وَاعْتَصِمُوا

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(37- қисм)

Ижтиход қилса бўладиган ўринларни хаммаси бой маъдан сифатида қуръон ва суннатда баён қилинган ва хар қандай замондаги хайъатлар ва улил амр шўролар кундалик масалаларга ва янги ўзгаришларга  муносиб равишда унинг майда қисматларини баён қилиб беради, худди Умарни замонидаги девонга ўхшаб атъамахум мин жуъни татбиқ қилиш ё қуръонни жамлаш учун эълон қилинган пайтда, қарор қабул қилинган, шўро бир мажлис ёки икки мажлис ёки бир неча мажлис томонидан бўлиши мумкин.  Ёки қуйидагича амр қилинган пайтида:

            اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌ …

وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ:

Аслида ўзгармайдиган нарса умумий қонунлар бўлиб, хар қандай замон ва маконда унга амал қилишлик лозим ва зарурийдур, аммо йўллар ва адолатни ижро қилиш воситалари замон ва макондаги тараққиётга нисбатан ўзгарувчандур: масалан бир суд ёки икки суд ёки аслан мухокама қилиш шеваси қайси шева билан яхшироқ ва осонроқ амалга оширилади? Бунга ўхшаган ўринлар ерга нозил бўлган  темир маъданига ўхшайди ва инсонлар кундалик эхтиёжларига муносиб равишда ундан янги нарсаларни олишади ва кундалик эхтиёжларига жавоб беришади. Ундаги маъдан собитдур, аммо ундан вужудга келадиган нарсалар турли-хил  замон ва маконда хилма-хил бўлади.

Мана бундай ижтиход қилса бўладиган ўринларда улил амр шўроси қарор қабул қилади ва шўрога боғланган холда ягона раъй ва иттифоқли назар билан янги ишларни мусулмонларга эълон қилинади ва мухолиф кимсалар хам шўрони ва ижро қилувчи кучни вакили яъни рахбарни,амирал мўъмининни раъйига тобеъ бўлишади.

Очиқ кўриниб турганидек, аслий хукм мана бундай ўринларда собит бўлади, аммо мана бу ахкомларни ижро бўлиш шеваси турли-хил замон ва маконларда мусулмонларнинг эхтиёжларига ва мусулмонларнинг жамиятидаги тараққиётига муносиб холда ўзгарувчандур, ўзини замонини дардига еган, аммо хозирда мавжуд вазиятга ва мусулмонларнинг кундалик эхтиёжларига  жавоб бера олмайдиган  қадимий ижтиходни, эски тушунчани устида оёқ тираб туриб олишлик, бир томондан шариатни дастурларига хилоф равишда амал қилиш ва янгини ўрнига эскини қўйиб қўйиш хисобланади, бу иш мусулмонларнинг жамиятига зарба уришдан ташқари, агар онгли равишда қасддан қилинадиган бўлса, шахснинг  иймонига жуда кўп зарар келтиради.

   Мана бу суратда, оддий ва табиий холатда, қуръон ва сахих суннат ва шўрони вохид раъйидан ташқари бошқа нарса мусулмонлар учун хужжат бўла олмайди ва исломий харакатга ва исломий хукуматга боғлиқ ижроий ишлардаги мақбул шўронинг нотўғри аммо самимий раъйи шахснинг тўғри раъйидан кўра афзалроқдур. Шунингдек росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ухуд жангида мадинадан ташқарига чиқиш борасидаги шўрони қарорида, ўзларининг тўғри раъйига хилоф равишда шўронинг нотўғри раъйига таслим бўлган эдилар.

Улил амр шўроси ва уни вохид раъйи диндан ваа аллохни шариатидаги қонунлардан қилинган ижтиходдур, аммо вохид ижтиход ва вохид ижмоъ вохид жамоат учун бўлади.  аллох таоло мустазъафин кишиларга ердаги хилофатни ваъдасини берган пайтида, бу борада таъкидлаб мархамат қилади:

  وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ (نور/55)

Бизлар учун жуда хам яхши ошкор ва равшан бўлган нарса шуки, бизлар хукумат қудратини касб қилиш заминасида қилишимиз керак бўлган амали солих  ва аллохни шариатидаги қонунларни ижро қилишдаги ягона  замонатчи бошқа нарсалар эмас, фақат ва фақат шўро бўлади. Исломда фақат шўрони расман тан олинади, шўро ижроий вакилларни ё рахбар, амир ва халифани мушаххас қилиб беради ва умуман айтганда  шўрога итоат қилиш вожибдур, у худони қонунини ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламни суннатларини  сатхида хисобланади. 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ .

Улил амр шўроси ижмоъи вохид билан бирга замонатчи ва вохид жамоатни ташкил бўлишини омили бўлишидан ташқари, мусулмонларнинг орасида комил вахдатни,бирдамликни сабабчиси хам хисобланади, у якка холдаги меъросий хукуматларни ташкил бўлишига энг катта монеъ хам бўлади. Улил амри минкум хам жамъ холатда келган, бир замондаги якка шахс маъносида эмас, балки жамиятни эхтиёжларидан,мушкилотларидан ва уларга боғлиқ масалалардан огох кишиларни  ва донишмандларни ўз ичига олади, улар ишлар  бўйича мутахассисдурлар, яъни улар  мутахассисликка эга ва мана шу иш учун танлаб олингандурлар. Олдин хам айтиб ўтилганидек улар ижроий ва бошқа кучларнинг  вакилларини мушаххас қилиб танлашади. Бу ерда бошқа шахслар ё мақом эмас,балки  шўро кимни амир ва рахбар бўлиши борасида қарор қабул қилади, агарчи танлаган ё танланган шахс жамиятдаги ўша замоннинг  энг солих кишиси бўлган тақдирда хам.

Али ибни Аби Толиб муовияга ёзган номасида айтадики: менга байъат берган одамлар Абу Бакрга,Умарга, Усмонга ўша пайтдаги шароитлар билан бирга байъат беришган эди. Демак  уларни (шўронинг катталарини) раъйини қабул қилмасликка хеч кимни  хаққи йўқ ва имомни таъйин қилиш шўросининг вазифаси мухожир ва ансорларни хаққидур, демак агар бир кишига иттифоқли назар бериб уни имом деб номлашган бўлса, худони ризосига сабаб бўлибди.  

 إِنَّمَا الشُّورَى لِلْمُهَاجِرِينَ وَ الْأَنْصَارِفَإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى رَجُلٍ وَ سَمَّوْهُ إِمَاماً كَانَ ذَلِكَ لِلَّهِ رِضًا

Мана шу шевага кўра шўро росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан сўнг  вахдатни ва жамоатни  хифз қилиш замонати билан ўзини вазифасини комил  сихат ва саломатликда бажариб келган ва нубувват манхажига асосланган исломий  хилофат ва  хукумат ўзини йўлида давом этган, тоинки ғайри исломий ва зидди исломий бўлган “бидъат” ва вайронгар бало мусулмонларни ўртасида тарқалди ва натижада нубувват манхажига асосланган хилофатни ва хукуматни ўрнига  меъросий, оилага чегараланган хукумат пайдо бўлди.

(давоми бор…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(37- قیسم)

  اِجتِهاد قِیلسَه بوُلَه دِیگن اوُرِینلَرنِی هَمَّه سِی بای مَعدَن صِیفَتِیدَه قُرآن وَ سُنَّتدَه بَیان قِیلِینگن وَ هَر قَندَی زَماندَگِی حَیأَتلَر وَ اوُلِی الاَمر شوُرالَر کوُندَه لِیک مَسَلَه لَرگه وَ یَنگِی اوُزگه رِیشلَرگه مُناسِب رَوِیشدَه اوُنِینگ مَیدَه قِسمَتلَرِینِی بَیان قِیلِیب بِیرَه دِی، حوُددِی عُمَرنِی زَمانِیدَگِی دِیوانگه اوُحشَب  أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ  نِی تَطبِیق قِیلِیش یا قُرآننِی جَملَش اوُچُون اِعلان قِیلِینگن پَیتدَه، قَرار قَبوُل قِیلِینگن، شوُرا بِیر مَجلِیس یاکِی اِیککِی مَجلِیس یاکِی بِیر نِیچَه مَجلِیس تامانِیدَن بوُلِیشِی موُمکِین. یاکِی قوُیِیدَگِیچَه اَمر قِیلِینگن پَیتِیدَه:  اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌ … وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ: اَصلِیدَه اوُزگرمَیدِیگن نَرسَه عُمُومِی قانوُنلَر بوُلِیب، هَر قَندَی زَمان وَ مَکاندَه اوُنگه عَمَل قِیلِیشلِیک لازِم وَ ضَرُورِیدوُر، اَمّا یوُللَر وَ عَدالَتنِی اِجرا قِیلِیش واسِیطَه لَرِی زَمان وَ مَکاندَگِی تَرَقِّیاتگه نِسبَتاً اوُزگه رُوچَندوُر: مَثَلاً بِیر سوُد یاکِی اِیککِی سوُد یاکِی اَصلاً مُحاکَمَه قِیلِیش شِیوَه سِی قَیسِی شِیوَه بِیلَن یَحشِیراق وَ آسانراق عَمَلگه آشِیرِیلَه دِی؟ بوُنگه اوُحشَه گن اوُرِینلَر یِیرگه نازِیل بوُلگن تِیمِیر مَعدَنگه اوُحشَیدِی وَ اِنسانلَر کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیگه مُناسِب رَوِیشدَه اوُندَن یَنگِی نَرسَه لَرنِی آلِیشَه دِی وَ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیگه جَواب بِیرِیشَه دِی. اوُندَگِی مَعدَن ثابِتدوُر، اَمّا اوُندَن وُجُودگه کِیلَه دِیگن نَرسَه لَر توُرلِی- هِیل زَمان وَ مَکاندَه هِیلمَه – هِیل بوُلَه دِی.

مَنَه بوُندَی اِجتِهاد قِیلسَه بوُلَه دِیگن اوُرِینلَردَه اوُلِی الاَمر شوُراسِی قَرار قَبوُل قِیلَه دِی وَ شوُراگه باغلَنگن حالدَه یَگانَه رَعی وَ اِتِّفاقلِی نَظَر بِیلَن یَنگِی اِیشلَرنِی مُسُلمانلَرگه اِعلان قِیلِینَه دِی وَ مُخالِف کِیمسَه لَر هَم شوُرانِی وَ اِجرا قِیلوُچِی کوُچنِی وَکِیلِی یَعنِی رَهبَرنِی،اَمِیرَ المُؤمِنِیننِی رَعیِیگه تابِع بوُلِیشَه دِی.

آچِیق کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، اَصلِی حُکم مَنَه بوُندَی اوُرِینلَردَه ثابِت بوُلَه دِی، اَمّا مَنَه بُو اَحکاملَرنِی اِجرا بُولِیش شِیوَه سِی توُرلِی- هِیل زَمان وَ مَکانلَردَه مُسُلمانلَرنِینگ اِیختِیاجلَرِیگه وَ مُسُلمانلَرنِینگ جَمِیعیَتدَگِی تَرَقّیاتِیگه مُناسِب حالدَه اوُزگه رُوچَندوُر، اوُزِینِی زَمانِینِی دَردِیگه یِیگن، اَمّا حاضِردَه مَوجُود وَضِیعیَتگه وَ مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیگه جَواب بِیرَه آلمَیدِیگن قَدِیمِی اِجتِهادنِی، اِیسکِی توُشوُنچَه نِی اوُستِیدَه آیاق تِیرَب توُرِیب آلِیشلِیک، بِیر تاماندَن شَرِیعَتنِی دَستوُرلَرِیگه خِلاف رَوِیشدَه عَمَل قِیلِیش وَ یَنگِینِی اوُرنِیگه اِیسکِیسِینِی قوُیِیب قوُیِیش حِسابلَه نَه دِی، بُو اِیش مُسُلمانلَرنِینگ جَمِیعیَتِیگه ضَربَه اوُرِیشدَن تَشقَرِی، اَگر آنگلِی رَوِیشدَه قَصددَن قِیلِینَه دِیگن بُولسَه، شَخصنِینگ اِیمانِیگه جُودَه کوُپ ضَرَر کِیلتِیرَه دِی.  

مَنَه بُو صُورَتدَه، عاددِی وَ طَبِیعِی حالَتدَه، قُرآن وَ صَحِیح سُنَّت وَ شُورانِی واحِد رَعیِیدَن تَشقَرِی باشقَه نَرسَه مُسُلمانلَر اوُچُون حُجَّت بوُلَه آلمَیدِی وَ اِسلامِی حَرَکَتگه وَ اِسلامِی حُکوُمَتگه باغلِیق اِجرائِی اِیشلَردَگِی مَقبُول شوُرانِینگ ناتوُغرِی اَمّا صَمِیمِی رَعیِی شَخصنِینگ توُغرِی رَعیِیدَن کوُرَه اَفضلراقدوُر. شوُنِینگدِیک رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اُحُد جَنگِیدَه مَدِینَه دَن تَشقَرِیگه چِیقِیش بارَه سِیدَگِی شوُرانِی قَرارِیدَه، اوُزلَرِینِینگ توُغرِی رَعیِیگه خِلاف رَوِیشدَه شوُرانِینگ ناتوُغرِی رَعیِیگه تَسلِیم بوُلگن اِیدِیلَر.

اوُلِی الاَمر شوُراسِی وَ اوُنِی واحِد رَعیِی دِیندَن وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَردَن قِیلِینگن اِجتِهاددوُر، اَمّا واحِد اِجتِهاد وَ واحِد اِجماع واحِد جَماعَت اوُچُون بوُلَه دِی. اَلله تَعالَی مُستَضعَفِین کِیشِیلَرگه یِیردَگِی خِلافَتنِی وَعدَه سِینِی بِیرگن پَیتِیدَه، بُو بارَدَه تَأکِیدلَب مَرحَمَت قِیلَه دِی:   وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِيالْأَرْضِ كَمَااسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ (نور/55) بِیزلَر اوُچُون جوُدَه هَم یَحشِی آشکار وَ رَوشَن بوُلگن نَرسَه شوُکِی، بِیزلَر حُکوُمَت قُدرَتِینِی کَسب قِیلِیش زَمِینَه سِیدَه قِیلِیشِیمِیز کِیرَک بوُلگن عَمَلِی صالِح وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اِجرا قِیلِیشدَگِی یَگانَه زَمانَتچِی باشقَه نَرسَه لَر اِیمَس، فَقَط وَ فَقَط شوُرا بوُلَه دِی. اِسلامدَه فَقَط شُورانِی رَسماً تَن آلِینَه دِی،شوُرا اِجرائِی وَکِیللَرنِی یا رَهبَر، اَمِیر وَ خَلِیفَه نِی مُشَخَّص قِیلِیب بِیرَه دِی وَ عُمُوماً اَیتگندَه شوُراگه اِطاعَت قِیلِیش واجِبدوُر، اوُ خُدانِی قانوُنِینِی وَ رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلّمنّی سُنَّتلَرِینِی سَطحِیدَه حِسابلَه نَه دِی.  يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواأَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ

اوُلِی الاَمر شوُراسِی اِجماعِی واحِد بِیلَن بِیرگه زَمانَتچِی وَ واحِد جَماعَتنِی تَشکِیل بوُلِیشِینِی عامِلِی بوُلِیشِیدَن تَشقَرِی، مُسُلمانلَرنِینگ آرَه سِیدَه کامِل وَحدَتنِی،بِیردَملِیکنِی سَبَبچِیسِی هَم حِسابلَه نَه دِی، اوُ یَککَه حالدَگِی مِعراثِی حُکوُمَتلَرنِی تَشکِیل بوُلِیشِیگه اِینگ کَتتَه مانِع هَم بوُلَه دِی. اوُلِی الاَمر مِنکُم هَم جَمع حالَتدَه کِیلگن، بِیر زَماندَگِی یَککَه شَخص مَعناسِیدَه اِیمَس،بَلکِی جَمِیعیَتنِی اِیختِیاجلَرِیدَن، مُشکِلاتلَرِیدَن وَ اوُلَرگه باغلِیق مَسَلَه لَردَن آگاه بُولگن کِیشِیلَرنِی وَ دانِشمَندلَرنِی اوُز اِیچِیگه آلَه دِی، اوُلَر اِیشلَر بُویِیچَه مُتَخَصِّصلَردوُرلَر، یَعنِی اوُلَر مُتَخَصِّصلِیککَه اِیگه وَ مَنَه شوُ اِیش اوُچُون تَنلَب آلِینگندُورلَر. آلدِین هَم اَیتِیب اوُتِیلگه نِیدِیک اوُلَر اِجرائِی وَ باشقَه کوُچلَرنِینگ وَکِیللَرِینِی مُشَخَّص قِیلِیب تَنلَه شَه دِی. بُو یِیردَه باشقَه شَخصلَر یا مَقام اِیمَس، بَلکِی شوُرا کِیمنِی اَمِیر وَ رَهبَر بوُلِیشِی بارَه سِیدَه قَرار قَبوُل قِیلَه دِی، اَگرچِی تَنلَه گن یا تَنلَنگن شَخص جَمِیعیَتدَگِی اوُشَه زَماننِینگ اِینگ صالِح کِیشِیسِی بوُلگن تَقدِیردَه هَم.

عَلِی اِبنِ اَبِی طالِب مُعاوِیَه گه یازگن نامَه سِیدَه اَیتَه دِیکِی:  مِینگه بَیعَت بِیرگن آدَملَر اَبُو بَکرگه، عُمَرگه، عُثمانگه اوُشَه پَیتدَگِی شَرائِطلَر بِیلَن بِیرگه بَیعَت بِیرِیشگن اِیدِی. دِیمَک اوُلَرنِی (شوُرانِینگ کَتتَه لَرِینِی) رَعیلَرِینِی قَبوُل قِیلمَسلِیککَه هِیچ کِیمنِی حَققِی یوُق وَ اِمامنِی تَعیِین قِیلِیش شوُرانِینگ وَظِیفَه سِی مُهاجِر  وَ اَنصارلَرنِی حَققِیدُور، دِیمَک اَگر بِیر کِیشِیگه اِتِّفاقلِی نَظَر بِیرِیب اوُنِی اِمام دِیب ناملَشگن بوُلسَه، خُدانِی رِضاسِیگه سَبَب بوُلِیبدِی.   إِنَّمَا الشُّورَى لِلْمُهَاجِرِينَ وَ الْأَنْصَارِفَإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى رَجُلٍ وَ سَمَّوْهُ إِمَاماً كَانَ ذَلِكَ لِلَّهِ رِضًا^[1]

مَنَه شُو شِیوَه گه کوُرَه شوُرا رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمدَن سُونگ وَحدَتنِی وَ جَماعَتنِی حِفظ قِیلِیش زَمانَتِی وَ اوُزِینِی وَظِیفَه سِینِی کامِل صِیحَت وَ سَلامَتلِیکدَه بَجَه رِیب کِیلگن وَ نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی خِلافَت وَ حُکوُمَت اوُزِینِی یوُلِیدَه دَوام اِیتگن، تائِنکِی غَیرِی اِسلامِی وَ زِدِّی اِسلامِی بوُلگن “بَیعَت” وَ وَیرانگر بَلا مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه تَرقَلدِی وَ نَتِیجَه دَه نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَتنِی وَ حُکوُمَتنِی اوُرنِیگه مِعراثِی، عائِلَه گه چِیگرَه لَنگن حُکوُمَت پَیدا بوُلدِی.

(دوامی بار…….)

---

[1]نهج البلاغه فيض الاسلام جلد 5 صفحه 831 مكتوب ششم

درسهای مقدماتی/درس ششم:  چه باید کرد؟ وحدت آگاهانه، هدفمند و حرکتی

 پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(37- قسمت)

 این مواردی که اجتهاد پذیرند كلياتش بصورت معادن غني در قرآن و سنت بيان شده است و هيات و شوراي اولي الامر در هر زمانی متناسب با مسائل روز و تحولات جديد آن جزئياتش را بيان می کند،همچون ديوان زمان عمر جهت تطبیق أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ يا جمع آوري قرآن یا مثل زماني كه اعلام مي شد وَ أَمْرُهُمْ شُوري بَيْنَهُمْ تصميم گرفته مي شد شورا از طريق يك مجلس باشد يا دو مجلس يا چند مجلس؟ يا زماني كه امر مي شود:  اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌ … یا امر می شود : وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ: اصلي تغيير ناپذير و قانوني كلي است كه درهر زمان و مكاني عمل به آن لازم و ضروري است اما راهها، و وسايل اجراي عدالت نسبت به ترقي زماني و مكاني متغیراست: مثلا يك دادگاه يا دو دادگاه، يا اصلاً شيوه دادرسي به چه شيوه اي بهتر و راحتتر انجام می شود.  و موارد این طوری که مثل معدن آهن می ماند که به زمین نازل شده  است و انسانها متناسب با نیازهای روزشان چیزهای جدیدی ازآن می گیرند و به نیازهای روزشان پاسخ می دهند . معدن آن ثابت است اما چیزهایی که در زمانها و مکانهای مختلف ازآن تولید می شود مختلف هستند .

 در اینگونه موارد اجتهاد پذیربايد شوراي اولي الامر تصميم بگيرد، و با توسل به شورا و با يك راي واحد و اتفاق نظر، امور جدید بر مسلمين اعلام بشود، و مخالفين هم تابع رأي شورا و نماينده قوه مجريه  یعنی رهبر و امیر مسلمین بشوند.

واضح است که اصل حکم در اینگونه موارد ثابت است اما شیوه های اجرای این احکام در زمانها و مکانهای مختلف متناسب با نیازهای مسلمین و متناسب با ترقیات مجتمع مسلمین متغیراست، و اصرار و پافشاري بر برداشتي قديمي و اجتهادی قدیمی كه به درد زمان خودش خورده است ، اما الان نمی تواند جوابگوی وضع موجود و نیازهای روز مسلمین باشد، به نحوی برخلاف دستورات شریعت عمل کردن و جایگزین کردن کهنه به جای نو است، که علاوه بر صدمه زدن به جامعه ی مسلمین، در صورت آگاهی و عمدی بودن، صدمات زیادی را به ایمان شخص وارد می کند. 

در این صورت، در حالت عادی و طبیعی، غیر از کتاب و سنت صحیح و رای واحد شورا چیز دیگری برای مسلمین حجت نیست و رای ناصواب، اما صميمانه ی شوراي مقبول، بر صواب شخص، در امور اجرائي مربوط به حركت اسلامي و حکومت اسلامی ارجحیت دارد. همچنانکه رسول الله صلی الله علیه وسلم در شورای تصمیم گیری برای خروج از مدینه در جنگ احد بر خلاف رای خودش تسلیم رای ناصواب شورا شد. 

شوراي اولي الامر و راي واحد آن اجتهادي است از منابع دين و قانون شریعت الله، اما اجتهادي واحد و اجماعی واحد برای جماعتی واحد. و زماني كه الله تعالی وعده ی خلافت بر زمین را به مستضعفین می دهد و بر آن تأکید دارد:وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ (نور/55) به خوبی و آشکارا برای ما روشن و آشکاراست که عمل صالحی که در زمینه ی کسب قدرت حکومتی باید انجامش بدهیم و تنها ضامن اجراي قانون شریعت الله می شود فقط و فقط شوراست و ديگر هيچ. در اسلام فقط شوراست كه به  رسميت شناخته شده، شورا است كه نمايندگان اجرايي يا رهبر / امیر و خليفه را مشخص مي كند، و در كل تنها شورا است كه امرش واجب الإطاعه و هم سطح قانون خدا و سنت رسول صلي الله عليه وسلم است.يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواأَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ .

شورای اولی الامر علاوه بر آنکه با اجماع واحد ضامن و عامل تشکیل جماعت واحد و باعث همبستگی و وحدت کامل میان مسلمین است، بزرگترین مانع تشکیل حکومتهای فردی و موروثی هم هست .أُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ جمع است و به معني یک فرد در یک زمان نيست، بلكه دانشمندان و آگاهان به مسائل و مشكلات و نيازهاي جامعه را در بر مي گيرد، كه متخصص در امري هستند كه درآن امر تخصص دارند و برای این امر انتخاب شده اند. همان طوری که عرض شد اینها هستند كه نماينده های اجرائي و ديگر قوا را مشخص و انتخاب مي كنند. شوري است كه تصميم مي گيرد كه چه كسي امير و رهبر بشود، نه هيچ شخص و يا مقامي، هرچند كه انتخاب كننده يا انتخاب شونده صالحترين افراد موجود در جامعه زمان خود شان باشند.

 علی بن ابی طالب درنامه اش به معاویه می نویسد: همانا با من بيعت كردند آن مردمي كه بيعت كردند با ابوبكر و عمر و عثمان بر سرآن شرائطي كه با ايشان بيعت كرده بودند. پس كسي حق ندارد راي ايشان (بزرگان شوري) را نپذيرد و جز اين نيست كه شوراي  تعيين كننده امام ،وظيفه حق مهاجرين و انصار است ، پس اگر بر مردي اتفاق نظر كرده و او را امام ناميدند موجب رضاي خدا گرديده است. إِنَّمَا الشُّورَى لِلْمُهَاجِرِينَ وَ الْأَنْصَارِفَإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى رَجُلٍ وَ سَمَّوْهُ إِمَاماً كَانَ ذَلِكَ لِلَّهِ رِضًا[1]

به این شیوه شورا پس از رسول الله صلی الله علیه وسلم برای ضمانت حفظ وحدت و جماعت وظایف خودش را در کمال صحت و سلامت انجام می داد و خلافت و حکومت اسلامی عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ به مسیر خودش ادامه می داد تا اینکه بلايي ويرانگر و «بدعتي» غير اسلامي و ضداسلامي دامنگير مسلمين شد، و آن پيدا شدن حکومت موروثی وخانوادگی به جای  حکومت و خِلَافَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ .

(ادامه دارد……….)

---

[1]نهج البلاغه فيض الاسلام جلد 5 صفحه 831 مكتوب ششم

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(102- қисмат)

Маъмулан аксари афрод то марохили ташкили гурух ва шўройи кучак хуб пеш мераванд аммо дар марохили баъдий, идорайи сахихи жамоат ва шўро ва хидояти имрузий он ба самти шўрохойи бузургтар то касби қудрати сиёсий ва инхидоми мужриёни қавонини башарий ва тавоғит, дучори иштибохоти фохиший мешаванд ва аксаран ба беморийи

  «كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ»

Мубтало мешаванд ва дар жо мезананд.

Иштибохоти аксарияти ингуна жамоатхо ва шўрохойи жиходий бар асари ихтилоф дар ақида ва манхаж нест, балки жахолат ба сейри такомули шўро ва иштибохи дар арзёбий аз шароити руз аст. Баъзи аз бародарони мужохиди мо илова бар онки ба жойгохи жамоат ва шўро ва сейри такомули он ва абзорий будани он жохил ва ноогох хастанд ва жохилона ба хизб жанбайи тақаддус ва субут медиханд ва ижоза намедиханд тейи онтитези муносиб сантези шаръий ба вужуд биёяд, иштибохи бузурги дигаришон ин астки дар тахлил ва арзёбийи шароити руз бо дигар бародаронишон дучори тафарруқ мешаванд. Қатъан оники дар сарзамини вохид такравий мекунад ва сози мухолиф мезанад ва дар масири табиий ва такомули шўрохо қарор намегирад ба хамин содаги аз масири аслий мунхариф мешавад ва хидояти вахдати тамомийи гуруххойи мужохид ва мубориз ба суйи тасхири қудрати хукуматийро дучори тазалзул ва гох инхироф мекунад.

Еки аз мавонеъики намегузорад ин шўрохойи кучак марги худишонро эълом кунанд ва дар шўройи бузургтар зиндаги кунанд ин астки аъзойи худишонро вориди бахсхойи қадимий мекунанд ва ба ин бахсхойи мурда машғулишон мекунандки ғейри аз кина ва доман задан ба тафарруқи бештар хеч фойдайи барои масоили рузи онхо надорад. Инхо бояд ба умури такия кунандки барои масоили рузи онхор посухи дошта бошанд.

Албатта ин ба ин маъни нестки набояд ба масоили гузашта ва торих пардохт, балки манзур ин астки ек мужохиди мубориз хамчун ек муаррих ва торихнигор ва ё фақихи жомеъа ниёз надорадки хатман бояд тамомий маворид ва жузъиёти торихий ва ё масоили фиқхий чун одоби туолет ва хайз ва нифос ва дигар мужодалоти миёни фуқахойи гузашта ва  ихтилофоти бисёр зиёди онхоро мовриди баррасий ва бахс қарор бидихад ва баъад жониби еки аз онхоро бигирад, балки аз торих ва фиқх танхо он чизиро мегирадки имруз ба он ниёз дорад, ва имруз ба дардиш бухурад, ва барои масоили руз посух дошта бошад, бояд увлавияти худишро ташхис бидихад, алъон хонаш тавассути душманони кофари ошкори хорижий ва муртаддини махаллий оташ гирифта ва ниёз хастки бо хамкорийи ахли махал ин оташ хомуш бишавад ва ниёзи ба баррасий корномайи аждоди ин шахс ё баррасий мазхаб ва хатто дар мавориди чун жанги қодисия ниёзи ба баррасий насроният ё мажусияти шахс нест. Ниёзи рузи муслимини он замон хомуш кардани жохилияти астки  бар эрониён хоким аст, ва ниёзи имрузи мо хомуш кардани жохилияти дини секуляризми астки бар аксари қотиъ сарзаминхойи мусалмоннишин хоким аст ва ақоид ва рафтори муслиминро олуда карда аст. Хамин.

Мо дар хамин чанд дахайи гузашта ва бахусус дар хамин чанд соли гузашта шохиди жараёнот ва жамоатхо ва шўрохойи исломий зиёдий будемки дар ақидайи пок ва сахихи исломийи онхо, ва дар ихлос ва мубориза онхо то пойи жон, ва адами созиш бо куффор ва муртаддин ва истиқлол ва адами вобастагийи онхо ба хеч қудрати тоғутий, ва жиддият дар мубориза, ва инки харфироки мезананд бахояшро хам мепардохтанд, шакки надорем. Онхо бо онки дар муборизоти кух, биёбон, жангал ё шахрий дар марохили аз мубориза мутаваққиф шуданд, аммо жомеъайики солхостки хаммаш шикаст мехурад ва таъми шикаст дар баробари хукуматхойи золим ва секулярхойи муртадро мечашад, мебинадки гурухи пейдо шудандки то пойи жон ва бидуни хеч чашмдошти аз мардум, муқовамат ва муборизайи мусаллахона мекунад. Ин гуруххо ба ин шикл паёми худишонро мерасонанд, ва мебинемки жомеъа хам ба хуби паёмишро мегирад.

Ин паём бисёр расо ва тикон диханда будаки мусалмонони мужохид ва мардуми мусалмон аз ек тараф, ва секулярхо ва олами куффор ва муртаддин ва мунофиқини махаллий аз тарафи дигар, хар ек вокуниши хосси ба он нишон доданд. Ва камтарини он аз жониби мусалмонони огох, пас аз кушта шудани онхо, ин астки шахс дар хона фақат норохат мешавад. Аммо дар хар сурат дар зехният ва равоншиносийи жомеъа ва гуруххойи мужохиди мубориз, таъсири худишро гузошта аст. Аммо ин азизон ба далоили зиёд ва минжумла ба далили адами харакат дар масири вахдати огохона, хадафманд ва харакатий ва адами тахаммули дидгоххо ва шўрохойи дигар ва тафосири дигар дар нихоят натавонистанд табдил бишаванд ба қудрати бартар, ва бо тамоми сарусадойики ба рох андохта буданд ва бо тамоми пешруйихойи муваққатики карданд ба сурати тадрижий мажбур ба пасравий ва ақабгард ва жумуд шуданд. Қазовати мо дар тадовуми мубориза онон нақши ба сазойи дорад, мо бояд кори кунемки тадовуми мубориза онхоро тазмин кунад, ва ин хам танхо бо пархез аз иштибохоти ин бародаронимон аст, ва харакатимон аст ба самти шўрохойи бузургтар.

(идома дорад……….)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(101- қисмат)

Бояд диққат кунемки мо аз хелф ва синдико ва синф ва анжуманхойи хейрия ва таблиғий ва амсолихим сухбат намекунем, балки сухбат аз жамоатхо ва ахзоб ва шўрохойи астки сирфан барои касби қудрати хукуматий тўлид шуданд ва ба дунё омаданд, ва масири такомули мушаххаси дорандки аз жаниний ва кудаки ва новжавони ва жавони ва миёнсоли ва пири шуруъ мешавад то марг мунтахий мешавад, ва мумкин аст ек шўройи кучак то ба шўройи улил амри мантақаий ё жахоний мерасад даххо бор аз жаниний шуруъ кунад ва даххо бор маргро тажруба кунад то ба такомул мерасад.

Ек шўро мумкин аст солхо дар ек русто кор кунад ва баъад марги худишро эълом кунад ва дар ек шўройи бузургтари шахрий хал бишавад, ва мумкин аст ин шўро хам солхо  баъад ё хатто моххо баъад марги худишро эълом кунад ва дар шўройи устоний хал бишавад, ва ин шўро хам пас аз чанди марги худишро эълом кунад то дар ек шўройи бузургтари дар ек кишвар бо марзхойи жабрий ва ғейри инсоний хал бишавад, ва ба хамин тартиб мумкин аст даххо бор шўрохо шодмона ва бо ифтихор марги худишонро эълом кунанд то дар нихоят ба шўройи улил амри жахоний ва уммати вохид ва ижмоъи вохид ва жамоати вохиди мерасандки мовриди пасанди аллох ва қонуни шариати аллох аст.

Нуктайи мухим ин астки ин жанини тоза тўлид шуда масири табиий худишро тей кунад ва набояд дар мархалайи таваққуф бишавад то инки ба нуқтайи маргики барояш дар назар гирифта шуда аст бирасад. Табиий ин астки ек шўройи кучак дар шўрохойи бузургтар хал бишавад ва ин кор ба андозайи ба пеш биравад то бо ек қудрати бузурги табдил бишавадки дар нихоят ба хукумати исломий ала минхажин нубувват ва шўройи улил амри жахоний хатм мешавад.

Холо агар қабли аз ташкили чанин хукуматий мо шохиди ташкили довлат ва хукуматхойи бадили изтирорийи исломий будем риволи оддий ва исломий он ин астки хаммайи жамоатхо ва созмонхо ва шўрохо ба он байъат бидиханд, ва дар он хал бишаванд, ва тахти рахбарияти вохид, мусаббаби вахдат амали хаммайи муслимин бишаванд, хар чандки дар порайи аз ороъи фиқхийи шахсий ихтилофоти жузъий хам бо ин рахбарият дошта бошанд.

Агар дар сарзамини хориж аз ин хукумати исломий ё бадили исломий гуруххо ва шўрохо ва ахзоби вужуд дошта бошандки ба ин даража аз фахм ва шуъури муборизотий нарасида бошанд, ва кибр ва беморийхойи жохилий мисли забонгароий ва ғейрих онхоро фариб дода ва ба бози гирифта бошад, боз бояд ба унвони ек хаддиақал дар мантақайи худишон дар масири сахихи рушд ва такомули жиход ва муборизот қабли аз ташкили довлат ва хукумати исломий қарор бигиранд ва дар хадаф бо соири муслиминики дар сарзамини дигари аз онхо жиловтаранд еки бишаванд. Ин марбут ба жамоатхо ва шўрохойи астки маризанд ва дар сарзамини дигари ба сар мебаранд на дар сарзаминики муслимини он диёр муваффақ ба ташкили хукумати исломий ала минхажин нубувват ё хукумати бадили исломий шуда бошанд.

Дар инжо мо метавонем дар пеш ру будан ё пасру будан ва ақаб мондани ек жамоат ва ек шўро ва дар аиммайи хидоят ё гумрохийи рахбарони ин жамоатхо ва  шўрохо меъёри арзишмандро ба даст биёварем, ва ба рохати бо чанин меъёри битавонем бигуем ин гурух ё шўро дар масири шаръий қарор гирифтанд ва зери мажмуъа ва аъзойишро ба самти такомул ва хадафи шаръий ба пеш мебурд ё дорад масирро иштибох меравад ва зери мажмуъа ва аъзойишро ба самт ва суйи гумрохий ва залолат ва саргардоний хидоят мекунад.

Ба хар мезоники инон дар масири такомули аз кучак ба бузург қарор гирифта бошанд то дар нихоят ба хукумат дар хар сатхи мунтахий мешаванд ба хамин андоза метавонем бигуемки инон хаммасирони воқеъий анбиё ва солихин ва шухадо ва сиддиқин хастанд ё на? Ба хар мезоники инон бо табаъият аз такаббур ва хавохойи нафсоний ва пейравий аз домхойи жохилият аз хал шудан дар ек шўройи бузургтар ё хал шудан дар шўройи улил амри хукуматий ва ташкили уммати вохид ва жамоати вохиди сарсахти ва муқовимат нишон бидиханд ба хамон андоза мо онхоро дар жиход ва мубориза нопухта ва мунхариф аз масири сахихи мубориза, ва имомони ба самт ва суйи саргардоний медонем.

Дар ин масир мумкин аст дар жавомеъ ва марохили хосси жамоатхо ва шўрохойи огохона бо камтарин хатар ё фидокорий пешраванда бишаванд, ва имкон хам дорад афрод ва жамоатхойи дигар бо тан додан ба хатароти бузург ва фидокорий ва додани хунхойи химоса офарини жохилона дар жо бизананд ва дар ин масир пешрафти насибишон нашавад ва хатто ба ақаб хам баргарданд ва дар нихоят табдил ба сад ва монеъ ва омили асосий барои пасрафт ва дур шудан аз хадафи бузурги муслимин дар хузайи тахти фаолияти худишон бишаванд.

(идома дорад…….)

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(36- қисм)

 «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ» وَ «آَمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ»

га ўхшаган катта стротегияларни сахих ва шаръий ижроси, хамда уни қандай татбиқ қилиниши, кайфияти хам бутунлай ўзига хос замон ва маконнинг шароитига тобеъ бўлади. Масалан жамиятдаги иқтисодий бошқарув хам бир илм бўлиб, мана бу илм хам кундан- кунга одамларни эхтиёжларига муносиб равишда ва жамиятдаги шароитга кўра ўзгарувчандур. Шунинг учун хам комилан хукуматий ва ижроий ва идорий жихатга эга бўлган бундай ахкомларни қандай татбиқ ва ижро қилиш равиши,шеваси бир замондан бошқа бир замонга ўтгач, унда ўзгаришлар содир бўлиши мумкин, махсусан ўша замондаги  шароитни назарда тутилган бўлиши мумкин. Шу сабабли хам олдинги ижро қилувчиларнинг ахкомларни қандай  татбиқ қилиши ва уни ижро қилиш равиши, кейинги ижро қилувчилар учун хужжат бўла олмайди.

Мисол тариқасида келтирилса, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам Хайбардаги ерларни фатх қилувчиларни орасида тақсим қилганлар, аммо Умар ибни Хаттоб ўзини замонидаги мавжуд вазиятга муносиб равишда Ироқдаги ерларни тақсимлаб ташламади. Бу ишни хозиргича хеч ким қуръонга ва махсусан росулуллохни суннатларига мухолиф деб санаган эмас ва санамайди хам, ёки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам овора бўлган туяни ўз холича ташлаб қўйинглар деб мархамат қилганлар, Усмон ибни Афвон эса: сотилиб пули эгасига етказилсин,деганлар. Али ибни Аби Толибни маслахат деб билишича эса, овора холдаги туя ва моллар сақлаб турилади ва то эгаси топилгунича байтул молдан озиқлантирилади ва уни сақлаб туриш харажатини  байтул мол беради.    Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам қасддан қилинмаган яъни хато сабабли содир бўлган қатл бўйича мархамат қилганларки, оқила ( эркакни яқинлари) дияни тўлашади ( чунки эркакни яқинлари мана бу эркакни  ёрдам берувчилари бўлишади), аммо Умар ибни Хаттобни даврига келиб оқила ахли девон бўлди ва ўзгарди. 

Қуръонни мархамат қилишича:

وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ ۚ(انفال/60)

(Эй мўъминлар), улар учун имконингиз борича куч ва эгарланган отларни тайёрлаб қўйингизки, бу билан аллохнинг ва ўзларингизнинг душманларингизни хам улардан ташқари сизлар билмайдиган – аллох биладиган бошқа бировларни хам қўрқувга солурсизлар.

Энди хозирги замонни отлари бугунги кундаги харакатланувчи машиналар, танклар ва бошқа замонавий аслахалар хисобланади, камон ва ўқ отишни фазилати бобидаги хадислар хам, энг зебо шева билан хозирги замонда мавжуд энг замонавий харбий технологияга татбиқ қилиниши керак. Мана бу ўринларда ва бунга ўхшаган бошқа ўринларни хаммасида татбиқ қилинадиган нарсалар бир-биридан фарқ қилади, аммо мақсад ягона ва собит холича қолади.

Кўриб турганимиздек, хар бир шўрони ижтиходи ва ижмоъси хам ўзини замони учун хужжат бўла олади, бошқа замонларда  қабул бўлмайди. Мана бу жамиятнинг табиий харакатланиш йўли ва сабиқунал аввалунларнинг равиши бўлиб, биз хам уларга эхсон билан тобеъ бўлишга буюрилганмиз:

 وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه/100)

Мухожир ва ансорларнинг биринчилари, пешқадамлари ва уларга чиройли амаллар билан эргашган зотлар-улардан аллох рози бўлди ва улар хам ундан рози бўлдилар. Яна ( аллох) улар учун остидан дарёлар оқиб турадиган, улар абадий қоладиган жаннатларни тайёрлаб қўйди. Мана шу буюк бахтдир.

Шўрога боғлиқ бўлган мана бу дастадаги ижтиходий ўринлардаги масала ва бу сўздан бўлган мақсад ва хадаф, хукумат суннати бўйича сабиқунал аввалуннинг тобеъ бўлиш  шеваси ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламни ижролари ва бизлардаги шўроларнинг муносиб суратда улардан табаият қилишларидур.

Мана бу мухтасар изохлар билан бизлар турли-хил ахкомларни навларига ва шўродаги вохид ижтиходларни жойгохига етиб келдик. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам одамларга уч хил хукмни ироя берганлар:

1-Мустақим қуръондан олиниб одамларга етказиладиган хукм.

2-Орада тартибсизликлар вужудга келмаслиги учун қуръондан у кишининг хос тафсирлари ва баёнлари орқали келган хукм бўлиб, бу борада росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан бошқа хеч ким буни тушуниб ета олмаган ва бизлар бунга собит суннат деймиз.

Бунга намоз ё хаж ва бошқа шунга ўхшаган ўринлар мисол бўла олади.

    وَمَن یُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُ الْهُدَى وَیَتَّبِعْ غَیْرَ سَبِیلِ الْمُؤْمِنِینَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِیراً ‏(نساء/115)

Ким хақ йўлни аниқ билганидан кейин пайғамбарга хилоф иш қилса ва мўъминларнинг йўлларидан бошқа йўлга эргашиб кетса, биз уни кетганича қўйиб берамиз. Сўнгра жаханнамга дохил қиламиз. Нақадар ёмон жой у!

3-Яна бир хукмни ёронларни ва шўрони ёрдамида ўзига хос замон ва макондаги ўринлар,шароитлар учун кундалик эхтиёжларга кўра чиқарганлар  ва уни вохид холатда мусулмонларни орасида эълон қилганлар.

وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ ‏ (آل عمران/159)

Ва  ишларингизда уларга маслахат солинг! Энди (маслахат қилгач,  бирон ишни) қасд қилсангиз,  аллохга суянинг – таваккал қилинг! Албатта аллох ўзига суяниб иш қилгувчиларни севади.

Бунга бадрдаги жангни маконини ўзгартириш, ухуд жанги учун  мадинадан ташқарига чиқиш ёки ахзоб жангидаги хандақ ковлаш  мисол бўлади.

Энди росулуллох саллалллоху алайхи  васаалламни вафотларидан сўнг,  қуръон  хам  бор, қуръонни  ўзи томонидан хам   ахкомлар баён қилиб берилган ва бу борада ижтиходлар  қабул қилинмайди ва  хеч қандай  бошқа  сўзга ўрин  хам  йўқ, бундан ташқари  сахих  суннат хам бор, аммо қуръон  ва сахих  суннатдаги  қонунларни ўзига хос холатларда ва  янги кундалик эхтиёжларда, масалаларда татбиқ қилишлик, қуръон ва суннатдан фойдаланиш  билан янги  ижтиходлар вужудга келиши керак ва  инсон улардан  ижтиход қилиш қудратига эга.

(давоми бор………)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(36- قیسم)

«أَطْعَمَهُمْمِنْ جُوعٍ» وَ «آَمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» گه اوُحشَه گن کَتتَه ستراتِیگِیَه لَرنِی صَحِیح وَ شَرعِی اِجراسِی، هَمدَه اوُنِی قَندَی تَطبِیق قِیلِینِیشِی، کَیفِیَتِی هَم بوُتوُنلَی اوُزِیگه  خاص زَمان وَ مَکاننِینگ شَرائِطِیگه تابِع بوُلَه دِی. مَثَلاً جَمِیعیَتدَگِی اِقتِصادِی باشقَه رُو هَم بِیر عِلم بوُلِیب، مَنَه بُو عِلم هَم کوُندَن – کوُنگه آدَملَرنِی اِیختِیاجلَرِیگه مُناسِب رَوِیشدَه وَ جَمِیعیَتدَگِی شَرائِطگه کوُرَه اوُزگه رُوچَندوُر. شوُنِینگ اوُچُون هَم کامِلاً حُکوُمَتِی وَ اِجرائِی وَ اِدارِی جِهَتگه اِیگه بوُلگن بوُندَی اَحکاملَرنِی قَندَی تَطبِیق وَ اِجرا قِیلِیش رَوِیشِی، شِیوَه سِی بِیر زَماندَن باشقَه بِیر زَمانگه اوُتگچ، اوُندَه اوُزگه رِیشلَر صادِر بوُلِیشِی موُمکِین، مَخصُوصاً اوُشَه زَماندَگِی شَرائِطنِی نَظَردَه توُتِیلگن بوُلِیشِی موُمکِین. شوُ سَبَبلِی هَم آلدِینگِی اِجرا قِیلوُچِیلَرنِینگ اَحکاملَرنِی قَندَی تَطبِیق قِیلِیشِی وَ اوُنِی اِجرا قِیلِیش رَوِیشِی، کِییِینگِی اِجرا قِیلوُچِیلَر اوُچُون حُجَّت بوُلَه آلمَیدِی.

مِثال طَرِیقَه سِیدَه کِیلتِیرِیلسَه، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم خَیبَردَگِی یِیرلَرنِی فَتح قِیلوُچِیلَرنِی آرَه سِیدَه تَقسِیم قِیلگنلَر، اَمّا عُمَر اِبنِ خَطّاب اوُزِینِی زَمانِیدَگِی مَوجُود وَضِیعیَتگه مُناسِب رَوِیشدَه عِراقدَگِی یِیرلَرنِی تَقسِیملَب تَشلَمَه دِی. بُو اِیشنِی حاضِرگچَه هِیج کِیم قُرآنگه وَ رَسُول الله نِی سُنَّتلَرِیگه مُخالِف دِیب سَنَگن اِیمَس وَ سَنَمَیدِی هَم، یاکِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم آوارَه بوُلگن توُیَه نِی اوُز حالِیگه تَشلَب قوُیِینگلَر دِیب مَرحَمَت قِیلگنلَر،عُثمان اِبنِ عَفّان اِیسَه : ساتِیلِیب پوُلِی اِیگه سِیگه یِیتکَه زِیلسِین، دِیگنلَر. عَلِی اِبنِ اَبِی طالِبنِی مَصلَحَت دِیب بِیلِیشِیچَه اِیسَه، آوارَه حالدَگِی توُیَه وَ ماللَر سَقلَب توُرِیلَه دِی وَ تا اِیگه سِی تاپِیلگوُنِیچَه بَیتُ المالدَن آذِیقلَه نَه دِی وَ اوُنِی سَقلَب توُرِیش حَرَجَتِینِی بَیتُ المال بِیرَه دِی. رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم قَصددَن قِیلِینمَه گن یَعنِی خَطا سَبَبلِی صادِر بوُلگن قَتل بوُیِیچَه  مَرحَمَت قِیلگنلَرکِی، عاقِلَه ( اِیرکَکنِی یَقِینلَرِی) دِییَه نِی توُلَه شَه دِی ( چوُنکِی اِیرکَکنِی یَقِینلَرِی مَنَه بُو اِیرکَکنِی یاردَم بِیرُوچِیلَرِی بوُلِیشَه دِی)، اَمّا عُمَر اِبنِ خَطّابنِی دَورِیگه کِیلِیب عاقِلَه اَهلِی دِیوان بوُلدِی وَ اوُزگردِی. ^[1]

قُرآننِی مَرحَمَت قِیلِیشِیچَه:  وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ ۚ(انفال/60) ( اِی مُؤمِنلَر)، اوُلَر اوُچُون اِمکانِینگِیز بارِیچَه کوُچ وَ اِیگرلَنگن آتلَرنِی تَیّارلَب قوُیِینگِیزکِی، بُو بِیلَن اَلله نِینگ وَ اوُزلَرِینگِیزنِینگ دُشمَنلَرِینگِیزنِی هَم اوُلَردَن تَشقَرِی سِیزلَر بِیلمَیدِیگن – اَلله بِیلَه دِیگن باشقَه بِیراولَرنِی هَم قوُرقوُوگه سالوُرسِیزلَر.

اِیندِی حاضِرگِی زَماننِی آتلَرِی بوُگوُنگِی کوُنگِی حَرَکَتلَه نوُچِی مَشِینَه لَر، تَنکلَر وَ باشقَه زَمانَه وِی اَسلَحَه لَر حِسابلَه نَه دِی، کَمان وَ اوُق آتِیشنِی فَضِیلَتِی بابِیدَگِی حَدِیثلَر هَم،اِینگ زِیبا شِیوَه بِیلَن حاضِرگِی زَماندَه مَوجُود اِینگ زَمانَه وِی حَربِی تِیهنالاگِیَه گه تَطبِیق قِیلِینِیشِی کِیرَک. مَنَه بوُ اوُرِینلَردَه وَ بُونگه اوُحشَه گن باشقَه اوُرِینلَرنِی هَمَّه سِیدَه تَطبِیق قِیلِینَه دِیگن نَرسَه لَر بِیر- بِیرِیدَن فَرق قِیلَه دِی، اَمّا مَقصَد یَگانَه وَ ثابِت حالِیچَه قالَه دِی.

کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک، هَر بِیر شوُرانِی اِجتِهادِی وَ اِجماعسِی هَم اوُزِینِی زَمانِی اوُچُون حُجَّت بوُلَه آلَه دِی، باشقَه زَمانلَردَه قَبوُل بوُلمَیدِی. مَنَه بُو جَمِیعیَتنِینگ طَبِیعِی حَرَکَتلَه نِیش یوُلِی وَ سابِقوُنَ الاَوَّلوُنلَرنِینگ رَوِیشِی بوُلِیب، بِیز هَم اوُلَرگه اِحسان بِیلَن تابِع بوُلِیشگه بوُیُورِیلگنمِیز:   وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه/100) مُهاجِر وَ اَنصارلَرنِینگ بِیرِینچِیلَرِی، پِیش قَدَملَرِی وَ اوُلَرگه چِیرایلِی عَمَللَر بِیلَن اِیرگشگن ذاتلَر- اوُلَردَن اَلله راضِی بوُلدِی وَ اوُلَر هَم اوُندَن راضِی بوُلدِیلَر. یَنَه ( اَلله) اوُلَر اوُچُون آستِیدَن دَریالَر آقِیب توُرَه دِیگن، اوُلَر اَبَدِی قالَه دِیگن جَنَّتلَرنِی تَیّارلَب قوُیدِی. مَنَه شوُ بوُیوُک بَحتدِیر.

شُوراگه باغلِیق بوُلگن مَنَه بُو دَستَه دَگِی اِجتِهادِی اوُرِینلَردَگِی مَسَلَه وَ بُو سوُزدَن بُولگن مَقصَد وَ هَدَف، حُکوُمَت سُنَّتِی بُویِیچَه سابِقوُنَ الاَوَّلوُننِینگ تابِع بوُلِیش شِیوَه سِی وَ رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمنِی اِجرالَرِی وَ بِیزلَردَگِی شُورالَرنِینگ مُناسِب صُورَتدَه اوُلَردَن تَبَعِیَت قِیلِیشلَرِیدوُر.

مَنَه بُو مُختَصَر اِیضاحلَر بِیلَن بِیزلَر توُرلِی- هِیل اَحکاملَرنِی نَوعلَرِیگه وَ شوُرادَگِی واحِد اِجتِهادلَرنِی جایگاهِیگه یِیتِیب کِیلدِیک. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم آدَملَرگه اوُچ هِیل حُکمنِی اِرایَه بِیرگنلَر:

1- مُستَقِیم قُرآندَن آلِینِیب آدَملَرگه یِیتکَه زِیلَه دِیگن حُکم.

2- آرَدَه تَرتِیبسِیزلِیکلَر وُجُودگه کِیلمَسلِیگِی اوُچُون قُرآندَن اوُ کِیشِینِینگ خاص تَفسِیرلَرِی وَ بَیانلَرِی آرقَه لِی کِیلگن حُکم بوُلِیب، بُو بارَدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمدَن باشقَه هِیچ کِیم بوُنِی توُشوُنِیب یِیتَه آلمَه گن وَ بِیزلَر بوُنگه سُنَّت دِییمِیز.

بوُنگه نَماز یا حَج وَ باشقَه شوُنگه اوُحشَه گن اوُرِینلَر مِثال بوُلَه آلَه دِی.   وَمَن یُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُ الْهُدَى وَیَتَّبِعْ غَیْرَ سَبِیلِ الْمُؤْمِنِینَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِیراً ‏(نساء/115) کِیم حَق یوُلنِی اَنِیق بِیلگنِیدَن کِییِین پَیغَمبَرگه خِلاف اِیش قِیلسَه وَ مُؤمِنلَرنِینگ یوُللَرِیدَن باشقَه یوُلگه اِیرگه شِیب کِیتسَه، بِیز اوُنِی کِیتگه نِیچَه قوُیِیب بِیرَه مِیز. سوُنگرَه جَهَنَّمگه داخِیل قِیلَه مِیز. نَقَدَر یامان جای اوُ!

3- یَنَه بِیرِی حُکمنِی یارانلَرنِی وَ شوُرانِی یاردَمِیدَه اوُزِیگه خاص زَمان وَ مَکاندَگِی اوُرِینلَر، شَرائِطلَر اوُچُون کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرگه کوُرَه چِیقَرگنلَر وَ اوُنِی واحِد حالَتدَه مُسُلمانلَرنِی آرَه سِیدَه اِعلان قِیلگنلَر.  وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ ‏ (آل عمران/159) وَ اِیشلَرِینگِیزدَه اوُلَرگه مَصلَحَت سالِینگ! اِیندِی ( مَصلَحَت قِیلگچ، بِیران اِیشنِی) قَصد قِیلسَنگِیز، اَلله گه سوُیَه نِینگ – تَوَکَّل قِیلِینگ! اَلبَتَّه اَلله اوُزِیگه سُویَه نِیب اِیش قِیلگوُچِیلَرنِی سِیوَه دِی.

بوُنگه بَدردَگِی جَنگنِی مَکانِینِی اوُزگرتِیرِیش، اُحُد جَنگِی اوُچُون مَدِینَه دَن تَشقَرِیگه چِیقِیش یاکِی اَحزاب جَنگِیدَگِی حَندَق کاولَش مِثال بوُلَه دِی.

اِیندِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی وَفاتلَرِیدَن سُونگ،قُرآن هَم بار، قُرآننِی اوُزِی تامانِیدَن هَم اَحکاملَر بَیان قِیلِیب بِیرِیلگن وَ بُو بارَه دَه اِجتِهادلَر قَبُول قِیلِینمَیدِی وَ هِیچ قَندَی باشقَه سوُزگه اوُرِین هَم یوُق، بوُندَن تَشقَرِی صَحِیح سُنَّت هَم بار، اَمّا قُرآن وَ صَحِیح سُنَّتدَگِی قانوُنلَرنِی اوُزِیگه خاص حالَتلَردَه وَ یَنگِی کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَردَه، مَسَلَه لَردَه تَطبِیق قِیلِیشلِیک، قُرآن وَ سُنَّتدَن فایدَه لَه نِیش بِیلَن یَنگِی اِجتِهادلَر وُجُودگه کِیلِیشِی کِیرَک وَ اِنسان اوُلَردَن اِجتِهاد قِیلِیش قُدرَتِیگه اِیگه .

(دوامی بار…….)

---

[1]المؤطا هم بيان كرده است

درسهای مقدماتی/درس ششم:  چه باید کرد؟ وحدت آگاهانه، هدفمند و حرکتی

 پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(36- قسمت)

کیفیت و چگونگی تطبیق واجرای شرعی و صحیح استراتژیهای کلان «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ» وَ «آَمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» هم باز تماما تابع شرایط زمانی و مکانی خاص خودشانند. به عنوان مثال مدیریت اقتصادی جامعه علم است، و این علم روز به روز متناسب با نیازهای مردم و شرایط جامعه در حال تغییر و تحول است . برای همین است که ممکن است چگونگی، شیوه و روش تطبیق و اجرای چنین احکامی که کاملا جنبه ی حکومتی و اجرائی و اداری دارند از یک زمانی نسبت به زمان دیگری تغییراتی در آن داده بشود و برای شرایط بخصوص همان زمان در نظر گرفته شده باشند. برای همین است که روش اجرائی و چگونگی تطبیق احکام توسط مجریان قبلی برای مجریان بعدی حجت نیستند . 

به عنوان مثال رسول الله صلی الله علیه وسلم زمينهاي خيبر را در بین فاتحین تقسیم کرد، اما عمر بن خطاب متناسب با وضع موجود زمان خودش زمینهای عراق را تقسيم نكرد. كسي هم تا الان آن را مخالف قرآن و بخصوص  سنت رسول الله  ندانسته و نخواهد دانست. و يا رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود شتر آواره  را ولش کنید، عثمان بن عفان گفت : فروخته بشود و پولش به صاحبش برسد. علي بن ابی طالب مصلحت ديد كه شتر و گاوهاي آواره نگهداري بشوند و تا پيدا شدن صاحبش از طريق بيت المال تغذيه بشوند و هزينه اش را بيت المال بدهد .[1] رسول الله صلی الله علیه وسلم در قتل خطا و غير عمد فرمودند كه عاقله (خويشاوندان مرد) ديه را بپردازند (چون خويشاوندان مرد عنوان ياري دهنده و مساعدت كننده مرد بودند) اما در عهد عمر بن خطاب، عاقله اهل ديوان شدند و تغيير پیدا کرد .

قرآن مي فرمايد : وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ ۚ(انفال/60)  برای (مبارزه با ) آنان تا آنجا که می‌توانید نیروی نظامی و اسبهای ورزیده آماده سازید، تا به وسیله ی آن دشمنِ خدا و دشمن خویش را بترسانید، و کسان دیگری جز آنان را  هم به هراس اندازید که آنها را نمی‌شناسید و خدا آنان را می‌شناسد .

كه اسب زمان ما همين ماشينهاي متحرك و تانكها و ساير تسليحات مدرن امروزي هستند، احاديث در باب فضيلت تيراندازي، تير و كمان هم بايد با زيباترين شيوه با مدرنترين تكنولوژي نظامی موجود تطبيق داده بشوند. در تمام این موارد و موارد مشابه تنها وسایل تطبیق با هم فرق می کنند اما هدف یکی است و ثابت.

 دیدیم که اجتهاد و اجماع هر شورا تنها برای زمان خودش حجت است نه برای زمانهای دیگر. این مسیر طبیعی حرکت جامعه و روش سابقین الاولونی بود که به تبعیت به احسان از آنان سفارش شده ایم:وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه/100)پیشگامان نخستین مهاجران و انصار، و کسانی که به نیکی روش آنان را در پیش گرفتند و راه ایشان را به خوبی پیمودند، خداوند از آنان خوشنود است و ایشان هم از خدا خوشنودند، و خداوند برای آنان بهشت را آماده ساخته است که در زیر(درختان و کاخهای) آن رودخانه‌ها جاری است و جاودانه در آنجا می‌مانند. این است پیروزی و رستگاری بزرگ. 

آنچه در این دسته از موارد اجتهادی مربوط به شورا مطرح می شود، و آنچه هدف و مقصد كلام است، شيوۀ تبعيت سابقون الاولون با سنت حکومتی و اجرائی رسول الله صلی الله علیه وسلم  و تبعيت شايسته ی شوراهای ما از آنهاست.

با این توضیح مختصر ما به انواع احکام و جایگاه اجتهادات واحد شورا می رسیم . می دانیم که رسول الله صلی الله علیه وسلم سه حکم را به مردم ارائه می دهد :

1. حکمی که مستقيماً از قرآن گرفته و به مردم ابلاغ می کند
2. حكمي كه تبين و تفسیر خاص خود ايشان است از قرآن، تا هرج و مرجی به وجود نیاید، و در این تبین کسی غير از رسول الله صلی الله علیه وسلم به آن پي نمي برد که ما به آن می گویم سنت ثابت.

مثل چگونگی نماز یا حج و سایر موارد اینچنینی . وَمَن یُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُ الْهُدَى وَیَتَّبِعْ غَیْرَ سَبِیلِ الْمُؤْمِنِینَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِیراً ‏(نساء/115)کسی که با پیغمبر دشمنانگی کند ، بعد از آن که (راه) هدایت (از راه ضلالت برای او) روشن شده است، و (راهی) جز راه مؤمنان در پیش گیرد، او را به همان جهتی که (به دوزخ منتهی می‌شود و) دوستش داشته است رهنمود می‌گردانیم و به دوزخش داخل می‌گردانیم و با آن می‌سوزانیم ، و دوزخ چه بد جایگاهی است !‏

• حكم دیگر حکمی بود كه با كمك ياران و شورا آن رابرای شرایط و موقعیتهای زمانی و مکانی خاص و نیازهای روز استنباط می کرد و آن را بصورت واحد در ميان مسلمانان اعلام می کرد. وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ ‏ (آل عمران/159) و در کارها با آنان مشورت و رایزنی کن. و هنگامی که (پس از شور و تبادل آراء) تصمیم به انجام کاری گرفتی (قاطعانه دست به کار شو و) بر خدا توکّل کن‌؛ چرا که خدا توکّل ‌کنندگان را دوست می‌دارد.‏ مثل تغییر مکان در جنگ بدر یا بیرون رفتن برای جنگ احد یا کندن خندق درجنگ احزاب .

حالا بعد از وفات رسول الله صلی الله علیه وسلم، هم قرآن هست که توسط خود قرآن این احکام روشن شده است و اجتهاد بر آن وارد نيست و حرفي نمی ماند و هم سنت صحیح هست، اما تطبیق قوانین قرآن و سنت صحیح در ظروف خاص و در مسائل و نیازهای روز و جديد که با استفاده از قرآن و سنت باید اجتهادات جدید صورت بگیرد و انسان قدرت اجتهاد درآنها را دارد .

(ادامه دارد…….)

---

[1]المؤطا هم بيان كرده است

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(100- қисмат)

Чун агар дар склетхо бо хам дучори ихтилоф бишаванд дучори ақабгарди ва пасравий ва бидъатгузорий мешавандки бисёр бадтар аз мазохиби роиж мешаванд, ва илова бар садамоти хатмий ва инкор нопазир ба жараёни харакат  ба суйи ташкили хукумати екпорчайи исломий ва бозгашти иззат ба муслимин, барои хамиша дар торихи илохий русиёх мешаванд ва обруйишон меравад. Чиро? Чун инон омадандки ин мазохибро дар шўройи вохид дўври хам жамъ кунанд, ва ихтилофоти бисёр жузъий ва шахсий мазохибро бар асоси раъйи вохиди шўро аз бейн бибаранд, ва дар нихоят ба ижмоъи вохидий бирасанд ва дубора химояти вохидро жойгузини жамоатхойи мухталиф ва мутаъаддид ва муттазод кунанд, аммо дар баробари худишон ихтилофот ва тафарруқиро дар  умури ижтимоий ва фархангий ва ақидатий ва зербаноий ба вужуд овардандки натижаш бисёр бадтар, вайронгартар ва асафноктар аз ихтилофоти жузъий ва шахсий мазохиби суннатий буда аст, ва худишон хамчун мазохиби беқавора ва ноқис ва дасти  по шикаста худишонро нишон доданд ва амал карданд, ва дар умури марбут ба ақида ижтиход ва таъвилоти ғалат ба кор бурдандки жойи барои ижтиход дар он набуда аст.

Барои хамин аст мебинемки хар кудом барои худишон “ мабдаий” ро ба вужуд оварданд ва жабран “ масири харакатишон” хам тағйир карда ва дақиқан дар масири душманони қонуни шариати аллох ва дар масири куффори секуляр ва ишғолгари хорижий ва муртаддини махаллий дар харакатанд, ва ба жойи рафъи тафосири мухталиф ва мазохиби мухталиф аз тариқи шўройи вохид, амалан дар масири таксири ахзоб ва мазохиби муттазод иқдом карданд, ва хар ек гурух ва хизб худишро ба масири кашонда аст.

 Ин ахзоби мухталиф ва мутаъаддид ва муттазод ё намехоханд бифахманд ё мефахманд аммо тамоюли ба харакати дар масири сахихро надоранд, дар хар сурат бояд ба худ ва ин гуруххо ва ахзоби рангоранги муттазод фахмондки тағйири хукумати рошида ба салтанат ва инхидоми находхойи тахти амри хукумати исломий чун шўройи улил амр ва уммати вохида ва ижмоъи вохид омили аслий ва асосий поягузори тафарруқ ва пейдоиши мазохиби мухталиф буда, ва бояд бо пазириши хақоиқ ва воқеиятхойи торих ва жомеъа бипазиремки танхо бо баргашти ба хукумати исломий ва ташкили дуборайи находхойи тахти амри он астки тафарруқ ришакан мешавад ва то системи хукумат, бариволи исломий он барнагардад ва шўро хоким нашавад дармони тафарруқ имкон пазир нест.

Дар ин сурат масъулияти асосий мо бархурд бо мазохиби мухталиф ва тафосири мухталиф нест, балки вазифайи асосийи мо мутаважжихи харакат ба суйи хукумати исломий ала минхажин нубувват ва зинда кардани находхойи тахти контроли он аст, риша ва иллат ва уммул фасодики боиси тафарруқ ва тамоми мусибатхойи муслимин то кунун шуда набуди хукумати исломий буда аст ва сарукалла задан ва рафтани бо шоха ва маълул кори бехосил, абас ва боздоранда ва вахшатноки аст.

Ин хукумати исломий ала манхажин нубувват ё хукумати бадили изтирорий исломий хам хаминтури тўлид намешавад балки то замоники  муслимин ба ахамияти вахдат ва шўро ва худуди ихтиёроти шўро пей набаранд, ва шўро ва харакат басуйи шўройи улил амр, батури холисона рушд ва жараён пейдо накунад ва уммати вохиди ташкил нашавад, ва хечгох тафарруқ ва залилийи муслимин  аз бейн намеравад, ва хеч гох хукумат ба риволи исломий боз нахохад гашт. Ва то замоники вахдат ва хукумати исломий надошта бошем уммати вохид ва жамоати вохид хоби аст руёий, ва дар хамон хадди таваххум ва хоб ва хиёл мемонад.

Барои хамин астки хар нидойики моро ба самти вахдат ва шўро ва пиравий аз шўро дар хар сатхики бошад даъват кунад, бо басирати комил жавоби нидойи уро ба шевайи исломий медихемки:

 ‏وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ‏(نساء/86)

 Харгох шуморо тахият ва саломи доданд ( аом аз салом ва дуо ва эхтиром гузоштан) ба гуна зеботар ва бехтар аз он ё хамонанди он, онро посух гуйид.

Тамоми талошхойи хелфхо ва жамоатхо ва шўрохойи кучак бояд дар масири харакат ба самти ташкили хукумати исломий ва касби қудрати хукумати бошад, то инки дар нихоят ба тахқиқи хукумати екпорча исломий бар манхажи пайғамбар хотам даст ёбанд.

« ثُمَّ تَكُونُ خِلاَفَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ. » [1]

Ва ин довлат ба вазифайи хаётий ирхоби душманон аз тариқи аслаха амал кунадки дастури сарихи аллох.

Холо жамоатхо ва ахзобики тамоюл доранд мисли ек мазхаби суннатий амал кунанд ва худишонро тофтайи жудо бофта ва мустақил аз соири муслимин медонанд ва дар масири хадафманд ва шўроийи муслимин ба самти такомул ва ташкили шўройи улил амри вохид ва уммати вохид ва жамоати вохид қарор намегиранд, ошкоро ва музиёна худишон асбоби тафарруқ ва монеъи рушди сахихи масири такомули харакати муслимин, ва монеъи такомули жиход ва мубориза муслимин ба самти ташкили хукумати исломий ала минхажин нубувват, ва ё хатто монеъи барои ташкил ва истихкоми хукумати бадили изтирорийи муслимин дар ин авзоъи бисёр хатарнок ва хассос мешаванд.

(идома дорад……..)

---

[1] رواه امام احمد عن حذيفه بن اليمان

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(99- қисмат)

Барои хамин астки бо нигариши шаръий дар мовриди ин хамма бадбахти ноши аз тафарруқ, бихохем матлабийро ба шевайи пасандида ва зебо баён кунем бояд бигуемки: дар тамоми жахон набояд ду харакат вужуд дошта бошад, ва ризоят додан ва рози будани ғейри аз ин, халофи ислом ва гунох ва рози шудан ба азоби тафарруқ ва ширки тафарруқ аст.

Холо дар ек сарзамини вохид мисли Эрон, Афғонистон, Тожикистон, Ўзбакистон, Туркистони шарқий, Ироқ, Яман, Сурия, Сумолий, Либий, Миср, Алжазоир, Молий, Туркия ва ғейрих ё мисли Курдистон ва Балучистон ва туркман сахроий ва Толиш ва Хуромоники махдудтар хастанд, таклиф сангинтар мешавад.

Валлохи агар ду сарзаминики наздик ба хам хастанд ва мавонеъи жуғрофиёий ва сиёсий вужуд надошта бошад, ва имкони ташкили шўрои вохид ва ижмоъий хар чанд кучак аммо вохид вужуд дошта бошад, аммо чанин кори сурат нагирад ва хар шахс ва гурух ва хизби ба сурати жудогона ва ба мейли худиш ва бар асоси раъй бардошти худиш бо муслимин сухбат кунад ва паёми илохийро бирасонад, ва муслимин хам огохона ба чанин мафосиди тафарруқзо ва ин харакот ва равишхойи ғейри исломий рози бошанд, ба роббил аъламин инхо хаммагий шарманда ва оқибат ба шарранд ва дасти холи назди парвардигоришон бармегарданд.

Муслимин бояд фикр кунанд шойиста нестки худишон абзори барои расидани душманошон ба ахдофишон бишаванд. Бутсозийи хизбий, қабилагероий, нажодгероий, шахсият парасти ва соири хутути шайтон дастовезхойи барои тафарруқ ва суъистефодайи душманон ва дар нихоят ақим шудани жиходи муслимин ва тақдими самароти жиход ба душманон ва нобуд кардани иймони ба жиход ва умиди ташкили хукумати исломий ала минхажин нубувват дар миёни муслимин ва дар нихоят мустахаққи азоби ноши аз тафарруқ шудан астк чизи аст дар хадди зилзила ва соиқа ва балки бадтар, чун зилзила ва соиқа муддатиш кам аст ва хамон гурух ё наслро мебарад ва кори ба наслхойи баъдий надорад аммо азоби тафарруқ гох солхо ва балки дахахо ва қарнхо тул мекашад:

 : قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ » (انعام/65)

Барои пархез аз чанин тафарруқ ва мусибатхойи пас аз он ва азобхойи пас аз он астки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хатто хондани қуръонки мунжар ба тафарруқ бишавадро хам манъ карда аст холо чи расид ба вужуд ё матрах кардани ихтилофоти мазхабий ва нажодий ва хизбий ва забоний ва ғейрих:

 «اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ علیه قُلُوبُكُمْ فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فَقُومُوا عَنْهُ»

Қуръон бихонид то онжоки дилхоитонро ба хам рабт медихад ва харгох ба ихтилоф офтодид дар хамонжо таваққуф намойид.

Бояд возих ва ровшан шуда бошадки танхо шўро ва ижмоъи вохиди он тахти пушиши “ се абзори “ астки метавонад тафарруқро аз бейн бибарад ва жамоати вохидро ташкил бидихад, расидан ба ин хадаф ек пружа аст ва сикли хосси худишро дорад ва тадрижий аст. Тақлид аз мазохиби суннатий бидуни шак ба сурати тадрижий жойи худишро ба табаъият аз шўройи вохид ва ижмоъйи вохид медихад ва то расидан ба ин хадаф ва находина ва мардумий ва фархангий кардани он бояд дар хийни амал сабр кард.

Тей кардани ин пружа бо вужуди мазохиби суннатий бисёр осонтар ва кам зарартар аз хамрох шудан бо касони астки хаминтури килуйи иқдом ба судури дидгоххойи худ дар қолиби ихтиходоти фардий мекунанд. Дар замони хол ва қабли аз ташкили шўройи вохиди муслимин бидуни шак “ зиёни тақлиди аз мазохиби суннатий аз ижтиходоти кудакона” барои муслимин бисёр камтар аст.

Аз ижтиходи олимони камназар, иқтидо бар рафтагон махфузтар.

Ин ижтиходоти кудакона аз жумла мушкилоти хастандки мешавад бар онхо ғалаба кард ва мешавад дар масири харакат ба самт ва суйи шўройи вохид ва ижмоъйи вохид ва жамоати вохид ижоза надодки ин ижтиходоти кудакона бароимон сад ва монеъ бишаванд. Аммо агар ба мовқеъ бар дармони ин муъзал иқдом нашавад, хамин ижтиходоти кудакона хам абзори мешаванд барои суъистефода душманон ва тамаъ кардани душманон дар истефодайи абзорий кардан аз муслимин.

Нуктайи асосийки лозим аст ба он диққат бишавад ин астки ахзоб ва жамоатхо ва шўройи жамоатхо танхо барои касби қудрати хукуматий ба вужуд меоянд, инон мисли хелфхо ва сандикохо ва синфхо нестандки масалан барои умури хейрия ё умури тарбияти ва ….. ба вужуд омада бошанд. Натижайи талош ва фаолиятхойи ин ахзоб ва жамоатхо ва шўройи жамоатхо дар жомеъа то расидан ба ташкили мажлиси шўройи мужохидин ё ташкили хукумати бадили изтирорий  ё хукумати исломий ала минхажин нубувват бояд бисёр бехтар аз мазохиби роиж бошад ва бояд нихояти ихтилофишон бо хамдигар дар фуруъ ва масоили бисёр риз ва жузъий бошад на дар зер банохо ва склет.

(идома дорад………)