وَاعْتَصِمُوا

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(116- قیسم)

جَمِیعیَتدَگِی شَخصلَرنِی حَققِی بار وَ اوُلَر بوُنِی اوُزلَرِینِی حَقلَرِی دِیب بِیلِیشَه دِیکِی؛ جَمِیعیَتدَگِی عُمُومِی فَضا وَ مُهِیط ساغلام، تِیبرَه نِیشلَرسِیز ، اَمنِیَتلِی بوُلِیشِی لازِم، اوُلَر مَنَه شوُندَی اَمنِیَتنِی وَ سَلامَتلِیکنِی پَناهِیدَه اوُزلَرِینِی وَ فَرزَندلَرِینِی، هَمدَه کِیلَه جَک نَسلنِی خاطِرجَملِیک بِیلَن پَروَرِیش قِیلِیشَه دِی. جَمِیعیَتنِینگ اِیمانِی رُوحِیَه سِینِی سَقلَشلِیک، جَمِیعیَتدَگِی شَخصلَرنِی مُخافِظَت قِیلِیشنِی اَساسِی وَ پایَه سِی حِسابلَه نَه دِی. بوُندَن تَشقَرِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی دُشمَنلَرِی آلِیب بارَه یاتگن اِیسسِیق وَ یوُمشاق جَنگلَرگه قَرشِی کوُرَه شِیش اوُچُون اِینگ کوُچلِی نَرسَه سَنَلَه دِی. دِیمَک، هَم جَمِیعیَتنِی اِیمانِی رُوحِیَه سِینِی سَقلَه نَه دِی وَ هَم اَلله نِینگ شَرِیعَتِیدَگِی قانُونلَرنِی دُشمَنلَرِی آلِیب بارَه یاتگن یوُمشاق، اِیسسِیق جَنگلَرگه قَرشِی بِیر اَبزار حِسابلَه نَه دِی.

اِیمانِینِی قوُلدَن بای بِیرگن مِللَت، اوُزِینِی دِیارِیگه دُشمَن کِیرِیب کِیلمَسدَن توُرِیب مَغلوُب بوُلَه دِی. سِیزلَرگه عَرض قِیلِینگن مَنَه بُو مَطلَب تَرِیخنِینگ ماهِیَتِی، خوُلاصَه سِی وَ حَقِیقَتِی بوُلِیب اوُنِی اِنکار قِیلِیب بوُلمَیدِی. اِیمانِینِی قوُلدَن بای بِیرگن هَر قَندَی مِللَت، دُشمَن اوُنِی دِیارِیگه کِیرِیب کِیلمَسدَن توُرِیب مَغلوُب بوُلگن سَنَلَه دِی؛ اَمّا اَگر اِیمانِینِی قوُلدَن بای بِیرمَه گن بوُلسَه، هَرگِیز مَغلوُب بوُلمَیدِی وَ نِهایَت اَگرچِی عَصرلَر چوُزِیلگن تَقدِیردَه هَم دُشمَننِی مَغلوُبِیَتگه اوُچرَه تَه دِی. دِیمَک، جَمِیعیَتنِی اِیمانِی رُوحِیَه سِینِی سَقلَب قالِیشلِیک وَ شوُندَی دَرامَدنِی، قُدرَتنِی مُخافِظَت قِیلِیشلِیک جَمِیعیَتدَگِی شَخصلَرنِی، هَمدَه کِیلَه جَک نَسلنِی حَققِی بوُلِیب، حاضِرگِی دَوردَگِی نَسل هَم بوُندَی اِیمانِی رُوحِیَتنِی مُخافِظَت قِیلِیشِی کِیرَک وَ بوُندَی دَرامَدگه، قُدرَتگه ضَربَه اوُرماقچِی بوُلَه یاتگن کِیمسَه لَرگه نِسبَتاً اوُزِینِی مُناسَبَتِینِی بِیلدِیرِیشِی لازِم. مَنَه بُو حَد وَ حُکمنِی اِجرا قِیلِیشلِیک دُشمَن اوُزِینِینگ مَقصَدلَرِی یوُلِیدَه باشِی بِیرک کوُچَه گه کِیرِیب قالِیشِیگه سَبَب بُولَه دِی.

جِینِیوَه دَگِی حُقوُق بُویِیچَه عالِی اوُقوُو یوُرتِینِی اوُستازِی بوُلمِیش مارسِیل بوازِیر اَیتَه دِیکِی: اِسلامنِینگ مُرتَد بارَه سِیدَه قَتتِیق قوُللِیک قِیلِیشِینِی عِللَتِی بَلکِیم قوُیِیدَگِیچَه بوُلِیشِی موُمکِین، اِسلامِی جَمِیعیَتلَرنِینگ حُکوُمَت تِیزِیمِیدَه وَ اِدارَه سِیستِیمَه سِیدَه خُداگه اِیمان کِیلتِیرِیشلِیک نَفَقَط قَلب وَ اِعتِقاد مَسَلَه سِیدِیر، بَلکِیم اوُمَّتنِینگ وَحدَتِی وَ اِسلامِی حُکوُمَت اَساسلَرِینِینگ بِیر قِیسمِی هَم حِسابلَه نَه دِی. شوُ دَرَجَه دَکِی، اَگر اوُ مَوجُود بوُلمَیدِیگن بوُلسَه، اِسلامِی جَمِیعَتنِینگ مُستَحکَملِیگِی وَ چِیدَملِیلِیگِی نابوُد بوُلَه دِی وَ بُو طاقَت قِیلِیب بوُلمَیدِیگن قَتل، فِتنَه وَ فَسادگه اوُحشَیدِی.

مَنَه بوُ حالَتدَه، دوُست وَ دُشمَنگه آچِیق، رَوشَن بوُلگن نَرسَه شوُکِی، مُسُلمانلَرنِی اِیمانِینِی وَ عَقِیدَه وِی سَلامَتلِیگِینِی مُخافِظَت قِیلِیشلِیک، مُسُلمانلَرنِینگ قُدرَت مَنبَع لَرِینِی مُخافِظَت قِیلِیشدَن وَ اِسلامِی حُکوُمَتنِی مُخافِظَت قِیلِیشدَن وَ اُبَوهَتنِی، مُسُلمانلَرنِینگ دُنیاوِی قُدرَتِینِی قوُلَه شِینِی آلدِینِی آلِیشدَن عِبارَتدِیر. مَنَه بوُ نَرسَه جوُدَه مُهِم، بُو دوُست وَ دُشمَنگه آشکار بوُلگن نَرسَه . اَگر مُسُلمانلَرنِینگ بوُندَی اِیمانِی وَ عَقِیدَه وِی سَلامَتلِیگِینِی مُخافِظَت قِیلِینسَه، دَرحَقِیقَت مُسُلمانلَرنِینگ قُدرَت مَنبَع سِینِی مُخافِظَت قِیلِینگن بوُلَه دِی؛ بُو حَقِیقَتدَه اِسلامِی حُکوُمَتنِی مُخافِظَت قِیلِیش دِیمَکدِیر؛ بُو اِیسَه مُسُلمانلَرنِینگ دُنیاوِی قُدرَتِینِی مُخافِظَت قِیلِیش وَ مُسُلمانلَرنِینگ دُنیاوِی اَبُوهَتِینِی، قُدرَتِینِی نابوُد بوُلِیشِینِی آلدِینِی آلِیشدَن وَ جَمِیعَتدَگِی  «أطعَمَهُم مِن جُوعٍ وَ آمَنَهُم مِن خَوفٍ» نِی مُخافِظَت قِیلِیشدَن عِبارَت.

• مَنَه بوُ اِسلامگه کِیرِیشلَرِیدَن آلدِین غَیرِی مُسُلمانلَر اوُچُون بِیر آگاهلَنتِیرِیش بُولِیب، اوُلَر اِسلامگه کِیرِیشدَن اِیلگه رِی کِیرَکلِی تَحقِیقاتلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیشلَرِی وَ کوُرکوُرانَه تَنلاو قِیلمَسلِیکلَرِی لازِم. اوُلَر اِسلامگه کِیرِیشلِیک مَجبُورِی اِیمَسلِیگِینِی توُشوُنِیشلَرِی کِیرَک،             ” لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ” اَمّا اوُنگه کِیردِینگمِی، اِیندِی اوُنِی قانوُنلَرِیگه تابِع بوُلِیشِینگ کِیرَک وَ مِین هَر وَقت کوُنگلِیم هاحلَه سَه کِیرَه مَن وَ کوُنگلِیم نِیمَه نِی هاحلَه سَه اوُشَه نِی قِیلَه مَن، اِیستَه سَم چِیقِیب کِیتَه مَن، نِیمَه نِی اِیستَه سَم شوُنِی قِیلَه مَن، دِییَه آلمَیسَن.

هَر قَندَی حِزبگه حَتَّی فَنگه،هوُنَرگه، صاحَه گه،مَشغُولاتگه یاکِی هَر قَندَی دُنیاوِی اِیشگه کِیرگن پَیتِینگدَه اوُشَه کِیرگن جایِینگنِی قانوُنلَرِیگه، اُوصُوللَرِیگه تابِع بوُلِیشِینگ لازِم. اِسلامِی هَم شوُنگه اوُحشَش اوُزِیگه خاص قانوُنلَرگه اِیگه، اوُلَرگه رِعایَه قِیلِینِیشِی کِیرَک بوُلَه دِی. مُرتَدنِی جَزالَه نِیشِی هَم غَیرِی مُسُلمانلَرنِی یَنَدَه اِعتِبارلِی بوُلِیشلَرِیگه وَ اِسلامگه یَنَدَه کوپُراق دِققَت قِیلِیشلَرِی سَبَب بوُلَه دِی.

اِسلامِی اَهلِی کِتابنِی یا شِبهِ اَهلِی کِتابنِی یا سِکوُلار مُشرِکلَرنِینگ ظالِم حاکِملَرِی وَ فاسِد اوُلَمالَرِیدَن عِبارَت توُسِیقنِی کوُچ وَ قُدرَت بِیلَن آلِیب تَشلَه دِی، اِنسانلَرنِی اوُلَرنِینگ اَسِیرلِیگِیدَن آزاد قِیلدِی وَ سِکوُلار مُشرِکلَردَن باشقَه هِیچ کِیمگه اِسلام یا اوُلِیمنِی تَنلَش بوُیِیچَه اِیختِیار بِیرمَه دِی، عَقِیدَه بُویِیچَه هَر قَندَی مَجبُورلَشنِی مَنع قِیلگن، اوُزِی اِیگه بوُلگن عَقِیدَه وِی قُدرَتنِی وَ اِستِدلالِیگه کوُرَه هَمَّه نِی اوُزَرا سوُزلَه شوُگه دَعوَت قِیلَه دِی، اوُ سوُزلَه شوُدَن قوُرقمَیدِی، حَتَّی بُو یوُلدَه اوُزِیگه رَقِیب بوُلِیشگه چَه قِیرَه دِی، یَعنِی دَلِیل وَ حُجَّتگه اِیگه بوُلگن کِیشِی، اَگر راست اَیتَه یاتگن بوُلسَه، دَلِیلِینِی آلِیب کِیلسِین، دِییدِی.  ”  قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ )بقره/111، انبياء/24، نحل/64/،(  اَیتِینگ: اَگر راست اَیتَه یاتگن بُولسَنگِیزلَر اوُزِینگِیزنِی دَلِیلِینگِیزنِی آلِیب کِیلِینگلَر.

(دوامی بار…….)

شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی:درس های مقدماتی/ درس پنجم:  دشمن شناسی شرعی (4)/ شناسائی مرتد در ادبیات شرعی و چگونگی برخورد با مرتدین و جبهه ی مرتدین

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(116- قسمت)

افراد جامعه حق دارند و این را حق خودشان می دانند که فضایِ عمومیِ جامعه، محیطی سالم و بدون تنش داخلی و آمن برایشان باشد، تا در پناه چنین امنیت و سلامتی بتوانند به پرورش خودشان، فرزندان و نسل آینده شان با خیال راحت بپردازند. حفظ روحیه ی ایمانی جامعه، اساس و پايه ی محافظت از افراد جامعه است و علاوه بر آن، قوی ترين وسیله جهت مقابله با جنگ نرم و جنگ گرم دشمنان قانون شريعت الله می باشد. پس، هم حفظ روحیه ی ایمانی جامعه و هم ابزاری برای مقابله با جنگ نرم وگرم دشمنان قانون شريعت الله می شود.

ملتی که ایمانش را از دست می دهند قبل از وارد شدن هر دشمنی به سرزمینشان شکست خورده اند. این مطالبی را که خدمتتان عرض می کنم چکیده و جوهره ی تاریخ است و واقعیت هایی است که نمی توان آن را انکار نمود. ملتی که ایمانش را از دست می دهد قبل از وارد شدن هر دشمنی به سرزمینشان شکست خورده اند؛ اما، اگر ایمانشان را از دست ندهند هرگز شکست نمی خورند و در نهایت، حتی اگر قرنها هم طول بکشد دشمن را شکست می دهند. پس، حفظ روحیه ی ایمانی جامعه و محافظت از چنین سرمایه و قدرتی حق افراد جامعه و حق نسلهای آینده است که نسل کنونی هم باید از چنین روحیه ی ایمانی محافظت کند و باید با کسانی که به چنین سرمایه و قدرتی صدمه می زنند برخورد شود. اجرای این حد و حکم باعث می شود که دشمنان در اهداف خودشان ناکام بمانند.

مارسل بوازار- استاد حقوق دانشگاه ژنو- می‌گوید: «علت سخت‌گیری اسلام درباره ی مرتد شاید بدان جهت باشد که درنظام حکومتی و سیستم اداری جوامع اسلامی، ایمان به خدا صرفاً جنبه ی اعتقادی و درون قلبی ندارد بلکه، جزء بندهای پیوستگی امت و پایه‌های حکومت اسلامی است، به طوری که با فقدان آن قوام و دوام جامعه ی اسلامی متلاشی می‌شود و مانند قتل یا فتنه و فساد است که نمی‌تواند قابل تحمل باشد».

در این صورت، بر دوست و دشمن واضح و روشن است که محافظت از ایمان و سلامت عقیدتی مسلمین، محافظتِ از منبع قدرت مسلمین، محافظتِ از حکومت اسلامی و جلوگیریِ از فروپاشی ابهت و قدرتِ دنیویِ مسلمین است. خیلی مهم است، بر دوست و دشمن روشن است. اگر از چنین ایمان و سلامت عقیدتی مسلمین محافظت شود در واقع، محافظت از منبع قدرت مسلمین است؛ در واقع، محافظت از حکومت اسلامی است؛ در واقع، محافظت از قدرتِ دنیویِ مسلمین و جلوگیریِ از فروپاشی ابهت و قدرتِ دنیویِ مسلمین است و محافظت از «أطعَمَهُم مِن جُوعٍ وَ آمَنَهُم مِن خَوفٍ» در جامعه است.

• پیامی برای غیر مسلمین دارد که قبل از ورود به دین اسلام تحقیقات لازم را داشته باشند وانتخابی کورکوانه نداشته باشند. متوجه باشند که در داخل شدن به اسلام اجباری نيست «لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ» اما، وقتی وارد شدی بايد تابع قوانين آن شوی و نمی توانی بگویی: من هر وقت دلم خواست وارد می شوم و هر چه دلم خواست انجام می دهم و هر وقت دلم خواست خارج می شوم و هر چه دلم نخواست انجام نمی دهم، میلکی است.

نه، وقتی وارد هر حزب و حتی فن، حرفه و رشته ی ورزشی و در کل هر امر دنیوی شدی باید تابع قوانین و اصول آن شوی. اسلام هم دارای قوانین خاص خودش است که باید رعایت شوند. مجازات مرتد، غیر مسلمانان را تشویق مى‏کند که با توجه و دقت بیشترى وارد اسلام شوند.

اسلام با زور و قدرت موانعی چون حکام ظالم و علمای فاسد اهل کتاب، شبه اهل کتاب و مشرکین سکولار را برداشته، و انسانها را از اسارت این ها آزاد کرده اما، غیر از مشرکین سکولار کسی را بین پذیرش اسلام یا مرگ قرار نداده و از هرگونه تحمیل و اجبار در عقیده هم منع کرده است و با قدرت عقیدتی و استدلالی که دارد همه را به گفتگو دعوت نموده و از گفتگو هراسی ندارد و حتی حریف طلبی هم می کند که هر کسی دلیل و برهانی دارد جلو بیاید و دلایلش را بیاورد اگر راست می گویند: «قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ» (بقره/111، انبياء/24، نحل/64)، بگو: اگر راست می‌گویيد دليل خودتان را بياوريد.

(ادامه دارد…….)

Дарсхойи муқаддамотий / дарси панжум : Душманшиносийи шаръий ( 4) шиносоийи муртад дар адабиёти шаръий ва чигунагийи бархурд бо мутаддин ва жибхайи муртаддин

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид :  Абу Хамза мухожир хўромий.

(31- қисмат)

Дар ин хадис,сахоби гиронқадр росулуллох саллаллоху алайхи васаллам қасди куштани худишро надошт ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ровшан кардки чун амалиш аз руйи иштибох ва хато буда мовриди афв қарор мегирад.

Ё дар жойи дигар росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд: худованд нисбат ба тўвбаи бандаш хенгомики ба суйи у бармегардад шодтар аз хар кудом аз шумост. Хенгомики дар ек биёбон дур аз ободий шахси аз шумо василайи саворияшроки хомили таом ва хўрокиш нез буда гум мекунад ва онгохки аз ёфтаниш маъюс мешавад. Шахс зери сояйи дарахт дироз мекашад то истирохат кунад, дар хамин хол паришони,ба ногох савори худишро бар болини худ меёбад онгох афсаришро мегирад ва аз шиддати хушхоли мегуяд :

قَالَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ اللَّهُمَّ أَنْتَ عَبْدِی وَأَنَا رَبُّکَ أَخْطَأَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ،

Ин шахс аз шиддати хушхоли мегуяд: парвардигоро! Ту банда ва ман парвардигори ту хастам. Ин шахс ба хотири нихояти хушхоли дучори хато ва иштибох шуд.

Хеч шакки вужуд надорадки агар каси худовандро ба унвони банда мовриди хитоб қарор дихад дучори куфри ошкори шуда аст, қатъан дучори куфри ошкори шуда ва чунончи каси огохона ва амдий чанин кориро анжом дихад боиси хуружи аз доираи ислом мешавад, аммо вақтики ба ин шева шахс аз руйи хато ва иштибох сухан гуфт ба хотири хатояш маъзур мешавад, ва хукм бар у содир намешавад.

Албатта ,бардоштани гунох ва сахтгири бар шахси хатокор ё фаромушкор ба маъни адами ижрои ахком дар журмхои мушаххас ва таъйин шудаи дар шариат бар у нест. Чун ,дар масалаи хато ва фаромуши баъзи аз ахком хастандки дар сурати хато хам бояд ижро шаванд, махсусан агар ба хаққи бандагони аллох рабти дошта бошад. Монанди қатли ғейри амдки шахс касиро ба сурати ғейри амд бикушад, дар баробари он бояд дия ва каффора иштибохишро бидихад. Ё монанди касики вузу  гирифтанро фаромуш мекунад ва бидуни вузу намозишро мехонад аммо баъди аз намоз ёдиш меояд. Дар ин сурат,бояд намозишро дубора бихонад, ё касики вақти ек фарз тамом мешавад ва фаромуш мекунад намоз бихонад, баъди аз инки ёдиш меояд дубора бояд онро бихонад.Дар инжо ,гунох ба иймониш садама назада ва хамин фаромуши ва хато монеъи мешавандки ба иймониш садамаи ворид нашавад, аммо садамаики зада бояд жуброн кунад. Дар хар сурат, умури ғейри амдий мисли фаромуш ва хато монеъи такфири шахси мусалмон мешаванд.

Мовриди дигарики метавонад ба унвони монеъи такфир ва еки аз мавонеъи такфир амал кунад икрох ва ижбор аст:

Дар холати икрох ,шахс кориро аз руйи ижбор анжом медихад ва агар ин ижбор набошад, ин шахс ин корро анжом намедихад. Мисли замоники секуляристхои қурайш Аммор ибни Ёсир розиаллоху анхуморо мажбур ба гуфторхои кардандки аз дил ба он эътиқод надошт ва аллохи мутаол дар мовриди у ва афродики шабихи у дар доми чанин куффори қарор мегиранд мефармояд :

«مَن کَفَرَ بِاللّهِ مِن بَعْدِ إیمَانِهِ إِلاَّ مَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِیمَانِ وَلَکِن مَّن شَرَحَ بِالْکُفْرِ صَدْراً فَعَلَیْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ»‏ (نحل/۱۰۶)،

Касоники пас аз иймон оварданишон кофар мешаванд – ба жуз ононки ( тахти фишор ва ижбор ) водор ба изхори куфр мегарданд ва дар хамон хол дилхоишон собит бар иймон аст – оре! Чанин касоники сийнаи худро барои пазириши мужаддади куфр гушод мекунанд ( ва ба дилхохи худ дубора куфрро мепазиранд ) , чашми тунд ва тизи худо ( дар дунё ) гарибонгиришон мешавад, ва ( дар охират ,кейфар ва ) азоби бузурги доранд. Дар инжо, шахс мажбур ва мукрах аз азоб дар дунё ва дар қиёмат истиснои шуда аст.

 «إِلاَّمَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِیمَانِ»،

Ба жуз касоники водор ба куфр мешаванд ва дар хамон хол дилхоишон бар иймон собит аст.

Инки ек мусалмон то чи хад метавонад дар баробари икрох ва ижбори куффор муқовамат кунад, бастаги ба иймони шахс дорад ва наметавон хад ва марзи барояш таъйин кард. Сумайя  розиаллоху анхо дар баробари дархости куффор вусъати дошт ва хозир нашуд хатто ба қиймати жониш хамки шуда забон ба куфргуйи боз кунад ва бар руйи тоғути замон туф андохт. Аммо ,писариш Аммор ,суханони куфромизиро аз руйи ижбор гуфт. Пас ,наметавон барои ашхос таъйини таклиф кард, ин ба мезони иймон ва вусъати ашхос бастаги дорад. Аммо , уламои ислом мавориди чун қатл ва зиноро аз ин қоида мустасно карданд ва бар ин боваранд дар хар сурати мусалмон наметавонад ин ду журмро анжом дихад хатто агар ба қиймати жониш хам тамом шавад.

Монеъи дигар такфир  таъвил астки ба унвони охарин мархала дар равиши бархурд бо шахси муттахам ба журми иртидод қабли аз судури хукми иртидод бояд мовриди баррасий дақиқий қарор бигирад ва дар ин мархала хам шахсики мехохад хукмро содир кунад бояд ба яқини комил бирасад.

(идома дорад…….)

Дарсхойи муқаддамотий / дарси панжум : Душманшиносийи шаръий ( 4) шиносоийи муртад дар адабиёти шаръий ва чигунагийи бархурд бо мутаддин ва жибхайи муртаддин

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид :  Абу Хамза мухожир хўромий.

(30-қисмат)

Жахли мўътабар дар кулли шариат жорий аст, бахусус дар ақидаки инсон наметавонад онро тақлидий аз дигарон бигирад ё ирсий ба у намерасад, ва шахс бояд хатман ақидашро бар асоси тахқиқ ва жустажу ,аз рохи озмойиш ва хато ва харакати тадрижий аз жахл ба суйи илм ба даст биёварад. Хамин харакат аз жахл ба илм,аз куфр ба иймон ,аз жомеъайи куффор ба ислом астки ба пешрафт ва ақаб мондаги мовриди назари аллох маъни ва мафхум медихад:

«لِمَنْ شاءَ مِنْكُمْ أَنْيَتَقَدَّمَأَوْيَتَأَخَّرَ».

Дар сурати пешрафт астки ақаб мондаги ва бозгашт ба ақаб мушаххас мешавад.

Нуктаики дар мовриди узр ба жахл метавон ба он ишора кард, тақсими дин ба усул ва фуруъ мебошад, ва иддаи қасд дорандки бигуянд дар усул узр нест аммо дар фуруъ хаст. Аввалан ,чанин тақсим банди хеч мабнойи дар қуръон ва суннати сахих надорад. Пас ,хиёлитон аз ин бобат рохат бошад. Ва уламои чун ибни Қоййим ва ибни Таймия рохимахуллох дар замина гуфтанд: ин тақсим ( ба усул ва фуруъ) баъди аз асри сахоба падид омада аст, аз инру мебинем касоники ба ин тақсим қоиланд бузургтарин усули дин аз жумла намозроки рукни аз аркони дин аст жузви фуруъ ба шумор меоваранд ва масоили эътиқодий мовриди ихтилофи салафро фуруъ ба хисоб меоваранд. Мегуем : агар манзури шумо аз усул,масоили ақида аст, тамоми дин усул аст; чун мо наметавонем ибодатхои молий ё баданийро анжом дихем магар онки мўътақид бошемки машруъанд; ва бояд қабли аз амал,эътиқод вужуд дошта бошад ва агар чанин ақидаи набошад ибодати худованд ба василаи амал дуруст нахохад буд. Нигох кардид, ин хам дидгохи ин бузургворон ба ин масала. Пас ,ин тақсим ба усул ва фуруъ хеч асоси дар қуръон ва суннат надорад.

Дар ин сурат, узр ба жахл яъни пазириши жахли мўътабар дар тамоми дин ,на бахши аз он ;ва умури ошкор ва бадихи яъни умурики қаблан ” барои шахс ” ошкор ва бадихи шуданд , на инки дар шариат возих ва ровшан баён шуда бошанд; ё барои дигарон ошкор ва бадихи бошанд. Ба хамин далил ,бояд барои ек мусалмон умурро ошкор ва бадихи кард ва ба дунболи инки ин умурро ошкор ва бадихи кардем он вақт астки хукмро бар шахси мужрим бо тей кардани ин марохил содир мекунем.

Холо ,агар мусалмони хозир набошад аз конолхои шаръий жахли у бартараф шавад ва ижоза надихад каси умурро барояш ошкор ва ровшан кунад чи? Дар ин сурат ,чанин шахси мисли шогирди астки бидуни инки хеч далили муважжахи дошта бошад сари килоси дарс хозир нашуда ва аз бақия ақаб монда ва табиий аст дар имтихониш хам рад ва мардуд шуда аст. Ин шахс ,хеч узри надорад чун хамма чиз барояш фарохам буда аммо ” ба мейли худиш ” дар килос ширкат накарда ва ” ба мейли худиш ” худро аз дониш ва рафтан ба килос болотар ва пешрафт махрум карда аст.Ба хамин тартиб , муслиминики муртад мешаванд ва худишонро жузъи аз куффор сегона ( куффори ахли китоб ,куффори шибхи ахли китоб ва куффори мушрик ва секуляр ) қарор медиханд ва худишонро жузъи аз онхо медонанд, инхо хам узри надоранд. Чун узр ба жахл моли мусалмон аст на куффор ,имтиёзи аст мухтасси муслимин на куффор. Дар хар сурат ,агар мусалмони дорои чанин жахли мўътабари бошад хамин жахли мўътабар монеъи такфири у мешавад ва хукм аз у бардошта мешавад.

Мовриди дувумики метавонад ба унвони ек монеъ аз такфири мусалмон жиловгири кунад, корхойи ғейри амдий астки дар қолиби фаромуший ,хато ва ғейрих аз онхо ном бурда мешавад:

Медонемки инсон корхоиш  аз руйи амд аст ё ғейри амдий ,чизхои мисли фаромуш,хато ва ба далили тарс ё хашм  шодий пеш аз андоза инсон муртакиби амали ғейри иродий шавад, инхо хам жузви умури ғейри амдий хастанд ва шахс ба сурати ғейри амдий аз хақ дур мешавад ва муртакиби журми мешавад, ва хамин ғейри амдий будани монеъ садама дидани иймони шахс ва монеъ судури хукми иртидод бар шахс мешавад. Аллох таоло дар мовриди чанин муслимини мефармояд:

لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا …(بقره/۲۸۶)،

Худован ба хеч кас жуз ба андозаи тавоноияш таклиф намекунад хар кори ( некики ) анжом дихад барои худ анжом дода ва хар кори бадики бикунад ба зиёни худ карда аст. Парвардигоро ! агар мо фаромуш кардем ё ба хато рафтем ,моро ( бидон ) магир ( ва мовриди муъохиза ва пурс ва жу қарор маде)

• «رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا».

لَيْسَ عَلَيْکُمْ جُناحٌ فيما أَخْطَأْتُمْ بِهِ وَ لکِنْ ما تَعَمَّدَتْ قُلُوبُکُمْ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيماً (احزاب/۵(

Хар гох иштибох кардид гунохи бар шумо нест

«أَخْطَأْتُمْ بِهِ».

Ва ле ончироки дилитон мехохад ( яъни аз руйи амд ва ихтиёр анжом медихид,гунох ва кейфар дорад). Диққат кунид дустон ,

«تَعَمَّدَتْ قُلُوبُکُمْ»

• Амдий будани корро ба қалб рабти дода аст. Диққат кардид? Амдий будани амалро ба қалб рабти дода аст чи сухани бошад чи амал
• «تَعَمَّدَتْ قُلُوبُکُمْ».
• Хуб, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам барои ровшан намудан ва табйини ин оят ва ояти мушобех мефармоядки аллох таоло агар умматам дар кори дучори хато,фаромуши ва ижбор шаванд аз ин коришон гузашт карда аст:
• :«إِنَّ اللهَ تَجَاوَزَ لِي عَنْ أُمَّتِي الخَطَأَ وَالنِّسْيَانَ وَمَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ».

Хато яъни шахс мехохад кори анжом дихад аммо натижаи кориш чизи мешавад ғейри аз ончи мовриди назариш буд. Мисли:

Дар ғазваи хайбар сахоби гиронқадр ,Омир ибни Аквоъ розиаллоху анху қасди куштани сарбози душманро дошт аммо ,зарбаш ба худиш баргашт ва худиш ба қатл расид. Еки аз асхоб гуфт: Омир худкуши кард ва ин боиси ботил шудани аъмолиш гардид. Салма розиаллоху анху  бародари Аквоъ розиаллоху анху бо чишмони гирён хидмати росулуллох саллаллоху алайхи васаллам расид ва гуфт: Молик? Ва афзуд: гуфтандки Омир аъмолиш ботил шуданд; пайғамбар фармуд : чи каси ин суханро гуфта? ,жавоб дод : еки аз ёронит.Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуд :

: كَذَبَ مَنْ قَالَ ذَلِكَ، بَلْ لَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ.

Онхо дуруғ гуфтанд, хар ки инро гуфта дуруғ гуфта балки ,барои у ду баробар подош вужуд дорад.

(идома дорад…….)

Дарсхойи муқаддамотий / дарси панжум : Душманшиносийи шаръий ( 4) шиносоийи муртад дар адабиёти шаръий ва чигунагийи бархурд бо мутаддин ва жибхайи муртаддин.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид :  Абу Хамза мухожир хўромий.

(29- қисмат)

Холо,баъзи аз ахкоми шаръий хастандки барои хамма возих ва ровшан хастанд ва дар холати истисноий набошад, феълан метавонем бигуем хаммаи касоники мусалмон буданишон ба сурати мужмал собит шуда мумкин нест нисбат ба ин ахком огохий надошта бошанд. Масалан хамма медонандки намоз вожиб аст , ё руза вожиб аст, ё хаж ва закот вожиб аст. Чун ,ин маворид барои хамма ровшан ва ошкор шуданд, ва агар касиро бибиники намоз намехонад ва бигуйи чиро намоз намехони? Ин шахс агар дар жавоб бигуяд ман намедонистамки намоз вожиб аст, мо ин бахона ва узришро намепазирем ва мегуем жахли ин шахс номўътабар аст.

Аммо ,қаблан арз шуд мавориди дигари хам хастандки мумкин аст афроди ек жомеъа дар мовриди онхо илм ва огохи дошта бошанд ва хукми ин маворид барои хамма ошкор ва ровшан шуда бошад ,аммо баро жавомеъи дигар ровшан ва ошкор набошад ,ё хатто мумкин аст дар ек мужтамаъ ва минтақаи хосси баъзи аз ахком барои касони ровшан ва ошкор бошад аммо афроди дигари хам вужуд дошта бошандки нисбат ба хамин ахком огохи ва илм надошта бошанд ва хукми чанин чизи бароишон ошкор ва ровшан набошад. Дар ин сурат ,меъёр ин астки хақ ва хукм барои худ шахс ошкор ва ровшан шуда бошад на инки барои дигарон ошкор ва ровшан шуда бошад.

Барои хаммаи мо пеш омада,барои худитон хам мумкин аст хийли пеш омада бошадки еки биёяд хабариро ба шумо бирасонад ва шумо аз он беиттилоъ буда бошид ,баъад бо таъажжуб бипурсид хамма хабар доранд ту читури хабар надори? Ингуна бароитон иттифоқ наёфтода? Шуда қатъан шуда . Мумкин аст ин шахс аз конолхои дуруст хам иттилоъат ба у дода нашуда бошад ва конолхои ғалат иттилоъатро ба у расонда бошанд. Намунаики еки аз дустонимон дар сухбатики доштем матрах карданд дар мовриди жанг бейни муртаддин хизби коргарони ужалон ,мусайламаи каззоб феълий курдхо ва сагмаргхои курдистон бо муслимин будки чи каси ин жангро шуруъ кард? Дустимон хануз бар ин бовар будки муслимин жангро алайхи мо шуруъ карданд, дар холики тамоми аснод ва мадорик нишон додандки шуруъ кунанда ,хамин секуляристхои муртад буданд алайхи муслимин ва бар асоси хамон қоидаи

«ولا یزالون یقاتلونکم حتی یردکم عن دینکم إن استطاعوا»

Жангро бар муслимин тахмил карданд дар Ироқ ,Сурия ва дар тамоми манотиқики инхо фаолият доштанд ва доранд.Дустимон аз ин хақиқат бехабр буд ва намедонист. Чун шабона руз тамоми расонахои мохвораи муртаддин ва мунофиқини секулярзада ,дуруғро дар хулқуми инхо карда буданд ва ин банда худо аз хақ хабари надошт, хаққики моли имруз аст. Хаққики дар он хуни мусалмон хадар меравад дар мовриди хуни ек мусалмоники оё ба хақ рехта шуда ё бар ботил сухбат мешавад. Дар мовриди хуни ек мусалмон сухбат мешавад. Обрўйи ек мусалмон ва дини ек мусалмон сухбат мешавад ва ле дустимон хабар надошт.

Пас,меъёр ин аст он масала ё хукм барои худи шахс ,мушаххас ва ошкор шуда бошад на инки барои аждоди у ё барои мардумони дигар дар сарзаминхойи дигар ё хатто барои дигаронки дар он жомеъа зиндаги мекунанд ошкор ва ровшан шуда бошад.

Байхақий ва Абдурраззоқ рохимахуллох овардандки : Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху узри касиро дар шом пазирофтки иддао дошт ба инки нисбат ба тахрими зино жахл дошта аст. Муртакиби зино шуда буд ва иддао доштки нисбат ба он жахл дошта аст. Умар ибни Хаттоб узр ба жахли уро қабул кард. Ба хамин тартиб аз у ва аз Усмон ривоят шуда астки узри жорияйи ғейри арабро дар дорул ислом пазирофтки муртакиби зино шуда буд ва иддао мекардки хукми тахрими зиноро намедониста аст.

Субханаллох ,агар дар асри сахоба бо вужуди чанон собиқунал аввалун ва бо вужуди қудрати хукумати исломий чанин касони вужуд доштандки ба чанин ахкоми ошкори жахл доштанд, ва узр ба жахли онхо пазирофта шуда, дар асри моки инхамма жахл ба воситаи набуди хукумати исломий роиж шуда ва қарнхост мунофиқин, жомеъаро жавлонгохи худишон карданд бояд чи мезони жохил вужуд дошта бошад? Он хам нисбат ба чи чизи ? Нисбат ба хаммаи умури шариати аллох.

Дар хар сурат, агар шахси нисбат ба кори мужримонаики уро то хадди иртидод пеш бурда жахли мўътабар дошта бошад, хамин жахли мўътабар барояш узр ,бахона ва дастовизи мешавадки уро аз журми иртидод табраъа мекунад ва хамин жахли мўътабар монеъи жихати адами садама ба иймони шахс мешавад ва монеъи дар баробари судури хукми алайхи шахс ва такфири вай мешавад, ва фарқи хам намекунад ин масалаики шахс нисбат ба он жахли мўътабар дорад кудом бахши аз шариати аллохро шомил мешавад.

(идома дорад……….)

Дарсхойи муқаддамотий / дарси панжум : Душманшиносийи шаръий ( 4) шиносоийи муртад дар адабиёти шаръий ва чигунагийи бархурд бо мутаддин ва жибхайи муртаддин

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид :  Абу Хамза мухожир хўромий.

(28- қисмат)

Замоники шахс бар асоси китоб ва суннат ва ижмоъ дучори куфри мешавад,иймони чанин шахси бо шак ва гумон ва бар асоси хаво ва хаваси афрод ботил намешавад, ва каси наметавонад ба хар шахси мусалмони лафзи кофарро тахмил кунад, дар холики дар хаққи чанин шахси марохили исботи журм ,шурут ва мавонеъи такфир ба ижро дар наёмада аст.

-Монанди касики дар куфр, ширк ва бидъат рушд карда ва тоза аз ин мусибат рахо шуда ва хануз дар сафари жахл ба дониш аст аммо ,хануз мисли Абу Зар розиаллоху анху ё мусалмонзодахои кунуний ,пас мондахои жохилият дар онхо боқий монда ва бояд ба сурати тадрижий пок шавад.

-Ё монанди касики дар сахро ,бодия ва куххойи парт ва саъбул убур ва ба дур аз ақидайи пок рушд карда бошад. Ақидаи пок ба у нарасида бошад ва чанин каси дар ақоиди олуда рушд карда бошад.

-Ё касики суханироки мешнавад бовар надорадки моли росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бошад ва ба далоили чун адами эътимод ба гуянда ва ғейрих онро инкор мекунад.

-Ё мавориди дигарики вужуд доранд ва дар дарсхои қаблий ба онхо ишора кардем.

Асхоби росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хамки тоза аз ширк ва куфр рахо шуда буданд ва насли аввал махсуб мешуданд, дар мовриди зиёдий шак мекарданд ва шаккишонро бо пурсиш аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба унвони манбаъи аслий бартараф кунандаи мушкилот ва жахлхо ба ин шева шаккишонро бартараф мекарданд, ё дар иштибохоти фохиши ақидатий ва амалий меофтоданд ва боз хам бо мурожаъа ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам иқомайи хужжат ва ислох мешуданд.

Мақсуд аз иқомаи хужжат ,расонадани нусси шаръий аз қуръон ,суннат ва ижмоъ ба услуби шаръий росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба шахси вожидуш шароит аст. Яъни бо истидлол ва мадорики ровшан,умури ношнохтаро ба сабки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам барои шахс шиносоий ,маърифий ва шинохта кунем, ба гунаи инхоро шиносоий ,маърифий ва шинохта кунемки хамчунонки хонувода ва хувишони наздики худро метавонад аз бегонагон ташхис дихад ба хамин шева хақ бароишон ровшан ва қобили ташхис бошад:

«يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ»،

Ба хамон шева битавонанд хукми шаръийро аз ботил ташхис диханд.

Дар ин масири огохсози , мо хам акнун системи омузиший ексони барои тамоми муслимин надорем , ба хамин далил мумкин аст шахси ба ин даража аз шинохт расида бошад ва дигари нарасида бошад. Ва ё дар макони ин огохий бар асари вужуди уламои раббоний ва шароити хосси иттилоъ расоний расида бошад ва дар жойи дигари бар асари вужуди уламои суъ ва конолхои суъ ё набуди хеч кудом аз уламо чанин хаққи нарасида бошад.

Ин хам далил намешавадки чун барои гузаштахои инхо расида пас барои инхо хам кифоят мекунад. Хейр ,ин тури нест,аслан ин тури нест, агар ингуна буд дигар амри таблиғ бояд таътил мешуд ва дин чизи ирсий мешуд ва чизи ба номи фақих ,мужтахид ва ахли фан маъно ва коркарди худишонро аз даст медоданд.

Бале ,возих ва амр астки дар хар дўвраи бояд касони бошандки барои касби ин огохийхои шаръий иқдом намуда ва хижрат кунанд ва ба миллатишон ироя диханд ва огохихоро бирасонанд:

«وَما كانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْلا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْيَحْذَرُونَ» (توبه/122)،

Ин тоифаи даъватгар бояд фиқхи динро ёд бигиранд ва баъад,ин огохихоро ба забони қовмишон ва ба забоники мардуми он мефахманд бирасонанд:

«بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ»

Хийли мухим аст ба забони он миллат бояд ба онхо бифахмонид, ба фарханги он миллат, ба забоники он миллат мутаважжих мешаванд

«بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ»

Бароишон баййина,ровшан ва ошкор кунанд ва ба истелох ,динро барои миллатишон ” мужаддадан ” ироя диханд то жахли мардумро ба ин шева аз бейн бибаранд. Ин воқеият аст.

Хуб ,алъон метавон пурсидки ин жахл чистки бояд бардошта шавад ва агар бардошта нашавад ба унвони еки аз мавонеъи такфир амал мекунад ? Ахли фан ,жахл барои муслиминро ба ду бахш тақсим карданд:

-Жахли мўътабар : яъни шахси мусалмон қабли аз анжом додани кори ” огохи ва илм ” надошта аст. Диққат кунид яъни ,шахси мусалмон қабли аз анжом додани ин кор ” илм ва огохи ” надошта аст ва ин барояш жахли мўътабар мешавад.

-Жахли ғейри мўътабар: яъни шахси мусалмон баъди аз ” огохи ва илм ” кориро анжом дода аст. Корики муртакиб шуда баъди аз ” огохи ва илм ” буда , барои хамин астки ин жахл ғейри мўътабар аст, наметавонем жахли уро қабул кунем.

(идома дорад………)

Шайх Абу Хамза хўромий: муқаддамот дарслари / бешинчи дарс:Шаръий душманшиносий (4) шаръий адабиётдаги муртадларни аниқлаш ва муртадларга, уларни жибхасига қандай муносабатда бўлиш

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(115- ҚИСМ)
Мана бу ва унга ўхшаш ўринларни барчаси, ижтимоъий жиноятлар эди, исломий хукумат жамиятдаги умум одамлар бундай жиноятларни таниб олишлари учун керакли шароитни мухайё қилиш орқали, таъйинланган шартлар билан бошқа мусулмонларга қудратни ижро қилишга рухсатни берган; агар исломий хукумат мана бу қудратни мусулмонлардан олиб қўядиган бўлса ва уни фақат ўзига хослаб қўйса ва исломий хукуматни ўзи ва уни хокимияти остидаги ташкилотлардан бошқаси, исломий хукумат назарда тутган масолихларга кўра амалга оширишига рухсат бермаса, муртадларни жазолашни фақат ўзини ихтиёрида қолдирса ва баъзи бир масолихларга кўра жиноятчи муртадни жазолашни ўзи амалга оширса ва бу рухсатни хеч кимга бермаса ва олдин тақсимлаган қудратини қайтариб олса; мана бу холатда якка холатда иш олиб боришга ва рахбариятни, исломий хокимиятни дастурига қаршилик қилишга хеч кимни хаққи йўқ. Мана бу хам жуда кўп дўстларимиз эътибор бермайдиган асосий нуқталардан бири хисобланади.
Хозирга даврда хукумат қонунлари ва системаси яна кенгайган,ривожланган ва бесобиқа тартибга,ташкиллаштиришга эга бўлган пайтда, мана бу борада яна хам кўпроқ эътибор берилиши лозим, исломий жамиятдаги қонун жамиятдаги шахсларни устида хад ва худудларни қандай таъриф қилган бўлса, ўша холича амал қилиниши керак. Чунки агар мусулмонлар исломий хукумат таъйин қилган шаръий худудлардан четга чиқадиган бўлса, буни ўзи жиноят қилиш хисобланади.
Мана бу қоида исломий хукуматлари ва исломий хукумат рахбари мавжуд бўлган диёрларга тегишли, аммо исломий хукумат шўро шаклида ё хатто исломий мазхабларни бирига кўра ва хатто ундан хам кўра пастроқ мартабада изтирорий холатда хам мавжуд бўлмаса ва мусулмонлар бундай давлат ва рахбариятдан махрум бўлишса, зарурат хукмига кўра ва ишнинг масолихлари ва мафосидларини хисобга олган холда, шариатгаро шахс ва жамоатлар доиравий суратда мана бу бўшлиқни тўлдиришади. Токи даражама-даража мана шу йўл махсусан вахдат йўли орқали яна қайтадан исломий хукуматни қудратини қўлга киритишади, чунки у яхшиликларни манбаъси бўлиб дунёда хеч қайси абзор унга баробар кела олмайди ва келмаган хам.

Муртадларни таниб олиш ва улар билан муомала қилиш равиши ва муртадлар жибхаси дарси бўйича саволларга жавоб бериш.

Мана бу борада дўстлар савол беришган, дўстларимизни саволларидан бири шуки, муртадлар борасида шунчалик махкам ушлашни,қаттиққўлликни сабаби нима?
Қисқа суратда шуни айтса бўладики, мана бундай ижтимоъий гунохни олдини олиш учун мусулмонларнинг кўрсатган мана бу муносабатлари, шахснинг ўзини сўзлари ва амалларини самарасидур,мусулмонлар томонидан уларга мажбурлаб юклатилган нарса ёки уларга нисбатан қилинган зулм эмас, балки ўзларини амалларини натижасидур. Албатта, аллохнинг мана бу дастурини ижро қилишни остида инкор қилиб бўлмайдиган хикматлар ва очиқ,ошкор хабарлар мавжуд бўлиб, уларни инкор қилиб бўлмайди. Бу ерда мусулмонларни ўзлари учун хам хабарлар бор ва хам исломга киришни қасд қилган ғайри мусулмонлар учун хам хабарлар мавжуд. Мана бу қонунни ижро қилишни самараларидан бири шуки:
-Жамиятнинг асосий қонунларини жойгохидан ўрин олган аллохни шариатидаги қонунларни ва уни ўрнини мухофизат қилинади ва мусулмонларнинг жамиятидаги асосий қонунларни писанд қилмасликларига ва тўполонлар вужудга келишига рухсат берилмайди.
-Жамиятнинг иймоний амниятига зарба уриш ва тартибсизликларни келтириб чиқариш бўйича душман амалга ошираётган рухий жангларни бостирилади; олдин хам бу борада сухбатлашган эдик, жиноятчиларни жазолашдаги рухий таъсир умум мусулмонлар учун соғлом фазони вужудга келтиради. Жамиятнинг иймоний амнияти жуда мухим нарса бўлиб, мана бу тартибсизликлар ва рухий жанглар жамиятнинг шундай иймоний амниятига зарба уришни истайди, бу албатта бостирилиши лозим.
-Иртидод хукмини оғирлиги, иртидодни таблиғ қилиш ва ривожлантириш йўлларини ёпади, худди қотиллик,ўғрилик ва бошқа хукмларни оғирлиги мана бу жиноятлар томон йўлни ёпганига ўхшайди.
Мусулмонларнинг иймони ва ақидавий, рухий саломатлигини мухофизат қилишлик ва жамиятнинг иймоний рухияси, ақидавий саломатлиги мусулмонлар учун қанчалик ахамиятга эга эканлигини ёки қанчалик мухим эканини кўрсатиб берилади.
Шахс мусулмонларнинг ақидаларида ва иймонида сустликни, тебранишни, иккиланишни, шак ва шубхани вужудга келтириш учун маълум ишларни қилишга қасд қилган пайтида,дархақиқат мусулмонларнинг аслий мавжудиятини пояларини ва исломий хукуматни,тузумни пояларини тебратишга қарор қилибди. Муртадларнинг мана бу ишлари жамиятни иймоний рухиясини заифлашишига ва унга зарба урилишига боис бўлади ва қонундан безор бўлиб қочилишига ва мусулмонларни иродаси,иймони заифлашишига олиб келади.
(ДАВОМИ БОР……..)

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(115- قیسم)

مَنَه بُو وَ اوُنگه اوُحشَش اوُرِینلَرنِی بَرچَه سِی،اِجتِمائِی جِنایَتلَر اِیدِی، اِسلامِی حُکوُمَت جَمِیعیَتدَگِی عُمُوم آدَملَر بوُندَی جِنایَتلَرنِی تَنِیب آلِیشلَرِی اوُچُون کِیرَکلِی شَرائِطنِی مُهَیّا قِیلِیش آرقَه لِی، تَعیِینلَنگن شَرطلَر بِیلَن باشقَه مُسُلمانلَرگه قُدرَتنِی اِجرا قِیلِیشگه رُحصَت بِیرگن؛ اَگر اِسلامِی حُکوُمَت مَنَه بُو قُدرَتنِی مُسُلمانلَردَن آلِیب قوُیَه دِیگن بوُلسَه وَ اوُنِی فَقَط اوُزِیگه خاصلَب قوُیسَه وَ اِسلامِی حُکوُمَتنِی اوُزِی وَ اوُنِی حاکِمِیَتِی آستِیدَگِی تَشکِلاتلَردَن باشقَه سِی، اِسلامِی حُکوُمَت نَظَردَه توُتگن مَصالِحلَرگه کوُرَه عَمَلگه آشِیرِیشِیگه رُحصَت بِیرمَه سَه، مُرتَدلَرنِی جَزالَشنِی فَقَط اوُزِینِی اِیختِیارِیدَه قالدِیرسَه وَ بَعضِی بِیر مَصالِحلَرگه کوُرَه جِنایَتچِی مُرتَدنِی جَزالَشنِی اوُزِی عَمَلگه آشِیرسَه وَ بُو رُحصَتنِی هِیچ کِیمگه بِیرمَه سَه وَ آلدِین تَقسِیملَنگن قُدرَتِینِی قَیتَه رِیب آلسَه؛ مَنَه بُو حالَتدَه یَککَه حالَتدَه اِیش آلِیب بارِیشگه وَ رَهبَرِیَتنِی، اِسلامِی حاکِمِیَتنِی دَستوُرِیگه قَرشِلِیک قِیلِیشگه هِیچ کِیمنِی حَققِی یوُق. مَنَه بُو هَم جوُدَه کوُپ دوُستلَرِیمِیز اِعتِبار بِیرمَیدِیگن اَساسِی نوُقطَه لَردَن بِیرِی حِسابلَه نَه دِی.
حاضِرگِی دَوردَه حُکوُمَت قانوُنلَرِی وَ سِیستِیمَه سِی یَنَه کِینگیگن، رِواجلَنگن وَ بِی سابِیقَه تَرتِیبدَه، تَشکِیللَشتِیرِیشگه اِیگه بوُلگن پَیتدَه، مَنَه بُو بارَه دَه یَنَه هَم کوُپراق اِعتِبار بِیرِیلِیشِی لازِم، اِسلامِی جَمِیعیَتدَگِی قانوُن جَمِیعیَتدَگِی شَخصلَرنِی اوُستِیدَه حَد وَ حُدُودلَرنِی قَندَی تَعرِیف قِیلگن بوُلسَه، اوُشَه حالِیچَه عَمَل قِیلِینِیشِی کِیرَک. چوُنکِی اَگر مُسُلمانلَر اِسلامِی حُکوُمَت تَعیِین قِیلگن شَرعِی حُدوُدلَردَن چِیتگه چِیقَه دِیگن بوُلسَه، بوُنِی اوُزِی جِنایَت قِیلِیش حِسابلَه نَه دِی.
مَنَه بُو قائِدَه اِسلامِی حُکوُمَتلَر وَ اِسلامِی حُکوُمَت رَهبَرِی مَوجُود بوُلگن دِیارلَرگه تِیگِیشلِی،اَمّا اِسلامِی حُکوُمَت شوُرا شَکلِیدَه یا حَتِّی اِسلامِی مَذهَبلَرنِی بِیرِیگه کوُرَه وَ حَتَّی اوُندَن کوُرَه پَستراق مَرتَبَه دَه اِضطِرارِی حالَتدَه هَم مَوجُود بوُلمَه سَه وَ مُسُلمانلَر بوُندَی دَولَت وَ رَهبَرِیَتدَن مَحرُوم بوُلِیشسَه، ضَروُرَت حُکمِیگه کوُرَه وَ اِیشنِینگ مَصالِحلَرِی وَ مَفاسِدلَرِینِی حِسابگه آلگن حالدَه، شَرِیعَتگرا شَخص وَ جَماعَتلَر دائِرَه وِی صُورَتدَه مَنَه بُو بوُشلِیقنِی توُلدِیرِیشَه دِی. تاکِی دَرَجَه مَه – دَرَجَه مَنَه شوُ یوُل مَخصُوصاً وَحدَت یوُلِی آرقَه لِی یَنَه قَیتَه دَن اِسلامِی حُکوُمَتنِی قُدرَتِینِی قوُلگه کِیرِیتِیشَه دِی، چوُنکِی اوُ یَحشِیلِیکلَرنِی مَنبَع سِی بوُلِیب دُنیادَه هِیچ قَیسِی اَبزار اوُنگه بَرابَر کِیلَه آلمَیدِی وَ کِیلمَه گن هَم.

مُرتَدلَرنِی تَنِیب آلِیش وَ اوُلَر بِیلَن مُعامَلَه قِیلِیش رَوِیشِی وَ مُرتَدلَر جِبهَه سِی دَرسِی بُویِیچَه سَواللَرگه جَواب بِیرِیش.

مَنَه بُو بارَه دَه دوُستلَر سَوال بِیرِیشگن، دوُستلَرِیمِیزنِی سَواللَرِیدَن بِیرِی شوُکِی، مُرتَدلَر بارَه سِیدَه شوُنچَه لِیک مَحکَم اوُشلَشنِی، قَتتِیق قوُللِیکنِی سَبَبِی نِیمَه؟
قِیسقَه صوُرَتدَه شُونِی اَیتسَه بوُلَه دِیکِی، مَنَه بُوندَی اِجتِمائِی گوُناهنِی آلدِینِی آلِیش اوُچُون مُسُلمانلَرنِینگ کوُرسَتگن مَنَه بُو مُناسَبَتلَرِی، شَخصنِینگ اوُزِینِی سوُزلَرِی وَ عَمَللَرِینِی ثَمَرَه سِیدوُر، مُسُلمانلَر تامانِیدَن اوُلَرگه مَجبُورلَب یوُکلَه تِیلگن نَرسَه یاکِی اوُلَرگه نِسبَتاً قِیلِینگن ظُلم اِیمَس، بَلکِی اوُزلَرِینِی عَمَللَرِینِی نَتِیجَه سِیدوُر. اَلبَتَّه، اَلله نِینگ مَنَه بُو دَستوُرِینِی اِجرا قِیلِیشنِی آستِیدَه اِنکار قِیلِیب بوُلمَیدِیگن حِکمَتلَر وَ آچِیق،آشکار خَبَرلَر مَوجُود بوُلِیب، اوُلَرنِی اِنکار قِیلِیب بوُلمَیدِی. بُو یِیردَه مُسُلمانلَرنِی اوُزلَرِی اوُچُون هَم خَبَرلَر بار، وَ هَم اِسلامِیگه کِیرِیشنِی قَصد قِیلگن غَیرِی مُسُلمانلَر اوُچُون هَم خَبَرلَر مَوجُود. مَنَه بُو قانوُننِی اِجرا قِیلِیشنِی ثَمَرَه لَرِیدَن بِیرِی شوُکِی:

• جَمِیعیَتنِینگ اَساسِی قانوُنلَرِینِی جایگاهِیدَن اوُرِین آلگن اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی وَ اوُنِی اوُرنِینِی مُخافِظَت قِیلِینَه دِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ جَمِیعیَتِیدَگِی اَساسِی قانوُنلَرنِی پِیسَند قِیلمَسلِیکلَرِیگه وَ توُپالانلَر وَجُودگه کِیلِیشِیگه رُحصَت بِیرِیلمَیدِی.
• جَمِیعیَتنِینگ اِیمانِی اَمنِیَتِیگه ضَربَه اوُرِیش وَ تَرتِیبسِیزلِیکلَرنِی کِیلتِیرِیب چِیقَه رِیش بُویِیچَه دُشمَن عَمَلگه آشِیرَه یاتگن رُوحِی جَنگلَرنِی باستِیرِیلَه دِی؛ آلدِین هَم بُو بارَه دَه صُحبَتلَشگن اِیدِیک، جِنایَتچِیلَرنِی جَزالَشدَگِی رُوحِی تَأثِیر عُمُوم مُسُلمانلَر اوُچُون ساغلام فَضانِی وُجُودگه کِیلتِیرَه دِی. جَمِیعیَتنِینگ اِیمانِی اَمنِیَتِی جُودَه مُهِم نَرسَه بوُلِیب، مَنَه بُو تَرتِیبسِیزلِیکلَر وَ رُوحِی جَنگلَر جَمِیعیَتنِینگ شوُندَی اِیمانِی اَمنِیَتِیگه ضَربَه اوُرِیشنِی اِیستَیدِی، بُو اَلبَتَّه باستِیرِیلِیشِی لازِم.
• اِرتِداد حُکمِینِی آغِیرلِیگِی، اِرتِدادنِی تَبلِیغ قِیلِیش وَ رِواجلَنتِیرِیش یوُللَرِینِی یاپَه دِی، حوُددِی قاتِللِیک، اوُغرِیلِیک وَ باشقَه حُکملَرنِی آغِیرلِیگِی مَنَه بُو جِنایَتلَر تامان یوُلنِی یاپگه نِیگه اوُحشَیدِی.
  مُسُلمانلَرنِی اِیمانِی وَ عَقِیدَه وِی، رُوحِی سَلامَتلِیگِینِی مُخافِظَت قِیلِیشلِیک وَ جَمِیعیَتنِینگ اِیمانِی رُوحِیَه سِی، عَقِیدَه وِی سَلامَتلِیگِی مُسُلمانلَر اوُچُون قَنچَه لِیک اَهَمِیَتگه اِیگه اِیکَنلِیگِینِی یاکِی قَنچَه لِیک مُهِم اِیکَه نِینِی کوُرسَه تِیب بِیرِیلَه دِی.
  شَخص مُسُلمانلَرنِینگ عَقِیدَه لَرِیدَه وَ اِیمانِیدَه سُوستلِیکنِی، تِیبرَه نِیشنِی،اِیککِیلَه نِیشنِی،شَک وَ شُبهَه نِی وُجُودگه کِیلتِیرِیش اوُچُون مَعلوُم اِیشلَرنِی قِیلِیشگه قَصد قِیلگن پَیتِیدَه، دَرحَقِیقَت مُسُلمانلَرنِینگ اَصلِی مَوجُودِیَتِینِی پایَه لَرِینِی وَ اِسلامِی حُکوُمَتنِی، تُوزُومنِی پایَه لَرِینِی تِیبرَه تِیشگه قَرار قِیلِیبدِی. مُرتَدلَرنِینگ مَنَه بُو اِیشلَرِی جَمِیعیَتنِی اِیمانِی رُوحِیَه سِینِی ضَعِیفلَه شِیشِیگه وَ اوُنگه ضَربَه اوُرِیلِیشِیگه بائِث بوُلَه دِی وَ قانوُندَن بِیزار بوُلِیب قاچِیلِیشِیگه وَ مُسُلمانلَرنِی اِرادَه سِی، اِیمانِی ضَعِیفلَه شِیشِیگه آلِیب کِیلَه دِی.
  (دوامی بار…….)

شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی:درس های مقدماتی/ درس پنجم: دشمن شناسی شرعی (4)/ شناسائی مرتد در ادبیات شرعی و چگونگی برخورد با مرتدین و جبهه ی مرتدین

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(115- قسمت)

تمام این موارد و موارد مشابه، جرمهای اجتماعی بودند که حکومت اسلامی با فراهم کردن زمینه های آگاهی و شناخت عموم مردم جامعه از چنین جرمهایی و با تعیین شروطی، قدرت و اجازه ی اجرا را به سایر مسلمین داده است؛ و چنانچه حکومت اسلامی این قدرت را از مسلمین بگیرد و آن را به خودش مختص کند و اجازه ندهد کسی غیر از حکومت اسلامی و نهادهای تحت حاکمیت آن بنا به مصالحی که خود حکومت اسلامی در نظر گرفته و حکومت اسلامی مجازات مرتدین را مختص به خودش کند، و بنا به مصالحی مجرمین مرتد راخودش به سزای اعمالشان برساند و این اجازه را به کس دیگری ندهد و قدرتی را که قبلاً توزیع کرده بود دوباره آن را جمع کند؛ در این صورت، هیچ کسی حق تک روی و مخالفت با دستورات رهبریت و حکومت اسلامی را ندارد. این هم یکی از همان نکات کلیدی است که خیلی از دوستان به آن توجه نمی کنند.
هم اکنون هم که سیستم و نظامهای حکومتی از گستردگی، وسعت، نظم و سازماندهی بی سابقه ای برخوردار شده اند در این زمینه باید بیشتر دقت شود که قانون اسلامی جامعه حد و حدود افراد جامعه را چگونه تعریف کرده و باید در همین حدوحدود عمل کرد. چون خروج مسلمان از این حدوحدود شرعی که حکومت اسلامی برایش تعریف کرده اگر از این خروج کند خودش به منزله ی ارتکاب جرم محسوب می شود.
این قواعد کلاً در مورد سرزمینهایی است که حکومت اسلامی و رهبر حکومت اسلامی وجود دارد اما، در سرزمینهایی که حکومت اسلامی به شکل شورایی آن و یا حتی براساس یکی از مذاهب اسلامی و حتی مرتبه ی نازل و اضطراری آنهم وجود ندارد و مسلمین از چنين دولت و رهبريتی محروم هستند، به حكم ضرورت و به نسبت توانايی و سنجيدن مصالح و مفاسد قضيه، افراد و جماعتهای شريعت گرا به صورت دايره ای اين خلأ را پر می کنند تا اینکه به تدریج از همین طریق و بخصوص از طریق وحدت، دوباره به نعمت و شکوه قدرت حکومت اسلامی دست پیدا کنند که منبع خیراتی است که هیچ ابزار دنیوی با آن قابل مقایسه نبوده و نیست.

پاسخ به سؤالات درس شناسائی مرتدین و روش برخورد با مرتدین و جبهه ی مرتدین

در مسیر که بودیم دوستان سؤالاتی را مطرح کردند که سؤال دوستان دیگر هم بوده و آن این که حالا، دلیل این همه سختگیری در مورد مرتدین چه می تواند باشد؟
به صورت مختصر می توان گفت که، این واکنش مسلمین در جلوگیری کردن از چنین گناه اجتماعی دقیقاً ثمره ی حرفها و اعمال خود شخص است، و چیز تحمیلی از مسلمین بر آن ها یا ظلم بر آن ها نیست بلکه، نتیجه ی اعمال خودشان است. البته، حکمتهای غیر قابل انکار و پیامهای واضح و آشکاری هم در اجرای این دستور الله نهفته است که نمی توان آن را انکار کرد. هم برای خود مسلمین پیامهایی در بردارد و هم برای غیر مسلمین که تصمیم می گیرند وارد و داخل اسلام شوند. از ثمرات اجرای این قانون این است که:
از قانون شریعت الله و جایگاه آن، که در جایگاه قانون اساسی جامعه قرار گرفته، محافظت می شود و اجازه داده نمی شود که قانون اساسی جامعه ی مسلمین دست کم گرفته شود و هرج و مرج به وجود بیاید.
جنگ روانی دشمن برای ضربه زدن و آشفتگی در امنیت ایمانی جامعه خنثی می شود؛ قبلاً در این زمینه صحبت کرده بودیم و اثر روانی مجازات مجرمین، فضای سالمی را برای عموم مسلمین فراهم می کند. امنیت ایمانی جامعه خیلی مهم است که این آشفتگی و جنگ روانی می خواهد به چنین امنیت ایمانی جامعه ضربه وارد کند و باید خنثی شود.
سنگينی حكم ارتداد، راه تبليغ و ترویج ارتداد را می بندد، همان طوری که سنگينی حكم قتل، دزدی و غيره راه ارتكاب به اين جرايم را می بندد.
مسلمین نشان می دهند که محافظت از ايمان و سلامت عقيدتی و روانی مسلمين برایشان از اهمیت بالایی برخوردار است و روحیه‏ى ایمانى و سلامت عقيدتی و روانی جامعه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار می باشد و برایشان مهم است.
زمانی که شخص تصمیم می گیرد کاری کند که در عقاید و ایمان مسلمین تزلزل، سستی، دودلی، شک و تردید به وجود بیاورد در واقع، تصمیم گرفته که پایه ی اصلی موجودیت مسلمین و پایه های نظام و حکومت اسلامی را متزلزل کند. این کار مرتدین باعث ضربه زدن و تضعیف روحیه ی ایمانی جامعه می شود و باعث قانون گریزی و ضعیف شدن اراده و ایمان مسلمین می گردد.
( ادامه دارد……..)

Дарсхойи муқаддамотий / дарси панжум : Душманшиносийи шаръий ( 4) шиносоийи муртад дар адабиёти шаръий ва чигунагийи бархурд бо мутаддин ва жибхайи муртаддин.
Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир хўромий.

(27-қисмат) .
Диққат кунид дустон ,муслимини асри росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам бо гирифтани куллиёти дин , ва таслим шудан дар баробари куллиёти дин ,ба сурати тадрижий бо масоили жузъий ақидий ва ахкоми марбут ба он ошно мешуданд, хатто дар ин замина дучори иштибохоти фохиший хам мешудандки тавассути росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва пас аз он тавассути хукумати исломий ва шўрои хоким бар он ислох мешуданд. Пас, вужуди хато ва иштибох дар ақида ва соири маворид то замоники барои шахс ошкор ва маълум ва комилан ровшан нашуда бошад амри ижтиноб нопазир аст. Яъни дар хар масалаи мусалмон мумкин аст дучори хато ва инхироф шавад, бахусус дар масалаи ақидаки тақлидий нест ва шахс худиш бояд тахқиқ кунад ва ба сурати тахқиқий ба он бирасад.
Пас,инки тасаввур кунид росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хар каси мусалмон мешудро менишонад ва хаммаи зер ва бамхои ақидаро ба у омузиш медод тасаввури иштибохи аст. Балки ,асхоб ба сурати тадрижий ба ин огохихо мерасиданд, хатто фарқ намекунадки дар чи заминаи бошад.
Дар ин сурат,узр ба жахл барои мусалмон дар тамоми умури ибодий у аъам аз масоили ақида ,тўвхид ва ширк ва ё масоили ахкоми фиқхий собит ва ворид аст ва иштибох ва жахл барои мусалмон боз,иштибох ва жахл буда ва кори ба бузург ва кучак надорад.
Нуктаи дигарики бояд садхо бор такрор шавад то ба сурати фархангий дар биёяд ва ба он диққат шавад ин астки , бо шак ва шубха наметавон касиро кофар донист ва хадро бар шахс ижро кард ва касики мусалмон буданиш бо яқин собит шуда ,яъни ту мутмаъинники ин шахс мусалмон аст; дар ин сурат ,бо шак ва шубха ва эхтимол наметавони номи мусалмониро аз у бигири ва уро жузви кофар қарор дихи.
«مَن دخلَ في الإسلام بيَقين فلا يُخرَج مِنه إلا بيقين» یا «مَنْ ثَبَتَ لَهُ عَقْد الْإِسْلَام بِيَقِينٍ لَمْ يَخْرُج مِنْهُ إِلَّا بِيَقِينٍ».
Яъни танхо бо далил ва яқин метавони шахсро аз ислом хориж куни ,яқин хийли мухим аст. Хамчунонки бо далил ва яқин ислом ва мусалмон шудани кофар хам собит мешавад.
Бояд барои хориж кардани мусалмон аз доираи ислом ибтидо далил ва яқин дошта боши ва сипас ба дунболи чанин яқини уро ихрож куни , ва барои инки ек кофарро хам вориди доираи ислом куни боз бояд далил ва яқин дошта боши. Ин иштибохи астки дар рафтори хийли аз дустон мушохида мешавадки ибтидо ба шахс мегуянд кофар аст баъад дунболи далил барои кофар буданиш мегарданд.
Ин иштибох астки ибтидо ба шахс кофар бигуйи мусалмон аст баъад дунболи далил барояш бигарди, ё ба шахси мусалмон бигуйи кофар аст баъад дунболи далил барояш бигарди. Такфир кардани мусалмон яъни куштани мусалмон .
.«إِذَا قَالَ الرَّجُلُ لِأَخِيهِ يَا كَافِرُ فهو کقتله»
Оё ин маъқул астки аввал бо шак ва шубха ва эхтимол мусалмониро бикуши баъад дунболи далил бигардики оё ин шахсики ман куштам воқеан мужрим буда ё на? Мустахаққи куштан ва эъдом буда ё на ? Ин кори ек инсони нормол нест.
Кори инсони нормол ин астки ибтидо далоил ва баййинотро барраси кунад, ва баъди аз исботи яқиний журм ,хукмро собит намояд ва баъад хукмро содир кунад, ва дар охарин мархала ,суроғи ижрои хукм аз конолхои марбут ба ижрои хукм биравад.
(идома дорад……….)