وَاعْتَصِمُوا

تعارفي درسونه/پنځم درس: شرعي دښمن پېژندنه (4)/په شرعي ادبياتو کې د مرتد پېژندنه او مرتدین او له مرتدین ډلو سره د چلند څرنګوالی(20)

2- د یو کس د جرم د ثابتولو لپاره دوهمه خبره د ګواهي او شهادت یا شرعي بینه ده چې د شرعي دلایلو او مدارکو پر بنسټ وي چې لږ تر لږه د دوو صالحو کسانو له خوا وړاندې کیږي چې د شریعت لخوا منل شوي وي،دا د جرم ثابتولو لپاره د قضیې په توګه کارول کیږي ؛ دا چې دا دوه عادل خلک هم باید د شریعت لخوا ومنل شي.
يعنې که دوه عادل کسان د شريعت له خوا ټاکل شوي او د شریعت دلایلو او شواهدو سره شاهدي ورکړي او ووایي چې یو څوک یهودي ، یو عیسوی ، سیکولریسټ ، یو مجوسي او داسې نور شوي دي.یا یوه کلمه یا عمل ترسره کړي.دا هم د یو شخص د جرم ثابتولو لپاره یو له وسیلو څخه دی. اوس ، که د شخص اعتراف یا شهود مدارک وښيي چې دا شخص سیکولر شوی ،د داسې جرم د ثابتولو لپاره همدا کافي ده.لکه څنګه چې موږ وویل ، د ارتداد مسله حدودو کی راپورته کیږي.لکه قتل ، غلا ، زنا او نور حدود ، د داسې جرم ثبوت په ورته ډول باید د مجرم د اعتراف یا د شاهدانو د دلایلو او شاهدانو د شهادت پر بنسټ ثابت شي.له دې پرته ، دریمه لاره د دې شخص د جرم د ثابتولو لپاره کارول کیږي.

3- دریم شی چې د یو شخص جرم ثابتوي د خلکو په منځ کې اِستفاضه یا شایع کیدل یا مشهور کیدل دي،نو دا به دومره مشهور شوی چې د انکار لپاره هیڅ ځای پاتی نوي.
داسې ښکاري چې نور محمد ترکي په افغانستان کې د لومړي سیکولر او مرتد ګوند بنسټ ایښودونکی دی چې د خلکو د ګوند په نوم جوړ شوی دی.
هېچا به هغه په کوم ځای کې نه وي لیدلی او نه یې هم لوستلی وي ، مګر د هغه د شهرت له امله ، هغه دا و مني چې نور محمد ترکي شتون درلود او دا شخص په افغانستان کې د لومړي مرتد ګوند بنسټ ایښودونکی دی.
ښه ، تر دې دمه موږ په شخص باندي وحل شوی تهمت ثابت کړی دی ،يعنې ، يا يې پخپله اعتراف کړی او يا شاهدانو دا د خپلو دلايلو له مخې ثابته کړې ده ، يا هغه د خلکو په منځ کې مشهور او ثابت شوی وي او یا هغه شخص اعتراف او یا إقرار کړی دی.
هغه شیان او افواهات چې هلته شتون لري او د شاهدانو لخوا ویل شوي. که هغه څوک چې شاهدي ورکړي او یا هغه چا چې ګواهي ورکړي د هغه اوازو سره چې د خلکو په مینځ کې دي ، که دا شخص راشي او دا رد کړي نو موږ به یې هم ومنو.
موږ دمخه ویلي وو چې موږ د هغه خبره منو. د دې حکم دليل يوازې د شاهدانو انکار نه دی. بلکې دليل يې دا دی چې د دې کس له خوا د ارتداد انکار د اسلام دين ته توبه او د اسلام دين ته اړول ګڼل کېږي.يعنې کله چې دغه شخص له هر څه څخه انکار وکړي نو د دې مانا دا ده چې توبه يې کړې ده او د هغې نه ده توبي په ټوګه قبوله کيږي.

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?
 

(3-қисмат)  

Тўвзихи инки мо дар адабиёти гуфторийи худ ба сурати ом ду  новъи исм дорем:  исми хос ва исми ом, албатта дар кинори ин ду мо ба исмхойи бо маъонийи мухталиф бархурд мекунем:

Исми хос ё исми алам, исми астки бар фард ё макон ё хайвон ё шайъи муъайян ва махсус далолат мекунад мисли:

-Исми махсуси инсонхо,монанди: мухаммад,сумайя, ёсир.

-Исми махсуси амокини мухталифи жуғрофиёий, монанди: андалус, хуросон, макка, мадина, туркистон, хўромон.

• -Исми махсуси хайвонхо, монанди: дулдул, рахш, пигаз Pegaz

-Исми махсуси ашёики бештар аз еки нестанд, монанди: зулфаққор, олмоси кухинур.

Вижагийи ин даста аз исмхо ин астки хамиша маърифа ва шинохта шуда хастанд. Ба махзи инки ба онхо ишора мекунем барои шахс мушаххас аст ва ниёзи ба тўвзих надорад. Замоники мегуем вотикон ё мегуем эрон, барои шахс мушаххас аст.

Аммо дар кинори ин исмхойи шинохта шуда ва маълум мо ба исмхойи дигари бармехуремки исми ом хастанд ё исми жинс хастандки, бейни афрод, хам новъ ва муштарак аст ва бар хар ек аз ин афроди хамновъ ва муштарак далолат мекунад мисли исми: мард, писар, асб, кишвар, дарахт, китоб, шахр, дарё, зан, донишомуз, муаллим ва ……..

Дар кинори инхо, дастайи аз исмхо вужуд дорандки бо онки мумкин аст доройи талаффузи ексони бошанд, аммо маъонийи мухталифи доранд. Масалан:

-Сир; хам ба новъи пиёзча ишора дорад мисли пиёз, хам ба касики гурсна нест мегуянд сир; ду то маъни дорад.

-Ё масалан забон; ё он узвики дар дахон аст, ё забони гуфторий манзур аст.

-Ё хейр; хам ба маънийи на ба кор меравад, хам ба маънийи хубий.

 -Ё шир; шир ба маънийи хайвони даранда, ба маънийи шир хурдан, ба маънийи шири қатъ ва васли жараёни моеъот ва гоз аст.

Ин даста аз исмхоро метавонем дар жумла ташхис дихемки манзур кудом маънийи онхо аст. Масалан дар жумла метавонем бифахмем манзур кудом шир аст. Ба унвони мисол дар адабиёт мехонем: “он еки шир аст андар бодия” ки “бодия” ба ду маънойи “сахро” ва “коса” аст. Холо ин шири астки дар коса нушида мешавад? Ё шири даранда аст дар сахро? Дар холати невишторий ё касики ин жумларо мехонад боз фахми инхо ба жумалоти қабл ва пас аз он бастагий дорад, ва агар тўвзихи дода нашавад наметавон аз ин жумалот, танхо ек маъниро бардошт кард. Пас, ба новъи пичидагий бархурд мекунем аммо бо ин вужуд, ин луғат маъмулан умумий хастанд ва мухтасси ек илм ё фанни хосси нестанд ва хамма аз онхо истефода мекунанд. Аммо боз дида мешавадки агар диққат нашавад мумкин аст инсон дар фахми онхо дучори иштибох шавад.

Бо ин хол, иддайи аз уламойи суъ ва авом фарибони секуляр аз жумалоти чанд маънойи истефода мекунандки ба рохатий барои шинаванда қобили фахм нестанд. Инхо ек маъниро дар назар доранд, шинаванда ек маъни дигариро дар назар дорадки барои қарнхо аз ақоид ва гузаштагониш ба вай расида аст; ва ле барояш ровшан намекунанд; чиро? Чун ба зараришон аст, ва хадаф хам ин астки шинавандаро ба унвони ек абзор барои ахдофи хосси вориди майдон кунанд ва харжишон кунанд.

Дар кинори ин луғати умумий, мо шохиди истелохоти хастемки холати тахассусий доранд. Ин истелохотро ё аллох ба бандагониш ироя дода ё мумкин аст худи инсонхо мутаносиб бо тахассусики доранд тўлид карда бошанд. Ин истелохоти тахассусийро маъмулан синфи махсуси аз инсонхо аз онхо истефода мекунанд, масалан баъзи аз истелохотро синфи муслимин истефода мекунанд, баъзи аз истелохотро секуляр социалистхо ё секуляр либиралхо ва ……истефода мекунанд, аммо ба тадриж дар миёни мардум мовриди истефода қарор гирифта ва холати умумият ва фанхангий ба худ мегиранд, хар чанд мумкин аст хаммагий маънийи дақиқи онро надонанд, ё фарханги бардошти хосси аз ин истелохот дошта бошад ва фарханги дигар бардошти дигари. Мисли:

-Каламайи исломки ; дар луғат ба маънойи таслим ва гардан находан, инқиёд, итоат аз амр ва нахий бидуни хечгуна эътироз аст ва дар истелохи қуръон, дар маънийи омми он ба дини вохиди тамоми пайғамбарон дар тули торих гуфта мешавад ва дар маънийи хосси он бар шариати пайғамбар хотам саллаллоху алайхи васаллам итлоқ мешавад.

(идома дорад……)

арсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

(2-қисмат)

Дар миёни суъолоти мухталифики дустон матрах карданд, ду суъол муртабит бо хам дар мовриди “дин” ба унвони аввалин дарси муқаддамотийи мо матрах шудаки саъй мешавад ба сурати мухтасар ва сода, ва дар хадди замоники дар ихтиёр дорем тўвзих дода шаванд. 

-Еки аз инки: дастахойи аз секуляристхо иддаъо мекунандки бехудо хастанд ва ба дини эътиқод надоранд ва ё гурухи аз секуляристхо мегуяндки фақат худоро қабул доранд аммо динро қабул надоранд ва дастайи аз онхо эълом мекунандки хам худоро қабул доранд хам дини исломро ва хам секулярист хастанд!!! Жараён аз чи қарор аст? 

-Суъоли дигар инки: аллох мутаол мефармояд:

وَلا یَزَالُونَ یُقَاتِلُونَکُمْ حَتَّى یَرُدُّوکُمْ عَنْ دِینِکُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا (بقره/۲۱۷)

Ва “пейваста ва хамиша” (мушрикин-ахзоб- секуляристхо) бо шумо хоханд жангид то агар битавонанд шуморо аз динитон муртад кунанд. Аммо бо ин вужуд мебинемки дар европо, амрико, русия, австралия ва хатто исроил ва китай коммунист хам шахс метавонад дини худро хифз кунад ва сохиби он хамма масжид хам шавад. Оё ин ек породокс ва тазод дар қуръон нест?

Зохиран пардохтан ба вожа, мафхум ва маънойи “дин”, метавонад моро дар ёфтани посухи муносиб ба хар ду суъол кўмак кунад. Аммо қабли аз ровшангарий дар мовриди калама ва истелохи “дин”, лозим аст муқаддамотий ба унвони пеш ниёз гуфта шавад, чун бардошт ва таърифи хар идеоложий ва нигариш аз дин бо дигари тафовут дорад. Дуруст мисли худо, мисли зиндагий баъди аз марг, мисли хуб, мисли бад, мисли арзиш, мисли зидди арзиш ва.

Ме наметавонем интизор дошта бошем хамон нигаришики мо нисбат ба аллох дорем ек яхудий, насроний ,будоий, секуляр ва ғейрих дошта бошанд. Ба хамин тартиб мумкин аст хубхо, бадхо, арзишхо ва зидди арзишхо дар нигариши мо чизи бошанд ва дар нигаришхойи дигар ба шевайи дигар. Чун манобеъи мо бо хамдигар фарқ мекунанд ба хамин далил таъорифи мо нез мутафовут хастанд; аммо мебинем авом фарибони хийлагари секуляри дар миёни муслимин,бидуни дар назар гирифтани ин тафовутхо, саъй мекунанд манобеъ ва бовархойи касифи секуляристий ва манобеъи фосиди худроки дар пушти вожахо махфий кунанд ва бо куллий гуйи дар мовриди ин истелохот ва мафохим, мақосиди худро ба шевайи мармузи ба пеш бибаранд.

  Ба унвони мисол дар кинори ахзоби секуляр, дорудастайи мунофиқин ё секулярзадахо мегуянд “дин” озод аст, аммо намегуянд манзуришон аз “дин” хамон таъорифи ғарбийхойи секуляр аз дин аст ё таърифи аллох аз “дин” ва боз намегуянд озодийи ин “дин” то кужост? Мо ба ин макрхойи ахзоби секуляр ва дорудастайи мунофиқин ё секулярзадахойи дохилий солхост ошноий дорем. Инхо бо исмхо ва истелохот то расидан ба ахдофишон бози мекунанд. Дар ин сурат, каламот мумкин аст суратхойи мухталифи дошта бошандки адами диққат ба онхо мумкин аст шахсро ба иштибох бикашонад.(идома дорад……)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

(1-қисмат)

Бисмиллахир рохманир рохим.

إنِ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ ، وَنَسْتَعِينُهُ ، وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ”

“ба рости хамд ва сипос танхо лойиқи худо аст, уро шукр мегуем ва аз у дархости кўмак ва омурзиш мекунем, ва панох мебарем ба худо аз шурури нафсхойимон ва аз бадихойи аъмолимон, хар касики худо уро хидоят кунад хеч каси  наметавонад уро гумрох кунад ва хар касики худованд уро гумрох намояд хеч каси наметавонад уро хидоят дихад ва шаходат медихамки хеч илохи бар хаққи ба жуз аллох нестки танхо ва бешарик аст, ва шаходат медихамки мухамммад банда ва фристодайи у аст.”

Аллох таоло мефармояд:

 یأْ أیهَاْ الَّذِینَ آمَنُوْاْ اتَّقُوا اللهَ حَقَّ تُقَاْتِهِ وَلاَتَمُوْتُنَّ إِلاَّ وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُون (آل عمران /102)

Эй касоники иймон овардаид ончунонки шойиста аст, аз аллох пархез кунид ва намирид магар онки мусалмон бошид.”

 یأْ أیهَا النَّاْسُ، اتَّقُوْاْ رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُم مِنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّ خَلَقَ مِنْهَاْ زَوْجَهَاْ وَ بَثَّ مِنْهُمَاْ رِجَالاً کَثِیراً وَّ نِسَاءً وَّاتَّقُوْاْ اللهَ الَّذِی تَسَاءَلُوْنَ بِهِ وَالأرْحَاْمَ إِنّ اللهَ کَاْنَ عَلَیکُمْ رَقِیبَاً(نساء /1)

“эй мардумон аз парвардигоритон бипархезид, парвардигорики шуморо аз ек инсон биёфарид ва (сипас) хамсаришро аз новъи у офарид ва аз он ду нафар мардон ва занони фаровони мунташир сохт. Ва аз худойи бипархезидки хамдигарро  баду сўганд медихид, ва бипархезид аз инки пейванди хешовандиро қатъ кунид зеро бегумон худованд муроқиби шумо аст”

-یأْ أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوْاْ اتَّقُوا اللهَ وَ قُوْلُوْاْ قَوْلاً سَدِیداً يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَن يُطِعْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا (احزاب / 70)

“эй мўъминон аз аллох пархез кунид ва сухани хақ ва дуруст бигуйид. Дар натижа аллох аъмолитонро шойиста мегардонад ва гунохонитонро мебахшояд, ва хар каси аз аллох ва пайғамбариш фармонбурдорий кунад, қатъан ба пийрузий ва комёбийи бузурги даст меёбад.”

Аммо баъад:

“إِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ وَ خَيْرَ الْهَدْىِ هَدْىُ مُحَمَّدٍ وَشَرَّ الأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ وَكُلَّ ضَلاَلَةٍ فِي النَّارِ

“росттарин сухан китоби аллох ва бехтарин равиш, равиши Мухаммад саллаллоху алайхи васаллам аст, ва бадтарин умур навоварий дар дин аст, ва хар тоза пейдо шудайи дар дин, бидъат; ва хар бидъати гумрохий, ва хар гумрохий дар оташ аст.

Ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух.

Ба дунболи тасмими дустон мабний бар ирояйи дуруси ибтидоий ва пояий, он хам ба дур аз пичидагий ва истилохоти роижи фиқхий ва ба забони содаки дар “вазъи мовжуд” барои онхо, ба унвони “ниёзи руз” тавассути худишон ташхис дода шуда, саъй мешавад мутаносиб бо суъолотики матрах карданд мовзуъоти муртабит бо ин суъолот ба сурати сода ва қобили фахм барои хаммайи дустон тўвзих дода шавад. Иншааллох.

(идома дорад…..)

Шайх Абу Хамза хўромий: муқаддамот дарслари / бешинчи дарс:Шаръий душманшиносий (4) шаръий адабиётдаги муртадларни аниқлаш ва муртадларга, уларни жибхасига қандай муносабатда бўлиш

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(44- қисм)

Мана бу суратда хақиқат улар учун муштабих бўлган шахслар,гурухлар, тоифалар, ахзоблар, мазхабларни вазияти нима бўлади? Муштабих, яъни улардан донороқ бўлган кишилар хам хатога дучор бўлган масалалардир. Муштабих яъни мубхам, шубхали, яширинган, ўхшаш, мушкил, номаълум.Муштабих яъни айтиб ўтганимиздек, шундай бир масалалар борки, тоифаларга ва гурухларга, ахзобларга, мазхабларга хам муштабих бўлган, хатто донороқ кишилар хам муштабих бўлишган, бундай кишилар хам хатога дучор бўлишган.

Ха, баъзи мусулмонлар оятларга ва ривоятларга ва тарихий ёзилган нарсаларга истинод қилиш орқали, ишлар  уларга шу даражада муштабих бўлганки, мусулмонларни мутахассислари хам нима қилишларини билмай қолишган, хатоларга дучор бўлишган……. вохид умматни ва вохид ижмоъни ташкил қиладиган мусулмонларнинг шўройи улил амри ташкил бўладиган замонгача вазият шу холида давом этади, ўша замонгача хеч хам ўзини мутлақ дейишга ва бошқаларни шаръий манбаълардан қилган ижтиходлари,таъвиллари сабабли такфир қилишга хаққи йўқ. Мана бу аксар мусулмонлар тушиб қолган изтирорий холатдир. Мана бу холатга сабр қилишлик худди ўлган хайвонни гўштини ейишга ўхшаган нихоятда оғир, аммо бошқа чора йўқ ва бундай масалаларни хал қиладиган маржаъ ёки ўша исломий хукуматни шўроси ташкил бўлгунича сабр қилиш керак. Харакат қилиш билан бирга сабр қилиш лозим, мубораза қилиш билан бирга хам сабр қилиш керак бўлади.

Қимматли дўстлар, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам қуйидагича  мархамат қилган пайтларида: “менинг умматим 73 фирқага тақсимланиб кетади”  мана бу фирқаларнинг барчаси диндан чиқиб кетмасликларига далолат қилади; чунки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мана буларни барчасини ўзимнинг умматим деб хитоб қиляптилар, хаммани ўзларининг  уммати  деб санаганлар, бу таъвил қилувчиларнинг агарчи ўзларини таъвилларида хатога дучор бўлишган бўлса хам,  диндан чиқиб кетмасликларига далолат қилади.

Ибни Таймия рохимахуллох айтадики: 72 фирқа хам мана шунга ўхшашдир, уларни орасида ботинда кофир бўлиб  мунофиқ бўлганлар хам бор, уларни орасида шундайлари хам борки, мунофиқ эмаслар, балки дилларида аллох ва пайғамбарига мўъмин бўлиб ботинда кофир хам эмасдур; улар таъвилда хатога дучор бўлишлари мумкин, энди бу хар қандай хато бўлишидан қатъий назар……. энди мана бу 72 фирқани хаммаси кофир ва ислом миллатидан чиққан деган кимсага ; китоб ва суннат , сахобаларни ижмоъси – уларга аллохни розилиги бўлсин – тўрт имомни ижмоъси ва ундан бошқа имомлар хам қаршилик билдиришган, зеро уларни хеч қайси бири 72 фирқани кофир демаган,балки мана бу фирқаларни ўзлари баъзи ақидалар асосида бир-бирларини такфир қилишади.  Бўлмасам аиммаларни хеч қайси бири уларни такфир қилган эмас. Мана бу гурухларни хеч қайси бири хатто ўзларини ўзлари такфир қилган гурухлар хам такфир қилинган эмас.”

Демак хатто ибни Таймияни сўзи бўйича ботинда кофир бўлган мунофиқлар ёки мунофиқ бўлмаган ва дилида худога иймон келтирган,лекин хато таъвил қиладиган кишилар, ибни Таймия айтадики: энди мана бу таъвилдаги хато хар қандай нарса бўлишидан қатъий назар, агар кимки мана буларни кофир ва ислом миллатидан чиққан,деса, китоб ва суннатга ва сахобаларни ижмоъсига – аллох улардан рози бўлсин- ва тўрт имомни ижмоъсига ва бошқа имомларни ижмоъсига мухолифат қилибди;  мана бу таъвил қилган кишилар хақидаги ибни Таймиянинг айтган сўзларидир. Агарчи мана бу гурухлар ўзларини ўзаро таъвил қилишган бўлса хам ёки бир-бирларини такфир қилишган бўлса хам, бу уларни ўзларининг  мушкилотлари ва ўзларининг  хатолари хисобланади. Мана бу уларни ўзларини манхажлари бўлади, уларнинг мана бу такфир қилишлари хам қуръонга, суннатга ва сахобаларни ижмоъсига, тўрт имомни ва бошқа имомларни ижмоъсига  қаршилик қилиш бўлади.(давоми бор…….

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(44- قیسم)

مَنَه بُو صُورَتدَه حَقِیقَت اوُلَر اوُچُون مُشتَبِه بُولگن شَخصلَر، گوُرُوهلَر، طائِفَه لَر، اَحزابلَر، مَذهَبلَرنِی وَضِیعیَتِی نِیمَه بوُلَه دِی؟ مُشتَبِه، یَعنِی اوُلَردَن داناراق بوُلگن کِیشِیلَر هَم خَطاگه دوُچار بُولگن مَسَلَه لَردِیر. مُشتَبِه یَعنِی مُبهَم، شُبهَه لِی،یَشِیرِینگن، اوُحشَش، مُشکِیل، نامَعلوُم. [1] مُشتَبِه یَعنِی اَیتِیب اوُتگه نِیمِیزدِیک، شوُندَی بِیر مَسَلَه لَر بارکِی، طائِفَه لَرگه وَ گوُرُوهلَرگه، اَحزابلَرگه، مَذهَبلَرگه هَم مُشتَبِه بُولگن، حَتَّی داناراق کِیشِیلَر هَم مُشتَبِه بوُلِیشگن، بوُندَی کِیشِیلَر هَم خَطاگه دوُچار بوُلِیشگن.  

حَه، بَعضِی مُسُلمانلَر آیَتلَرگه وَ رِوایَتلَرگه وَ تَرِیخِی یازِیلگن نَرسَه لَرگه اِستِناد قِیلِیش آرقَه لِی، اِیشلَر اوُلَرگه شوُ دَرَجَه دَه مُشتَبِه بوُلگنکِی، مُسُلمانلَرنِی مُتَخَصِّصلَرِی هَم نِیمَه قِیلِیشلَرِینِی بِیلمَی قالِیشگن، خَطالَرگه دُوچار بوُلِیشگن…….واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد اِجماعنِی تَشکِیل قِیلَه دِیگن مُسُلمانلَرنِینگ شُورایِی اوُلِی الاَمرِی تَشکِیل بوُلَه دِیگن زَمانگه چَه وَضِیعیَت شُو حالِیدَه دَوام اَیتَه دِی، اوُشَه زَمانگه چَه هِیچ هَم اوُزِینِی مُطلَق دِییِیشگه وَ باشقَه لَرنِی شَرعِی مَنبَعلَردَن قِیلگن اِجتِهادلَرِی، تَعوِیللَرِی سَبَبلِی تَکفِیر قِیلِیشگه حَققِی یُوق. مَنَه بُو اَکثَر مُسُلمانلَر توُشِیب قالگن اِضطِرارِی حالَتدِیر. مَنَه بُو حالَتگه صَبر قِیلِیشلِیک حوُددِی اوُلگن حَیواننِی گوُشتِینِی یِییِیشگه اوُحشَه گن نِهایَتدَه آغِیر، اَمّا باشقَه چارَه یُوق وَ بوُندَی مُسُلَه لَرنِی حَل قِیلَه دِیگن مَرجَع یاکِی اوُشَه اِسلامِی حُکوُمَتنِی شوُراسِی تَشکِیل بوُلگوُنِیچَه صَبر قِیلِیش کِیرَک. حَرَکَت قِیلِیش بِیلَن بِیرگه صَبر قِیلِیش لازِم، مُبارَزَه قِیلِیش بِیلَن بِیرگه هَم صَبر قِیلِیش کِیرَک بُولَه دِی.

قِممَتلِی دوُستلَر، رُسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم قوُیِیدَگِیچَه مَرحَمَت قِیلگن پَیتلَرِیدَه: “مِینِینگ اوُمَّتِیم 73 فِرقَه گه تَقسِیملَه نِیب کِیتَه دِی” مَنَه بُو فِرقَه لَرنِینگ بَرچَه سِی دِیندَن چِیقِیب کِیتمَسلِیکلَرِیگه دَلالَت قِیلَه دِی؛ چوُنکِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَنَه بُولَرنِی بَرچَه سِینِی اوُزِیمنِینگ اوُمَّتِیم دِیب خِطاب قِیلیَپتِیلَر، هَمَّه نِی اوُزلَرِینِینگ اوُمَّتِی دِیب سَنَگنلَر، بُو تَعوِیل قِیلوُوچِیلَرنِینگ اَگرچِی اوُزلَرِینِی تَعوِیللَرِیدَه خَطاگه دوُچار بوُلِیشگن بوُلِیشسَه هَم، دِیندَن چِیقِیب کِیتمَسلِیکلَرِیگه دَلالَت قِیلَه دِی.

اِبنِ تَیمِیَّه رَحِمَهُ الله اَیتَه دِیکِی:” 72 فِرقَه هَم مَنَه شوُنگه اوُحشَشدِیر،اوُلَرنِی آرَه سِیدَه باطِندَه کافِر بوُلِیب مُنافِق بوُلگنلَر هَم بار، اوُلَرنِی آرَه سِیدَه شوُندَیلَر هَم بارکِی، مُنافِق اِیمَسلَر بَلکِی دِیللَرِیدَه اَلله وَ پَیغَمبَرِیگه مُؤمِن بوُلِیب،باطِندَه کافِر هَم اِیمَسدِیر؛ اوُلَر تَعوِیلدَه خَطاگه دوُچار بُولِیشلَرِی مُومکِین، اِیندِی بُو هَر قَندَی خَطا بوُلِیشِیدَن قَطعِی نَظَر……….اِیندِی مَنَه بُو 72 فِرقَه نِی هَمَّه سِی کافِر وَ اِسلام مِللَتِیدَن چِیققَن دِیگن کِیمسَه گه؛ کِتاب وَ سُنَّت، صَحابَه لَرنِی اِجماعسِی – اوُلَرگه اَلله نِی راضِیلِیگِی بوُلسِین – توُرت اِمامنِی اِجماعسِی وَ اوُندَن باشقَه اِماملَر هَم قَرشِیلِیک بِیلدِیرِیشگن، زِیرا اوُلَرنِی هِیچ قَیسِی بِیرِی 72 فِرقَه نِی هَمَّه سِی کافِر وَ اِسلام مِللَتِیدَن چِیققَن دِیگن کِیمسَه گه؛[2] کِتاب وَسُنَّت، صَحابَه لَرنِی اِجماعسِی وَ اوُندَن باشقَه اِماملَر هَم قَرشِیلِیک بِیلدِیرِیشگن، زِیرا اوُلَرنِی هِیچ قَیسِی بِیرِی 72 فِرقَه نِی کافِر دِیمَه گن،بَلکِی مَنَه بُو فِرقَه لَرنِی اوُزلَرِی بَعضِی عَقِیدَه لَر اَساسِیدَه بِیر- بِیرلَرِینِی تَکفِیر قِیلِیشَه دِی. بوُلمَسَم اَئِمَّه لَرنِی هِیچ قَیسِی بِیرِی اوُلَرنِی تَکفِیر قِیلگن اِیمَس. مَنَه بُو گوُرُوهلَرنِی هِیچ قَیسِی بِیرِی حَتَّی اوُزلَرِینِی اوُزلَرِی تَکفِیر قِیلگن گوُرُوهلَر هَم تَکفِیر قِیلِینگن اِیمَس.”  ^[3]

دِیمَک حَتَّی اِبنِ تَیمِیَّه نِی سوُزِی بُویِیچَه باطِندَه کافِر بُولگن مُنافِقلَر یاکِی مُنافِق بُولمَه گن وَ دِیلِیدَه خُداگه اِیمان کِیلتِیرگن، لِیکِن خَطا تَعوِیل قِیلَه دِیگن کِیشِیلَر، اِبنِ تَیمِیَّه اَیتَه دِیکِی: اِیندِی مَنَه بُو تَعوِیلدَگِی خَطا هَر قَندَی نَرسَه بُولِیشِیدَن قَطعِی نَظَر، اَگر کِیمکِی مَنَه بوُلَرنِی کافِر وَ اِسلام مِللَتِیدَن چِیققَن، دِیسَه، کِتاب وَ سُنَّتگه وَ صَحابَه لَرنِی اِجماعسِیگه – اَلله اوُلَردَن راضِی بُولسِین – وَ توُرت اِمامنِی اِجماعسِیگه وَ باشقَه اِماملَرنِی اِجماعسِیگه مُخالِفَت قِیلِیبدِی؛ مَنَه بُو تَعوِیل قِیلگن کِیشِیلَر حَقِیدَگِی اِبنِ تَیمِیَّه نِینگ اَیتگن سوُزلَرِیدِیر. اَگرچِی مَنَه بُو گوُرُوهلَر اوُزلَرِینِی اوُزَرا تَعوِیل قِیلِیشگن بوُلسَه  هَم یاکِی بِیر- بِیرلَرِینِی تَکفِیر قِیلِیشگن بوُلسَه هَم، بُو اوُلَرنِی اوُزلَرِینِینگ مُشکِلاتلَرِی وَ اوُزلَرِینِینگ خَطالَرِی حِسابلَه نَدِی. مَنَه بُو اوُلَرنِی اوُزلَرِینِی مَنهَجلَرِی بُولَه دِی، اوُلَرنِینگ مَنَه بُو تَکفِیر قِیلِیشلَرِی هَم قُرآنگه،سُنَّتگه وَ صَحابَه لَرنِی اِجماعسِیگه، توُرت اِمامنِی وَ باشقَه اِماملَرنِی اِجماعسِیگه قَرشِیلِیک قِیلِیش بُولَه دِی.

(دوامی بار……)

---

[1] ببخشید قرار بود در درسهایمان از اصطلاحاتی که برای همه واضح و روشن نیستند استفاده نکنیم، استثنائات را عفو کنید، ببخشید.

[2] یعنی تصور کنیدابن تیمیه می گوید: منافقی که در باطن هم کافر است و کسی که ما نمی دانیم، چون در میان مسلمین است ما او را جزو مسلمین حساب کردیم و کسی که منافق نیست بلکه در دلش به خدا ایمان دارد، اگر همین دو گروه در تأویل خود دچار اشتباه شوند حالت اشتباه آن ها هر چه باشد تأویل کرده است

[3]– مجموع الفتاوی، ۷/ ۲۱۸

شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی:درس های مقدماتی/ درس پنجم:  دشمن شناسی شرعی (4)/ شناسائی مرتد در ادبیات شرعی و چگونگی برخورد با مرتدین و جبهه ی مرتدین

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(44- قسمت)

 در این صورت وضعیت افراد و حتی طوایف، گروهها، احزاب و مذاهبی که حق بر آن‌ها مُشْتَبِه شده، باید چگونه باشد؟ مُشْتَبه، درمسائلی که افراد داناتر از آنها هم به اشتباه افتاده‌اند. مُشْتَبه یعنی: مبهم، مشکوک، پوشیده، شبهه زا، مشکل و نامعلوم.[1] مُشْتَبه در اینجا یعنی گفتیم بعضی از مسائل هستند بر طوایف، گروه ها، احزاب و مذاهب هم مُشْتَبه شده است؛ حتی مسائلی هستند که بر افراد داناتر هم مُشْتَبه شده و آن افراد هم در اشتباه افتاده اند.

بله، عده ای از مسلمین با استناد به آیات و روایات و نوشته های تاریخی، چنان امور بر آن ها مُشْتَبه شده که متخصصین مسلمان هم در آن مانده اند و دچار اشتباه شده اند..این وضعیت تا زمان تشکیل شورای اولی الامر واحد مسلمین که امتی واحد و اجماعی واحد تشکیل می شود ادامه پیدا می کند، و تا آن زمان کسی حق ندارد خودش را مطلق بداند و دیگران را به دلیل تأویل و اجتهاد شرعیشان از منابع شرعی تکفیر کند. این حالت اضطراری است که اکثر مسلمین در آن افتاده اند. صبر کردن بر این حالت اضطرار مثل صبر کردن بر خوردن گوشت مردار و خیلی سنگین است، اما چاره ای نیست و تا زمان تشکیل مرجع رسیدگی کننده که همان و شورای موجود در حکومت اسلامی باشد، باید صبر کرد.در عین حرکت، باید صبر کرد، در عین مبارزه باید صبر کرد.

دوستان گرامی، زمانی که رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: «امت من به هفتاد و سه فرقه پراکنده می‌شوند» دلالت بر این دارد که همه‌ی این فرقه‌ها از دین خارج نیستند؛ چون رسول الله صلی الله علیه وسلم همه ی این ها را امت خود دانسته، همه را امت خود دانسته ودلالت بر این است که تأویل کننده از دین خارج نمی شود اگرچه در تأویل خود دچار هم اشتباه شود .

 ابن تیمیه رحمه الله می‌گوید: «و همینطور دیگر هفتاد و دو فرقه، کسانی از آنها که منافق اند در باطن کافراند، و آنکه منافق نیست بلکه در دل به الله و پیامبرش مؤمن است در باطن کافر نیست؛ هرچند در تأویل دچار اشتباه شود، حال این اشتباه هر چه باشد … و کسی که بگوید این هفتاد و دو فرقه همگی کافر و خارج از ملت اند؛[2] با کتاب و سنت و اجماع صحابه ـ رضوان الله علیهم ـ و بلکه اجماع ائمه‌ی اربعه و دیگر امامان مخالفت کرده است، زیرا هیچ یک از آنان همه‌ی هفتاد و دو فرقه را کافر ندانسته اند و بلکه خود آنها بر اساس برخی عقاید یکدیگر را تکفیر می‌کنند. این ها خودشان را تکفیر می کنند و گرنه هیچ کدام از ائمه آن ها را تکفیر نکردند. هیچ کدام از این گروه ها حتی همین گروه هایی که خودشان را تکفیر می کنند».^[3]

پس حتی منافقی که طبق همین سخن ابن تیمیه در درون کافر است یا کسی که منافق نیست، در دلش به خدا ایمان دارد ولی تأویل اشتباه می کند ابن تیمیه می گوید: حال، این اشتباه او در تأویل هر چه باشد کسی بگوید این ها کافر هستند و خارج از ملت اند با کتاب، سنت و اجماع صحابه ـ رضوان الله علیهم ـ و بلکه اجماع ائمه‌ی اربعه و دیگر امامان مخالفت کرده است؛ این چیزی است که ابن تیمیه رحمه الله در مورد کسانی می گوید که تأویل کرده اند. هر چند گروه هایی که خودشان در بین خودشان تأویل کردند، همدیگر را تکفیر می کنند مشکل خودشان و اشتباه خودشان است. این منهج خودشان است و این تکفیر کردن مخالف قرآن است، این مخالف سنت و اجماع صحابه است، این مخالف اجماع ائمه‌ی اربعه و دیگر امامان این امت بوده است.

(ادامه دارد…….)

---

[1] ببخشید قرار بود در درسهایمان از اصطلاحاتی که برای همه واضح و روشن نیستند استفاده نکنیم، استثنائات را عفو کنید، ببخشید.

[2] یعنی تصور کنیدابن تیمیه می گوید: منافقی که در باطن هم کافر است و کسی که ما نمی دانیم، چون در میان مسلمین است ما او را جزو مسلمین حساب کردیم و کسی که منافق نیست بلکه در دلش به خدا ایمان دارد، اگر همین دو گروه در تأویل خود دچار اشتباه شوند حالت اشتباه آن ها هر چه باشد تأویل کرده است

[3]– مجموع الفتاوی، ۷/ ۲۱۸

تعارفي درسونه/پنځم درس: شرعي دښمن پېژندنه (4)/په شرعي ادبياتو کې د مرتد پېژندنه او مرتدین او له مرتدین ډلو سره د چلند څرنګوالی(19)

ښه ، اوس موږ د متهم تورن د جرم ثابتولو او د تکفیر د شرایطو ته راځو

موږ مخکې هم وویلي چې اصل هغه څوک چې زموږ قبلې ته لمونځ کوي او زموږ ذبیحه خوري هغه مسلمان دی،او هغه د مسلمانانو له ټولو مزایاو څخه ګټه پورته کوي مګر د هغه څه خلاف دا ثابت شي: مَنْ صَلَّى صَلاتَنَا وَاسْتَقْبَلَ قِبْلَتَنَا وَ أَكَلَ ذَبِيحَتَنَا فَهُوَ الْمُسْلِمُ، لَهُ مَا لَنَا وَعَلَيْهِ مَا عَلَيْنَا.پر دې سربیره مو وویل چې ارتداد او مرتد کیدل یو جرم دی او دا تر ټولو سخت جرم دی چې یو مسلمان یې کوي او دا په حدودو پورې اړه لري او حدود له قضاوت سره تړلي دي.نو په هم دا خاطر الله تعالی هر چا ته د دې علم نه دی ورکړی.او د هغه پوهه عمومي حالت نه لري،او د یو شخص قضیه ډیره درانده ده، او قضايي بهیر او د پریکړې صادرول هم پیچلي او درانه دي.
او هم داسې نه شي کېدای د مثال په توګه، هغه د غلا یا تښتونې یا فصاص ، او ورته نورو قضیو لپاره سزا صادره کړه.د جرم ثابتولو، سزا صادرولو او د سزا د اجرا کولو لپاره فلټرونه او مرحلې په پام کې نیول شوي، چې په دې قضايي برخه کې ځانګړې تخصص ته اړتیا لري.

اوس په دې قضایي نظام کې چې یو عمومي ریاست هم لري او د ځانګړو قاضیانو پورې اړوند ځانګړی او تخصصي ریاست، څنګه باید ثابته کړو چې یو شخص مرتد دی؟ او یو څوک چې تورن شوی وي باید له کومو مرحلو څخه تیر شي او له کومو فلټرونو څخه تیر شي ترڅو د ارتداد حتمي پریکړه صادر کړي او بیا د دې پر ځای چې هغه ته مسلمان ووایو، هغه ته مرتد وایو؟ په دې برخه کې څلور ځانګړي مرحلې دي چې د قبلې خلک په دغو څلورو مرحلو باندی اتفاق کړي دی:
– لومړی ګام د جرم ثابتول دي: باید پاملرنه وشي.یو مسلمان چې په داسې خطرناک جرم تورن شوی .او که دا تور ثابت شي، هغه ته به د مرتدین او مرتد په توګه د سزا ورکړل کي به شامل شي.
– اول بايد په هغه تور ثابت شي، او معمولاً د اهل قبلې خلکو د دې تور د ثابتولو لپاره درې لارې وړاندې کړې، چې بايد په دې ډول ثابت شي: 
۱- د یو شخص د جرم د ثابتولو لومړۍ قضیه د تورن شخص اقرار او اعتراف دي. يعني مانا دا چې شخص پخپله اعتراف کوي چې هغه داسې عمل یا وینا کړې وي چې د ارتداد سره مخ شوي دي.د بېلګې په توګه ووایو: زه سیکولر یم، یا زه کمونیست او ډیموکراټ یم، یا زه PKK یم، یا زه یهودی، مسیحی، مجوسی او داسې نو ریم.ما یو څه وویل چې زه دلته راوست دي.
اوس، ځینې خلک په دې نظر دي چې که یو څوک د ارتداد له دغه ډول جرم څخه انکار وکړي، سزا به پرې نه اجرا کېږي او موږ به راتلونکو ګامونو ته مخه نه کړو.امام شافعي رحمه الله په کتاب الام کې وايي: “من قيل أنه لا يُصلي فَأنْكَرَ صدق”یو چا ته وویل شول چې لمونځ نه کوي؛ خو دغه کس انکار وکړ (او ویې ویل: زه لمونځ کوم)، د داسې کس دا انکار له هغه څخه د حق خبره منل کیږي.
يعنې که يو څوک تورن شي او ورته وويل شي چې ته سيکولريست، کمونست، ډيموکراټ، پي کې کې، يهودو، نصراني او داسې نور يې او دا شخص يې ردوي، موږ يې خبره منو او ووايو چې رښتيا وايي او عذر يې منو؛حتی که موږ هغه یو له منافقینو او سیکولرانو څخه وګڼو او د هغه په ​​​​دروغ، منافقت، قسم خوړلو او نورو فسادونو کې شک ونه کړو.خو بیا هم موږ د هغه عذر منو او د هغه خبرې رښتیا ګڼو. ولې؟
ځکه چې په دې مشخصو او پېژندل شویو شرایطو کې د چا عذر یوازې یو ځل منل کېږي او که هغه هماغه ښکاره او معلوم جرم تکرار کړي چې په قصدي او په خپله خوښه د ارتداد سبب کېږي، نو عذر یې نه منل کېږي.برسېره پر دې، دا ډول شخص موږ ته نا معلوم دی او تر اوسه یې له مسلمانانو څخه نه دی جلا کړی او ځان د الله تعالی د شریعت د ټولو احکامو تابع ګڼي.

Шайх Абу Хамза хўромий: муқаддамот дарслари / бешинчи дарс:Шаръий душманшиносий (4) шаръий адабиётдаги муртадларни аниқлаш ва муртадларга, уларни жибхасига қандай муносабатда бўлиш

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(43- қисм)

5-Қуддома ибни Мазъун  бир гурух кишилар билан бирга Умар ибни Хаттобни хукумати даврида тахлил хаддидаги хато таъвилга дучор бўлади, улар шаробни ўзларига халол қилишади, аллох таолонинг қуйидаги мархамат қилган оятида таъвил қилишади:

«لَیْسَ عَلَى الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِیمَا طَعِمُواْ إِذَا مَا اتَّقَواْ وَّآمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ ثُمَّ اتَّقَواْ وَّآمَنُواْ ثُمَّ اتَّقَواْ وَّأَحْسَنُواْ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ» (مائده/93)،

Иймон келтирган ва яхши амаллар қилган зотлар учун – агар (харом нарсалардан) сақланиб, иймон ва яхши амалларида собит бўлсалар, сўнгра ўзларини сақлаб ( у нарсаларнинг харомлигига) иймон келтирсалар, сўнгра аллохдан қўрқиб чиройли амаллар қилсалар- (илгари) еб- ичган нарсаларида гунох йўқдир. Аллох чиройли амал қилувчиларни севади.

«لَیْسَ عَلَى الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ»

Бу шахс юқоридаги жумлани атрофидаги дўстлари билан бирга шундай таъвил қилган ва тушунган  эдиларки, агар хар қандай киши иймон келтирса ва яхши амаллар қилса ва ўзига эхтиёт бўлса шароб ичса хам бўлаверади; агар маст қилувчи шароблар истеъмол қилишса хам мушкили йўқ,деб тушунишади. Улар таъвил қилишган эди, мана бу кишилар хам такфир бўлишгани йўқ, балки хужжат иқома қилинади ва тавба қилишади, албатта уларни устида шароб ичган кишининг хадди ижро қилинади.

6-Ўтган дарслар мобайнида ишора қилиб ўтганимиздек бошқа бир намуна хаворижлардир, улар хам сахобаларни асрида нотўғри таъвилга дучор бўлишади, мана шу нотўғри таъвиллар билан мусулмонлар такфир бўлишади ва қўллари мусулмонларни қонига беланади. Аммо Али ибни Аби Толиб розиаллоху анхуни ўзи мана бу кимсаларнинг таъвилини қурбони бўлган, аммо у кишининг ўзлари  уларни такфир қилмаганлар. Хатто уларни мунофиқлар тўдаси деб хам номламаганлар,балким уларни мусулмонларга қарши қўзғалон қилган бағий бўлган кишилар деганлар.

Мана бу ва шунга ўхшаган баён қилиб ўтилган  бир неча воқеалар ўтган дарсларимизда хам уларга ишора қилганмиз,бу пайтларда исломий хукумат ва мурожаъат қилинадиган ва сенга нима қилишинг лозимлигини айтадиган хамда мана бу хато таъвиллар, нотўғри ижтиходларга муносабат билдирадиган  маржаъ мавжуд бўлган, энди хозирда мана бундай неъматлардан махрум бўлган вохид ижмоъга хам эга бўлмаган ва содиқ уламоларнинг бир-бирига зид,турли-туман ижтиходлари,таъвилларидан қутулишни имкони бўлмаган ва шу билан бирга аксар жамиятларда ғолиб бўлган мунофиқларнинг шубхалари хам мавжуд бўлган хозирга даврда, мана бу изтирорий вазиятда нима қилиш керак?

Улил амр шўроси бўладиган ва мана шунча ижтиходлар ва таъвилларга бир ижмоъ сифатида  ироя берадиган   қози хам мавжуд эмас,сени ўзинг хам шикоятчи ва хам қози бўла олмайсан, демак бир қозини дунёга келтириш керак, унинг  хар қандай сатхда бўлиши  (қишлоқдами, шахардами, жамоатдами ёки бир неча жамоат биргами, давлатдами, минтақадами ёки жахон сатхидами) мухим эмас, албатта қозини вужудга келтириш керак, мана бу қози вужудга келмас экан, сен фақат ўзингни фикрингни баён қила оласан ва ўзингни химоя қиласан. Хатто фикрингни баён қилаётганингда хам эхтиёт бўлишинг лозим. Шу сабабли хам имоми Молик рохимахуллохга  ўхшаган кишилар учун, бир муфтининг ихтилофли масалалар борасида: мана бу харом дейиш  нихоятда оғир ботарди, балким улар имоми Молик рохимахуллохни айтишларича қуйидаги сўзларни айтишлари лозим эди: мен уни яхши иш эмас,деб билардим.

(давоми бор……)

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(43- قیسم)

1. قُدّامَه اِبنِ مَظعُون بِیر گوُرُوه کِیشِیلَر بِیلَن بِیرگه عُمَر اِبنِ خَطّابنِی حُکوُمَتِی دَورِیدَه تَحلِیل حَددِیدَگِی خَطا تَعوِیلگه دوُچار بوُلَه دِی، اوُلَر شَرابنِی اوُزلَرِیگه حَلال قِیلِیشَه دِی، اَلله تَعالَی نِینگ قوُیِیدَگِی مَرحَمَت قِیلگن آیَتِیدَه تَعوِیل قِیلِیشَه دِی:     ”  لَیْسَ عَلَى الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِیمَا طَعِمُواْ إِذَا مَا اتَّقَواْ وَّآمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ ثُمَّ اتَّقَواْ وَّآمَنُواْ ثُمَّ اتَّقَواْ وَّأَحْسَنُواْ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ ” ( مائده / 93)     اِیمان کِیلتِیرگن وَ یَحشِی عَمَللَر قِیلگن ذاتلَر اوُچُون – اَگر (حَرام نَرسَه لَردَن) سَقلَه نِیب، اِیمان وَ یَحشِی عَمَللَرِیدَه ثابِت بُولسَه لَر، سوُنگرَه اوُزلَرِینِی سَقلَب ( اوُ نَرسَه لَرنِینگ حَراملِیگِیگه) اِیمان کِیلتِیرسَه لَر،سوُنگرَه اوُزلَرِینِی سَقلَب ( اوُ نَرسَه لَرنِینگ حَراملِیگِیگه) اِیمان کِیلتِیرسَه لَر،سوُنگرَه اَلله دَن قوُرقِیب چِیرایلِی عَمَللَر قِیلسَه لَر- (اِیلگه رِی) یِیب- اِیچگن نَرسَه لَرِیدَه گوُناه یوُقدِیر. اَلله چِیرایلِی عَمَل قِیلوُچِیلَرنِی سِیوَه دِی.

«لَیْسَ عَلَى الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ» بوُ شَخص یُوقارِیدَگِی جُملَه نِی اَطرافِیدَگِی دوُستلَرِی بِیلَن بِیرگه شوُندَی تَعوِیل قِیلگن وَ توُشوُنگن اِیدِیلَرکِی،اَگر هَر قَندَی کِیشِی اِیمان کِیلتِیرسَه وَ یَحشِی عَمَللَر قِیلسَه وَ اوُزِیگه اِیختِیاط بُولسَه شَراب اِیچسَه هَم بوُلَه وِیرَه دِی؛ اَگر مَست قِیلوُچِی شَرابلَر اِستِعمال قِیلِیشسَه مُشکِیلِی یوُق، دِیب توُشُونِیشَه دِی. اوُلَرتَعوِیل قِیلِیشگن اِیدِی، مَنَه بُو کِیشِیلَر هَم تَکفِیر بوُلِیشگه نِی یُوق، بَلکِی حُجَّت اِقامَه قِیلِینَه دِی وَ تَوبَه قِیلِیشَه دِی، اَلبَتَّه اوُلَرنِی اوُستِیدَه شَراب اِیچگن کِیشِینِینگ حَددِی اِجرا قِیلِینَه دِی.

• اوُتگن دَرسلَر مابَینِیدَه اِیشارَه قِیلِیب اوُتگه نِیمِیزدِیک باشقَه بِیر نَمُونَه خَوارِجلَردِیر، اوُلَر هَم صَحابَه لَرنِی عَصرِیدَه ناتوُغرِی تَعوِیلگه دُوچار بُولِیشَه دِی، مَنَه شُو ناتوُغرِی تَعوِیللَر بِیلَن مُسُلمانلَر تَکفِیر بُولِیشَه دِی وَ قوُللَرِی مُسُلمانلَرنِی قانِیگه بِیلَه نَه دِی. اَمّا عَلِی اِبنِ اَبِی طالِب رَضِیَ الله عَنهُ نِی اوُزِی مَنَه بُو کِیمسَه لَرنِینگ تَعوِیلِینِی قُربانِی بوُلگن،اَمّا اوُ کِیشِینِینگ اوُزلَرِی اوُلَرنِی تَکفِیر قِیلمَه گنلَر. حَتَّی اوُلَرنِی مُنافِقلَر توُدَه سِی دِیب هَم ناملَه مَه گنلَر، بَلکِیم اوُلَرنِی مُسُلمانلَرگه قَرشِی قوُزغَلان قِیلگن بَغِی بُولگن کِیشِیلَر دِیگنلَر.

مَنَه بُو وَ شوُنگه اوُحشَه گن بَیان قِیلِیب اوُتِیلگن بِیر نِیچَه واقِیعَه لَر اوُتگن دَرسِیمِیزدَه هَم اوُلَرگه اِیشارَه قِیلگنمِیز، بُو پَیتلَردَه اِسلامِی حُکوُمَت وَ مُراجَعَت قِیلِینَه دِیگن وَ سِینگه نِیمَه قِیلِیشِینگ لازِملِیگِینِی اَیتَه دِیگن هَمدَه مَنَه بُو خَطا تَعوِیللَر، ناتوُغرِی اِجتِهادلَرگه مُناسَبَت بِیلدِیرَه دِیگن مَرجَع مَوجوُد بوُلگن، اِیندِی حاضِردَه هَم بوُندَی نِعمَتلَردَن مَحروُم بُولگن واحِد اِجماعگه هَم اِیگه بوُلمَه گن وَ صادِق اوُلَمالَرنِینگ بِیر- بِیرِیگه زِد،توُرلِی- تُومَن اِجتِهادلَرِی، تَعوِیللَرِیدَن قوُتوُلِیشنِی اِمکانِی بوُلمَه گن وَ شوُ بِیلَن بِیرگه اَکثَر جَمِیعیَتلَردَه غالِب بوُلگن مُنافِقلَرنِینگ شُبهَه لَرِی هَم مَوجُود بوُلگن حاضِرگِی دَوردَه، مَنَه بُو اِضطِرارِی وَضِیعیَتدَه نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟

اوُلِی الاَمر شوُراسِی بُولَه دِیگن بُو مَنَه شوُنچَه اِجتِهادلَر وَ تَعوِیللَرگه بِیر اِجماع صِیفَتِیدَه اِرایَه بِیرَه دِیگن قاضِی هَم مَوجُود اِیمَس، سِینِی اوُزِینگ هَم شِکایَتچِی وَ هَم قاضِی بُولَه آلمَیسَن، دِیمَک بِیر قاضِینِی دُنیاگه کِیلتِیرِیش کِیرَک، اوُنِینگ هَر قَندَی سَطحدَه بوُلِیشِی (قِیشلاقدَه مِی،شَهَردَه مِی، جَماعَتدَه مِی یاکِی بِیر نِیچَه جَماعَت بِیرگه مِی، دَولَتدَه مِی، مِنطَقَه دَمِی یاکِی جَهان  سَطحِیدَمِی) مُهِم اِیمَس،اَلبَتَّه قاضِینِی وُجُودگه  کِیلتِیرِیش کِیرَک، مَنَه بُو قاضِی وُجُودگه کِیلمَس اِیکَن،سِین فَقَط اوُزِینگنِی فِکرِینگنِی بَیان قِیلَه آلَه سَن وَ اوُزِینگنِی حِمایَه قِیلَه سَن. حَتَّی فِکرِینگنِی بَیان قِیلَه یاتگه نِینگدَه هَم اِیختِیاط بوُلِیشِینگ لازِم. شوُ سَبَبلِی هَم اِمامِی مالِک رَحِمَهُ الله گه اوُحشَه گن کِیشِی اوُچُون، بِیر مُفتِینِینگ اِیختِلافلِی مَسَلَه لَر بارَه سِیدَه: مَنَه بُو حَرام دِییِیش نِهایَتدَه آغِیر باتَردِی، بَلکِیم اوُلَر اِمامِی مالِک رَحِمَهُ الله نِی اَیتِیشلَرِیچَه قوُیِیدَگِی سوُزلَرنِی اَیتِیشلَرِی لازِم اِیدِی:  مِین اوُنِی یَحشِی اِیش اِیمَس، دِیب بِیلَردِیم.

(دوامی بار……)