَىٰ وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ» (بقره/34)

пас мушкилиш дар анжоми бисёри аз ибодот ё адами пазириши аллох ё адами тарс аз аллох ва ……набуд; шайтон хамон ибодатхойиро мекардки соири малоикайи муқарраб мекарданд. Чун аз жин буд ва ба чанон жойгохи расида будки мустақиман бо аллох таоло сухбат мекард ва ……..

Секуляристхойи махаллий хам мумкин аст бахши аз хамон ибодатхойиро анжом дихандки мо анжом медихем аммо мушкили онхо дар ин астки бисёри аз ахкоми аллохро намепазиранд ва ахкоми дигариро ба жойиш қарор медиханд. Дақиқан хамон кори шайтон.

Мушрикин нез хукми аллохро қабул надоранд ва гарна ба худи аллох иймон доранд ба хамин далил астки аллох таоло дар мовриди иймони инхо мефармояд:

 وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُم بِاللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشْرِكُونَ (یوسف/106)

Шайтонро нигох кунид……… уки ба вужуди аллох иймон дошта ва дорад ва далили ин гуфтайи ин оя аз сурайи хашр астки аллох мефармояд:

 كَمَثَلِ الشَّيْطَانِ إِذْ قَالَ لِلْإِنسَانِ اكْفُرْ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِّنكَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ (حشر/)

кори онхо хамчун шайтон астки ба инсон гуфт кофар шу аммо хенгомики кофар шуд гуфт: ман аз ту безорам, ман аз худовандики парвардигори оламиён аст метарсам!

Бисёри аз секуляристхойи махаллий ва дорудастайи мунофиқини атрофи худитро нигох кун……онхоки ла илаха иллаллох мегуянд!  Аммо таслими қонуни шариати аллох дар масоили хукуматдорий нестанд ин ла илаха иллаллох гуфтан суди ба холишон надорад ва аллох дар мовриди мунофиқон мефармояд:

 إِنَّ الْمُنَافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَلَن تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرًا (نساء/145)

Дар ин сурат инки фалоний мегуяд ман ба аллох эътиқод дорам аммо фалон хукми шариатро қабул надорам фовран ёди шайтон биёфт ва мутмаъин бош ин шахс дар соири ибодот ва тарс аз аллох ба жойгох ва гарди пойи шайтон хам намерасад.

 

 

Мушриклар ва уларнинг ислом шариатидаги, ахли таъвилни ўзаро сўзлашув адабиётидаги хукмлари. (18)

Бисмиллах валхамдулиллах.

Аммо баъад: ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух.

Саволлар. (1)

1.Сиз ўзингизни матлабларингизда  шайхул ислом ибни Таймия рохимахуллохнинг мушриклар билан ахли китобнинг  орасидаги  фирқалар хақидаги нақл қилинган сўзларни  келтиргансиз. У кишидан мана шу мушриклар ва ахли китобнинг ахли суннатни тўрт мазхабига қарши равофизларнинг хамкорлик қилишлари борасида  хам бирор нарса биласизми?

Сухбатимизни аввалида шуни айтиб ўтиш лозим бўладики, жаъфарийларга хам  ханафий, шофеъий ва бошқа мазхабларга ўхшаш назар билан қараш керак, мана бу мазхаблар ўзини ўрнида бир-бири билан ижтиходий ихтилофларга эгадир. Шиъаларнинг ўзларини бошқалардан ажратишга қасд қилишлари бу уларнинг ўзларини муаммосидир ва улар жуда катта хатога йўл қўйишяпти . бу худдиинки ханафий ё шофеъийлар ўзларини бошқа мазхаблардан ажратиб олаётганга ўхшайди.

ادامه خواندن Мушриклар ва уларнинг ислом шариатидаги, ахли таъвилни ўзаро сўзлашув адабиётидаги хукмлари. (18) 

مشرکلر و اولرنینگ اسلام شریعتیده گی، اهلی تَعویلنی اوزرا سوزلشو آدبیاتده گی حکملری. (18)

بسم الله والحمد الله.

اما بعد: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

سوال (1)

1. سیز اوزینگیزنی مطلبلرینگیزده شیخ اللسلام ابن تیمیه رحمه الله نینگ مشرکلر بیلن اهلی کتابنینگ آره سیده گی فرقه لر حقیده گی نقل قیلینگن سوزلرنی کیلتیرگنسیز. او کیشیدن منه شو مشرکلر و اهلی کتابنینگ اهلی سُنّتنی تَورَت مَذهبیگه قرشی رَوافضلرنینگ هَمکارلیک قیلیشلری باره سیده هم بیرار نَرسه بیله سیزمی؟

صُحبتیمیزنی اوّلیده شونی ایتیب اوتیش لازم بوله دیکی، جَعفریلرگه هم حَنَفی، شافعی و باشقه مذهبلرگه اوخشش نَظر بیلن قرَش کیرَک، مَنه بو مَذهَبلر اوزینی اورنیده بیر-بیری بیلن اجتهادی اخطلافلرگه ایگه دیر. شیعه لرنینگ اوزلرنی باشقه لردن اجرَتیشگه قصد قیلیشلری بو اولرنینگ اوزلرنی مُعماسیدیر و اولر جوده کتّه حطا گه یول قوییشیَپتی. بو حودّءِنکه حَنَفی یا شافعیلر اوزلرنی باشقه مَذهبلردَن اجرَتیب آلیاتگنگه اوخشیدی.

ادامه خواندن مشرکلر و اولرنینگ اسلام شریعتیده گی، اهلی تَعویلنی اوزرا سوزلشو آدبیاتده گی حکملری. (18)

Ислоҳ қилиш ва тазаккур беришни ташкиллаштириш.

(манҳажга оид маълумотлар силсиласидан)

Муаллиф:Абу Ҳамза муҳожир .

Агарда бир мусулмон шахс тавхидни усуллари,валаъ ва бароъ,тоғутга куфр келтириш ва тавхиддан келиб чиққан бошқа қонун ва хукмлар билан қуролланган бўлса,ўзини тоқатини даражасига қараб ичидаги ва ташқи жамиятдаги шайтонлар билан урушишга,хамда ўзини ва бошқаларни қалбига ноҳуш,ёқимсиз асарини қўйишга улгурган доғларни нобуд қилишга қудрат топа олади.

Аллоҳ таоло мусулмон шахси қўлга киритган мана бу қудратдан фойдаланиш учун даражама-даража мархалаларни доира шаклида тартиблаб қўйган.Агарда шахс қудрати,кучини мана шу йўлда сарфласа, албатта муваффақият қозонади.Мана бу, унинг дунёвий натижалари ва манфаатларидан ташқари бўлган нарсадир.

Ислом мана бу якка,тарқоқ холдаги қудратларни жамлаб,”жамоат” номини остига бирлаштирди ва уни шакллантирди.Мана бу кичик қудратларни барчаси бирлашиб ,янада кўпроқ қудратга эга бўлган ва кичик кучлар бажаришга қодир бўлмайдиган улкан ишларни хам бажаришни уддасидан чиқадиган ,катта ва жўшқин дарёларни ташкил қилиши жуда хам табиий нарсадир.

Жамоатларни ташкил қилишдан мақсад,кичик жилғаларни ва дарёларни улкан денгизга олиб борадиган кўприк,каналларни қуришдан иборат бўлиб,шу орқали исломий хукмларни жорий қиладиган , кенг исломий хукумат ташкил қилинади.Албатта мана бу қудратли хукумат ёинки улкан денгиз,Аллоҳ таоло мусулмонларни иҳтиёрига бериб,танзимлаб қўйган йўлни босиб ўтмасдан бошқа чораси йўқ,чунки тартиб бўйича қудрат шахслардан жамоатга,жамоатдан эса илоҳий хукм ва қонунларни жорий қиладиган хукуматга айланиб бориши керак.

Шахслар жамоат ташкил қилиш йўлида сон-саноқсиз қийинчиликлар,тўсиқларга учраши мумкин,хатто талафотлар бериши хам табиийдир,лекин ҳар қандай суратда хам мана бу мархаладаги унинг асосий вазифаси, жамоат ташкил қилиш ёки унга қўшилишдан иборат бўлади.Жамиятни ислоҳ қилувчи ишлар эса бу вазифани атрофида жойлашгандир.

Худди шунга ўхшаш жамоат хам исломий хукуматга етиш йўлида турли-хил тўсиқларга учраши,хатто бу тўсиқларни қўполлик билан олиб ташлашга мажбур бўлиши хам мумкин,лекин мана шу тўсиқларни олиб ташлаш пайтида уларни биринчи даражада зарур бўлганини, яъни исломий хукуматга етишишдан тўсиб турганини танлаш лозим бўлади.Чунки хукуматни қўлга киритишдан олдинги жамиятнинг ўсиши йўлидаги тўсиқлар билан,хукуматни ташкил қилгандан кейинги тўсиқларни орасида ер билан осмонча фарқ бор.Шунинг учун хам шахсларни,жамоатларни,хукуматни қудратига муносиб равишда шаръий ишларни олиб бориш ва ҳар қандай қарама-қаршиликларни олдини олиш керак бўлади.

 Чунки баъзи ушлаб турувчи тўсиқларни олиб ташлаш якка шахсларни қўлидан келмайди,бундай пайтда фақат жамоатларгина буни уддасидан чиқа олади.Шунингдек баъзи тўсиқларни олиб ташлашда жамоатларни кучи етмайди ва хукуматгина буни бажара олиши мумкин,агарда шу ерда жамоат шошма-шошарлик билан ишни амалга оширадиган бўлса,уни манфаатидан кўра зарари кўпроқ бўлиши аниқ нарса.Жуда кўп ўринларда шундай тўсиқ ва монеъликлар борки,жамоат уни олиб ташлашга қодир эмас ва бу шароитда қўйилган ҳар қандай қадам мубораза йўлидан адашиб кетилишига ёки мужоҳидларнинг кучларини бекорга сарфланишига сабаб бўлади.

Мана бу изоҳларни кетида ҳаётий муҳим бўлган”қудратни дарк қилиш ва қудратни амаллари” масаласи турибди,мана шу қудрат тавхид,иймон,жиҳод ва……………орқали шахсга,жамоатга,хукуматга берилгандир.”Шахс ва жамиятни ислоҳ қилиш йўлида аниқ мақсад сари йўналтирилган ва ташкиллаштирилган холда иш олиб борилиши керак,чунки бошқа йўсинда иш амалга оширилса,иш ўхшамаслиги ё самараси кам бўлиши ёки умуман самара бермаслиги хам мумкин.

Айтиб ўтилганидек жамоат номли ташкилотни вужудга келтиришдан мақсад, исломий хукуматни ташкил қилиш эди,мана шу хукумат ташкил қилингандан сўнг жамоат ўзини вазифасини бажарган хисобланади ва хукуматни ичига сингиб кетади.Бу нарса худди дарёни денгизга қўшилиб сингиб кетганига ўхшайди,мубориз мужоҳидлар биринчи хал қилувчи мархалани босиб ўтганларидан сўнг,исломий хукуматни қўл остида жамиятнинг хавфсизлигини таъминлаш йўлидаги вазифаларини бажариш орқали,ишни иккинчи мархаласига ўтишади.Бу вазифалар беш ўринда бўлиб:

1.Дин ва ақида.

2.Жон ва нафс.

3.Насл ва номус.

4.Ақл ва хуш.

5.Мол ва бисот.

Буларга қўшимча равишда жамиятда фақирликни йўқотиш ва одамларни хавфсизлиги,осойишталигини таъминлашга ёрдам беради.Исломий хукумат ташкил бўлгандан ва ҳалқ таъминланганидан,осойишталик ва хавфсизликни (اطعمهم من جوع وآمنهم من خوف ) ўрнатгандан сўнг,жамият ва шахсларни ислоҳ қилиш йўлидаги вазифаларини иккинчи мархаласига ўтишади.Яъни исломий хукумат мана бу мархаладаги вазифасини муваффақият билан амалга ошира олгач,мужоҳидлар ишни кейинги босқичига ўтишади,улар бу босқичда одамлардан хукуматга нисбатан вазифаларини бажаришлари кераклигини талаб қила олишади.

Мана бу ерда шахслар нажот топувчи фирқани ташкил қила олишди ва бу жамоат эса исломий хукуматни ташкил қилишга муваффақ бўлди ва натижада исломий хукумат осойишталик,хавфсизликни таъминлаш йўлидаги вазифасини энг гўзал суратда бажара олди.Мана бундан кейинги охирги мархалада, хукумат ўзини вазифаларини энг яхши кўринишда бажаришга муваффақ бўлгач,одамлардан хам хукумат ва унинг қонунлари олдидаги вазифаларини бажариш талаб қилинади.Мана бу мархалада худуд ҳақидаги масалалар ўртага ташланиб,худудларни ижро қилиш мархаласи хисобланади.Исломий хукумат ҳалқни олдидаги ўзини вазифаларини комил суратда бажаришга эришгач,мана бу худудларнинг аҳкомларини жамиятни устида қўллай олади.

Агар ўтган тарихга назар ташлайдиган бўлсак,Умар розиаллоҳу анҳу исломий хукумат ҳалқнинг олдидаги вазифасини бажармаганлиги боис, ўғрини қўлини кесмади,чунки ўғри ўзини жонини сақлаш учун ўғрилик қилишга мажбур бўлган эди.

Маҳфий холда қилиб бўлмайдиган валаъ ва бароъ,тоғутга куфр келтириш,тавхидни мустаҳкамлашни эълон қилингач,мўъмин киши қаерда эканини ташхис бериши,Аллоҳни ризоятини қўлга киритгач, уни дунёдаги ўзоқ ва яқин мақсадлари нима эканлигини тушуниши лозим бўлган мархала,майдонга киради.Мусулмон киши жамоат ташкил бўлишидан олдинги босқичда турган пайтида,фақат жамоатни қўлидан келадиган ислоҳотлар,ўзгартиришларга оид ишларни бажара оладиган қудратни даъво қилиши мумкин эмас.Шунга ўхшаш нажот топувчи фирқани сифатларига эга бўлган жамоат ташкил бўлган даврида хам,фақатгина исломий хукумат бажаришга муваффақ бўладиган ишларга қўл уриши хам мумкин бўлмайди.

Чунки фақат  исломий хукуматгина илоҳий хукмларни ижро қилиш ва олдини олувчи хизматларни ироя қилиш орқали фақирлик,фахш,маст қилувчи ичимликлар ичиш,ўғирлик,тўғри ақидани бузилиши,инсонни қўл-оёғини боғлаб қўювчи бидъатлар,муртад бўлиш,қотиллик,мажбурлаб ақидани ўзгартириш,инсоний ва фитрий озодликларни манъ қилишни босқичларга тақсимлаб чиқа олади.Агар исломий хукумат ташкил бўлишидан олдинги даврда,ҳар қандай шахс ё жамоатлар мана бу муаммоларни илдизи билан суғуриб ташламоқчи бўлса,буни бажара олмаслиги ниҳоятда аниқ нарсадир.Натижада эса систематик равишда даражама-даража бажариладиган, исломий инқилоб ва ислоҳ қилиш тархларидан фойдаланишдан бошқа чораси қолмайди,мана шунга асосланиб мужоҳидлар ўзларини ислоҳ қилиш усулларини ташкиллаштириши лозим бўлади.

Тазаккур беришни ташкиллаштириш пайтида хам,биринчи бўлиб муборазани қайси мархаласида эканимизни аниқлаб олишимиз ва шу мархалага муносиб равишда замон,маконни шароитини ва келажакда дуч келишимиз мумкин бўлган мажбурий холатларни хисоб-китоб қилган холда,ўзимизга ва жамиятга нисбатан бериладиган эслатмаларни табақаларга ажратишимиз,хатто ташкиллаштиришимиз керак бўлади.

Ҳар қандай жамиятда ислоҳ қилишга муҳтож бўлган жуда кўп муаммолар,камчиликлар топилиши табиийдир,лекин жиҳод ва мубораза билан машғул бўлган нажот топувчи фирқанинг мужоҳидини мақсади,шахслардан жамоатга қараб,жамоатдан эса исломий хукуматга томон ривожланишни йўлга қўйишдан иборатдир.У бутун тазаккуротларини мана бу муборазани илгари силжишига сарфлайди ва аслида шариатга қарама-қарши бўлмаса ҳам,лекин ўша мархала учун зарурий бўлмаган тазаккур беришлардан ўзини тияди.Нажот топувчи фирқанинг мужоҳиди яшаб турган кунини жиҳодий эҳтиёжларига қараб тазаккур беради ва бу ишидан кутилган натижани қўлга киритади.

Ҳурматли биродарлар,опа-сингиллар қуйидаги нуқталарга эътибор беришлари жуда хам муҳимдир,кўп шахсларни камчилик ва айблари жамоатга қўшилишлари билан йўқолиб кетади,худди шунга ўхшаш жамоатларни нуқсон ва камчиликлари исломий хукуматга қўшилишларини кетидан ўртадан кўтарилиб кетади.Шундай экан жамоатларни ислоҳ қилиш ва ноўрин камчилик қидиришни олдини олиш учун энг яхши йўл,шахслардан жамоатга,жамоатдан эса исломий хукуматга томон ўсиш жараёнлари учун муносиб шароитни тайёрлаб беришдир.

Манна бу равишни ишлатишни орқасидан, амру-маъруф ва наҳи-мункарни тарк қилиш керак ,деган маъно келиб чиқмайди,балки бутун ислом дунёсининг системаси унга кўра шаклланган амру-маъруф ва наҳий-мункарни тўғри йўналишга солиш,дейилса тўғри бўлади.

Бунга мисол тариқасида,ҳозирги пайтда мусулмонларни зиммасидаги энг муҳим фарз, мусулмон ерларининг баъзи қисмларига маҳаллий муртадларни воситасида бостириб кирган Америка ва Нато бошчилигидаги секулярларни йўқотишдан иборатдир.Шунинг учун мусулмонларни кучини,эътиборини чалғитадиган ҳар қандай тазаккур беришлар, ноўрин бўлиши билан бир қаторда зарарли ва кўп ўринларда шариатга қарама-қарши хам хисобланади.Жуда кўп мусулмонлар таҳорат,ғусл,хайз,нифос ва бошқа ўринларда ўзаро иҳтилофда бўлишликлари ниҳоятда муаммоли масала эмас,лекин ҳозирги шароитда айтиб ўтилган масалалар билан ўзларини овора қилишлари ва мусулмонларни ўртасида бўлинишга сабаб бўлишлари,зарарли ва чалғитувчи бўлиши билан бир қаторда иккита асосий айб хам хисобланади.

1.Динни асосларидан бири хисобланган жиҳод,номозни тайинланган вақтларини хам ўзини вазиятига,шароитига муносиб равишда ўзгартира олади.(хавф номози,номозларни жамлаш,хатто росулуллоҳ саллолоҳу алайҳи вассалламга ўхшаб аср номозини ўтказиб юбориш……………) Жиҳод рўзани хам ўзини таъсирига олиши мумкин,росулуллоҳ саллолоҳу алайҳи вассаллам билан Маккани фатх қилган мужоҳидлар тутган рўзаларини ботил қилишган эди ва …………………

2.Исломий хукуматни химояси остида собит бир фикрни ўртага ташлайдиган,барча фирқа ва мазҳаблардан ташкил топган олий шўрони ўзи мавжуд эмас.Бундан ташқари барча мусулмонлар хам уни тасдиқлаб,

« اطيعوا الله و اطيعوا الرسول و اولي الامر منكم »дейишлари ва хаммалари бир овоздан битта фикрда собит туришлари керак бўлади.Натижада ҳозирги мавжуд вазиятда, мана бундай ишни уддасидан чиқадиган қозини ўзи топилмайди,бундай алғов-далғов замонда битта шахсни ўзи хам даъвогар,хам шикоятчи,хам қози ва бошқаларга нисбатан хукмларни ижрочиси вазифасини бажара олмайди.

Ҳозирги мавжуд вазиятда тазаккур бериш,камчиликларни кўрсатишни ташкиллаштириш,нажот топувчи тоифани касалликларини,айбларини бартараф қиладиган  жонкуяр докторни амал қилишига ўхшайди.Мана бу тоифа бизларга фарзандларимиздан хам азизроқ бўлиб,Аллоҳни хукмларини ижро қиладиган исломий хукуматни барпо қилиш йўлида, ташқи босқинчиларга қарши мубораза қилиши учун уни янада қудратли бўлишини ва ривожланишини ҳоҳлаймиз.

Жонкуяр ,аҳдига вафо қилувчи доктор ўзини мутахассислигига тааллуқли бўлган ишларгагина аралаша олади,мужоҳид мусулмон хам жамоатининг яшаб турган кунини эҳтиёжига муносиб равишда ва мана бу ўринлар ҳақида алоҳида илмга эга бўлган суратда амал қилиши лозим.Агар бу хусусиятлар унда топилмайдиган бўлса,уни сукут сақлаши хам ўзига,хам иймонига ва хам бошқаларга фойдалидир.

 Тазаккур беришларни ташкиллаштириш яъни шахсларни,жамоатларни,хатто хукуматни ўсишига ва даражама-даража ислоҳотларни ташкиллаштиришга муносиб равишда тазаккур беришни ҳам-оҳанг қилиш демакдир.

Бутун оламлар роббисига ҳамду-санолар бўлсин!Оллоҳ буюк зотдир!

Таржимон:Умму Асмо.

اسلام شریعتینینگ خصوصیتلری.

رَسُول الله صلی الله علیه وسلم  تامانیدَن کیلتیریلگن آخِرگی شَریعَت  اوُندَن  آلدینگی شَریعَتلرگه  اوُحشَش اِنسانلر طرَفیدن  اوُزگه رتیریب  ته شله نیشینی  اِمکانی یُوق. آخِرگی شَریعَتِ بُولگن دِینی اِسلامنی هَم کامِل بُولگه نلیگی  و اونی  الله تامانیدَن  مُحافِظت  قیلینیشی  اِعلان  قیلینگه چ، اونی  اوزگه رتیریش  یا نابُود قیلیشنی  هَم اِمکانی  قالمَیدی. بیز قِیامت  کونیگه چه  دِینّی  هَر 4 مَعنا و مَفهُومی  بُوییچه عَیب و نُوقصَانسیز کامِل نَقش  اوُینَش  قابیلیه تیگه  اِیگه  بَولگن  دین اِحتیاریمیزده  باردیر، یَعنی بو دین اوزینی قوُل آستیده گیلرنی  اِطاعَتینی جَلب  قیله  آله دیگن  دَرَجَه دَگی  حُوکوُمَتی و قانونی قدرَتگه هَم اِیگه بوُلیشگه قادِر و هَم اِحتیاریده گی  قدرَت و قانوُنّی کوچی  بیلن  جَزالش و مُکافات بیریش  سِیستیمَسینی  هَم اِجرا قیله آله دی.

Қудратли шариат.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам томонидан келтирилган охирги шариат ундан олдинги шариатларга ўхшаш инсонлар тарафидан ўзгартириб ташлашни имкони йўқ.  Охирги шариат бўлган дини исломни  хам комил бўлганлиги ва уни аллох томонидан мухофизат қилиниши эълон қилингач, уни ўзгартириш ё нобуд қилишни хам имкони қолмайди.  Биз қиёмат кунигача динни хар 4 маъно ва мафхуми бўйича айб ва нўқсонсиз комил нақш ўйнаш қобилиятига эга бўлган дин ихтиёримизда бордир, яъни бу дин  ўзини қўл остидагиларни итоатини жалб қила оладиган даражадаги хукуматий ва қонуний қудратга хам эга бўлишга қодир ва хам  ихтиёридаги қудрат ва қонунни кучи билан жазолаш  ва мукофот бериш  системасини хам ижро қила олади.

Қўлдан келганча тарафдор жамлаш.

Меҳридод биринчи(милоддан олдинги 1717 йилдан 137\138 гача)ўн йилни ичида яъни милоддан олдинги 138 йилдан 148 йилгача жангчиларини кўплиги ва шиддатли жанглар воситасида,ҳамда катта тоифаларни ҳамкорлик қилишга жалб қилиш сиёсатини ишга солиш орқали,Порт қавмини катта қудрат эгаси бўлиш мақомига етказа олди.У катта давлат тузиш билан бир қаторда,Ашконийлар учун тайёр программани хам мерос  қилиб қолдирган эди.

Меҳридодни ўрнига тахтга ўтирган Фарҳод иккинчи(129 дан 138 гача) ҳам 129\130 йиллардаги Антиюхус еттинчи Седитс билан бўлган жангларни бошида,у билан музокарани бошлади,лекин у шоҳ Салукийни шароитини қабул қилмагач,муносиб фурсат келиши кутиб туришга қарор қилди.

ادامه خواندن Қўлдан келганча тарафдор жамлаш.

Мушриклар аллох билан ўзларини ўртасига восита қўйиб олишади ва булар бизларни аллохга яқинлаштиради деб эътиқод қилишади. Аллох таоло ўзи билан махлуқини ўртасидаги хар қандай воситани қабул қилмайди ва бутпарастларнинг  яқинлашиш бахонасида восита қилишларини хам рад қилиб айтадики:

1. 1-    وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى.

У зотдан ўзга дўстларни ( худо) қилиб олган кимсалар :” биз фақат улар бизни аллохга яқин қилишлари учунгина ибодат қилурмиз.”

Жавоб: агар оятга диққат билан қарайдиган бўлсак мархамат қилинадики:

 وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى (زمر/3)

У зотдан ўзга “дўстлар” ни ( худо) қилиб олган кимсалар: “ биз ( ўша худоларимизга) фақат улар бизни аллохга яқин қилишлари учунгина ибодат қилурмиз”,

Мана бу оятда аллох таоло мушрикларни аллохдан бошқага қилган  ибодатларини маломат қилаётганини  кўрамиз, у зот бу билан ўзига яқинлашиш учун қилинаётган ишларни маломат қилмаяпти ,чунки баъзида  мўъмин кишини  бирор мустахаб ё вожиб амали   хам аллохга яқинлашишига боис бўлади ва бу амал шариатга мувофиқдир. Лекин агарда харом ё ширк амаллари билан аллох таолога яқинлашишни хохлайдиган бўлишса , биз бу ишни шариатга тўғри келмайди деб хисоблаймиз . Шундай экан баъзи бир амалларни восита қилиб аллохга яқинлашишни ўзи қайтарилмаган, балки ибодатларни илохаларга бериб қўйиш ва бу илохаларга аллохни рубубият ва бошқа хусусиятларини бериш шариатда қайтарилгандир.

مشرکلر الله بیلن اوزلرنی اورتسیگه واسیطه قوییب آلیشدی

مشرکلر الله بیلن اوزلرنی اورتسیگه واسیطه قوییب آلیشدی و بولر بیزلرنی الله گه یقنلشتردی دیب اعتقاد  قیلیشدی. الله تعالی اوزی بیلن مخلوقینی اورتسیده گی هر قندی واسیطه نی قبول قیلمیدی و بوتپرستلرنینگ یقینلشیش بهانه سیده واسیطه قیلیشلرنی هم رد قیلیب ایته دیکی:

1. وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى.

او ذاتدن اوزگه دوستلرنی ( حدا) قیلیب آلگن کیمسه لر: ” بیز فقط اولر بیزنی الله گه یقین قیلیشلری اوچونگینه عبادت قیلورمیز.

ج: اگر آیاتگه دقت بیلن قَََََریدیگن بولسَک مرحمت قیلینه دیکی:

 وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى (زمر/3)

او ذاتدن اوزگه “دوستلرنی ( خدا) قیلیب آلگن کیمسه لر: بیز ( اوشه خدالریمیزگه) فقط اولر بیزنی الله گه یقین قیلیشلری  اوچونگینه عبادت قیلورمیز”،

منه بو آیاتده الله تعالی مشرکلرنی الله دن باشقه گه قیلگن عبادتلرنی ملامت قیلگنینی کوره میز، او ذات بو بیلن اوزیگه یقینلشیش اوچون قیلینیاتگن ایشلرنی ملامت قیلمَیَپتی، چونکه بعضیده  مؤمن کیشینی بیرار مستحب یا واجب عملی هم الله گه یقینلشیشیگه باءِث بولدی و بو عمل شریعتگه مُوافقدیر. لیکن اگرده حرام یا شرک عملّری  بیلن الله گه یقینلشیشنی حاهلیدیگن بولیشسه، بیز بو ایشنی شریعتگه توغری کیلمیدی دیب حسابلَیمیز. شوندی ایکن بعضی بیر عملّرنی واسیطه قیلیب الله گه یقینلَشیشنی اوزی قیتریلمگن، بلکی عبادتلرنی الاهه لرگه بیریب قوییش و بو الاهه لرگه الله نی ربوبِیَتی و باشقه حوصوصیتلرنی بیریش قََیتریلگندیر.

ثابت دین هیلمه –هیل شریعتلری بیلن.

طاغوُتگه کُفر کِیلتیریب  اَلله گه  اِیمان کیلتیریش یاکی اوُشه ” لا اله الا الله” بوتون بَشَرِیَت دَوامِیده گی دینی اِسلامنینگ  ثابِت،اَصل قراری و رِیجَه سی  هَمده  عُمُومِی یُولی  بُولیب، اِسلام  دِینی  طلب قیلگن رُوحنِی و پَیغَمبَرلرنینگ بَرچَه سینی  رِساله تینی  تشکیل قیله دی. مَنه بُو عُمُومِی قرار بُوییچه پَیغَمبَرلرنی هِیچ  قیسینیسی  اِحتِلاف  قیلیشمگن. لیکی اِنسانلرنینگ  مِنطقه سیگه  مُناسِب  رَویشده  یا اِلاهی حِیکمَتلرگه بِناأَن، آدَملر  طاغوتگه  کُفر کیلتیرگندَن سُونگ قیلیشلری  لازِم بُولگن   جُزعِی عِبادَت  اِیشلریده و عَمَلّرنی  بیر قیسملریده  بیر-بیرلریدَن فرقی  بُولگن  حالاص. مَنه بُولرنی  شَریعَتده گی  فرقلری دیب ناملنگن. یَهُود و نَصارالرنی دینی اوُزگه رگن  دیگن وَقتیمیزده، اَصلیده  اوُلرنی دینی هَم اَنه اوُشَه دینی اِسلامدیر، اَمّا اوُلرنی شَریعَتی فرق  قیله دی. حاضِرگی کوُنده اِیسه اولر اوزگه رتیریلگن، اَصلی مَنظوُر مَنه شو بُوله دی.